Opening the text

ਸਤੁਤੀ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜਸੀ-ਯੱਗੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ: ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ, ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸਥਾਪਨਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ। ਉਪ-ਵਿਸ਼ੇ: (1) ਇੰਦਰ-ਸਤੁਤੀ ਅਪਾਯਨਿਵਾਰਕ ਬਲ ਵਜੋਂ—ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੁਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨਾ, (2) ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਪੋਸ਼ਣ, ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਚਾਈ, (3) ਨਾਰਾਸ਼ੰਸ ਰਾਹੀਂ ਦਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਦੀ ਲੋਕ-ਮਾਨਤਾ, (4) ਰੁੱਖ/ਵਨਸਪਤੀ ਦੀਆਂ ਉਪਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਅਡੋਲਤਾ—ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ, (5) ਪ੍ਰਤੀ-ਜਾਦੂ—ਟੋਨੇ-ਟੋਟਕੇ/ਅਭਿਚਾਰ ਨੂੰ ਛਿਤਰ-ਬਿਤਰ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਫਲ ਕਰਨਾ।
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਭਜਨ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਲਈ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਨਾ ਦੁੱਧੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੁੱਧ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਝੁੰਡ ਬਣਾਕੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਇਕੋ ਸਰਵਾਧਿਕਾਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਰਵੋਚਤਾ—ਨਾ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਉਸ ਵਰਗਾ ਜੰਮਿਆ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਜੰਮੇਗਾ—ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਉਸ ਰਾਜਤਵ ਨੂੰ ਠੋਸ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ: ਗਾਂ-ਧਨ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਜਿੱਤ-ਇਨਾਮ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਸਰਵਦਾਤਾ ਇੰਦਰ ਉੱਤੇ ਇਕਮਾਤ੍ਰ ਨਿਰਭਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਯਾਚਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੰਖੇਪ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ-ਅਤੇ-ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤ੍ਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਗਵੇਦੀ ਇੰਦਰ-ਸਤੋਤ੍ਰ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਛੋਟਾ ਇੰਦਰ-ਸੂਕਤ ਅਥਰਵਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੰਗਤ/ਸਖ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਚੁਰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ—ਇਨਾਮ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਮੂਹਕ ਖੁਸ਼ੀ-ਮਨਾਉਣਾ—ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ। ਇਹ ਵਿਘਨ-ਭੇਦਕ ਟੋਣੇ ਵਾਂਗ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ‘ਪਹਿਰਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ’ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਰਾਹ, ਕਰਮਕਾਂਡ ਅਤੇ ਉਦਮ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਭਜਨ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਜੋ ‘ਫੈਲੇ ਹੋਏ’ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਲਯ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾ ਬਦਲਾਅ ਬਿਨਾ ਟੁੱਟਣ ਦੇ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥ ਜੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣਾ ਚੋਗਾ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਨਿਯਮਿਤਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਤ ਦੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੱਥ ਨਾਲ ਡਰ, ਅਮੰਗਲ ਅੰਧਕਾਰ ਅਤੇ ਅਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
AV 20.124 ਰਿਗਵੇਦੀ ਇੰਦਰ-ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਅਥਰਵਣਿਕ ਪੁਨਰ-ਉਪਯੋਗ ਹੈ। ਸਤੁਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ‘ਸੱਚੀ’ ਮਦਦ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਪਾਠਕ ਨੂੰ ਜਿੱਤੂ ਦਿਵਿਆ ਗਠਜੋੜ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ। ਛੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੋਮ-ਉਤਸਾਹਿਤ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦੇਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਖਵਾਲਾ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਆਦਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਸੂਕਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੋਹਰੀ ਹੈ—ਪੌਸ਼ਟਿਕ (ਬਲ ਅਤੇ ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਜਿਤਾਉਣਾ) ਅਤੇ ਰਕਸ਼ਾ (ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਅਸੁਰੀ ਵਿਰੋਧ ਵਾਂਗ ਕਲਪਿਤ ਵਿਪਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਟਾਲ ਕੇ ਪਰਾਜਿਤ ਕਰਨਾ)।
AV 20.125 ਰਿਗਵੇਦ ਤੋਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸ্তুਤੀ-ਸੂਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਥਰਵਣਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਪੋਤ੍ਰੋਪਾਇਕ ਅਤੇ ਜਿੱਤ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੰਦਰ-ਸਤੁਤੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਵੈਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ “ਵਿਸ਼ਾਲ” ਰੱਖਿਆ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀਆਂ ਪੌਰਾਣਿਕ ਜਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਨਜ਼ੀਰ ਨੂੰ ਵਰਤਮਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਵੈਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਿਮਤੀ (ਸੌਮਨਸ) ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
