Adhyaya 202: Description of Infernal Punishments and the Ripening of Karmic Consequences

Verse 1

अथ नारकिदण्डनकर्मविपाकवर्णनम् ॥ ऋषिरुवाच ॥ विस्मयस्तु मया दृष्टस्तस्मिन्नद्भुतदर्शनः ॥ चित्रगुप्तस्य सन्देशो धर्मराजेन धीमताḥ ॥

ଏବେ ନାରକୀୟ ଦଣ୍ଡନ ଓ କର୍ମବିପାକର ବର୍ଣ୍ଣନା। ଋଷି କହିଲେ—ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ବିସ୍ମୟ ଦେଖିଲି; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ (ଆଦେଶ) ଥିଲା।

Verse 2

प्राप्नुवन्ति फलं ते वै ये च क्षिप्ताः पुरा जनाः ॥ अग्निना वै प्रतप्तास्ते बद्धा बन्धैः सुदारुणैः ॥

ଯେ ଲୋକମାନେ ପୂର୍ବେ ସେଠାରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 3

सन्तप्ताः बहवो ये ते तैस्तैः कर्मभिरुल्बणैः ॥ श्यामाश्च दशनाभिर्ये त्विमं शीघ्रं प्रमापय ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକେ ନିଜ ନିଜ ଉଗ୍ର କର୍ମାନୁସାରେ ଦଗ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି। ଦନ୍ତଯୁକ୍ତ ଶ୍ୟାମାମାନେ (କଳା ଦୂତୀମାନେ) ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ନାଶ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 4

दुराचारं पापरतं निर्घृणं पापचेतसम् ॥ श्वानस्तु हिंसका ये च भक्षयन्तु दुरात्मकम् ॥

ଦୁରାଚାରୀ, ପାପରତ, ନିର୍ଘୃଣ ଓ ପାପଚେତନାଯୁକ୍ତ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟକୁ ହିଂସ୍ର କୁକୁରମାନେ ଭକ୍ଷଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 5

पितृघ्नो मातृगोह्नस्तु सर्वदोषसमन्वितः ॥ आरोप्य शाल्मलीं घोरां कण्टकैस्तैर्विपाटय ॥

ପିତୃହନ୍ତା, ମାତୃହନ୍ତା ଓ ଗୋହନ୍ତା—ସମସ୍ତ ଦୋଷରେ ଯୁକ୍ତ—ତାକୁ ଭୟଙ୍କର ଶାଲ୍ମଲୀ ବୃକ୍ଷରେ ଚଢ଼ାଇ, ସେଇ କଣ୍ଟକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚିରିଦିଆଯାଉ।

Verse 6

एनं पाचय तैलस्य घृतक्षौद्रस्य वा पुनः ॥ तप्तद्रोण्यां ततो मुञ्च ताम्रतप्तखले पुनः ॥ नराधममिमं क्षिप्त्वा प्रदीप्ते हव्यवाहने ॥ ततो मनुष्यतां प्राप्य ऋणैस्तत्र प्रदीप्यते ॥

ଏହି ନରାଧମକୁ ତେଲରେ—କିମ୍ବା ଘିଅ ଓ ମଧୁରେ—ପକାଅ। ପରେ ତପ୍ତ ଦ୍ରୋଣୀରେ ଛାଡ଼, ଏବଂ ପୁନଃ ତପ୍ତ ତାମ୍ରଫଳକ ଉପରେ ରଖ। ପ୍ରଦୀପ୍ତ ହବ୍ୟବାହନ ଅଗ୍ନିରେ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇ, ସେ ପରେ ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ସେଠାରେ ଋଣଦୁଃଖରେ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 7

शयनासनहर्त्तारमग्निदायी च यो नरः ॥ वैतरण्यामयं चैव क्षिप्यतामचिरं पुनः ॥

ଯେ ନର ଶୟନ ଓ ଆସନ ହରଣ କରେ, ଏବଂ ଯେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଏ—ତାକୁ ବୈତରଣୀ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଯାତନାରେ ଶୀଘ୍ର ପୁନଃ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଉ।

Verse 8

पापकर्मायमत्यर्थं सर्वतीर्थविनाशकः ॥ तस्य प्रदीप्तः कीलोऽयं वह्नितप्तोऽतिदुःस्पृशः ॥

ଏହି ନର ଅତ୍ୟଧିକ ପାପକର୍ମରେ ଲିନ, ମନେ ହେଉଛି ସର୍ବତୀର୍ଥବିନାଶକ। ତାହା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରଦୀପ୍ତ କୀଳ—ଅଗ୍ନିତପ୍ତ, ସ୍ପର୍ଶକୁ ଅତିଦୁଃଖଦ।

Verse 9

ग्रामयाजनकं विप्रमध्रुवं दाम्भिकं शठम् ॥ बद्ध्वा तु बन्धने घोरे दीयतां तु न किञ्चन ॥

ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗ୍ରାମମାନଙ୍କ ପାଇଁ (ଅନୁଚିତ ଭାବେ) ଯାଜନ କରାଏ, ଯେ ଅଧ୍ରୁବ, ଦାମ୍ଭିକ ଓ ଶଠ—ତାକୁ ଘୋର ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି, ତାକୁ କିଛିମାତ୍ର ନ ଦିଆଯାଉ।

Verse 10

जिह्वा अस्य छिद्यतां शीघ्रं वाचा दुष्टस्य पापिनः ॥ गम्यागम्यं पुरा येन विज्ञातं न दुरात्मना ॥

ବାଚାରେ ଦୁଷ୍ଟ ଏହି ପାପୀର ଜିହ୍ୱା ଶୀଘ୍ର ଛେଦିତ ହେଉ—ସେ ଦୁରାତ୍ମା ପୂର୍ବେ କଣ ଗମ୍ୟ ଓ କଣ ଅଗମ୍ୟ ତାହା ଜାଣିନଥିଲା।

Verse 11

कृतं लोभाभिभूतेन कामसम्मोहितेन च ॥ तस्य छित्वा ततो लिङ्गं क्षारमग्निं च दीपय ॥

ଲୋଭରେ ଅଭିଭୂତ ଓ କାମମୋହରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ଏହା କରାଗଲା। ତେଣୁ ତାହାର ଲିଙ୍ଗ ଛେଦି, ପରେ କ୍ଷାର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦୀପ୍ତ କର।

Verse 12

इमं तु खलकं कृत्वा दुरात्मा पापकाणिम् ॥ दायादा बहवो येन स्वार्थहेतोर्विनाशिताः ॥

କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦୁଷ୍ଟଚରିତ୍ର କରି, ଯେ ଦୁର୍ମନସ୍କ ଓ ପାପକାରୀ, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ଅନେକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନଷ୍ଟ ହେଲେ।

Verse 13

इमं वार्धुषिकं विप्रं सर्वत्राङ्गेषु भेदय ॥ तथायं यातनां यातु पापं बहु समाचरन् ॥

ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେ ବ୍ୟାଜନଦ୍ୱାରା ଜୀବିକା କରେ, ତାହାକୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ବିଦ୍ଧ କର। ଏହିପରି ଅନେକ ପାପ କରିଥିବାରୁ ସେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗ କରୁକ।

Verse 14

सुवर्णस्तेयिनं पापं कृतघ्नं च तथा नरम् ॥ क्रूरं पितृहणं चैनं ब्रह्मघ्नेषु समीकरु ॥

ଏହି ପାପୀ ଯେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚୋରି କରେ, ଏବଂ ସେହିପରି ଅକୃତଜ୍ଞ ମଣିଷ - ନିର୍ଦୟ, ଏବଂ ପିତୃହତ୍ୟାକାରୀ - ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ଦିଅ।

Verse 15

अस्थि छित्वा ततः क्षिप्रं क्षारमग्निं च दापय ॥ इमं तु विप्रं खादन्तु तीक्ष्णदंष्ट्राः सुदारुणाः ॥

ତାହାର ଅସ୍ଥି ଶୀଘ୍ର କଟା ପରେ, କ୍ଷାର ଓ ଅଗ୍ନି ପ୍ରୟୋଗ କର। ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦନ୍ତଯୁକ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଜୀବମାନେ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 16

पिशुनं हि महाव्याघ्राः पञ्च घोराः सुदारुणाः ॥ इमं पचत पाकेषु बहुधा मर्मभेदिनम्

ବାସ୍ତବରେ, ପଞ୍ଚଗୋର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ମହାବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ଏହି ପିଶୁନକୁ ପାକନରକରେ ବହୁବିଧରେ ରନ୍ଧନ କରନ୍ତୁ, ଯାହା ମର୍ମସ୍ଥାନକୁ ବେଦନା ଦିଏ।

Verse 17

येनाग्निरुज्झितः पूर्वं गृहीत्वा च न पूजितः ॥ इमं पापसमाचारं वीरघ्नमतिपापिनम्

ଯେ ପୂର୍ବେ ଅଗ୍ନିକୁ ତ୍ୟାଗ କଲା, ଗ୍ରହଣ କରି ମଧ୍ୟ ପୂଜା କଲା ନାହିଁ—ସେ ପାପାଚାରୀ, ବୀରଘାତକ, ଅତିପାପୀ।

Verse 18

सर्वेषां तु पशूनां यो नित्यं धारयते जलम् ॥ न त्राता न च दाता च पापस्यास्य दुरात्मनः

ଯେ ସମସ୍ତ ପଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଜଳ ରୋକି ରଖେ—ସେହି ପାପୀ ଦୁଷ୍ଟମନା ଲୋକଙ୍କର ନ ରକ୍ଷକ ଅଛି, ନ ଦାତା।

