Adhyaya 23: The Birth of Gaṇapati, the Emergence of the Vināyakas, and the Significance of the Fourth Lunar Day

Verse 1

प्रजापाल उवाच । कथं गणपतेर्जन्म मूर्तिमन्तं च सत्तम । एतन्मे संशयं छिन्धि धृतिकष्टं व्यवस्थितम् ॥ २३.१ ॥

ପ୍ରଜାପାଳ କହିଲେ—ହେ ସତ୍ତମ, ଗଣପତିଙ୍କ ଜନ୍ମ କିପରି ହେଲା ଏବଂ ସେ କିପରି ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ହେଲେ? ଦୃଢ଼ଭାବେ ରହିଥିବା ମୋର ଏହି ସନ୍ଦେହକୁ ଛେଦ କରନ୍ତୁ।

Verse 2

महातपा उवाच । पूर्वं देवगणाः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः । कार्यारम्भं तथा चक्रुः सिध्यन्ते च न संशयः ॥ २३.२ ॥

ମହାତପା କହିଲେ—ପୂର୍ବକାଳରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ଓ ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ ଏହିପରି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରୁଥିଲେ; ନିଶ୍ଚୟ ସିଦ୍ଧି ପାଉଥିଲେ।

Verse 3

सन्मार्गवर्तिषु यथा सिद्ध्यन्ते विघ्नतः क्रियाः । असत्कारिषु सर्वेषु तद्वदेवमविघ्नतः ॥ २३.३ ॥

ଯେପରି ସନ୍ମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ କ୍ରିୟା ବିଘ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସେପରି ସତ୍କାର ନକରୁଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି—ଅବିଘ୍ନରେ।

Verse 4

ततो देवाः सपितरश्चिन्तयामासुरोजसा । असत्कार्येषु विघ्नार्थं सर्व एवासभ्यमन्त्रयन् ॥ २३.४ ॥

ତାପରେ ଦେବମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କ ସହିତ ଶକ୍ତିପୂର୍ବକ ଚିନ୍ତା କଲେ; ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଉପାୟ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।

Verse 5

ततस्तेषां तदा मन्त्रं कुर्वतस्त्रिदिवौकसाम् । बभूव बुद्धिर्गमने रुद्रं प्रति महात्मतिम् ॥ २३.५ ॥

ତେବେ ତ୍ରିଦିବବାସୀମାନେ ମନ୍ତ୍ରଣା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ମହାତ୍ମା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାର ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କ ମନରେ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 6

ते तत्र रुद्रमागम्य कैलासनिलयं गुरुम् । ऊचुः सविनयं सर्वे प्रणिपातपुरःसरम् ॥ २३.६ ॥

ସେଠାରେ କୈଲାସନିବାସୀ ଗୁରୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସମୀପେ ଯାଇ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଣାମ କରି ବିନୟପୂର୍ବକ କହିଲେ।

Verse 7

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव शूलपाणे त्रिलोचन । विघ्नार्थमविशिष्टानामुत्पादयितुमर्हसि ॥ २३.७ ॥

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦେବଦେବ ମହାଦେବ, ଶୂଳପାଣି ତ୍ରିଲୋଚନ! ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମଭାବେ ବିଘ୍ନନିବାରଣାର୍ଥେ ଏକ ସତ୍ତାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ।

Verse 8

एवमुक्तरस् तदा देवैर् भवः परमया मुदा । उमां निरीक्षयामास चक्षुषाऽनिमिषेण ह ॥ २३.८ ॥

ଦେବମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଭବ (ଶିବ) ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଉମାଦେବୀଙ୍କୁ ଅନିମିଷ ଚକ୍ଷୁରେ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ।

Verse 9

देवानां सन्निधौ तस्य पश्यतो मां महात्मनः । चिन्ताऽभूद् व्योम्नि मूर्तिभ्यो दृश्यते केन हेतुना ॥ २३.९ ॥

ଦେବମାନଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ମୋତେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଏକ ଚିନ୍ତା ହେଲା—‘ଆକାଶରେ ଏହା ମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ କାହିଁକି ଦିଶୁଛି?’

