Adhyaya 214: The Glory of Gokarṇa: Description of Nandikeśvara’s Boon and the Assembly of Deities on Mount Muñjavat

Verse 1

पुनर्गोकरणमाहात्म्यनन्दीकेश्वरवरप्रदानवर्णनम् ॥ ब्रह्मोवाच ॥ अन्तर्हितं ततस्तस्मिन्भवे वै भूतनायके ॥ बभूव दिव्यः स तदा नन्दी गणचमूपतिः ॥

ପୁନଃ ଗୋକର୍ଣ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ନନ୍ଦୀକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବରପ୍ରଦାନର ବର୍ଣ୍ଣନା। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ— ଭୂତନାୟକ ଅନ୍ତର୍ହିତ ହେବା ପରେ, ନନ୍ଦୀ ଦିବ୍ୟ ହୋଇ ଗଣଚମୂପତି ହେଲେ।

Verse 2

चतुर्भुजस्त्रिनयनो दिव्यसंस्थानसंस्थितः ॥ दिव्यवर्णवपुश्चारुर्दिव्यागुरुसमन्वितः ॥

ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ତ୍ରିନୟନ ଥିଲେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଦିବ୍ୟ ଆକୃତିରେ ସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କ ଦେହ ଦିବ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଣ୍ଣରେ ସୁଶୋଭିତ ଥିଲା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅଗୁରୁ-ସୁଗନ୍ଧରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 3

त्रिशूली परिघी दण्डी पिनाकी मौञ्जमेखली ॥ शुशुभे तेजसा तत्र द्वितीय इव शङ्करः ॥

ତ୍ରିଶୂଳ, ପରିଘସଦୃଶ ଗଦା ଓ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରି, ପିନାକ ଧନୁଷ ନେଇ ଏବଂ ମୁଞ୍ଜ ଘାସର ମେଖଳା ପିନ୍ଧି, ସେ ତେଠାରେ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ହେଲେ—ଯେନ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର (ଶିବ)।

Verse 4

आस्थितः पादमाकृष्य ह्याह्वयन्निव स द्विजः ॥ त्रिभिः क्रमैः क्रान्तुमनास्त्रिविक्रम इवोद्‍यतः ॥

ସେଇ ଦ୍ୱିଜ ପାଦକୁ ପଛକୁ ଟାଣି ଦଢ଼ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ିଲେ, ଯେନ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛନ୍ତି; ତିନି ପଦକ୍ରମରେ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ—ତ୍ରିବିକ୍ରମ ପରି ଲାଗିଲେ।

Verse 5

तं दृष्ट्वा खेचराः सर्वा देवताः परिशङ्किताः ॥ आख्यातुं पुरुहूताय सम्भ्रान्ताः प्रययुर्दिवम् ॥

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଖେଚର ଦେବତା ଆଶଙ୍କିତ ହେଲେ; ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ପୁରୁହୂତ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଖବର ଦେବାକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

Verse 6

अर्बुदो न्यर्बुदबलस्तथा चक्षुःश्रवादिपः ॥ विद्युज्जिह्वो द्विजेह्वेन्द्र शङ्खवर्च्चा महाद्युतिः ॥

ଅର୍ବୁଦ, ନ୍ୟର୍ବୁଦବଳ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁଃଶ୍ରବାଦିପ; ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ, ଦ୍ୱିଜେହ୍ୱେନ୍ଦ୍ର ଓ ମହାଦ୍ୟୁତି ଶଙ୍ଖବର୍ଚ୍ଚା—ଏମାନେ (ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ) ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 7

तेभ्यः श्रुत्वा सहस्राक्षः सर्वे चान्ये दिवौकसः ॥ विषादं परमं गत्वा चिन्तामापेदिरे भृशम् ॥

ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିବୌକସ ପରମ ବିଷାଦରେ ପଡ଼ି, ଅତ୍ୟଧିକ ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହେଲେ।

Verse 8

अयं कश्चिद्वरं लब्ध्वा ह्युमाकान्तान्महेश्वरात् ॥ अत्यूर्जितबलः श्रीमान्स्त्रैलोक्यं प्राप्स्यति ध्रुवम् ॥

ଏହି ପୁରୁଷ ଉମାକାନ୍ତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ବର ପାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ୍ ଓ ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି; ନିଶ୍ଚୟ ସେ ତ୍ରିଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 9

यादृशोऽस्य महोत्साहस्तेजोबलसमन्वितः ॥ नूनमेष महासत्त्वो हरेत्स्थानं दिवौकसाम् ॥

ଏହାର ମହାଉତ୍ସାହ ଓ ତେଜ-ବଳ ସମ୍ପନ୍ନତା ଦେଖି, ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ମହାସତ୍ତ୍ୱ ଦିବ୍ୟବାସୀମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ହରିନେବ।

Verse 10

यावच्चैवोजसा नाकमसौ चङ्क्रमते प्रभुः ॥ प्रसादयामो वरदं तावदेव महेश्वरम् ॥

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଓଜରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ବରଦ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା।

Verse 11

विधाता भगवान्विष्णुः प्रभुस्त्रिभुवनेश्वरः ॥ अभ्यधावंस्ततः सोऽथ स हि जानाति हृद्गतम् ॥

