Adhyaya 70: Nārāyaṇa as the Sacrificial Principle, Analysis of the Three Guṇas, and the Account of Delusion-Doctrines

Verse 1

भद्राश्व उवाच । भगवन् किं कृतं लोकं त्वया तमनुपश्यता । व्रतं तपो वा धर्मो वा प्राप्त्यर्थं तस्य वै मुने ॥ ७०.१ ॥

ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍, ସେଇ ଲୋକକୁ ଅନୁପଶ୍ୟନ କରୁଥିବାବେଳେ ଆପଣ କ’ଣ କରିଥିଲେ? ହେ ମୁନି, ତାହାର ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ବ୍ରତ, ତପ, କିମ୍ବା ଧର୍ମାଚରଣ—କ’ଣ କରିଥିଲେ?

Verse 2

अनाराध्य हरिं भक्त्या को लोकान् कामयेद् बुधः । आराधिते हरौ लोकाः सर्वे करतलेऽभवन् ॥ ७०.२ ॥

ଭକ୍ତିରେ ହରିଙ୍କୁ ଆରାଧନା ନ କରି କେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅନ୍ୟ ଲୋକକୁ କାମନା କରିବ? ହରି ଆରାଧିତ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଲୋକ କରତଳରେ ଥିବା ପରି ହୁଏ।

Verse 3

एवं सञ्चिन्त्य राजेन्द्र मया विष्णुः सनातनः । आराधितो वर्षशतं क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ॥ ७०.३ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ମୁଁ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବହୁ ଦକ୍ଷିଣାସହିତ କ୍ରତୁ (ଯଜ୍ଞ) ଦ୍ୱାରା, ଆରାଧନା କଲି।

Verse 4

ततः कदाचिद् बहुना कालेन नृपनन्दन । यजतो मम देवेशं यज्ञमूर्तिं जनार्दनम् । आहूता आगता देवाः सममेव सवासवाः ॥ ७०.४ ॥

ତାପରେ, ହେ ନୃପନନ୍ଦନ! ବହୁ କାଳ ପରେ, ମୁଁ ଯଜ୍ଞମୂର୍ତ୍ତି ଦେବେଶ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବାବେଳେ, ଆହ୍ୱାନିତ ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏକାସାଥିରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 5

स्वे स्वे स्थाने स्थिताः आसन् यावद् देवाः सवासवाः । तावत् तत्रैव भगवान् आगतो वृषभध्वजः ॥ ७०.५ ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବମାନେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମୟରେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 6

महादेवो विरूपाक्षस्त्र्यम्बको नीललोहितः । सोऽपि रौद्रे स्थितः स्थाने बभूव परमेश्वरः ॥ ७०.६ ॥

ମହାଦେବ—ବିରୂପାକ୍ଷ, ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ ଓ ନୀଲଲୋହିତ—ସେ ମଧ୍ୟ ରୌଦ୍ରରୂପେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ପରମେଶ୍ୱର ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 7

तान् सर्वानागतान् दृष्ट्वा देवानृषिमहोरगान् । सनत्कुमारो भगवाञाजगामाब्जसम्भवः ॥ ७०.७ ॥

ଆସିଥିବା ସମସ୍ତ ଦେବ, ଋଷି ଓ ମହୋରଗମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ଭଗବାନ୍ ସନତ୍କୁମାର ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 8

त्रसरेणुप्रमाणेन विमानॆ सूर्यसन्निभे । अवस्थितो महायोगी भूतभव्यभविष्यवित् ॥ ७०.८ ॥

ତ୍ରସରେଣୁ-ପ୍ରମାଣ ଭଳି ସୂକ୍ଷ୍ମତା ସହ, ସୂର୍ଯ୍ୟସନ୍ନିଭ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ମହାୟୋଗୀ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ—ଭୂତ, ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜ୍ଞାତା।

Verse 9

आगम्य शिरसा रुद्रं स ववन्दे महामुनिः । मया प्रणमितस्तस्थौ समीपे शूलपाणिनः ॥ ७०.९ ॥