Verse 10

पृथिव्या विद्यते मूर्तिरपां मूर्तिस्तथैव च । तेजसः श्वसनस्यापि मूर्तिरेषा तु दृश्यते । आकाशं च कथं नेति मत्वा देवो जहास च ॥ २३.१० ॥

‘ପୃଥିବୀର ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି, ଜଳର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅଛି; ତେଜ ଓ ବାୟୁର ମୂର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଦିଶେ। କିନ୍ତୁ ଆକାଶକୁ କିପରି (ମୂର୍ତ୍ତିରୂପେ) ଧରିବା?’—ଏଭଳି ଭାବି ଦେବ ହସିଲେ।

Verse 11

ज्ञानशक्तिमुमां दृष्ट्वा यद् दृष्टं व्योम्नि शम्भुना । यच्चोक्तं ब्रह्मणा पूर्वं शरीरं तु शरीरिणाम ॥ २३.११ ॥

ଉମାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିରୂପେ ଦେଖି—ଶମ୍ଭୁ ଆକାଶରେ ଯାହା ଦେଖିଥିଲେ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ପୂର୍ବେ ଯାହା କହିଥିଲେ—ସେହି କଥା ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ଶରୀର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ।

Verse 12

यच्चापि हसितं तेन देवेन परमेष्ठिना । एतत्कार्यचतुष्केण पृथिव्यादिचतुष्वपि ॥ २३.१२ ॥

ଏବଂ ସେହି ଦେବ ପରମେଷ୍ଠି ଯେ ହାସ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ତାହା ଏହି ଚତୁର୍ବିଧ କାର୍ଯ୍ୟସମୂହ ସହିତ ଏବଂ ପୃଥିବୀ-ଆଦି ଚତୁର୍ବିଧ ସମୂହ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।

Verse 13

मूर्त्तिमानतितेजस्वी हसतः परमेष्ठिनः । प्रदीप्तास्यो महादीप्तः कुमारो भासयन् दिशः । परमेष्ठिगुणैर्युक्तः साक्षाद् रुद्र इवापरः ॥ २३.१३ ॥

ହସୁଥିବା ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ ଅତିତେଜସ୍ବୀ କୁମାର ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ମୁଖ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ସେ ମହାଦୀପ୍ତ ହୋଇ ଦିଗମାନଙ୍କୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲେ; ପରମେଷ୍ଠିଙ୍କ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି, ମନେ ହେଲା ଅନ୍ୟ ଏକ ରୁଦ୍ର।

Verse 14

उत्पन्नमात्रो देवानां योषितः सप्रमोहयन् । कान्त्या दीप्त्या तथा मूर्त्या रूपेण च महात्मवान् ॥ २३.१४ ॥

ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାମାତ୍ରେ ସେହି ମହାତ୍ମା ଦେବମାନଙ୍କ ଯୋଷିତମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କଲେ—ତାଙ୍କର କାନ୍ତି, ଦୀପ୍ତି, ମୂର୍ତ୍ତି ଓ ରୂପ ଦ୍ୱାରା।

Verse 15

तं दृष्ट्वा परमं रूपं कुमारस्य महात्मनः । उमा अनिमेषनेत्राभ्यां तमपश्यत भामिनी ॥ २३.१५ ॥

ମହାତ୍ମା କୁମାରଙ୍କ ପରମ ରୂପ ଦେଖି, ଭାମିନୀ ଉମା ଅନିମେଷ ନେତ୍ରଦ୍ୱୟରେ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ନିରନ୍ତର ଦେଖିଲେ।

Verse 16

तं दृष्ट्वा कुपितो देवः स्त्रीभावं चञ्चलं तथा । मत्वा कुमाररूपं तु शोभनं मोहनं दृशाम् । ततः शशाप तं देवः स्त्रीशङ्कां परमेश्वरः ॥ २३.१६ ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ସ୍ତ୍ରୀଭାବକୁ ଚଞ୍ଚଳ ବୋଲି ମନେ କରି, କୁମାରରୂପକୁ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଶୋଭନ ଓ ମୋହନ ବୋଲି ବିଚାର କରି, ପରମେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ‘ସ୍ତ୍ରୀ-ଶଙ୍କା’ ନାମକ ଶାପ ଦେଲେ।