Verse 19

अदानव्रतिनो विप्रा वेदविक्रयिणस्तथा ॥ सर्वकर्माणि कुर्युर्हि दीयते न च किञ्चन

ଅଦାନବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ବେଦ ବିକ୍ରୟକାରୀମାନେ—ସମସ୍ତ କର୍ମ କଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତରେ କିଛି ଦାନ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 20

तोयभाजनहर्तारं भोजनं योऽनिवारयत् ॥ हन्यतां सुदृढैर्दण्डैर्यमदूतैर्महाबलैः

ଯେ ଜଳପାତ୍ର ଚୋରାଏ ଏବଂ ଯେ ଭୋଜନ (ଦାନ) ରୋକେ—ତାଙ୍କୁ ମହାବଳୀ ଯମଦୂତମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୃଢ ଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରହାର କରୁନ୍ତୁ।

Verse 21

वेणुदण्डकशाभिश्च लोहदण्डैस्तथैव च ॥ जलमस्मै न दातव्यं भोजनं च कथञ्चन

ବାଁଶ ଦଣ୍ଡର କୋଡ଼ା ଓ ସେହିପରି ଲୋହ ଦଣ୍ଡଦ୍ୱାରା—ତାକୁ ଜଳ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ, ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ କୌଣସିପରି ନୁହେଁ।

Verse 22

तस्मा अन्नं च पानं च न दातव्यं कदाचन ॥ हतविश्वास्य हन्तारं वह्नौ शीघ्रं प्रपाचय

ଏହେତୁ ତାକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନ ଓ ପାନୀୟ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଯେ ବିଶ୍ୱାସଭଙ୍ଗର ଶିକାରକୁ ହତ୍ୟା କରିଛି, ସେହି ହନ୍ତାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଶୀଘ୍ର ଦହାଇ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ।

Verse 23

ब्रह्मदेयं हृतं येन तं वै शीघ्रं विपाचय ॥ बहुवर्षसहस्राणि पातये कर्म विस्तरे

ଯେ ଲୋକ ବ୍ରହ୍ମଦେୟ ଦାନକୁ ହରଣ କରିଛି, ତାକୁ ନିଶ୍ଚୟ ଶୀଘ୍ର ଦହାଇ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଉ। କର୍ମବିସ୍ତାର ଅନୁସାରେ ତାକୁ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ସେଠାରେ ପତିତ କରାଯାଉ।

Verse 24

समुत्तीर्णं ततः पश्चात्तिर्यग्योनौ प्रपातये ॥ सूक्ष्मदेहविपाकेषु कीटपक्षिविजातिषु

ସେହି ଅବସ୍ଥାରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ପୁନଃ ତାକୁ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନିରେ ପତିତ କରାଯାଉ—ସୂକ୍ଷ୍ମଦେହର ବିପାକରେ, କୀଟ ଓ ପକ୍ଷୀର ବିଭିନ୍ନ ଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।

Verse 25

क्लिष्टो जातिसहस्रैस्तु जायते मानुषस्ततः ॥ तत्र जातो दुरात्मा च कुलेषु विविधेषु च

ହଜାର ହଜାର ଜନ୍ମର କ୍ଲେଶରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ପରେ ମାନବ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ଏବଂ ସେଠାରେ ଜନ୍ମିତ ସେହି ଦୁରାତ୍ମା ବିଭିନ୍ନ କୁଳମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 26

हिंसारूपेण घोरेण ब्रह्मवध्यां प्रदापयेत् ॥ राज्ञस्तु मारकं घोरं ब्रह्मघ्नं दुष्कृतं तथा

ଭୟଙ୍କର ହିଂସାରୂପେ ତାକୁ ‘ବ୍ରହ୍ମବଧ୍ୟା’ ନାମକ ନରକୀୟ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରାଯାଏ। ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାସଦୃଶ ଘୋର ଦୁଷ୍କୃତ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ।

Verse 27

गोग्हातको ह्ययं पापः कूटशाल्मलिमारुहेत् ॥ कृष्यते विविधैर्घोरै राक्षसैर्घोरदर्शनैः

ଏହି ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ ପାପୀକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୂଟ-ଶାଲ୍ମଲୀ ବୃକ୍ଷରେ ଚଢ଼ାଯାଏ; ପରେ ଭୟଙ୍କର ଦର୍ଶନ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାକୁ ଟାଣି ଟାଣି ଘୁଞ୍ଚାନ୍ତି।

Verse 28

पूतिपाकेषु पच्येत जन्तुभिः संप्रयोजितः ॥ ब्रह्मवध्याच्चतुर्भागैर्मृगत्‍वं पशुतां गतः

ସେ ପୂତିପାକ ନରକରେ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ପକାଯାଏ; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମବଧ୍ୟା-ଦୁଃଖର ଚାରି ଭାଗ ଭୋଗି ମୃଗତ୍ୱ ଓ ପଶୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 29