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେ ମହାମୁନି ଶିର ନମାଇ ବନ୍ଦନା କଲେ। ମୋର ପ୍ରଣାମ ଗ୍ରହଣ କରି ସେ ଶୂଳପାଣିଙ୍କ ସମୀପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।

Verse 10

तानहं संस्थितान् देवान् नारदादीनृषींस्तथा । सनत्कुमाररुद्रौ च दृष्ट्वा मे मनसि स्थितम् ॥ ७०.१० ॥

ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦେବମାନଙ୍କୁ, ନାରଦାଦି ଋଷିମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ସନତ୍କୁମାର ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୋ ମନରେ ଥିବା ଭାବ ନିଶ୍ଚିତ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା।

Verse 11

क एषां भवते याज्यो वरिष्ठश्च नृपोत्तम । केन तुष्टेन तुष्टाः स्युः सर्व एते सरुद्रकाः ॥ ७०.११ ॥

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୂଜ୍ୟ କିଏ? ଏବଂ କାହାର ତୁଷ୍ଟିରେ ଏ ସମସ୍ତେ—ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ—ତୁଷ୍ଟ ହେବେ?

Verse 12

एवं कृत्वा स्थिते राजन् रुद्रः पृष्टो मया । अनघ । एवमर्थं क इज्योऽत्र युष्माकं सुरसत्तमाः ॥ ७०.१२ ॥

ଏଭଳି କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଯେତେବେଳେ ବିଷୟ ଏପରି ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲା, ହେ ନିର୍ଦୋଷ, ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରିଲି—‘ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏଠାରେ କାହାକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ?’

Verse 13

एवमुक्ते तदोवाच रुद्रो मां सुरसन्निधौ ॥ ७०.१३ ॥

ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ର ମୋତେ କହିଲେ।

Verse 14

रुद्र उवाच । शृण्वन्तु बिबुधाः सर्वे तथा देवर्षयोऽमलाः । ब्रह्मर्षयश्च विख्याताः सर्वे शृण्वन्तु मे वचः । त्वं चागस्त्य महाबुद्धे शृणु मे गदतो वचः ॥ ७०.१४ ॥

ରୁଦ୍ର କହିଲେ—‘ସମସ୍ତ ବିବୁଧମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଦେବର୍ଷିମାନେ; ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତୁ—ସମସ୍ତେ ମୋର ବଚନ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ମହାବୁଦ୍ଧି ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ମୁଁ କହୁଥିବା ବଚନ ଶୁଣ।’

Verse 15

यो यज्ञैर् ईड्यते देवो यस्मात् सर्वमिदं जगत् । उत्पन्नं सर्वदा यस्मिँल्लीनं भवति सामरम् ॥ ७०.१५ ॥

ଯେ ଦେବତା ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ୍ୟ, ଯାହାଠାରୁ ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏବଂ ଯାହାରେ ଦେବସମୂହ ସହିତ ସଦା ଲୀନ ହୁଏ।

Verse 16

नारायणः परो देवः सत्त्वरूपो जनार्दनः । त्रिधात्मानं स भगवाँन् ससर्ज परमेश्वरः ॥ ७०.१६ ॥

ନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ଦେବ; ସତ୍ତ୍ୱସ୍ୱରୂପ ଜନାର୍ଦନ। ସେଇ ଭଗବାନ ପରମେଶ୍ୱର ତ୍ରିଧାତ୍ମା (ତ୍ରିବିଧ ସ୍ୱଭାବ/ତତ୍ତ୍ୱ) ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 17

रजस्तमोभ्यां युक्तोऽभूद् रजः सत्त्वाधिकं विभुः । ससर्ज नाभिकमले ब्रह्माणं कमलासनम् ॥ ७०.१७ ॥