Verse 17

कुमार गजवक्त्रस्त्वं प्रलम्बजठरस्तथा । भविष्यसि तथा सर्पैरुपवीतगतिर्ध्रुवम् ॥ एवं शशाप तं देवस्तीव्रकोपसमन्वितः ॥ २३.१७ ॥

ହେ କୁମାର! ତୁମେ ଗଜମୁଖ ଓ ପ୍ରଲମ୍ବ ଜଠରବାନ୍ ହେବ; ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଭଳି ଧାରଣ କରିବ। ଏଭଳି ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଦେବତା ତାକୁ ଶାପ ଦେଲେ।

Verse 18

अर्द्धकोट्या च रोमाणामात्मनोऽङ्गे त्रिलोचनः । कूपकास्वेदसलिलपूर्णशूलधरस्तथा । धुन्वन् शरीरमुत्थाय ततो देवो रुषान्वितः ॥ २३.१८ ॥

ତ୍ରିଲୋଚନ (ଶିବ) ନିଜ ଦେହରେ ଅର୍ଧ-କୋଟି ରୋମ ଧାରଣ କରି, ଘାମଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୂପକ ସହିତ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ଶରୀରକୁ ଝାଡ଼ି ଉଠିଲେ; ତାପରେ ଦେବ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହେଲେ।

Verse 19

यथा यथा असौ स शरीरमाद्यं धुनोति देवस्त्रिशिखास्त्रपाणिः । तथा तथा चाङ्गरुहाश्चकासुर्जलं क्षितौ संन्यपतंस्तथान्याः ॥ २३.१९ ॥

ହାତରେ ତ୍ରିଶିଖା ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିବା ଦେବ ଯେତେ ଯେତେ ଥର ନିଜ ଆଦ୍ୟ ଶରୀରକୁ ଝାଡ଼ୁଥିଲେ, ସେତେ ସେତେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୋମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଂଶରୁ ମଧ୍ୟ ଜଳ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ୁଥିଲା।

Verse 20

विनायकानेकविधा गजास्या स्तमालनिलाञ्जनसन्निकाशाः । उत्तस्थुरुच्चैर्विविधास्त्रहस्ता स्ततस्तु देवा मनसाकुलेन ॥ २३.२० ॥

ତାପରେ ନାନାପ୍ରକାର ବିନାୟକ—ଗଜମୁଖ, ତମାଳର ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଓ ନୀଳ ଅଞ୍ଜନ ସଦୃଶ—ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉଠିଲେ; ତେଣୁ ଦେବମାନେ ମନେ ଆକୁଳ ହେଲେ।

Verse 21

किमेतदित्यद्भुतकर्मकारी ह्येकः करोत्यप्रतिमं महच्च । कार्यं सुराणां कृतमेतदिष्टं भवेदथैतं परितं कुतस्तत् ॥ २३.२१ ॥

“ଏହା କ’ଣ? ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମକାରୀ ଏକଜଣେ ମହାନ ଓ ଅପ୍ରତିମ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରେ। ଏହା ଦେବମାନଙ୍କ ଇଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ବୋଲି ଲାଗୁଛି; ତେବେ ଏହାର ପ୍ରତିକୂଳତା କିପରି ହେବ, ଏବଂ ସେ କେଉଁଠୁ ଆସିବ?”

