Adhyaya 176: The Māhātmya of Kṛṣṇagaṅgodbhava, Kāliñjara, and the Five Sacred Baths: The Tale of Pāñcāla and Tilottamā

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ पञ्चानां तु कनिष्ठो यः पञ्चालो ब्राह्मणात्मजः ॥ वाणिज्यभाण्डमादाय समूहस्य प्रसङ्गतः

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ—ପାଞ୍ଚ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କନିଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ର ପାଞ୍ଚାଳ ବାଣିଜ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ନେଇ ପ୍ରସଙ୍ଗବଶତଃ ଏକ ସାର୍ଥ (ବଣିକଦଳ) ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଲା।

Verse 2

सार्थेन निष्ठितः सोऽथ धनवान् रूपवांस्ततः ॥ क्रमेण ते सर्वदेशान् विषयान् पर्वतान् नदीः

ତାପରେ ସେ ସାର୍ଥ ସହ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ ଧନବାନ ଓ ରୂପବାନ ହେଲା। କ୍ରମେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେଶ—ବିଷୟ, ପର୍ବତ ଓ ନଦୀ—ଅତିକ୍ରମ କରି ଭ୍ରମଣ କଲେ।

Verse 3

आक्रम्य तत्र सम्प्राप्ता यत्र सा मथुरा पुरी ॥ आवासं कारयामासुः प्रभूतयवसेन्धने

ଆଗେ ବଢ଼ି ସେମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ମଥୁରା ପୁରୀ ଥିଲା ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନେ ରହିବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ; ଯବସ (ଚାରା) ଓ ଇନ୍ଧନ ପ୍ରଚୁର ଥିଲା।

Verse 4

तस्मिन्स्थाने स पाञ्चालः प्रातस्तु पुरुषैः सह ॥ तस्मिंस्तीर्थवरे स्नाप्य वस्त्रालङ्कारभूषितः ॥ ऐश्वर्यमदभावेन यानेन महता तदा

ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପାଞ୍ଚାଳ ପ୍ରାତଃକାଳେ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ହେଲା। ଐଶ୍ୱର୍ୟଜନିତ ମଦ ନଥିବାରୁ ସେ ତେବେ ଏକ ମହା ଯାନରେ ଗଲା।

Verse 5

कौतुकार्थं ततो गत्वा देवं गर्त्तेश्वरं तदा ॥ तिलोत्तमायास्तद्रूपं दृष्ट्वा मोहवशं गतः

ତାପରେ କୌତୁହଳବଶତଃ ସେ ଯାଇ ଗର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା। ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କ ସେଇ ରୂପ ଦେଖି ସେ ମୋହବଶ ହେଲା।

Verse 6

धात्रेयिकायास्तस्याश्च बहुमानपुरःसरम् ॥ वस्त्राणि बद्धरूपाणि कटकानां शतानि च

ସେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସେହି ଧାତ୍ରେୟିକାଙ୍କୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ କଟକର ଶତଶଃ ସଂଖ୍ୟା ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 7

हारा रत्नमयास्तद्वद्ददौ लोभविमोहितः ॥ ददावगुरुसारं च सकर्पूरं सचन्दनम्

ସେହିପରି ସେ ରତ୍ନମୟ ହାର ଦେଲେ; ଲୋଭରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଅଗରୁସାର, କର୍ପୂର ଓ ଚନ୍ଦନ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ।

Verse 8

देवतादर्शनं कृत्वा दत्त्वा दानान्यनेकशः

ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ନାନା ପ୍ରକାରେ ଅନେକ ଦାନ ଦେଇ,

Verse 9

तस्या गृहवरे तत्र वसति स्म दिनेदिने ॥ प्रहरार्धे दिने जाते ततः स्वशिबिरं ययौ

ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହରେ ସେ ଦିନେଦିନେ ବସୁଥିଲେ; ଦିନର ଅର୍ଧ ପ୍ରହର ହେଲେ ପରେ ସେ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଗଲେ।

Verse 10

एवं तु कुर्वतस्तस्य मासषट्कं ततो गतम् ॥ अथैकदा समायातः स्नातुं तत्र सुमन्तुना ॥

ଏଭଳି କରୁଥିବାବେଳେ ତାହାର ଛଅ ମାସ କଟିଗଲା; ପରେ ଏକଦିନ ସୁମନ୍ତୁ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 11