ତାପରେ ବିଧାତା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ—ପ୍ରଭୁ, ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱର—ଙ୍କ ପାଖକୁ ସେମାନେ ଧାଇଗଲେ; କାରଣ ସେ ହୃଦୟଗତ କଥା ଜାଣନ୍ତି।

Verse 12

कृतेन तेन विबुधाः पश्यन्ति मुनयश्च तं ॥ ततः स भगवान्विष्णुः सहदेवः सधात्रिकः ॥

ସେହି ସିଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବମାନେ ଓ ମୁନିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି; ତାପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଧାତୃ ସହିତ ଆଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 13

जगाम तत्र यत्रासौ नन्दी तिष्ठति देववत् ॥ नन्द्युवाच ॥ सफलं जीवितं मेऽद्य सफलश्च परिश्रमः ॥

ସେ ସେଠାକୁ ଗଲା ଯେଉଁଠାରେ ନନ୍ଦୀ ଦେବତୁଲ୍ୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ନନ୍ଦୀ କହିଲେ—ଆଜି ମୋ ଜୀବନ ସଫଳ, ମୋ ପରିଶ୍ରମ ମଧ୍ୟ ସଫଳ।

Verse 14

यन्मे दृष्टः सुराध्यक्षः सर्वलोकगुरुर्हरिः ॥ पर्याप्तं तन्ममाद्येह कृतकृत्योऽस्मि तेन वै ॥

ଯେହେତୁ ମୁଁ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଛି—ଦେବମଣ୍ଡଳର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଗୁରୁ—ଆଜି ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ସେଇ ଯଥେଷ୍ଟ; ତାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ କୃତକୃତ୍ୟ।

Verse 15

यच्च मे प्रभुरव्यग्रः प्रीतः पापहरो हरः ॥ विधाय पार्षदत्वं मे वरानिष्टान्ददौ शिवः ॥

ଏବଂ ମୋ ପ୍ରଭୁ—ଅବ୍ୟଗ୍ର ଓ ପ୍ରସନ୍ନ—ପାପହର ହର, ମୋତେ ପାର୍ଷଦ କରି, ଶିବ ମୋତେ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦେଲେ।

Verse 16

परो मेऽनुग्रहः सोऽत्र पूतोऽस्मि खलु साम्प्रतम् ॥ यच्छोक्तं विधिना वाक्यं देवान्प्रति महात्मना ॥

ଏଠାରେ ମୋ ପ୍ରତି ସେଇ ପରମ ଅନୁଗ୍ରହ; ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ଏବେ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି। ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବିଧି (ବ୍ରହ୍ମା) ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେ ବାକ୍ୟ କହିଥିଲେ—

Verse 17

मामुद्दिश्य हितं तथ्यं तथैव च न चान्यथा ॥ यन्मां देवर्षयः प्रीत्या समागत्य प्रियंवदाः ॥

—ସେ ବାକ୍ୟ ମୋତେ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରି ହିତକର ଓ ସତ୍ୟ ଥିଲା; ସେପରି ହିଁ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଏବଂ ଦେବର୍ଷିମାନେ ପ୍ରୀତିରେ, ପ୍ରିୟବାଦୀ ହୋଇ, ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ—

Verse 18

तेनास्मि परमप्रीत आदृतः परमेṣ्ठिना ॥ देवा ऊचुः ॥ वयं तं वरदं देवं द्रक्ष्यामस्ते वरप्रदम् ॥

ଏହିହେତୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ପରମେଷ୍ଠି (ବ୍ରହ୍ମା) ଦ୍ୱାରା ଆଦୃତ ହୋଇଛି। ଦେବମାନେ କହିଲେ—ତୁମକୁ ବର ଦେଉଥିବା ସେଇ ବରଦ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ ଦର୍ଶନ କରିବୁ।

Verse 19

तवैष तपसा तुष्टः स्वयं प्रत्यक्षताङ्गतः ॥ इत्युक्तवन्तस्ते देवाः पुनरूचुर्द्विजोत्तमम् ॥

ତୁମ ତପସ୍ୟାରେ ସେ ତୁଷ୍ଟ; ସେ ସ୍ୱୟଂ ନିଜେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହିପରି କହି ସେ ଦେବମାନେ ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 20

न जाने कुत्र वा देवं कुत्रास्ते तद्गवेष्यताम् ॥ सनत्कुमार उवाच ॥ किमत्र नन्दिनं देवो येनासौ नोक्तवान्प्रभुम् ॥

ମୁଁ ଜାଣେନି ଦେବ କେଉଁଠି, ସେ କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ; ତାହା ଖୋଜାଯାଉ। ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏଠାରେ ନନ୍ଦିନ ବିଷୟରେ ଏମିତି କ’ଣ ଅଛି, ଯାହାରେ ଦେବ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥା କହିଲେ ନାହିଁ?