Verse 22

दिवौकसां चिन्तयतां तथा तु विनायकैः क्ष्मा क्षुभिता बभूव । चतुर्मुखश्चाप्रतिमो विमानम् आरुह्य खे वाक्यमिदं जगाद ॥ २३.२२ ॥

ଦେବଲୋକବାସୀମାନେ ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ବିନାୟକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା। ତେବେ ଚତୁର୍ମୁଖ, ଅପ୍ରତିମ ବ୍ରହ୍ମା ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି ଆକାଶରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 23

धन्याः स्थ देवाः सुरनायकेन त्रिलोचनेनाद्भुतरूपिणा च । अनुगृहीताः परमेश्वरेण सुरद्विषां विघ्नकृतां नतौ च ॥ २३.२३ ॥

ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ—ଅଦ୍ଭୁତରୂପୀ ତ୍ରିଲୋଚନ ସୁରନାୟକଙ୍କ କୃପାରେ ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ। ଯାହାଙ୍କ ନମନମାତ୍ରେ ଦେବଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କ ରଚିତ ବିଘ୍ନ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 24

इत्येवमुक्त्वा प्रपितामहस्तानुवाच देवस्त्रिशिखास्त्रपाणिम् । यस्ते विभो वक्त्रसमुद्भवः प्रभुर्विनायकानां भवतु त्विमेऽनुगाः ॥ २३.२४ ॥

ଏଭଳି କହି ପ୍ରପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା) ତ୍ରିଶିଖା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ବିଭୋ, ତୁମ ମୁଖରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଏବଂ ବିନାୟକମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଯେ, ସେ ତୁମ ଏହି ଅନୁଗମାନଙ୍କ ନେତା ହେଉ।”

Verse 25

भवांस्तथा । अस्यात्मवरेण चाम्बरे त्वया चतुष्वस्तु शरीरचारी । आकाशमेतद् बहुधा व्यवस्थितं त्वया वरेण्यः कृत एव नान्यः ॥ २३.२५ ॥

ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସ୍ୱାଭାବିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାଦ୍ୱାରା ଆକାଶରେ ଚାରି ପ୍ରକାରେ ଦେହଧାରୀ ହୋଇ ବିଚର କର। ହେ ବରେଣ୍ୟ, ଏହି ଆକାଶ ଅନେକ ରୂପରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ; ଏହାକୁ ତୁମେ ଏକାଇ ଗଢ଼ିଛ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।

Verse 26

प्रभोर्भव त्वं प्रतिमास्त्रपाणिना इमानि चास्त्राणि वरांश्च देहि । इत्येवमुक्त्वा ।अधिगते पितामहे त्रिलोचनश्चात्मभवं जगाद ॥ २३.२६ ॥

“ଅସ୍ତ୍ରଚିହ୍ନଧାରୀ ହୋଇ ପ୍ରଭୁରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଅ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଓ ବରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦିଅ।” ଏଭଳି କହି, ପିତାମହଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲାପରେ ତ୍ରିଲୋଚନ ଆତ୍ମଭବ (ସ୍ୱୟଂଭୂ)ଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 27

विनायको विघ्नकरो गजास्यो गणेशनामा च भवस्य पुत्रः । एते च सर्वे तव यान्तु भृत्या विनायकाः क्रूरदृष्टिः प्रचण्डाः । उच्छुष्मदानादिविवृद्धदेहाः कार्येषु सिद्धिं प्रतिपादयन्तः ॥ २३.२७ ॥

ସେ ବିନାୟକ, ବିଘ୍ନକର, ଗଜମୁଖ, ଗଣେଶ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଭବ (ଶିବ)ଙ୍କ ପୁତ୍ର। ତୁମର ଏହି ସମସ୍ତ ଭୃତ୍ୟ—କ୍ରୂରଦୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବିନାୟକମାନେ—ଅଗ୍ରସର ହେଉନ୍ତୁ; ଉଚ୍ଛୁଷ୍ମ, ଦାନ ଆଦିରେ ଦେହବୃଦ୍ଧି ପାଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସିଦ୍ଧି ସ୍ଥାପନ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 28

भवांश्च देवेषु तथा मखेषु कार्येषु चान्येषु महानुभावात् । अग्रेषु पूजां लभतेऽन्यथा च विनाशयिष्यस्यथ कार्यसिद्धिम् ॥ २३.२८ ॥

ତୁମ ମହାନୁଭାବତାରୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯଜ୍ଞମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଗ୍ରପୂଜା ପାଉଛ; ନଚେତ୍ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିକୁ ବିନାଶ କରିଦେବ।