ରଜ ଓ ତମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ସେଇ ବିଭୁ ରଜଃ-ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ସତ୍ତ୍ୱରେ ଅଧିକ ହେଲେ। ସେ ନିଜ ନାଭି-କମଳରେ କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 18

रजसा तमसा युक्तः सोऽपि मां त्वसृजत् प्रभुः । यत्सत्त्वं स हरिर्देवो यो हरिस्तत्परं पदम् ॥ ७०.१८ ॥

ରଜ ଓ ତମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ସେଇ ପ୍ରଭୁ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଯାହା ସତ୍ତ୍ୱ, ସେଇ ଦେବ ହରି; ହରି ହେଉଛନ୍ତି ପରମ ପଦ।

Verse 19

ये सत्त्वराजसी सोऽपि ब्रह्मा कमलसम्भवः । यो ब्रह्मा सैव देवस्तु यो देवः स चतुर्मुखः । यद्रजस्तमसोपेतं सोऽहं नास्त्यत्र संशयः ॥ ७०.१९ ॥

ଯେ ସତ୍ତ୍ୱ ଓ ରଜ ସହିତ ଗଠିତ, ସେଇ କମଳସମ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମା। ଯେ ବ୍ରହ୍ମା, ସେଇ ଦେବ; ଏବଂ ସେଇ ଦେବ ଚତୁର୍ମୁଖ। ଯାହା ରଜ-ତମ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ସେ ମୁଁ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 20

सत्त्वं रजस्तमश्चैव त्रितयं चैददुच्यते । सत्त्वेन मुच्यते जन्तुः सत्त्वं नारायणात्मकम् ॥ ७०.२० ॥

ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜ, ତମ—ଏହି ତ୍ରିତୟକୁ କୁହାଯାଏ। ଜୀବ ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ସତ୍ତ୍ୱ ନାରାୟଣାତ୍ମକ।

Verse 21

रजसा सत्त्वयुक्तेन भवेत् सृष्टिः रजोऽधिका । तच्च पैतामहं वृत्तं सर्वशास्त्रेषु पठ्यते ॥ ७०.२१ ॥

ରଜ ସତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ରଜଃ-ପ୍ରଧାନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ପୈତାମହ (ବ୍ରହ୍ମ-ପରମ୍ପରା) ବୃତ୍ତାନ୍ତ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପଢ଼ାଯାଏ।

Verse 22

यद्वेदबाह्यं कर्म स्याच्छास्त्रमुद्दिश्य सेव्यते । तद्रौद्रमिति विख्यातं कनिष्ठं गदितं नृणाम् ॥ ७०.२२ ॥

ଯେ କର୍ମ ବେଦବାହ୍ୟ, ତଥାପି ‘ଶାସ୍ତ୍ର’ ଦେଖାଇ ସେବ୍ୟ ହୁଏ, ତାହା ‘ରୌଦ୍ର’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାହା ସବୁଠୁ ନିମ୍ନ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 23

यद्धीनं रजसा कर्म केवलं तामसं तु यत् । तद् दुर्गतिपरं नॄणामिह लोके परत्र च ॥ ७०.२३ ॥

ରଜୋଗୁଣରେ ହୀନ କର୍ମ ଏବଂ ଯାହା କେବଳ ତାମସିକ—ସେହି ଆଚରଣ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ ଉଭୟରେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ନେଇଯାଏ।

Verse 24

सत्त्वेन मुच्यते जन्तुः सत्त्वं नारायणात्मकम् । नारायणश्च भगवान् यज्ञरूपी विभाव्यते ॥ ७०.२४ ॥

ଜୀବ ସତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ପାଏ; ସତ୍ତ୍ୱ ନାରାୟଣାତ୍ମକ। ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞରୂପେ ଭାବି ଧ୍ୟାନ କରାଯାଏ।

Verse 25

कृते नारायणः शुद्धः सूक्ष्ममूर्तिरुपास्यते । त्रेतायां यज्ञरूपेण पञ्चरात्रैस्तु द्वापरे ॥ ७०.२५ ॥