Verse 21

तन्मे कथय देवेश गुह्यं किं चास्ति शूलिनः ॥ ब्रह्मोवाच ॥ यदुक्तवान्महेशानो नाख्येयोऽस्मि पुरान्जनि ॥

ଏହିହେତୁ କହନ୍ତୁ, ହେ ଦେବେଶ! ଶୂଳଧାରୀ (ଶିବ) ବିଷୟରେ କେଉଁ ଗୁହ୍ୟ ରହସ୍ୟ ଅଛି? ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ମହେଶାନ ଯାହା କହିଥିଲେ—‘ହେ ପୁରାଞ୍ଜନି, ମୁଁ ପ୍ରକାଶ କରି କହିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ’—

Verse 22

किमुक्तवान्महादेवो नन्दिनं तच्छृणुष्व मे ॥ ईश्वर उवाच ॥ अस्ति कश्चित्समुद्देशः क्षितेः सिद्धोऽद्रिसङ्कटः

ମହାଦେବ ନନ୍ଦିନଙ୍କୁ କ’ଣ କହିଥିଲେ, ତାହା ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ। ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ପୃଥିବୀରେ ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି; ସେ ଅଞ୍ଚଳ ସିଦ୍ଧ, ପର୍ବତୀୟ ସଙ୍କଟମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଗମ।

Verse 23

पारे हिमवतः पुण्ये तपोवनगणैर्युतः ॥ तत्र श्लेष्मातको नाम वसते पन्नगोत्तमः

ପବିତ୍ର ହିମବତର ପାରେ, ତପୋବନଗୁଡ଼ିକର ସମୂହରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଦେଶରେ ଶ୍ଳେଷ୍ମାତକ ନାମକ ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସେ।

Verse 24

सोऽनुग्राह्यो मयावश्यं तपसा दग्धकिल्बिषः ॥ तदभ्याशे च रुचिरं न चासौ वानराश्रयः

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋର ଅନୁଗ୍ରହର ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ତପସ୍ୟାରେ ତାହାର କିଲ୍ବିଷ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। ଏବଂ ସେଠାର ନିକଟେ ଏକ ରୁଚିର ସ୍ଥାନ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତାହା ବାନରମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ନୁହେଁ।

Verse 25

तस्य नाम्ना च तत्स्थानं दिव्यं चिरतपोभृतम् ॥ श्लेष्मातकवनं नाम पुण्यशीलशिलोच्चयम्

ତାହାର ନାମରେ ସେହି ସ୍ଥାନ—ଦିବ୍ୟ ଓ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟାଧାରୀ—ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ତାହାକୁ ‘ଶ୍ଳେଷ୍ମାତକବନ’ ବୋଲି କୁହାଗଲା, ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ଶିଳାମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ସଂଚୟ।

Verse 26

मृगरूपेण चरता तत्र वै त्रिदशा मया ॥ द्रष्टव्याः सञ्जिघृतक्षन्तः खिन्नाश्चान्वेषणे मम

ମୁଁ ସେଠାରେ ମୃଗରୂପେ ଚରୁଥିବାବେଳେ, ତ୍ରିଦଶ ଦେବମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖିଲି—ସେମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କଷ୍ଟ ସହି, ମୋତେ ଖୋଜି ଖୋଜି କ୍ଲାନ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 27

नाख्यातव्यं त्वया तेषां देवताप्सरसामिदम् ॥ अनुगृह्य वरैस्तैश्च तत्रैवान्तरधी यत

ଏହି କଥା ତୁମେ ସେହି ଦେବତା ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କୁ କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେମାନଙ୍କୁ ବରଦାନ ଦେଇ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ସେ ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲା।

Verse 28

विद्योतयन्दिशः सर्वास्त्रिदशैः परिवारितः ॥ बालकेन्दुनिभं दिव्यमर्चितं दिव्यबिन्दुभिः

ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି, ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ, ବାଳଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଦିବ୍ୟ ବିନ୍ଦୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଓ ଅର୍ଚିତ ଥିଲା।

Verse 29

गणावृतश्च वरदो वरुणो यादसांपतिः ॥ वज्रस्फटिकचित्रेण विमाननातितेजसा

ଏବଂ ବରୁଣ—ଯାଦସାମ୍ପତି (ଜଳଚରମାନଙ୍କ ଅଧିପତି), ବରଦାତା—ଗଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ ହୋଇ, ବଜ୍ର ଓ ସ୍ଫଟିକ ଚିତ୍ରାଙ୍କନରେ ଶୋଭିତ ଅତିତେଜସ୍ୱୀ ବିମାନରେ ଆସିଲେ।

Verse 30

तप्तकाञ्चनवर्णेन रत्नचित्रेण भास्वता ॥ विमाननागतः शृङ्गे द्योतयन्बै धनाधिपः

ଏବଂ ଧନାଧିପ (କୁବେର) ତପ୍ତ କାଞ୍ଚନ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣର, ରତ୍ନଚିତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ଭାସ୍ୱତ ବିମାନରେ ଆସି, ଶୃଙ୍ଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲେ।

Verse 31

विमानशतकोटीभिरागतो यक्षराक्षसैः ॥ श्रीमद्भिर्बहुभिर्दिव्यैर्विमानैः सूर्यसन्निभैः

ସେ ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସିଲେ; ଶତକୋଟି ବିମାନ ସହ—ଅନେକ ଶ୍ରୀମଦ୍, ଦିବ୍ୟ ବିମାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ।

Verse 32

अधिष्ठितः सुकृतिभिः प्रायाद्वैवस्वतोपमः ॥ चन्द्रादित्यौ ग्रहाः सर्वे समग्रं त्वृक्षमण्डलम् ॥

ସୁକୃତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ, ବୈବସ୍ୱତ (ଯମ) ସଦୃଶ ସେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର-ଆଦିତ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଏବଂ ସମଗ୍ର ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ଏକତ୍ର ହେଲା/ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲା।

Verse 33

विमानैरग्नितुल्याभैराजग्मुः खान्महीधरम् ॥ रुद्रास्त्वेकादशा याताः सूर्याः द्वादश चैव तु ॥

ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ ବିମାନରେ ସେମାନେ ଆକାଶପଥେ ସେଇ ପର୍ବତକୁ ଆସିଲେ। ଏକାଦଶ ରୁଦ୍ର ଏବଂ ତଦ୍ରୂପ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ (ସୂର୍ୟଦେବ) ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 34

आगतावश्विनौ देवौ मौञ्जवन्तं महागिरिम् ॥ विश्वेदेवाश्च साध्याश्च गुरुश्च तपसान्वितः ॥

ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବ ମହାଗିରି ମୌଞ୍ଜବନ୍ତକୁ ଆସିଲେ। ବିଶ୍ୱେଦେବ, ସାଧ୍ୟଗଣ ଏବଂ ତପୋବଳସମ୍ପନ୍ନ ଗୁରୁ (ବୃହସ୍ପତି) ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 35

संचाद्यैरावतपथं सहसाभ्याययुर्द्रुतम् ॥ स्कन्दश्चैव विशाखश्च भगवांश्च विनायकः ॥

ଐରାବତ-ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେମାନେ ସହସା ଦ୍ରୁତଗତିରେ ସମୀପକୁ ଆସିଲେ। ସ୍କନ୍ଦ, ବିଶାଖ ଏବଂ ଭଗବାନ ବିନାୟକ ମଧ୍ୟ [ସେଠାକୁ] ଆସିଲେ।

Verse 36

संप्राप्तस्तं गिरिवरं मयूरशतनादितम् ॥ नारदस्तुम्बुरुश्चैव विश्वावसुपरावसू ॥

ଶତଶତ ମୟୂରଙ୍କ ନାଦରେ ନିନାଦିତ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତକୁ ସେମାନେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ନାରଦ, ତୁମ୍ବୁରୁ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାବସୁ-ପରାବସୁ ମଧ୍ୟ [ଆସିଲେ]।

Verse 37

हाहाहूहूस्तथा चान्ये सर्वे गन्धर्वसत्तमाः ॥ वैहायसैर्यानवरैर्विविधैर्वासवाज्ञया ॥

ହାହା, ହୂହୂ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟ, ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ତମ ଆକାଶଯାନରେ [ସେଠାକୁ] ଆସିଲେ।

Verse 38

गुह्यकाश्च महात्मानः सर्व एव समागताः ॥ गन्धकाली घृताची च बुद्धा गौरी तिलोत्तमा ॥

ଗୁହ୍ୟକ ନାମକ ମହାତ୍ମାମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହେଲେ। ଗନ୍ଧକାଳୀ, ଘୃତାଚୀ, ବୁଦ୍ଧା, ଗୌରୀ ଓ ତିଲୋତ୍ତମା ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 39

सिन्धुश्च पुरुषश्चैव सरयूश्च महानदी ॥ ताम्रारुणा चारुभागा वितस्ता कौशिकी तथा ॥

ସିନ୍ଧୁ, ପୁରୁଷ ଓ ମହାନଦୀ ସରୟୂ ଆସିଲେ; ଏବଂ ତାମ୍ରାରୁଣା, ଚାରୁଭାଗା, ବିତସ୍ତା, କୌଶିକୀ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

Verse 40

उर्वशी मेनका रम्भा पञ्चस्या च तथापरा ॥ एताश्चान्याश्च तच्छैलमाजग्मुर्देवयोषितः ॥

ଉର୍ବଶୀ, ମେନକା, ରମ୍ଭା, ପଞ୍ଚସ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ଏହି ଦେବୟୋଷିତମାନେ ସେହି ପର୍ବତକୁ ଆସିଲେ।

Verse 41

पुलस्त्योऽत्रिर्मरीचिश्च वसिष्ठो भृगुरेव च ॥ कश्यपः पुलहश्चापि विश्वामित्रोऽथ गौतमः ॥

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ଅତ୍ରି, ମରୀଚି, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଭୃଗୁ; କଶ୍ୟପ ଓ ପୁଲହ ମଧ୍ୟ; ପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

Verse 42

भारद्वाजोऽग्निवेश्यश्च तथा वृद्धपराशरः ॥ मार्कण्डेयोऽङ्गिरा गर्गः संवर्त्तः क्रतुरेव च ॥

ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧ-ପରାଶର; ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ଅଙ୍ଗିରା, ଗର୍ଗ, ସଂବର୍ତ୍ତ ଓ କ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ଥିଲେ)।

Verse 43

मरीचिर्जमदग्निश्च भार्गवश्च्यवनस्तथा ॥ नियोगान्मम विष्णोश्च शक्रस्य त्रिदिवस्पतेः ॥