स्वाश्रमस्थेन दृष्टः स कृमियुक्तः समागतः ॥ कृमयो रोमकूपेभ्यः पतमानाऽनेकशः ॥

ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦେଖିଲେ ଯେ ସେ ପୁରୁଷ କୃମିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆସିଛି; ତାହାର ରୋମକୂପରୁ ଅନେକ କୃମି ପଡ଼ୁଥିଲେ।

Verse 12

यावत्स्नानं स कुरुते पतते राशिमात्रकः ॥ स्नाने कृते नश्यति च सुरूपश्चाभिजायते ॥

ସେ ଯେତେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେତେବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଗୁଡ଼ିକ ଢେର ପରି ପଡ଼ିଥାଏ। ସ୍ନାନ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ସେମାନେ ନଶିଯାନ୍ତି ଏବଂ ସେ ସୁରୂପ ହୁଏ।

Verse 13

एवं सुमन्तुना दृष्टमाश्चर्यं बहुवासरम् ॥ सुमन्तुस्तर्कयामास कोऽयं कस्यात्मजो युवा ॥

ଏଭଳି ସୁମନ୍ତୁ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ପରେ ସୁମନ୍ତୁ ଭାବିଲେ—‘ଏହି ଯୁବକ କିଏ, କାହାର ପୁତ୍ର?’

Verse 14

इति चिन्तासमायुक्तस्तमपृच्छद्विशङ्कितः ॥ कस्त्वं कस्यासि सुभग का जातिः कश्च ते पिता ॥

ଏଭଳି ଚିନ୍ତା ଓ ସନ୍ଦେହରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ତାକୁ ପଚାରିଲେ—‘ହେ ସୁଭଗ, ତୁମେ କିଏ? କାହାର? ତୁମ ଜାତି କ’ଣ, ଏବଂ ତୁମ ପିତା କିଏ?’

Verse 15

किं करोṣi दिवरात्रौ ब्रूहि त्वं पृच्छतो मम ॥ पाञ्चाल उवाच ॥ पाञ्चालो ब्राह्मणसुतो वाणिज्यं च समाश्रितः ॥

‘ତୁମେ ଦିନରାତି କ’ଣ କର? ମୋ ପଚାରାକୁ କୁହ।’ ପାଞ୍ଚାଳ କହିଲା—‘ମୁଁ ପାଞ୍ଚାଳ, ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପୁତ୍ର; ଏବଂ ମୁଁ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି।’

Verse 16

दक्षिणापथदेशाच्च मथुरायां समागतः ॥ निशामुषित्वा शिबिरे प्रातस्तीर्थं समाश्रितः ॥

ଦକ୍ଷିଣାପଥ ଦେଶରୁ ମୁଁ ମଥୁରାକୁ ଆସିଲି। ଶିବିରରେ ରାତି କାଟି ପ୍ରଭାତେ ତୀର୍ଥଘାଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲି।

Verse 17

स्नात्वा महेश्वरं दृष्ट्वा त्रिगर्तेश्वरसंज्ञितम् ॥ कालिञ्जरं भवत्पादौ गच्छामि शिबिरं ततः ॥

ସ୍ନାନ କରି ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ମୁଁ କାଲିଞ୍ଜରରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ଗମନ କରେ; ତାପରେ ଶିବିରକୁ ଫେରେ।

Verse 18

सुमन्तुरुवाच ॥ आश्चर्यं तव देहेऽस्मिन्नित्यं पश्यामि निःसृतम् ॥ अस्नाते कृमिसंपूर्णं स्नाते निर्मलवर्चसम् ॥

ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: ତୁମ ଏହି ଦେହରୁ ମୁଁ ସଦା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବାହାରୁଥିବା ଦେଖୁଛି—ସ୍ନାନ ନ କଲେ ଏହା କୃମିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ, ସ୍ନାନ କଲେ ନିର୍ମଳ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।

Verse 19

कालिञ्जरस्य संस्पर्शाच्छुद्धं देहं च दृश्यते ॥

କାଲିଞ୍ଜରର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଦେହ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ।

Verse 20

निरूप्य कथयास्माकं यत्ते प्रच्छन्नकिल्बिषम्

ଭଲଭାବେ ନିରୂପଣ କରି ଆମକୁ କହ—ତୁମର କେଉଁ ଗୁପ୍ତ ପାପ (ଦୋଷ) ଲୁଚି ରହିଛି?