उद्विग्नवासं पतितं यत्र यत्रोपपद्यते ॥ पापकर्मसमुद्विग्नो जातो जातः पुनःपुनः

ସେ ଯେଉଁଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେଉଁଠାରେ ସେଉଁଠାରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଜୀବନରେ ପତିତ ହୁଏ; ପାପକର୍ମରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ସେ ପୁନଃପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

Verse 30

अयं तिष्ठति किं पापः पितृघाती दुरात्मवान् ॥ ते तु वर्षशतं साग्रं भक्षयन्तु विचेतसः

ଏହି ପିତୃଘାତୀ ଦୁରାତ୍ମା ପାପୀ ଏଠାରେ କାହିଁକି ରହିଛି? ସେହି ବିଚେତସ (ଅବିବେକୀ) ସତ୍ତାମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶତବର୍ଷ ଓ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ତାକୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 31

ततः पाकेषु घोरेषु पच्यतां च नराधमः ॥ ततो मानुषतां प्राप्य गर्भस्थो प्रियतां पुनः

ତାପରେ ସେ ନରାଧମ ଭୟଙ୍କର ପାକ-ନରକମାନଙ୍କରେ ପକାଯାଉ; ତାହାପରେ ମାନବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ପୁନର୍ବାର ଗର୍ଭସ୍ଥ ହେଉ।

Verse 32

व्यापन्नो दशगर्भेषु ततः पश्चाद्विमुच्यताम् ॥ तत्रापि लब्ध्वा मानुष्यं क्लेशभागी च जायताम्

ସେ ଦଶ ଗର୍ଭରେ ନଶ୍ଟ ହେଉ; ତାପରେ ସେହି ଅବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉ। ତଥାପି ମାନବଜନ୍ମ ପାଇ ସେ କ୍ଲେଶର ଭାଗୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଅ।

Verse 33

बुभुक्षारुग्विकारैश्च सततं तत्र पीड्यताम् ॥ पापाचारमिमं घोरं मित्रविश्वासघातकम्

ସେଠାରେ ସେ ଭୁଖ, ରୋଗ ଓ ବିକାରଦ୍ୱାରା ସଦା ପୀଡିତ ହେଉ—ଏହି ଘୋର ପାପାଚାରୀ, ମିତ୍ରର ବିଶ୍ୱାସଘାତକ।

Verse 34

यन्त्रेण पीड्यतां क्षिप्रं ततः पश्चाद्विमुच्यताम् ॥ दीप्यतां ज्वलने घोरे वर्षाणां च शतद्वयम्

ତାକୁ ଦଣ୍ଡ-ଯନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ପୀଡା ଦିଆଯାଉ; ତାପରେ ମୁକ୍ତ ହେଉ। ଘୋର ଅଗ୍ନିରେ ଦୁଇଶେ ବର୍ଷ ଦହୁ।

Verse 35

जायतां च ततः पश्चाच्छूनां योनौ दुरात्मवान् ॥ भ्रष्टोऽपि जायतां तस्मान्मानुषः क्लेशभाजनः

ତାପରେ ସେ ଦୁରାତ୍ମା କୁକୁରମାନଙ୍କ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନିଅ। ଏବଂ ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ପତିତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାରୁ ପୁନଃ ମାନବ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଅ—କିନ୍ତୁ କ୍ଲେଶର ପାତ୍ର ହୋଇ।

Verse 36

वर्षाणां तु शतं पञ्च तत्र क्लिष्टो दुरात्मवान् ॥ कृमिको जायते पश्चाद्विष्ठायां कृमिकोऽपरः ॥

ସେଠାରେ ଦୁରାତ୍ମା ଏକଶେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ କ୍ଲିଷ୍ଟ ହୁଏ; ତାପରେ କୃମି ହୋଇ ଜନ୍ମ ନିଏ, ଏବଂ ପୁଣି ବିଷ୍ଠାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ କୃମି ହୁଏ।

Verse 37

शकुन्तो जायते घोरस्तत्र पश्चाद्वृको भवेत् ॥ इममग्निप्रदं घोरं काष्ठाग्नौ सम्प्रतापय ॥

ସେଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଶକୁନ୍ତ ଜନ୍ମେ, ପରେ ସେ ନେଆଳ ହୁଏ। ଅଗ୍ନିଦାତା ସେ ଘୋର ସତ୍ତାକୁ ପରେ କାଠର ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ କରାଯାଏ।

Verse 38

स्वकर्मसु विहीनेषु पश्चाल्लब्धगतिस्तथा ॥ ततश्चाथ मृगो वापि ततो मानुषतां व्रजेत् ॥

ଯେତେବେଳେ ତାହାର ନିଜ କର୍ମ କ୍ଷୟ ହୁଏ, ସେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗତି ପାଏ; ତାପରେ ସେ ମୃଗ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବନ୍ୟ ପଶୁ ହୁଏ; ପରେ ମାନବତାକୁ ଯାଇପାରେ।

Verse 39

तत्रापि दारुणं दुःखमुपभुङ्क्ते दुरात्मवान् ॥ सर्वदुष्कृतकार्येषु सह सङ्घातचिन्तकैः ॥