ମରୀଚି, ଜମଦଗ୍ନି, ଭାର୍ଗବ ଓ ଚ୍ୟବନ ମଧ୍ୟ—ମୋର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏବଂ ତ୍ରିଦିବପତି ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ନିୟୋଗରେ ଆସିଥିଲେ।

Verse 44

पुण्या सरस्वती कोका नर्मदा बाहुदा तथा ॥ शतद्रूश्च विपाशा च गण्डकी च सरिद्वरा ॥

ପୁଣ୍ୟା, ସରସ୍ୱତୀ, କୋକା, ନର୍ମଦା ଓ ବାହୁଦା; ଏବଂ ଶତଦ୍ରୂ, ବିପାଶା, ଗଣ୍ଡକୀ—ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 45

गोदावरी च वेणी च तापी च सरिदुत्तमा ॥ करतोया स शीता च तथा चीरवती नदी ॥

ଗୋଦାବରୀ, ବେଣୀ, ତାପୀ—ଏହି ଉତ୍ତମ ନଦୀମାନେ; ଏବଂ କରତୋୟା, ଶୀତା ଓ ଚୀରବତୀ ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 46

नन्दा च परनन्दा च तथा चर्मण्वती नदी ॥ पर्णाशा दैविका चैव वितस्ता च तथापरा ॥

ନନ୍ଦା ଓ ପରନନ୍ଦା, ତଥା ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ ନଦୀ; ପର୍ଣାଶା ଓ ଦୈବିକା, ଏବଂ ବିତସ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ମଧ୍ୟ ଗଣିତ।

Verse 47

अन्यानि चापि मेदिन्यां तीर्थान्यायतनानि च ॥

ଏହାଛଡ଼ା ପୃଥିବୀରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଓ ଆୟତନ (ପବିତ୍ର ଧାମ/ମନ୍ଦିରସ୍ଥାନ) ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 48

निजस्वरूपेणाजग्मुस्तत्र पुण्यान्यनेकशः ॥ उपागतानि चेन्द्रस्य नियोगादुत्तमं गिरिम् ॥

ସେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ; ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ/ତୀର୍ଥରୂପ ମଧ୍ୟ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଆସି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିୟୋଗରେ ସେଇ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 49

शैलोत्तमो महामेरुः कैलासो गन्धमादनः ॥ हिमवान्हेमकूटश्च निषधश्च महागिरिः ॥

ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାମେରୁ, କୈଲାସ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ହିମବାନ, ହେମକୂଟ ଏବଂ ନିଷଧ—ଏହି ମହାଗିରିମାନେ (ଉଲ୍ଲେଖିତ)।

Verse 50

विन्ध्यो महेन्द्रः सह्यश्च मलयो दर्दुरस्तथा ॥ माल्यवांश्चित्रकूटश्च तथा द्रोणः शिलोच्चयः ॥

ବିନ୍ଧ୍ୟ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ସହ୍ୟ, ମଲୟ ଏବଂ ଦାର୍ଦୁର; ମାଲ୍ୟବାନ, ଚିତ୍ରକୂଟ, ତଥା ଦ୍ରୋଣ ଓ ଶିଲୋଚ୍ଚୟ (ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ)।

Verse 51

श्रीपर्वतो लतावेष्टः पारियात्रश्च शैलराट् ॥ आगताः सर्व एवैते शैलेन्द्राः काननौकसः ॥

ଶ୍ରୀପର୍ବତ, ଲତାବେଷ୍ଟ ଏବଂ ପର୍ବତରାଜ ପାରିୟାତ୍ର—ଏହି ସମସ୍ତ କାନନବାସୀ ଶୈଲେନ୍ଦ୍ରମାନେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 52

सर्वे यज्ञाः सर्वविद्या वेदाश्चत्वार एव च ॥ धर्मः सत्यं दमः स्वर्गः कपिलश्च महानृषिः

ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଚାରି ବେଦ; ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ, ଦମ (ସଂଯମ) ଓ ସ୍ୱର୍ଗ; ତଥା ମହାଋଷି କପିଳ—ଏ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ସମବେତ ଥିଲେ।

Verse 53

वासुकिश्च महाभागश्चामृताशी भुजङ्गराट् ॥ ज्वलत्फणासहस्रेण अनन्तश्च धराधरः

ଅମୃତଭୋଜୀ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ ସର୍ପରାଜ ବାସୁକି ଏବଂ ସହସ୍ର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଫଣାଧାରୀ ଧରାଧର ଅନନ୍ତ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ) ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 54

फणीन्द्रो धृतराष्ट्रश्च किर्मीराङ्गश्च नागराट् ॥ अम्भोधरश्च स श्रीमान्नागराजो महाद्युतिः

ଫଣୀନ୍ଦ୍ର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ କିର୍ମୀରାଙ୍ଗ—ଏହି ନାଗରାଟମାନେ; ଏବଂ ଶ୍ରୀମାନ୍, ମହାଦ୍ୟୁତି ନାଗରାଜ ଅମ୍ଭୋଧର ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ) ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 55

फणाशतधरो रूपी भूरिशृङ्ग इवाचलः ॥ अरिमेजयसंयुक्तः प्रज्ञावान् भुजगेश्वरः

ଶତ ଫଣାଧାରୀ ରୂପବାନ—ବହୁ ଶୃଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ପର୍ବତ ପରି; ‘ଅରିମେଜୟ’ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଭୁଜଗେଶ୍ୱର (ସେଠାରେ) ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 56