କୃତଯୁଗରେ ଶୁଦ୍ଧ ସୂକ୍ଷ୍ମମୂର୍ତ୍ତି ନାରାୟଣଙ୍କ ଉପାସନା ହୁଏ; ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଯଜ୍ଞରୂପେ, ଏବଂ ଦ୍ୱାପରଯୁଗରେ ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ମାର୍ଗରେ।

Verse 26

कलौ मत्कृतमार्गेण बहुरूपेण तामसैः । इज्यते द्वेषबुद्ध्या स परमात्मा जनार्दनः ॥ ७०.२६ ॥

କଳିଯୁଗରେ ତାମସିକ ଲୋକେ, ମୋଦ୍ୱାରା କୃତ ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରି, ବହୁ ରୂପରେ—ଦ୍ୱେଷବୁଦ୍ଧି ସହ—ସେହି ପରମାତ୍ମା ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି।

Verse 27

न तस्मात् परतो देवो भविता न भविष्यति । यो विष्णुः स स्वयं ब्रह्मा यो ब्रह्मा सोऽहमेव च ॥ ७०.२७ ॥

ସେହି ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ପରେ କୌଣସି ଦେବ ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି, ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଧ୍ୟ ନେବେ ନାହିଁ। ଯେ ଵିଷ୍ଣୁ ସେଇ ବ୍ରହ୍ମା; ଯେ ବ୍ରହ୍ମା ସେଇ ମୁଁ ମଧ୍ୟ।

Verse 28

वेदत्रयेऽपि यज्ञेऽस्मिन् याज्यं वेदेषु निश्चयः । यो भेदं कुरुतेऽस्माकं त्रयाणां द्विजसत्तम । स पापकाऽरी दुष्टात्मा दुर्गतिं गतिमाप्नुयात् ॥ ७०.२८ ॥

ତ୍ରିବେଦାଶ୍ରିତ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ କ’ଣ ଅର୍ପଣୀୟ, ତାହା ବେଦମାନଙ୍କରେ ନିଶ୍ଚିତ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେ ଆମ ତିନିଟି (ବେଦ) ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ କରେ, ସେ ପାପକର୍ତ୍ତା ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଦୁର୍ଗତିକୁ ପାଏ।

Verse 29

इदं च शृणु मेऽगस्त्य गदतः प्राक्तनं तथा । यथा कलौ हरेर्भक्तिं न कुर्वन्तीह मानवाः ॥ ७०.२९ ॥

ହେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ମୋର ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ; ମୁଁ ପୂର୍ବକାଳର ଏକ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହୁଛି—କଲିଯୁଗରେ ଏଠାର ମନୁଷ୍ୟମାନେ ହରିଙ୍କ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି ନାହିଁ କିପରି।

Verse 30

भूर्लोकवासिनः सर्वे पुरा यष्ट्वा जनार्दनम् । भुवर्लोकं प्रपद्यन्ते तत्रस्था अपि केशवम् ॥ आराध्य स्वर्गतिं यान्ति क्रमान्मुक्तिं व्रजन्ति च ॥ ७०.३० ॥

ଭୂର୍ଲୋକର ସମସ୍ତ ବାସିନ୍ଦା ପୂର୍ବେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଭୁବର୍ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ସେଠାରେ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ କେଶବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ସ୍ୱର୍ଗଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ କ୍ରମେ ମୁକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 31

एवं मुक्तिपदे व्याप्ते सर्वलोकैस्तथैव च । मुक्तिभाजस्ततो देवास्तं दध्युः प्रयता हरिम् ॥ ७०.३१ ॥

ଏଭଳି ଭାବେ ଯେତେବେଳେ ମୁକ୍ତିପଦ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇଗଲା, ସେତେବେଳେ ମୁକ୍ତିଭାଜ ଦେବମାନେ ସଂଯମସହିତ ସେହି ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

Verse 32

सोऽपि सर्वगतत्वाच्च प्रादुर्भूतः सनातनः । उवाच ब्रूत किं कार्यं सर्वयोगिवराः सुराः ॥ ७०.३२ ॥

ସେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଗତତ୍ୱରୁ ସନାତନ ଭାବେ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୋଇ କହିଲେ— “ହେ ସୁରମାନେ, ସର୍ବଯୋଗିବରମାନେ, କୁହ— କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅଛି?”