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦୁରାତ୍ମା ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ—ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦଳବଦ୍ଧ ଯୋଜନା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ସହ।

Verse 40

एवं कर्मसमायुक्तास्ते भवन्तु सहस्रशः ॥ परद्रव्यापहाराश्च रौरवे पतितास्तथा ॥

ଏଭଳି କର୍ମଫଳରେ ବନ୍ଧା ସେମାନେ ସହସ୍ର ସଂଖ୍ୟାରେ ଏମିତି ହୁଅନ୍ତି; ଅନ୍ୟର ଧନ ଅପହରଣକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ରୌରବ ନରକରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 41

कुम्भीपाकेषु निर्दग्धः पश्चाद्गर्दभतां गतः ॥ ततो जातस्त्वसौ पापः शूकरो मलभुक् तथा ॥

କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେ ପରେ ଗର୍ଦ୍ଦଭ ଯୋନି ପାଏ; ତାପରେ ସେହି ପାପୀ ମଳଭକ୍ଷକ ଶୂକର ଭାବେ ଜନ୍ମେ।

Verse 42

प्राप्नोतु विविधांस्तापान्यथा हृतधनश्च सन् ॥ क्षुधातृष्णापराक्रान्तो गर्दभो दशजन्मसु ॥

ହୃତଧନ ହୋଇଥିବା ଲୋକ ପରି ସେ ବିଭିନ୍ନ ତାପ ଭୋଗ କରୁ। ଭୁଖ ଓ ପିଆସରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ଦଶ ଜନ୍ମ ଗଧା ହେଉ।

Verse 43

मानुष्यं समनुप्राप्य चौरः भवति पापकृत् ॥ परोपघाती निर्लज्जः सर्वदोषसमन्वितः ॥

ପୁନଃ ମାନବଜନ୍ମ ପାଇ ସେ ଚୋର ହୁଏ—ପାପକର୍ତ୍ତା। ସେ ପରକୁ ହାନି କରୁଥିବା, ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଓ ସମସ୍ତ ଦୋଷରେ ଯୁକ୍ତ।

Verse 44

वृक्षशाखावलम्बोऽत्र ह्यधःशीर्षः प्रजायते ॥ अग्निना पच्यतां पश्चाल्लुब्धो वै पुरुषाधमः ॥

ଏଠାରେ ସେ ବୃକ୍ଷଶାଖାରେ ଝୁଲି, ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ପରେ ସେ ଲୋଭୀ ଅଧମ ପୁରୁଷ ଅଗ୍ନିରେ ପକାଯାଉ।

Verse 45

पूर्वैश्च सूकरो भूत्वा नकुलो जायते पुनः ॥ विमुक्तश्च ततः पश्चान्मानुष्यं लभते चिरात् ॥

ପୂର୍ବେ ସୂକର ହୋଇ, ପୁନଃ ନକୁଳ (ମୁଙ୍ଗୁସ) ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ତାପରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ମାନବଜନ୍ମ ପାଏ।

Verse 46

धिक्कृतः सर्वलोकेन कूटसाक्ष्यनृतव्रतः ॥ न शर्म लभते क्वापि कर्मणा स्वेन गर्हितः

ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧିକ୍କୃତ—କୂଟସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଥିବା ଓ ଅନୃତବ୍ରତୀ—ସେ ନିଜ କର୍ମରେ ଗର୍ହିତ ହୋଇ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ପାଏ ନାହିଁ।

Verse 47

इमं ह्यानृतितकं दुष्टं क्षेत्रहारकमेव च ॥ स्वकर्म दुष्कृतं यावत्तावद्दुःखं भुनक्त्वसौ

ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ହରଣକାରୀ, ଯେତେଦିନ ତାହାର ନିଜ ପାପକର୍ମ ରହେ, ସେତେଦିନ ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରେ।

Verse 48

कर्मण्येकैकशश्चायं स तु तिष्ठत्वयं पुनः ॥ वर्षलक्षं न सन्देहस्ततस्तिष्ठत्वयं पुनः

ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମ ପାଇଁ ଏକେକ କରି ସେ ସେଠାରେ ପୁନଃ ରହୁ; ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ତାପରେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ରହୁ।

Verse 49

ततो जातिः स्मरेत्सर्वास्तिर्यग्योनिं समाश्रितः ॥ जायतां मानुषः पश्चात्क्षुधया परिपीडितः

ତାପରେ ସେ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନି (ପଶୁ-ଗର୍ଭ) ଆଶ୍ରୟ କରି ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରେ; ପରେ ସେ ମାନବ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ କ୍ଷୁଧାରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।

Verse 50

सर्वकामविमुक्तस्तु सर्वदोषसमन्वितः ॥ क्वचिज्जात्यां भवेदन्धः क्वचिद्बधिर एव च

ସେ ସମସ୍ତ କାମନାରୁ ବଞ୍ଚିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୋଷରେ ସମନ୍ୱିତ ହୋଇ, କେତେକ ଜନ୍ମରେ ଅନ୍ଧ ହୁଏ, ଆଉ କେତେକରେ ନିଶ୍ଚୟ ବଧିର ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 51