विनतो नागराजश्च कम्बलाश्वतरौ तथा ॥ भुजगाधिपतिर्वीर एलापत्रस्तथैव च

ବିନତ ନାମକ ନାଗରାଜ, ଏବଂ କମ୍ବଳ ଓ ଅଶ୍ୱତର; ତଥା ବୀର ଭୁଜଗାଧିପତି ଏଲାପତ୍ର ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ) ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 57

उरगानामधिपती कर्कोटकधनञ्जयौ ॥ एवमाद्याः समायाता भुजगेन्द्रा महाबलाः

ଉରଗମାନଙ୍କ ଅଧିପତି କର୍କୋଟକ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ; ଏହିପରି ଆଦି ଅନେକ ମହାବଳ ଭୁଜଗେନ୍ଦ୍ରମାନେ (ସେଠାରେ) ସମାଗତ ହେଲେ।

Verse 58

अहोरात्र तथा पक्षाः मासाः संवत्सरास्तथा ॥ द्यौर्मेदिनी दिशश्चैव विदिशश्च समागताः

ଦିନ-ରାତି, ପକ୍ଷ, ମାସ ଓ ବର୍ଷ; ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ; ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ—ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

Verse 59

तस्मिन्देवसमाजे तु रम्ये शैलेन्द्रमूर्द्धनि ॥ पुष्पाणि मुमुचुस्तत्र तरवो ह्यनिलार्दिताः

ସେଇ ରମ୍ୟ ଦେବସମାଜରେ, ପର୍ବତରାଜ ଶିଖରେ, ପବନେ ଆନ୍ଦୋଳିତ ବୃକ୍ଷମାନେ ସେଠାରେ ପୁଷ୍ପ ଝରାଇଲେ।

Verse 60

प्रगीताः देवगन्धर्वाः प्रनृत्ताप्सरसां गणाः ॥ पक्षिणः संप्रहृष्टाश्च कूजन्ति मधुरं तदा

ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗାନ କଲେ; ଅପ୍ସରାଗଣ ନୃତ୍ୟ କଲେ; ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ମଧୁର କୂଜନ କଲେ।

Verse 61

पुण्यगन्धाः सुखस्पर्शास्तत्र वान्ति च वायवः ॥ एवमागत्य ते सर्वे देवा विष्णुपुरोगमाः

ସେଠାରେ ପୁଣ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସୁଖସ୍ପର୍ଶ ବହନ କରୁଥିବା ପବନ ବହୁଥିଲା। ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସମସ୍ତ ଦେବ ଆସିଲେ।

Verse 62

ततश्चैवागतैर्देवैर्यक्षैः सिद्धैश्च सर्वशः॥ आपूर्यत गिरेः शृङ्गे वेला काले यथोदधेः॥

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସିଥିବା ଦେବ, ଯକ୍ଷ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତଶିଖର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା—ଯେପରି ଜ୍ୱାରବେଳେ ସମୁଦ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

Verse 63

श्रिया ज्वलन्तं ददृशुर्नन्दिनं पुरतः स्थितम्॥ स च तानागतान्द्रष्ट्वा गन्धर्वाप्सरसां गणान्॥

ସେମାନେ ଶ୍ରୀରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ନନ୍ଦିନକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦେଖିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ଆଗତ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଗଣକୁ ଦେଖିଲା।

Verse 64

सम्भ्रान्तः सहसा तेभ्यो नमस्कर्तुं प्रचक्रमे॥ नमस्कृत्य च तान्सर्वान् स्वागतानभिभाष्य च॥

ହଠାତ୍ ସମ୍ଭ୍ରମରେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସ୍ୱାଗତ ବଚନ ମଧ୍ୟ କହିଲା।

Verse 65

सिद्धचारणसङ्घाश्च विद्याश्चाप्सरसाङ्गणाः॥ सत्कृतं देवदेवेन गणास्तमभिपूजयन्॥

ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣଙ୍କ ସଂଘ, ବିଦ୍ୟାଗଣ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦଳ—ଦେବଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍କୃତ ହୋଇ—ପରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ପୂଜା-ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 66

अर्घ्यपाद्यादिभिः शीघ्रमासनैश्च न्यमन्त्रयत्॥ प्रणिधानेन तस्यार्थं श्रुत्वा तत्प्रतिपूजयेत्॥

ସେ ଅର୍ଘ୍ୟ, ପାଦ୍ୟ ଆଦି ଉପଚାର ଓ ଆସନ ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲା। ଅତିଥିର ଆଗମନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଶୁଣି, ସେହିଅନୁସାରେ ପ୍ରତିପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 67

आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्चाश्विनावपि॥ साध्या विश्वे सगन्धर्वा गुह्यकाश्च प्रपूजयेत्॥

ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ମରୁତ ଏବଂ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବ; ସାଧ୍ୟ, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଗନ୍ଧର୍ବସହିତ, ଏବଂ ଗୁହ୍ୟକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 68