Verse 21

तीर्थमाहात्म्याभवं च दृष्ट्वा पृच्छामि ते हितम् ॥ इति तस्य मुनेः श्रुत्वा त्रिकालज्ञस्य भाषितम्

ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟର ଅଭାବ ଦେଖି ମୁଁ ତୁମ ହିତକର କଥା ପଚାରୁଛି। ଏଭଳି ତ୍ରିକାଳଜ୍ଞ ମୁନିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି…

Verse 22

किञ्चिन्नोवाच पृष्टोऽपि एवमेव गतः पुनः ॥ तस्यामासीत्तस एकान्ते तां तु पप्रच्छ सादरम्

ପଚାରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କିଛି କହିଲା ନାହିଁ; ସେ ପୁଣି ସେହିପରି ଚାଲିଗଲା। ପରେ ଏକାନ୍ତରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହି ସାଦରେ ପଚାରିଲା।

Verse 23

का त्वं कस्यासि सुभगे कश्च देशः प्रियंवदे ॥ किं तत्कारणमुद्दिश्य वसस्यत्र सुखं सदा

ହେ ସୁଭଗେ, ତୁମେ କିଏ, କାହାର (କେଉଁ କୁଳର) ଅଟ, ହେ ପ୍ରିୟଂବଦେ, ତୁମ ଦେଶ କେଉଁଟି? କେଉଁ କାରଣରୁ ତୁମେ ଏଠାରେ ସଦା ସୁଖରେ ବସୁଛ?

Verse 24

इति निर्बन्धतः पृष्टा किञ्चिन्नोवाच तं प्रति ॥ पुनःपुनश्च पप्रच्छ सा प्रोवाच न किञ्चन

ଏଭଳି ଜୋର କରି ପଚାରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କିଛି କହିଲା ନାହିଁ। ପୁଣିପୁଣି ପଚାରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କିଛିମାତ୍ର କହିଲା ନାହିଁ।

Verse 25

किञ्चित्कालं समास्थाय तेनोक्तं हि प्रियां प्रति ॥ त्यक्ष्यामि हि प्रियान्प्राणान्यदि सत्यं न वक्ष्यति

କିଛି ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରି ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟାକୁ କହିଲା—ଯଦି ତୁମେ ସତ୍ୟ କହିବ ନାହିଁ, ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଦେବି।

Verse 26

निर्बन्धं तस्य तज्ज्ञात्वा दुःखेनोवाच तं प्रति ॥ पितरौ भ्रातरश्चेति देशं ज्ञातिं ततः कुलम्

ତାହାର ଅନୁରୋଧ ବୁଝି ସେ ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲା—ନିଜ ପିତାମାତା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କ କଥା, ପରେ ନିଜ ଦେଶ, ଜ୍ଞାତି ଓ କୁଳ ପରିଚୟ ଦେଲା।

Verse 27

पाञ्चालनगरी रम्या गङ्गायाश्चोत्तरे तटे ॥ तस्यां तौ पितरौ मह्यं वसतश्च यदृच्छया

ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ତର ତଟରେ ପାଞ୍ଚାଳ ନାମକ ଏକ ରମ୍ୟ ନଗରୀ ଅଛି। ସେଠାରେ ମୋର ଦୁଇ ପିତାମାତା ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ବସନ୍ତି।

Verse 28

तस्मिन् स्थाने पितुर्मह्यं पञ्च पुत्रा मया सह ॥ जातास्तेषामहं षष्ठी कनिष्ठा विधवाऽभवम्

ସେହି ସ୍ଥାନରେ ମୋ ପିତାଙ୍କଠାରେ ମୋ ସହିତ ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଷଷ୍ଠୀ—କନିଷ୍ଠା—ଥିଲି, ଏବଂ ମୁଁ ବିଧବା ହେଲି।

Verse 29

योऽसौ कनिष्ठको भ्राता मम ज्येष्ठश्च पञ्चमः ॥ बाल एव गतो देशं धनतृष्णाप्रलोभितः

ମୋର ଯେ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ—ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚମ—ସେ ବାଳକ ଥିବାବେଳେ ଧନତୃଷ୍ଣାର ପ୍ରଲୋଭନରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଚାଲିଗଲା।