क्वचिन्मूकश्च काणश्च क्वचिद्व्याधिसमन्वितः ॥ एवं हि प्राप्नुयाद्दुःखं न च सौख्यमवाप्नुयात्

କେତେକ ଜନ୍ମରେ ସେ ମୂକ ଓ କାଣା ହୁଏ; କେତେକରେ ରୋଗରେ ସମନ୍ୱିତ ହୁଏ। ଏଭଳି ସେ ଦୁଃଖ ହିଁ ପାଏ, ସୁଖ ପାଏ ନାହିଁ।

Verse 52

तीव्रैरन्तर्गतैर्दुःखैर्भूमिहर्त्ता नराधमः ॥ इमं बन्धैर्दृढैर्बद्ध्वा विपाचय तथाचिरम्

ତୀବ୍ର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ଭୂମି-ହର୍ତ୍ତା—ନରାଧମ। ତାକୁ ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ଦୀର୍ଘକାଳ ଯାତନା ଭୋଗ କରାଅ।

Verse 53

तीव्रक्षुधापरिक्लिष्टो बद्धो बन्धनयन्त्रितः ॥ दुःखान्यनुभवंस्तत्र पापकर्मा नराधमः

ତୀବ୍ର ଖୁଦାରେ କ୍ଲାନ୍ତ, ବନ୍ଧିତ ଓ ବନ୍ଧନରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେଠାରେ ସେ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରେ—ପାପକର୍ମୀ, ନରାଧମ।

Verse 54

सप्तधा सप्त चैकां च जातिं गत्वा स पच्यते ॥ इमं शाकुनिकं पापं श्वभिर्गृध्रैश्च घातय

ସପ୍ତଧା—ସାତ ଓ ଏକ—ଯୋନି ଗତି କରି ସେ ଦହିତ ହୁଏ। ଏହି ପାପୀ ଶାକୁନିକକୁ (ପକ୍ଷୀ-ଶିକାରୀକୁ) କୁକୁର ଓ ଗୃଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘାତ କରାଅ।

Verse 55

ततः कुक्कुटतां यातु विड्भक्षश्च दुरात्मवान् ॥ दंशश्च मशकश्चैव ततः पश्चाद्भवेत् तु सः

ତାପରେ ସେ ଦୁରାତ୍ମା କୁକୁଟ ଯୋନିକୁ ଯାଇ ବିଷ୍ଠାଭକ୍ଷୀ ହୁଏ। ପରେ ଡଂଶ ଓ ମଶକ ହୁଏ; ତା’ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ତେଣୁହିଁ ହୁଏ।

Verse 56

जातिकर्म सहस्रं तु ततो मानुषतां व्रजेत् ॥ इमं सौकरिकं पापं महिषा घातयन्तु तम् ॥

ତାପରେ ଜାତି-କର୍ମର ସହସ୍ର ପରିଭ୍ରମଣ ପରେ ସେ ମାନୁଷତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। (ତଥାପି) ଏହି ପାପୀ ସୌକରିକକୁ (ଶୂକର-ପାଳକକୁ) ମହିଷମାନେ ଘାତ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 57

वर्षाणां च सहस्रं तु धावमानं ततस्ततः ॥ विभिन्नं च प्रभिन्नं च शृङ्गाभ्यां पद्भिरेव च ॥

ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଏଠି-ସେଠି ଧାଉଥିବ; ଶିଙ୍ଗର ଆଘାତରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ, ଘାୟଲ ଏବଂ ଖୁରରେ ପଦଦଳିତ ମଧ୍ୟ ହେବ।

Verse 58

तस्माद्देशात्ततो मुक्तस्ततः सूकरतां व्रजेत् ॥ महिषः कुक्कुटश्चैव शशो जम्बूक एव च ॥

ସେଇ ଦେଶରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରେ ସେ ଶୂକର-ଯୋନିକୁ ଯିବ; ତାପରେ ମହିଷ, କୁକୁଟ, ଶଶକ ଏବଂ ଜମ୍ବୁକ ମଧ୍ୟ ହେବ।

Verse 59

यां यां याति पुनर्जातिं तत्र भक्ष्यो भवेत् तु सः ॥ कर्मक्षयोऽन्यथा नास्ति मया पूर्वं विनिर्मितम् ॥

ସେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମକୁ ଯାଏ, ସେଠାରେ ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଭକ୍ଷ୍ୟ ହୁଏ। କର୍ମକ୍ଷୟର ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନାହିଁ—ଏହା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଛି।

Verse 60

प्राप्य मानुषतां पश्चात् पुनर्व्याधो भविष्यति ॥ अन्यथा निष्कृतिर्नास्ति जातिजन्मशतैरपि ॥

ମାନବତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ପରେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁନଃ ବ୍ୟାଧ (ଶିକାରୀ) ହେବ। ନହେଲେ ନିଷ୍କୃତି ନାହିଁ—ଶତଶତ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 61

उच्छिष्टान्नप्रदातारं पापाचारमधार्मिकम् ॥ अङ्गारैः पचतां चैनं त्रीणि वर्षशतानि च ॥

ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ଅନ୍ନ ଦେଇଥିବା ପାପାଚାରୀ ଅଧାର୍ମିକକୁ—ଅଙ୍ଗାରରେ ପକାଯାଉ, ତିନିଶେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ।

Verse 62

ततः शुनी भवेत् पश्चात् सूकरी च ततः परम् ॥ कर्मक्षये ततः पश्चान्मानुषी दुःखिता भवेत् ॥

ତତଃ ସେ କୁକୁରୀ ହେବ, ପରେ ସୂକରୀ। କର୍ମକ୍ଷୟ ହେଲେ ପଛରେ ସେ ଦୁଃଖପୀଡିତା ମାନବୀ ନାରୀ ହେବ।

Verse 63

न च सौख्यमवाप्नोति तेन दुःखेन दुःखिता ॥ अनेन भृत्या बहवः श्रान्ताः शान्ताः प्रवाहिताः ॥

ସେ ସେହି ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତା ହୋଇ ସୁଖ ପାଉନାହିଁ। ଏହି ଭୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅନେକେ କ୍ଳାନ୍ତ, ଦମିତ ଓ ହାଙ୍କି ନେଇଯାଇଥିଲେ।

Verse 64

भक्ष्यं भोज्यं च पानं च न तेषामुपपादितम् ॥ अनुमोदे प्रजा दृष्ट्वा लिप्समानो दुरात्मवान् ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ କିଛି ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇନଥିଲା। ପ୍ରଜାକୁ ଦେଖି ସେ ଦୁରାତ୍ମା ଲାଭଲୋଭରେ ମାତ୍ର ଅନୁମୋଦନ କଲା।

Verse 65

एवं कुरुत भद्रं वो मम पार्श्वे तु दुर्मतिः ॥ रौरवे नरके घोरे सर्वदोषसमन्विते ॥

‘ଏଭଳି କର—ତୁମମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ’; କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଖରେ ଥିବା ସେ ଦୁର୍ମତି ସର୍ବଦୋଷସମନ୍ୱିତ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକର ପାତ୍ର।

Verse 66

सर्वकर्माणि कुर्वाणं क्षपयध्वं दुरासदम् ॥ वर्षाणां तु सहस्राणि तैस्तैः कर्मभिरावृतम्

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କର୍ମ କରୁଥିବା ହେ, ଏହି ଦୁରାସଦ (ବନ୍ଧନ)କୁ କ୍ଷୟ କର। ସେହି ସେହି କର୍ମଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇ (ଜୀବ) ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ।

Verse 67

प्रक्षिप्यतामयं पश्चाद्दस्युजातौ दुरात्मवान् ॥ जायतामुरगः पश्चात्ततः कर्म समाश्रयेत्

ତାପରେ ସେହି ଦୁରାତ୍ମାକୁ ଦସ୍ୟୁ (ଡକାୟତ) ଯୋନିରେ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଉ; ପରେ ସେ ସର୍ପଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଉ। ତାହାପରେ ସେଇ ଅବସ୍ଥାରେ କର୍ମଫଳ ଭୋଗ କରେ।

Verse 68

ततः पश्चाद्भवेत्पापश्चेतरः सर्वपापकृत् ॥ सूकरस्तु भवेत्पश्चान्मेषः संजायते पुनः

ତାପରେ ସେ ପାପୀ, ନୀଚ ‘ଇତର’ ସତ୍ତା ହୁଏ—ଯେ ସମସ୍ତ ପାପ କରେ। ତା’ପରେ ସେ ସୂକର ହୁଏ; ପୁଣି ମେଷ (ଭେଡ଼ା) ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

Verse 69

हस्त्यश्वश्च शृगालश्च सूकरो बक एव च ॥ ततो जातस्तु सर्वेषु संसारेशु पुनः पुनः

ସେ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା, ଶୃଗାଳ, ସୂକର ଏବଂ ବକ ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ତା’ପରେ ସେ ସମସ୍ତ ସଂସାରଚକ୍ରରେ ପୁଣି ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

Verse 70

वर्षाणामयुतं साग्रं ततो मानुषतां व्रजेत् ॥ पञ्चगर्भेषु सापत्सु पञ्च जातो म्रियेत सः

ତା’ପରେ ଅଧିକ ଦଶହଜାର ବର୍ଷ ପରେ ସେ ମାନବତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭରେ ପାଞ୍ଚଥର ଜନ୍ମ ନେଇ ସେ (ପ୍ରତିଥର) ମରେ।