विश्वावसुर्हाहाहू तथा नारदतुम्बुरू॥ चित्रसेनादयः सर्वे गन्धर्वास्तमपूजयन्॥

ବିଶ୍ୱାବସୁ, ହାହାହୂ, ତଥା ନାରଦ ଓ ତୁମ୍ବୁରୁ—ଚିତ୍ରସେନ ଆଦି ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ—ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କଲେ।

Verse 69

तं वासुकिप्रभृतयः पन्नगेन्द्रा महौजसः॥ सौम्यमभ्यर्चयन्ति स्म दृष्ट्वा नन्दीश्वरं तथा॥

ତାପରେ ବାସୁକି ଆଦି ମହାତେଜସ୍ବୀ ନାଗରାଜମାନେ ମଧ୍ୟ ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ସୌମ୍ୟ (ମଙ୍ଗଳମୟ) ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

Verse 70

यक्षविद्याधराश्चैव ग्रहाः सागरपर्वताः॥ सिद्धा ब्रह्मर्षयश्चैव गङ्गाद्याः सरितस्तथा॥

ଯକ୍ଷ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର, ଗ୍ରହଦେବତା, ସାଗର ଓ ପର୍ବତ; ସିଦ୍ଧ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି; ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ (ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ)।

Verse 71

आशिषः प्रददुस्तस्य सर्व एव मुदान्विताः॥ देवा ऊचुः॥ स सुप्रीतोऽस्तु ते देवः सदा पशुपतिर्मुने॥

ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ଦେବମାନେ କହିଲେ—“ହେ ମୁନି, ତୁମ ଦେବ ପଶୁପତି ସଦା ତୁମ ପ୍ରତି ସୁପ୍ରସନ୍ନ ରହୁନ୍ତୁ।”

Verse 72

सर्वत्र चाप्रतिहता गतिश्चास्तु तवानघ ॥ भवनदेवैस्तु वा न स्यादत ऊर्ध्वं द्विजोत्तम ॥

“ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମ ଗତି ସର୍ବତ୍ର ଅପ୍ରତିହତ ହେଉ। ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଏହା ପରେ ଦେବମାନଙ୍କ ତରଫରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପ୍ରତି କୌଣସି ବିରୋଧ ନ ହେଉ।”

Verse 73

इत्युक्तस्त्रिदशैर्नन्दी पुनस्तान्प्रत्युवाच ह ॥ नन्दीकेश्वर उवाच ॥ यद्भवद्भिः प्रियं सर्वैः प्रीतिमद्भिः सुरोत्तमैः ॥

ଦେବମାନେ ଏପରି କହିଲେ, ନନ୍ଦୀ ପୁନର୍ବାର ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ନନ୍ଦୀକେଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ପ୍ରୀତିମୟ ଦେବୋତ୍ତମମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ତାହା କହ।

Verse 74

आशिषाऽनुगृहीतोऽस्मि नियोज्योऽहं सदा हि वः ॥ ब्रूत यूयं किमस्माभिः कर्तव्यं भवतामिह ॥

ତୁମମାନଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ମୁଁ ଅନୁଗୃହୀତ; ମୁଁ ସଦା ତୁମ ସେବାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ। କହ—ଏଠାରେ ତୁମ ପାଇଁ ମୋତେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ?

Verse 75

आज्ञापयध्यमाज्ञप्तस्तस्माद्विबुधसत्तमाः ॥ तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शक्रः प्रोवाच तं तदा ॥

ଏହେତୁ, ହେ ବିବୁଧସତ୍ତମମାନେ, ମୋତେ ଆଜ୍ଞା କର; ମୁଁ ଆଜ୍ଞାପାଳନରେ ବଦ୍ଧ। ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 76

शक्र उवाच ॥ कुत्रासौ प्रस्थितो भद्र कुत्र वा स गतोऽपि वा ॥ पश्यामो विप्र तं सर्वे देवानामधिपं विभुम् ॥

ଶକ୍ର କହିଲେ—ହେ ଭଦ୍ର, ସେ କେଉଁଠି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା କେଉଁଠି ଗଲେ? ହେ ବିପ୍ର, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦେବମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ସେହି ବିଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।

Verse 77

स्थाणुमुग्रं शिवं देवं शर्वमेव स्वयं मुने ॥ यदि जानासि भगवान् ईश्वरो यत्र तिष्ठति ॥

ହେ ମୁନି, ସେଇ ସ୍ଥାଣୁ, ଉଗ୍ର, ଶିବଦେବ, ସ୍ୱୟଂ ଶର୍ବ—ଯଦି ତୁମେ ଜାଣ, ଭଗବାନ ଈଶ୍ୱର ଯେଉଁଠି ତିଷ୍ଠନ୍ତି।

Verse 78

तत्स्थानं नः समाख्याहि महर्षे शीघ्रमेव हि ॥ तच्छ्रुत्वा वचनं धीमदीरितं वज्रपाणिना ॥

ହେ ମହର୍ଷି, ସେହି ସ୍ଥାନଟି ଆମକୁ ଶୀଘ୍ର କହନ୍ତୁ। ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଜ୍ଞାନପୂର୍ଣ୍ଣ ବଚନ ଶୁଣି…

Verse 79

प्रत्युवाच ततः शक्रं नन्दी पशुपतिं स्मरन् ॥ नन्दीकेश्वर उवाच ॥ श्रोतुमर्हसि देवेन्द्र यथातत्त्वं दिवस्पते ॥