Verse 33

ते तं प्रणम्य देवेशमूचुश्च परमेश्वरम् । देवदेव जनः सर्वो मुक्तिमार्गे व्यवस्थितः । कथं सृष्टिः प्रभविता नरकेषु च को वसेत् ॥ ७०.३३ ॥

ସେମାନେ ସେ ଦେବେଶ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ— “ହେ ଦେବଦେବ! ଯଦି ସମସ୍ତ ଲୋକ ମୁକ୍ତିମାର୍ଗରେ ସ୍ଥିତ, ତେବେ ସୃଷ୍ଟି କିପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ? ନରକରେ କିଏ ବସିବ?”

Verse 34

एवमुक्तस्ततो देवैस्तानुवाच जनार्दनः । युगानि त्रीणि बहवो मामुपेष्यन्ति मानवाः ॥ ७०.३४ ॥

ଦେବମାନେ ଏଭଳି କହିଲେ ପରେ ଜନାର୍ଦନ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— “ତିନି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ମନୁଷ୍ୟ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିବେ।”

Verse 35

अन्त्ये युगे प्रविरला भविष्यन्ति मदाश्रयाः । एष मोहं सृजाम्याशु यो जनं मोहयिष्यति ॥ ७०.३५ ॥

ଯୁଗାନ୍ତେ ମୋର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିବାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ ହେବେ। ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଏହି ମୋହ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି, ଯାହା ଲୋକଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବ।

Verse 36

त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय । अल्पायासं दर्शयित्वा फलं दीर्घं प्रदर्शय ॥ ७०.३६ ॥

ତୁମେ ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାବାହୁ ରୁଦ୍ର, ମୋହଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରାଅ। ଅଳ୍ପ ପ୍ରୟାସ ଦେଖାଇ ତାହାର ଦୀର୍ଘଗାମୀ ଫଳ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କର।

Verse 37

कुहकं चेन्द्रजालानि विरुद्धाचरणानि च । दर्शयित्वा जनं सर्वं मोहयाशु महेश्वर ॥ ७०.३७ ॥

ହେ ମହେଶ୍ୱର! କୁହକ, ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳ ମାୟା ଓ ବିରୁଦ୍ଧ (ଅନୁଚିତ) ଆଚରଣ ଦେଖାଇ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମୋହିତ କର।

Verse 38

एवमुक्त्वा तदा तेन देवेन परमेष्ठिना । आत्मा तु गोपितः सद्यः प्रकाश्योऽहं कृतस्तदा ॥ ७०.३८ ॥

ଏପରି କହି ସେହି ସମୟରେ ସେ ଦେବ ପରମେଷ୍ଠୀ ଆତ୍ମାକୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଗୋପନ କଲେ; ଏବଂ ତାହାପରେ ମୋତେ ପ୍ରକାଶ କରାଗଲା।

Verse 39

तस्मादारभ्य कालं तु मत्प्रणीतॆषु सत्तम । शास्त्रेष्वभिरतो लोको बाहुल्येन भवेदतः ॥ ७०.३९ ॥

ସେହି ସମୟରୁ, ହେ ସତ୍ତମ, ଲୋକମାନେ ଅଧିକାଂଶରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଣୀତ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଆସକ୍ତ ହେବେ।

Verse 40

वेदानुवर्त्तिनं मार्गं देवं नारायणं तथा । एकीभावेन पश्यन्तो मुक्तिभाजो भवन्ति ते ॥ ७०.४० ॥