Verse 71

पापस्य सुकृतस्याथ प्रजानां विनिपातने ॥ भूतानां चाप्यसम्मानं दुष्प्रहारश्च सर्वशः

ଏହିପରି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପତନରେ ପାପ ଓ ସୁକୃତର (ମିଶ୍ର) ଫଳ ଦେଖାଯାଏ; ଏବଂ ଭୂତଜୀବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅସମ୍ମାନ ଓ ସର୍ବପ୍ରକାର କଠୋର ଆଘାତ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 72

अतः स्वयम्भुवा पूर्वं कर्मपाको यथार्थवत्

ଅତଃ ପୂର୍ବକାଳରେ ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ ବ୍ରହ୍ମା କର୍ମପାକକୁ ଯଥାର୍ଥରୂପେ ଯଥାବତ୍ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଥିଲେ।

Verse 73

जात्यन्तरसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ॥ शान्तिं न लभते चैव भूमे क्षेत्रहरो नरः

ହଜାର ହଜାର ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ—ଦଶହଜାର ଓ କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ହେ ଭୂମେ, କ୍ଷେତ୍ର ହରଣକାରୀ ନର ଶାନ୍ତି ଲଭେ ନାହିଁ।

Verse 74

आदेश्य चोभयोरस्य कर्णयोः कूटसाक्षिकः ॥ यो नरः पिशुनः कूटसाक्षी चालिकजल्पकः

କୂଟସାକ୍ଷୀର ଉଭୟ କାନରେ ଚିହ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେ ନର ପିଶୁନ, କୂଟସାକ୍ଷୀ ଓ ଛଳପୂର୍ଣ୍ଣ ବକ୍ତା—

Verse 75

कर्कटस्य तु घोरस्य नित्यक्रुद्धस्य मोचय ॥ इमं घोरे ह्रदे क्षिप्तं सर्वयाजनयाजकम्

ନିତ୍ୟକ୍ରୁଦ୍ଧ ସେଇ ଘୋର କର୍କଟ ପାଖକୁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଏହି ସର୍ବଯାଜନ-ଯାଜକକୁ ଭୟଙ୍କର ହ୍ରଦରେ ନିକ୍ଷେପ କର।

Verse 76

सुवर्णस्तेयिनं चैव सुरापं चैव कारयेत् ॥ अनुभूय ततः काले ततो यक्ष्म प्रयोजयेत्

ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣଚୋର ଓ ସୁରାପାନକାରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଭୋଗ କରାଏ; ଯଥାକାଳେ ଅନୁଭବ କରିଲା ପରେ ପୁଣି ଯକ୍ଷ୍ମା (କ୍ଷୟ) ଦେଇଥାଏ।

Verse 77

प्राप्तवान्विविधान्रोगान्संसारे चैव दारुणान् ॥ ब्रह्मस्वहारी पापोऽयं नरो लवणतस्करः

ଏହି ସଂସାରରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭୟଙ୍କର ରୋଗ ପାଇଛି। ଏହି ପାପୀ ନର ବ୍ରାହ୍ମଣ-ସ୍ୱ ହରଣକାରୀ—ନିଶ୍ଚୟ ଲୁଣ ଚୋର।

Verse 78

ततो वर्षशते पूर्णे मुच्यते स पुनः पुनः ॥ अजितात्मा तथा पापः पिशुनश्च दुरात्मवान्

ତାପରେ ଶତବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ସେ ପୁନଃ ପୁନଃ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। (ତଥାପି) ସେ ଅଜିତାତ୍ମା, ପାପୀ, ପିଶୁନ ଓ ଦୁରାତ୍ମା।

Verse 79

प्रबद्धः सुचिरं कालं मम लोकं गतो नरः ॥ जायतां स चिरं पापो मार्जारस्तेन कर्मणा

ଅତି ଦୀର୍ଘ କାଳ ବନ୍ଧିତ ହୋଇ ସେ ନର ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ। ସେହି କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେ ପାପୀ ଦୀର୍ଘକାଳ ବିଲେଇ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉ।

Verse 80

भिन्नचारित्रदुःशीला भर्त्तुर्व्यलीककारिणी ॥ आयसान्पुरुषान्सप्त ह्यालिङ्गतु समन्ततः

ଯେ ନାରୀର ଚରିତ୍ର ଭଙ୍ଗ ଓ ଦୁଃଶୀଳ, ଯିଏ ପତିଙ୍କ ପ୍ରତି ଛଳ କରେ—ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସାତ ଲୋହା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁ।

Verse 81

अपौगण्डो म्रियेत्पञ्च कर्मशेषक्षये तु सः ॥ ततो मानुषतां याति चैष कर्माविनिर्णयः

ପୌଗଣ୍ଡାବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ ସେ ପାଞ୍ଚଥର ମରିବ। କିନ୍ତୁ କର୍ମଶେଷ କ୍ଷୟ ହେଲେ ପରେ ସେ ମାନବତ୍ୱ ପାଏ—ଏହାହି କର୍ମନିର୍ଣ୍ଣୟ।