ତେବେ ପଶୁପତିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ନନ୍ଦୀ ଶକ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର ଦେଲେ। ନନ୍ଦୀକେଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଦିବସ୍ପତେ, ଯଥାତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣିବା ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 80

अस्मिङ्गिरौ मुञ्जवति स्थाणुरभ्यर्च्चतो मया ॥ प्रीतोऽसौ मां वरैर्दिव्यैरनुगृह्य हरः प्रभुः ॥ प्रीतो विनिर्गत इतस्तं विज्ञातुं बिभेम्यहम् ॥ यद्याज्ञापयसे देवं चाहं त्वच्छासने स्थितः ॥

ଏହି ମୁଞ୍ଜବତ ପର୍ବତରେ ମୁଁ ସ୍ଥାଣୁଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଛି। ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପ୍ରଭୁ ହର ମୋତେ ଦିବ୍ୟ ବରଦାନରେ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏଠାରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଗଲାପରେ, ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ ଜାଣିବାକୁ ମୁଁ ଭୟ କଲି। ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଆଜ୍ଞା କରିଲେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶାସନରେ ଅଛି।

Verse 81

एवमुक्त्वा तु ते तत्र मया सह सुरोत्तमाः ॥ गिरेर्मौञ्जवतः शृङ्गमाजग्मुर्देवनिर्मितम् ॥

ଏପରି କହି ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ମୋ ସହିତ ସେଠାରୁ ଦେବନିର୍ମିତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା ମୌଞ୍ଜବତ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଗଲେ।

Verse 82

कुत्र द्रक्ष्यामहे देवं भगवन्तं कपालिनम्॥ नन्द्युवाच॥ अनुगृह्य तु मां देवस्तत्रैवादर्शनं गतः॥

“ଭଗବାନ କପାଲିନ ଦେବଙ୍କୁ ଆମେ କେଉଁଠି ଦର୍ଶନ କରିବୁ?” ନନ୍ଦୀ କହିଲେ—“ମୋତେ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ଦେବ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।”

Verse 83

कामगं रथमारुह्य महेन्द्रः समरुद्गणः॥ आयातः शैलपृष्ठान्तमोजसा पूरयन्निव॥

କାମଗାମୀ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ମରୁଦ୍ଗଣ ସହିତ ପର୍ବତଶିଖରର କୋଣାକୁ ଆସିଲେ; ଯେନେ ନିଜ ଓଜସ୍‌ରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପୂରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 84

अनिलश्चानलश्चैव धर्मः सत्यो ध्रुवोऽपरः॥ देवर्षयश्च सिद्धाश्च यक्षा विद्याधरास्तथा॥

ଅନିଲ (ବାୟୁ) ଓ ଅନଲ (ଅଗ୍ନି) ମଧ୍ୟ; ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ଧ୍ରୁବ; ଏବଂ ଦେବର୍ଷି, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ ଓ ତଥା ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ—ସମସ୍ତେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 85

सिन्धुश्च पुरुषश्चैव प्रभासः सोम एव च॥ लोहितश्चाययुस्तत्र गङ्गासागर एव च॥

ସିନ୍ଧୁ ଓ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ; ପ୍ରଭାସ ଓ ସୋମ ମଧ୍ୟ; ସେଠାରେ ଲୋହିତ ଓ ଆୟୁସ ଥିଲେ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗାସାଗର ମଧ୍ୟ (ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା)।

Verse 86

ख्यातस्त्रिभुवने धीमान्नहुषोऽनिमिषेश्वरः॥ विरोचनसुतः सत्यः स्फुटोमणिशतैश्चितः॥

ତ୍ରିଭୁବନେ ଖ୍ୟାତ, ଧୀମାନ୍ ନହୁଷ—ଅନିମିଷମାନଙ୍କ (ଦେବମାନଙ୍କ) ଈଶ୍ୱର—ସେଠାରେ ଥିଲେ; ଏବଂ ବିରୋଚନପୁତ୍ର ସତ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ପ୍ରଭାମୟ, ଶତଶଃ ସ୍ଫୁଟ ମଣିରେ ଅଲଙ୍କୃତ।

Verse 87

स हि तान्दैवराजेन सार्द्धमन्यैश्च दैवतैः॥ मूर्ध्ना प्रणम्य चरणौ प्राञ्जलिः प्रयतात्मवान्॥

ସେ ଦେବରାଜ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ (ଶିବଙ୍କ) ଚରଣଦ୍ୱୟରେ ମସ୍ତକ ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ—ସଂୟତାତ୍ମା, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ।

Verse 88

निरामयोऽमृतीभूतश्चरिष्यति विभुः सुखी॥ लोकेषु सप्तसु विभो त्र्यम्बकेन सहाच्युत॥

ରୋଗରହିତ ଓ ଅମୃତସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ସେ ବିଭୁ ସୁଖରେ ସପ୍ତ ଲୋକରେ ବିଚରିବେ—ହେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଅଚ୍ୟୁତ—ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ (ଶିବ) ସହ।

Verse 89

मार्गयामो हि यत्नेन भगवन्तं तु वासव॥

ହେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର), ଆସ ଆମେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଖୋଜିବା।