Sukta 40
Sukta 3.40
Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3)
Indra
Gāyatrī
ਇਹ ਸੂਕਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਵੱਲ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੀਵੇ, ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੇ ਸਾਰ (ਮਧੁ/ਅੰਧਸ) ਨੂੰ ਵਧਾਏ। ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਨੇੜੇੋਂ ਵੀ ਆਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਮੱਧ ਅੰਤਰਿਕਸ਼” ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਕ ਬਲ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
इन्द्र त्वा वृषभं वयं सुते सोमे हवामहे । स पाहि मध्वो अन्धसः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸੁਤ ਸੋਮ ਵਿੱਚ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮਧੁਰ ਅੰਧਸ (ਰਸ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰ।
Mantra 2
इन्द्र क्रतुविदं सुतं सोमं हर्य पुरुष्टुत । पिबा वृषस्व तातृपिम् ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਕਰਤੁ-ਵਿਦ, ਇਹ ਸੁਤ ਸੋਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਹੇ ਹਰੀ, ਪੁਰੁਸ਼ਟੁਤ, ਪੀ। ਵੀਰਯ ਵਿੱਚ ਵਧ ਅਤੇ ਤਾਤ੍ਰਿਪਿ—ਪੂਰੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾ।
Mantra 3
इन्द्र प्र णो धितावानं यज्ञं विश्वेभिर्देवेभिः । तिर स्तवान विश्पते ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸੁ-ਸਥਾਪਿਤ ਯਜਨ ਅੱਗੇ ਵਧਾ; ਰੋਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਪਤੀ (ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ), ਇਸ ਯਜਨ-ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਮਈ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
Mantra 4
इन्द्र सोमाः सुता इमे तव प्र यन्ति सत्पते । क्षयं चन्द्रास इन्दवः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਹ ਸੁਤ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਸਤਪਤੀ (ਸੱਚ ਦੇ ਸੁਆਮੀ); ਚਮਕਦੀਆਂ ਆਨੰਦ-ਧਾਰਾਂ ਤੇਰੇ ਖ਼ਯ—ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਧਾਮ—ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰਲਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ।
Mantra 5
दधिष्वा जठरे सुतं सोममिन्द्र वरेण्यम् । तव द्युक्षास इन्दवः ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਜਠਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਤ ਸੋਮ—ਵਰੇਣ੍ਯ, ਚੁਣਨਯੋਗ ਆਨੰਦ—ਧਾਰ ਲੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਦ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਾਸ ਇੰਦਵਃ, ਚਾਨਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ—ਜਿੱਤੂ ਪ੍ਰਜ್ಞਾ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ।
Mantra 6
गिर्वणः पाहि नः सुतं मधोर्धाराभिरज्यसे । इन्द्र त्वादातमिद्यशः ॥
ਹੇ ਗਿਰਵਣ (ਸਤੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ) ਇੰਦਰ! ਸਾਡੇ ਇਸ ਸੁਤ ਸੋਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਨ ਕਰ; ਮਧੁ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਯਸ਼ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਹੈ—ਵਿਜੈ-ਕੀਰਤੀ ਦਾ ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਤੂੰ ਹੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 7
अभि द्युम्नानि वनिन इन्द्रं सचन्ते अक्षिता । पीत्वी सोमस्य वावृधे ॥
ਅਖੁੱਟ ਦਿਉਮਨ (ਵਿਜੈ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ), ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਪੂਰਨਤਾਵਾਂ ਜਿੱਤਦੀਆਂ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਮ ਪੀ ਕੇ ਉਹ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਵਿਜੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵੱਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
Mantra 8
अर्वावतो न आ गहि परावतश्च वृत्रहन् । इमा जुषस्व नो गिरः ॥
ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ! ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਵੀ ਅਤੇ ਦੂਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਸਾਡੀਆਂ ਇਹ ਗਿਰਹ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸਤੁਤੀਆਂ) ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਤਾਂ ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਸਮੂਹ ਅਸਤਿਤਵ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ।
Mantra 9
यदन्तरा परावतमर्वावतं च हूयसे । इन्द्रेह तत आ गहि ॥
ਜਦੋਂ ਤੈਨੂੰ ਦੂਰ ਅਤੇ ਨੇੜੇ—ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਸ ਮੱਧ-ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆ, ਹੇ ਇੰਦਰ। ਇੱਥੇ, ਉਸ ਮੱਧ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਤੂੰ ਆ; ਸਾਡੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਮੱਧ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲਈ ਰਾਹ ਬਣਾ ਦੇ।
Frequently Asked Questions
It invites Indra to the freshly pressed Soma and asks him to drink it, protect the hymn’s “sweet essence,” and grant strength, victory, and thriving power to the worshippers.
“Bull” is a Vedic image for overflowing strength, virility, and victorious force—Indra is praised as the one whose power can break obstacles and increase abundance.
It is a poetic way of summoning Indra from every direction and distance, urging him to cross the in-between space and arrive effectively “here”—at the rite and within the worshipper’s inner field.
Ask anything about Sukta 40 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
