Rig Veda 3.40.2: Mandala 3, Sukta 40, Mantra 2

Sukta 3.40

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Mandala 3)

Devata: Indra (with Soma as the offered delight)

Chandas: Trishtubh (probable for RV 3.40; verify per pada-count in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र क्रतुविदं सुतं सोमं हर्य पुरुष्टुत । पिबा वृषस्व तातृपिम् ॥

Transliteration

índra kratú-vidaṃ sutáṃ sómaṃ harya puru-stuta | píbā vṛ́ṣasva tātṛ́pim ||

Translation

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਕਰਤੁ-ਵਿਦ, ਇਹ ਸੁਤ ਸੋਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਹੇ ਹਰੀ, ਪੁਰੁਸ਼ਟੁਤ, ਪੀ। ਵੀਰਯ ਵਿੱਚ ਵਧ ਅਤੇ ਤਾਤ੍ਰਿਪਿ—ਪੂਰੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• क्रतुविदम्: knowing the rite/insightful in sacred resolve
• क्रतुविदम्: कर्म (विशेष्य-सम्बन्धेन)
• Type: Adjective
• Root: क्रतु-विद् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः: क्रतुं वेत्ति इति)

• सुतम्: pressed (Soma)
• सुतम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively) / Participle
• Root: सु (धातु) → सुत (कृदन्त/प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययः, ‘pressed’)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• हर्य: take/bring (hither)!
• हर्य: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: हृ (धातु) → हरि/हर्य (आज्ञार्थे; वैदिक प्रयोगः)

• पुरुष्टुत: O much-praised one
• पुरुष्टुत: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet) / Adjective
• Root: पुरु-स्तुत (प्रातिपदिक; समासः: पुरुभिः स्तुतः/बहुधा स्तुतः)

• पिब: drink!
• पिब: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• वृषस्व: grow strong / become vigorous!
• वृषस्व: (क्रिया) —
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु; ‘to be strong/active, to bestow vigor’—वैदिक)

• तातृपिम्: the satisfier / that which gives full satisfaction
• तातृपिम्: कर्म (पिब इत्यस्य)
• Type: Noun/Adjective (ritual epithet of Soma: ‘satisfying’)
• Root: तृप् (धातु) → तातृपि (कृदन्त/प्रातिपदिक; परिपूर्ण-तृप्ति/तृप्तिकारकः—वैदिक रूपम्)