ਬਿਆਸ

ਵਿਆਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੋਹ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਮੇਰੇ ਅਜਿਹੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਸਵੀ (ਸਤਿਆਵਤੀ) ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਈ। ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਉਸ ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।

ਵਿਆਸ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਧਰਮ ਦਾ ਵਰਣਨ। ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ (ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ) ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਦੇਵਕੰਨਿਆ ਅਪਸਰਾ ਮੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।'

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਤਾਂ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਵਿਆਸ-ਤੀਰਥ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮੈਂ ਕਠਿਨ ਯਤਨ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।

ਉਸ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕ ਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਵਿਆਸ ਕੋਲੋਂ ਕਪਿੰਜਲ ਉੱਥੇ ਆਇਆ।

ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਸੂਤ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਸਕੰਦ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ—ਕੁੰਭਯੋਨੀ ਮਹਾਮਤੇ (ਅਗਸਤ੍ਯ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ—ਮੇਰੇ ਸੰਬੰਧੀ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਸੁਣੋ।

ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਿਸ਼ਵਾਸ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ ਮਨ ਵਾਲਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।

ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸਿੰਜ ਕੇ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

ਜਦੋਂ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਉਤਰ ਆਏ, ਤਦ ਵਿਯਾਸ—ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ—ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪਚਾਪ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਉਹ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਬੈਠ ਗਿਆ।

ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪਿਆਰੇ ਬੱਚਿਓ, ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਨਾਮ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਸੁਣੋ। ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।

ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ, ਹੇ ਸਰਵਜਞ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੰਕਰ, ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਵਰਣਨ ਸੁਣਾਓ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਦਿਵਯ ਲੀਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਹੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ! ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸ਼ੈਵ ਭਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੁਮਤਿ ਵਾਲੇ! ਪਿਆਰੇ ਵਤਸ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਮੈਂ ਸੁਣੀ ਹੈ।