Verse 30

तस्मिङ्गतेऽथ पितरौ कालधर्ममुपेयतुः ॥ तीर्थेऽस्मिन्नस्थिपातार्थमहं सार्थैः सहागता ॥

ସେ ଯାଇଥିବା ପରେ ମୋ ପିତାମାତା କାଳଧର୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ (ଅର୍ଥାତ୍ ଦେହାନ୍ତ ହେଲା)। ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ବିସର୍ଜନ ପାଇଁ ମୁଁ ସାର୍ଥମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ଆସିଛି।

Verse 31

अत्र स्नानपरा नित्यं देवब्राह्मणवन्दनम् ॥ कुर्वन्ती वशमापन्ना आसां यस्या ममेदृशम् ॥

ଏଠାରେ ମୁଁ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନପରା ହୋଇ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ବନ୍ଦନ କରୁଥିଲି; ତଥାପି ମୋ ପରି ଦଶା ପାଇଥିବା ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ହୋଇ ପରବଶତାକୁ ପଡ଼ିଲି।

Verse 32

नीता नरकमत्युग्रं मया पापिष्ठया भृशम् ॥ एवं सा तस्य तत्सर्वं कथयित्वा तिलोत्तमा ॥

ମୋ ଦ୍ୱାରା—ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପିଷ୍ଠା ମୋ ଦ୍ୱାରା—ସେ ଭୟଙ୍କରଭାବେ ଅତ୍ୟୁଗ୍ର ନରକକୁ ନୀତ ହେଲା। ଏଭଳି ତିଲୋତ୍ତମା ତାହାକୁ ସେ ସବୁ କହି (ପୁନଃ) କଥା ଆଗେ ବଢ଼ାଇଲା।

Verse 33

रुरोद सुस्वरं दीना स्मृत्वा पूर्वं कुलं वरम् ॥ विलप्य बहुधा रात्रौ संस्मृत्य स्वं विचेष्टितम् ॥

ସେ ଦୀନ ହୋଇ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲା, ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳକୁ ସ୍ମରଣ କରି। ରାତି ସାରା ବହୁବାର ବିଲାପ କରି, ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଓ ଆଚରଣକୁ ମନେ ପକାଇଲା।

Verse 34

तस्याः विलपितं श्रुत्वा स्त्रीजनः स तदागतः ॥ सान्त्वयामास तां बालां कि भद्रे रुदितं तव ॥

ତାହାର ବିଲାପ ଶୁଣି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦଳ ସେଠାକୁ ଆସିଲା। ସେମାନେ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ, “ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?”

Verse 35

आश्रिता कुलटाधर्मं कुलनाशो मया कृतः ॥ कुलद्वये च पुरुषा एकविंशतिसंख्यया ॥

କୁଲଟାଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁଁ କୁଳନାଶ କରିଛି। ଏବଂ ଦୁଇ କୁଳରେ ଏକୋଇଶିଜଣ ପୁରୁଷ (ଏହି ଦୋଷରେ) ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ।

Verse 36

एतच्छ्रुत्वा स पाञ्चाल्यो मूर्च्छितो धरणीं गतः ॥ ताः स्त्रियस्तां समाश्वास्य पाञ्चाल्यं परिवार्य च ॥

ଏହା ଶୁଣି ସେ ପାଞ୍ଚାଳ ପୁରୁଷ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ପାଞ୍ଚାଳକୁ ଘେରି ରହିଲେ।

Verse 37

ततस्तेन सवृत्तान्तं कथितं च कुलं महत् ॥ तिलोत्तमासहायानां स्त्रीणामग्रे सविस्तरम् ॥

ତାପରେ ତିଲୋତ୍ତମାଙ୍କ ସହଚରୀ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ସମଗ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଓ ସେହି ମହାନ କୁଳକଥା ବିସ୍ତାରରେ କହିଲା।

Verse 38

ततः स विमना जातो अगम्यागमनेन च ॥ प्रायश्चित्ते मतिरभून्निर्विण्णस्य दुरात्मनः ॥

ତାପରେ ଅଗମ୍ୟକୁ ଗମନ କରିଥିବାରୁ ସେ ମନଃକ୍ଳାନ୍ତ ହେଲା। ନିର୍ବିଣ୍ଣ ସେହି ଦୁରାତ୍ମାର ମନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପ୍ରତି ଗଲା।

Verse 39

ब्रह्महा च सुरापश्च ब्राह्मणो यदि जायते ॥ प्रायश्चित्तं विनिर्दिष्टं मुनिभिर्देहनाशनम् ॥

ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ଓ ସୁରାପାନକାରୀ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ମୁନିମାନେ ତାହା ପାଇଁ ଦେହନାଶ (ଦେହତ୍ୟାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

Verse 40

मातरं गुरुपत्नीं च स्वसारं पुत्रिकां वधूम् ॥ गत्वा तु प्रविशेदग्निं नान्या शुद्धिर्विधीयते ॥

ମାତା, ଗୁରୁପତ୍ନୀ, ଭଗିନୀ, କନ୍ୟା କିମ୍ବା ବଧୂଙ୍କୁ ଲଂଘନ କରିଥିଲେ, ଯାଇ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶୁଦ୍ଧି ବିଧି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନୁହେଁ।

Verse 41

ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्त्रीघ्नश्च गुरुतल्पगः ॥ अगम्यागमनं कृत्वा एषां स समतामियात् ॥

ଯେ ନିଷିଦ୍ଧ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଗମନ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା, ସୁରାପାନୀ, ସ୍ତ୍ରୀହନ୍ତା ଓ ଗୁରୁଶୟ୍ୟାଭଙ୍ଗୀ ସମାନ ପାପସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 42

इति श्रुत्वा तु पाञ्चाली ज्येष्ठभ्रातरमेव तम् ॥ द्विजेभ्यः प्रददौ सर्वमङ्गलग्नं विभूषणम् ॥

ଏହା ଶୁଣି ପାଞ୍ଚାଳୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ବଚନ ଅନୁସାରେ, ସେହି ମଙ୍ଗଳଲଗ୍ନରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ (ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ) ଦାନ କଲା।

Verse 43

रत्नं वस्त्रं धनं धान्यं यत्किञ्चित्तत्र संस्थितम् ॥ तत्सर्वं ब्राह्मणेभ्यश्च दत्त्वाशेषं ददौ धनम् ॥

ସେଠାରେ ଯାହା କିଛି ଥିଲା—ରତ୍ନ, ବସ୍ତ୍ର, ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି—ସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଇ, ଅବଶିଷ୍ଟ ଧନ ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲା।

Verse 44

कालिञ्जरस्य भूषार्थमारामार्थं विशेषतः ॥ कृष्णगङ्गोद्भवे तीर्थे चितां कृत्वा विधानतः ॥

କାଲିଞ୍ଜରର ଶୋଭାର୍ଥେ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ଆରାମ (ଉଦ୍ୟାନ) ସ୍ଥାପନାର୍ଥେ, କୃଷ୍ଣଗଙ୍ଗାଉଦ୍ଭବ ତୀର୍ଥରେ ବିଧିମତେ ଚିତା ନିର୍ମାଣ କରାଗଲା।

Verse 45

आत्मनश्च विशुद्ध्यर्थं प्रजज्वाल हुताशनम् ॥ इति निश्चित्य तत्रैव स्नात्वा देवं प्रणम्य च ॥

ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧିର ନିମିତ୍ତେ ସେ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି) ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲା; ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେଠାରେ ହିଁ ସ୍ନାନ କରି ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା।

Verse 46

मरणायोपयोग्यानि कृत्वा कर्माणि तत्र च ॥ माथुरान्स समाहूय दत्त्वा दानानि सर्वशः ॥

ସେଠାରେ ମରଣୋପଯୋଗୀ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କରି ସେ ମାଥୁରମାନଙ୍କୁ ଡାକି ସର୍ବପ୍ରକାର ଦାନ ବଣ୍ଟନ କଲେ।

Verse 47

क्रीत्वा ग्रामांश्च तत्रैव ब्राह्मणेभ्यो ददौ तदा ॥ ईशावास्यं जपं दिव्यं जापकेभ्यः शृणोति च ॥

ସେଠାରେ ଗ୍ରାମ କିଣି ସେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ; ଏବଂ ଜପକମାନେ ପଢ଼ୁଥିବା ଈଶାବାସ୍ୟର ଦିବ୍ୟ ଜପ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ।