ଯେମାନେ ବେଦାନୁବର୍ତ୍ତୀ ମାର୍ଗକୁ ଏବଂ ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଏକୀଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତିର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 41

मां विष्णोर्व्यतिरिक्तं ये ब्रह्माणं च द्विजोत्तम । भजन्ते पापकर्माणस्ते यान्ति नरकं नराः ॥ ७०.४१ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଯେ ପାପକର୍ମୀ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମୋତେ ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ପୃଥକ୍ ଭାବି ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 42

ये वेदमर्गनिर्मुक्तास्तेषां मोहार्थमेव च । नयसिद्धान्तसंज्ञाभिर्मया शास्त्रं तु दर्शितम् ॥ ७०.४२ ॥

ଯେମାନେ ବେଦମାର୍ଗରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମୋହ ନିବାରଣ ପାଇଁ ମୁଁ ‘ନୟ’ ଓ ‘ସିଦ୍ଧାନ୍ତ’ ନାମରେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି।

Verse 43

पाशोऽयं पशुभावस्तु स यदा पतितो भवेत् । तदा पाशुपतं शास्त्रं जायते वेदसंज्ञितम् ॥ ७०.४३ ॥

ଏହି ‘ପାଶ’ ହେଉଛି ପଶୁଭାବ—ବଦ୍ଧ ଜୀବର ଅବସ୍ଥା। ଯେତେବେଳେ ସେ ବନ୍ଧନ ଅପସାରିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ‘ପାଶୁପତ’ ଶାସ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇ ‘ବେଦ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୁଏ।

Verse 44

वेदमूर्तिरहं विप्र नान्यशास्त्रार्थवादिभिः । ज्ञायते मत्स्वरूपं तु मुक्त्वा वेदमनादिमत् । वेदवेद्योऽस्मि विप्रर्षे ब्राह्मणैश्च विशेषतः ॥ ७०.४४ ॥

ହେ ବିପ୍ର! ମୁଁ ବେଦମୂର୍ତ୍ତି। ଅନାଦି ବେଦକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥବାଦୀମାନେ ମୋ ସ୍ୱରୂପକୁ ଯଥାର୍ଥ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ବିପ୍ରର୍ଷେ! ମୁଁ ବେଦଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ, ବିଶେଷତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

Verse 45

युगानि त्रीण्यहं विप्र ब्रह्मा विष्णुस्तथैव च । त्रयोऽपि सत्त्वादिगुणास्त्रयो वेदास्त्रयोऽग्नयः ॥ ७०.४५ ॥

ହେ ବିପ୍ର! ମୁଁ ତିନି ଯୁଗ; ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ। ସତ୍ତ୍ୱାଦି ତିନି ଗୁଣ, ତିନି ବେଦ ଓ ତିନି ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ (ମୋ ମଧ୍ୟରେ) ଅଛି।

Verse 46

त्रयो लोकास्त्रयः सन्ध्यास्त्रयो वर्णास्तथैव च । सवनानि तु तावन्ति त्रिधा बद्धमिदं जगत् ॥ ७०.४६ ॥

ତିନି ଲୋକ, ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟା, ଏବଂ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସବନ ମଧ୍ୟ ସେତେଇ; ଏହି ଜଗତ୍ ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତ୍ରିଧା ଭାବେ ବଦ୍ଧ/ବିନ୍ୟସ୍ତ।

Verse 47

य एवṃ वेत्ति विप्रर्षे परं नारायणं तथा । अपरं पद्मयोनिं तु ब्रह्माणं त्वपरं तु माम् । गुणतो मुख्यतस्त्वेक एवाहं मोह इत्युत ॥ ७०.४७ ॥

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଯେ ଏପରି ଜାଣେ—ନାରାୟଣ ପରମ, ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ଅଧୀନ, ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଅଧୀନ; ତତ୍ତ୍ୱତଃ ମୁଖ୍ୟତାରେ ଏକମାତ୍ର ପରମ ସତ୍ୟ ଅଛି—ସେ ମୋହମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।