Verse 29

इत्येवमुक्त्वा परमेश्वरेण सुरैः समं काञ्चनकुम्भसंस्थैः । जलैस्तथासावभिषिक्तगात्रो रराज राजेन्द्र विनायकानाम् ॥ २३.२९ ॥

ଏପରି କହି ପରମେଶ୍ୱର ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭରେ ଥିବା ଜଳଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଅଭିଷେକଜଳରେ ସିକ୍ତ ଦେହଧାରୀ ସେ ବିନାୟକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 30

दृष्ट्वाऽभिषिच्यमानं तु देवास्तं गणनायकम् । तुष्टुवुः प्रयताः सर्वे त्रिशूलास्त्रस्य सन्निधौ ॥ २३.३० ॥

ଅଭିଷେକ ହେଉଥିବା ସେ ଗଣନାୟକଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ସଂଯତ ହୋଇ ତ୍ରିଶୂଳାସ୍ତ୍ରର ସନ୍ନିଧିରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 31

देवा ऊचुः । नमस्ते गजवक्त्राय नमस्ते गणनायक । विनायक नमस्तेऽस्तु नमस्ते चण्डविक्रम ॥ २३.३१ ॥

ଦେବମାନେ କହିଲେ— ହେ ଗଜବକ୍ତ୍ର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଗଣନାୟକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ବିନାୟକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ହେଉ; ହେ ଚଣ୍ଡବିକ୍ରମ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 32

नमोऽस्तु ते विघ्नकर्त्रे नमस्ते सर्पमेखल । नमस्ते रुद्रवक्त्रोत्थ प्रलम्बजठराश्रित ॥ २३.३२ ॥

ହେ ବିଘ୍ନକର୍ତ୍ତା (ଏବଂ ବିଘ୍ନନିବାରକ), ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ସର୍ପମେଖଳାଧାରୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ରୁଦ୍ରମୁଖୋତ୍ପନ୍ନ, ପ୍ରଲମ୍ବର ଜଠରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 33

सर्वदेवनमस्कारादविघ्नं कुरु सर्वदा । एवं स्तुतस्तदा देवैर्महात्मा गणनायकः । अभिषिक्तश्च रुद्रस्य सोमस्यापत्यतां गतः ॥ २३.३३ ॥

“ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସଦା ନିର୍ବିଘ୍ନ କର।” ଏଭଳି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ ସେ ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗଣନାୟକଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେଲା ଏବଂ ସେ ରୁଦ୍ର ଓ ସୋମଙ୍କ ଅପତ୍ୟତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।

Verse 34

एतच्चतुर्थ्यां संपन्नं गणाध्यक्षस्य पार्थिव । यतस्ततोऽयं महती तिथीनां परमा तिथिः ॥ २३.३४ ॥

ହେ ପାର୍ଥିବ (ରାଜନ୍), ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏହି (ବ୍ରତ/କର୍ମ) ଚତୁର୍ଥୀରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ତେଣୁ ଏହା ମହାନ ତିଥି—ତିଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ତିଥି—ବୋଲି ଗଣ୍ୟ।

Verse 35

एतस्यां यस्तिलान् भुक्त्वा भक्त्या गणपतिं नृप । आराधयति तस्याशु तुष्यते नात्र संशयः ॥ २३.३५ ॥

ହେ ନୃପ, ଏହି (ତିଥି/ବ୍ରତ)ରେ ଯେ ତିଳ ଭୋଜନ କରି ଭକ୍ତିସହିତ ଗଣପତିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରେ, ତାହାପ୍ରତି ସେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 36

यश्चैतत् पठते स्तोत्रं यश्चैतच्छृणुयात् सदा । न तस्य विघ्ना जायन्ते न पापं सर्वथा नृप ॥ २३.३६ ॥

ହେ ନୃପ, ଯେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ ଏବଂ ଯେ ସଦା ଏହାକୁ ଶୁଣେ—ତାହାର କୌଣସି ବିଘ୍ନ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ, ଏବଂ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ପାପ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ରହେନାହିଁ।