Verse 48

तेभ्योऽपि प्रददौ द्रव्यं सत्रार्थं च विभागशः ॥ और्ध्वदैहिकभागार्थं कल्पयित्वा यथाविधि ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସତ୍ରାର୍ଥେ ବିଭାଗକ୍ରମେ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଲେ; ଏବଂ ବିଧିଅନୁସାରେ ଔର୍ଧ୍ୱଦେହିକ କ୍ରିୟାର ଭାଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।

Verse 49

स्नात्वा तीर्थे च कृष्णस्य देवं दृष्ट्वा प्रणम्य च ॥ कालिञ्जरस्य पूजार्थं सत्रार्थं परिकल्प्य च ॥

କୃଷ୍ଣତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଏବଂ କାଲିଞ୍ଜର ପୂଜା ଓ ସତ୍ରାର୍ଥେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ।

Verse 50

देवालयं च तत्रैव कृत्वा सन्दिश्य सार्थकान् ॥ सुमन्तोः प्रवरस्याथ पादौ जग्राह धर्मवित् ॥

ସେଠାରେ ଦେବାଳୟ ନିର୍ମାଣ କରି ଏବଂ ସାର୍ଥନାୟକମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ; ଧର୍ମବିଦ୍ ପୁରୁଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁମନ୍ତୁଙ୍କ ପାଦ ଧରିଲେ।

Verse 51

देव ज्ञानं च ते दिव्यमद्भुतं लोमहर्षणम् ॥ अगम्यागमनादेव पापं जातं मम प्रभो ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର। ତଥାପି ଯେଉଁଠାକୁ ଯିବା ଅଗମ୍ୟ, ସେଠାକୁ ଯିବାମାତ୍ରେ, ହେ ସ୍ୱାମୀ, ମୋ ପାଇଁ ପାପ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 52

आगतोऽहं यदारभ्य मथुरायां ततो गुरो ॥ भगिन्या सह संयोगे जातोऽयं कुलनाशकः ॥

ହେ ଗୁରୁ, ମୁଁ ମଥୁରାକୁ ଆସିଥିବା ସମୟରୁ, ସେଠାରେ ଭଗିନୀ ସହ ସଂଯୋଗ ହେବାରୁ ଏହି କୁଳନାଶକ ଜନ୍ମିଛି।

Verse 53

त्वया निर्मलदृष्ट्या च वीक्षितोऽहं पुरा मुने ॥ कृमयो मम गात्रात्तु निर्गच्छन्तो हि नित्यदा ॥

ହେ ମୁନି, ପୂର୍ବେ ତୁମେ ନିର୍ମଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋତେ ଦେଖିଥିବାବେଳେ, ମୋ ଦେହରୁ କୃମିମାନେ ନିତ୍ୟ ନିର୍ଗତ ହୁଅୁଥିଲେ।

Verse 54

कृष्णगङ्गाप्रभावेण पुनर्निर्मलतां गतम् ॥ तत्सर्वं हि त्वया दृष्टं पृष्टश्चाहं पुनः पुनः ॥

କୃଷ୍ଣ-ଗଙ୍ଗାର ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ନିର୍ମଳତା ପାଇଲି। ସେ ସବୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଦେଖିଛ, ଏବଂ ମୋତେ ପୁନଃପୁନଃ ପଚାରିଥିଲ।

Verse 55

अनुज्ञां देहि भो स्वामिंस्तव पादौ नमाम्यहम् ॥ विश्राव्य तस्य तत्पापं चितां दीप्य घृतोक्षिताम् ॥

ହେ ସ୍ୱାମୀ, ଅନୁଜ୍ଞା ଦିଅ; ମୁଁ ତୁମ ପାଦଦ୍ୱୟକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ତାହାର ପାପ ଘୋଷଣା କରି, ଘିଅ ଛିଟାଯାଇଥିବା ଚିତାକୁ ସେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କଲା।

Verse 56

प्रवेष्टुकामं तत्राग्नौ खे प्रोवाचाशरीरिणी ॥ मैवं कार्षीः साहसं च विपाप्मानौ यतश्च वाम् ॥

ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବାବେଳେ ଆକାଶରେ ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ କହିଲା—“ଏପରି ସାହସ କରନି; ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ପାପମୁକ୍ତ।”

Verse 57

कस्माद्वा कस्य सन्त्रासान्मरणे कृतनिश्चयौ ॥ यत्र कृष्णस्य सञ्चारः क्रीडितं च यथासुखम् ॥

କାହିଁକି—କାହାର ଭୟରୁ—ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲ? ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସଞ୍ଚାର କରନ୍ତି ଓ ସୁଖରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।

Verse 58

चक्राङ्कितपदा तेन स्थानं ब्रह्मसमं शुभम् ॥ अन्यत्र हि कृतं पापं तीर्थमासाद्य गच्छति ॥

ତାଙ୍କର ଚକ୍ରଚିହ୍ନିତ ପଦଚିହ୍ନ ଥିବା ସେ ସ୍ଥାନ ଶୁଭ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକସମ। ଅନ୍ୟତ୍ର କୃତ ପାପ ତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ନଶିଯାଏ।

Verse 59

तीर्थे च यत्कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति ॥ द्वावेतौ च यथावश्यं गङ्गासागरसम्गमे ॥

କିନ୍ତୁ ତୀର୍ଥରେ କୃତ ପାପ ‘ବଜ୍ରଲେପ’ ପରି ଦୃଢ଼ ହୁଏ। ଏହି ଦୁଇ ନିୟମ ଗଙ୍ଗା–ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଗୁ।

Verse 60

सकृदेव नरः स्नात्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ पृथिव्यां यानि तीर्थानि सर्वाण्येवाभिषेचनात् ॥

ମଣିଷ ଏକଥର ମାତ୍ର ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏହି ଅଭିଷେକ-ସ୍ନାନରେ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ (ମନୋ) ସମାବିଷ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 61

तत्पञ्चतीर्थस्नानेन समं नास्त्यत्र संशयः ॥ एकादश्यां च विश्रान्तौ द्वादश्यां सौकरे तथा ॥

ପଞ୍ଚତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ ସମାନ ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏକାଦଶୀରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତରେ ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ସୌକରରେ (ସ୍ନାନ) ପ୍ରଶଂସିତ।

Verse 62

त्रयोदश्यां नैमिषे च प्रयागे च चतुर्दशीम् ॥ कार्त्तिक्यां पुष्करे चैव कार्त्तिकस्य सितासिते ॥

ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ ନୈମିଷରେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପ୍ରୟାଗରେ; ତଥା କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପୁଷ୍କରରେ ମଧ୍ୟ—କାର୍ତ୍ତିକର ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ।

Verse 63

कालेष्वेषु नरः स्नात्वा सर्वपापं व्यपोहति ॥ मथुरायां च तीर्थेभ्यो विश्रान्तः पञ्चतीर्थके ॥

ଏହି ସମୟଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ। ଏବଂ ମଥୁରାର ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ମଣ୍ଡଳରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତ (ତୀର୍ଥ) ଅଛି।

Verse 64

कृष्णगङ्गा दशगुणं लभते च दिनेदिने ॥ ज्ञातोऽज्ञातो वा अपि यत्पापं समुपार्जितम् ॥

କୃଷ୍ଣଗଙ୍ଗାରେ ଦିନକୁ ଦିନ ଦଶଗୁଣ ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଜାଣିକି କିମ୍ବା ଅଜାଣିକି ଯେ ପାପ ସଞ୍ଚିତ ହୋଇଥାଏ—

Verse 65

सुकृतं दुष्कृतं चापि मथुरायां प्रणश्यति ॥ वराहेण पुरा चेदं पृथिव्यै कथितं शुभम् ॥

ମଥୁରାରେ ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ—ଦୁହେଁ—ନଶ୍ଟ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଶୁଭ କଥା ପୂର୍ବେ ବରାହ ପୃଥିବୀକୁ କହିଥିଲେ।

Verse 66

तीर्थानां गुणमाहात्म्यं महापातकनाशनम् ॥ सर्वदेवमयो योऽसौ सर्ववेदमयस्तथा ॥

ଏହା ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ଗୁଣମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଯାହା ମହାପାତକକୁ ନାଶ କରେ। ସେ ତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବଦେବମୟ ଏବଂ ସେହିପରି ସର୍ବବେଦମୟ।