AV 20.126 ਇੱਕ ਦੇਰ-ਕਾਲੀਨ ਆਥਰਵਣਿਕ (ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਗਵੇਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਹੋਇਆ) ਇੰਦਰ-ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਤ ਨੂੰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਵਾਧੂ ਦਾਤ ਰਾਹੀਂ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਰੱਜਿਆ-ਪੁੱਜਿਆ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ “ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ” ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। “viśvasmād indra uttarāḥ” ਉੱਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰਿਫ਼ਰੇਨ-ਵਾਂਗ ਲਯ ਹਰ ਇਕ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਸਰਵੋਚਤਾ ਦੇ ਐਲਾਨ ਵਜੋਂ ਮੋਹਰਬੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ, ਰਕਾਬਤ/ਮੁਕਾਬਲਾ ਤੇ ਕਮੀ ਨੂੰ ਕਰਤਾ ਦੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਕੋ ਵੇਲੇ ਵਕਤ੍ਰਿਤਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ—ਡੰਕਾ, ਭੋਜ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੇਠ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ 20ਵੇਂ ਮੰਡਲ ਦਾ ਰਿਗਵੇਦੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਸਤੁਤੀ-ਸੂਕਤ ਨਾਰਾਸ਼ੰਸ—“ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ” ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਕਰਨ—ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡੇ ਰਾਜਸੀ/ਕੁਰੂ ਦਾਨ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਯਸ਼ਸ (ਯਸ਼) ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵੈਧਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਾਨਸਤੁਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇਹ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ (ਕ੍ਸ਼ੇਮ), ਹੱਦਬੰਦੀ, ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਘਰੇਲੂ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ-ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਦਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤਿਕਰ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਮੁਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗਲਮਈ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਸ਼ੁਭ ਜੰਗਲੀ ਧੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦੇਵੇ।
AV 20.128 ਇੱਕ ਦੇਰ-ਕਾਲੀਨ, ਰਿਫਰੇਨ-ਚਲਿਤ ਆਥਰਵਣਿਕ ਸਿਫ਼ਤ-ਚਾਰਮ ਹੈ, ਜੋ ‘ਤੋਟਾ’ ਨਾਮਕ ਸ਼ੁਭ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ “ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ” ਕਰਦਾ ਹੈ: ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ, ਤਾਵੀਜ਼-ਧਾਰੀ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੈਧ। ਇਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ-ਉਤਪਾਦਕ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨੂੰ ਨਿਯਮ-ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੋਟੀਫ਼ਾਂ ਨਾਲ (ਯਜ್ಞ-ਨਿਸ਼ਠਾ, ਠੀਕ ਦਿਸ਼ਾ/ਸਥਿਤੀ, ਢੁੱਕਵਾਂ ਜੋੜ/ਜੂਆ ਪਾਉਣਾ) ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਰੱਖਿਆ, ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
ਇਹ ਦੇਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ (ਖਿਲ/ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼ਟ) ਸੂਕਤ ਇੱਕ ਸੱਦ-ਮੰਤਰ ਹੈ ਜੋ ‘ਇੱਥੇ ਲਿਆਉਂਦਾ’ ਹੈ—ਤੇਜ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਲਪਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਉੱਤੇ ਸੈਲਾਬ ਵਾਂਗ ਫਿਸਲ ਕੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਉਂਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਬਲ (ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਗ ਫੂਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਬਣਾ ਕੇ) ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਕੇ, ਇਹ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਗਤੀ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
AV 20.130 ਅਥਰਵਣਿਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਰ-ਕਾਲ ਦਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਗਵੇਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਲਿਟਰਜੀਕਲ ਗੁੱਛ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਸ਼ਣ, ਸਫਲ ਦਾਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਅਤੇ ਰਸਮੀ–ਨੈਤਿਕ ਦਾਗ਼/ਪਾਪ (ਏਨਸ) ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਿਫਰੇਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਟੁੱਟੇ-ਫੁੱਟੇ ਪਾਦ (1) ਇੜਾ ਨੂੰ ਦੇਹਧਾਰੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਜੋਂ ਸੱਦਣ ਅਤੇ (2) ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਭੇਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਤਮਕ/ਨਿਦਾਨਾਤਮਕ ਹੁਕਮੀ ਵਾਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ “ਲੱਭਣ” ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੈਣੀ ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਕਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਣੀ-ਨੂੰ-ਕਰਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ, ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਹਵਿਸ ਬਣਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਕਰਨਾ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.