Verse 67

अनन्तश्चाप्रमेयश्च यस्य चान्तो न विद्यते ॥ यस्य श्रोत्रैकदेशे तु आकाशो लेशमात्रकः ॥

ସେ ଅନନ୍ତ ଓ ଅପ୍ରମେୟ; ଯାହାର ଅନ୍ତ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ। ଯାହାର କାନର ଏକ ଅଂଶରେ ଆକାଶ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଲେଶମାତ୍ର।

Verse 68

विलीनो ज्ञायते नैव तस्य देवस्य का कथा ॥ तथा नयनयोः प्रान्ते तेजो लीनं न दृश्यते ॥

ଯାହା ଲୀନ ହୋଇଯାଏ, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ—ତେବେ ସେ ଦେବଙ୍କ କଥା କ’ଣ କହିବା? ସେହିପରି ନୟନର ପ୍ରାନ୍ତରେ ଲୀନ ତେଜ ମଧ୍ୟ ଦିଶେ ନାହିଁ।

Verse 69

निःश्वासे च विलीनोऽसौ वायुर्नष्टो न दृश्यते ॥ खुराग्रेषु तथा लीनाः समुद्राः सप्त च प्रभोः ॥

ନିଶ୍ୱାସରେ ସେ ବାୟୁ ଲୀନ ହୋଇ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପରି ଦିଶେ ନାହିଁ। ସେହିପରି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଖୁରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ସାତ ସମୁଦ୍ର ଲୀନ ଅଛନ୍ତି।

Verse 70

दृश्यन्ते स्वेदसङ्काशा नाममात्रा यथा पुरा ॥ रोमकूपान्तरे लग्ना सशैलवनकानना

ସେମାନେ ଘାମ-ସଦୃଶ ଚିହ୍ନ ପରି ମାତ୍ର ଦିଶନ୍ତି—ପୂର୍ବବତ୍ କେବଳ ନାମମାତ୍ର—ଏବଂ ପର୍ବତ, ବନ ଓ କାନନ ସହିତ (ଦିବ୍ୟ ଦେହର) ରୋମକୂପମଧ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।

Verse 71

नष्टा पृथ्वी न लभ्येत तस्माद्देवात्तु कोऽधिकः ॥ सोऽत्र तीर्थपरित्राणं कुर्वन्देवः स्वयं प्रभुः

ପୃଥିବୀ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ପୁନଃ ମିଳେନାହିଁ; ତେଣୁ ସେଇ ଦେବଠାରୁ ଅଧିକ କିଏ? ଏଠାରେ ସେଇ ପ୍ରଭୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେବ ହୋଇ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କୁ ପରିତ୍ରାଣ କରନ୍ତି।

Verse 72

वराहः संस्थितः साक्षात्पुराणं येन सूचितम् ॥ पृथिव्याः सर्वसन्देहान् स्फोटयामास योऽव्ययः

ବରାହ ସାକ୍ଷାତ୍ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ; ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୁରାଣ ସୂଚିତ ହେଲା। ସେଇ ଅବ୍ୟୟ ପ୍ରଭୁ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହକୁ ଭଙ୍ଗ କଲେ।

Verse 73

नवम्यां ज्येष्ठ शुक्लस्य स्नात्वा गङ्गोदके नरः ॥ सूकरे तु त्रिरात्रं च मानवो दीपदः सकृत्

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀରେ ଗଙ୍ଗାଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ସୂକର ତୀର୍ଥରେ ତିନି ରାତିର ବ୍ରତ ପାଳନ କରୁ; ଏକଥର ଦୀପଦାନ କରୁ।

Verse 74

दत्त्वा दानं यथाशक्ति सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ कालिञ्जरे च द्वादश्यां स्नात्वा सम्पूज्य देवताम्

ଯଥାଶକ୍ତି ଦାନ ଦେଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏବଂ କାଲିଞ୍ଜରରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି…

Verse 75

द्वादशादित्यसङ्काशो विमाने च समास्थितः ॥ विष्णुना समनुज्ञातो विष्णुलोके महीयते

ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ, ବିମାନରେ ଆସୀନ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 76

वराह उवाच ॥ एवं सुखदशब्देन देववाण्या प्रचोदितः ॥ पाञ्चालसंज्ञकस्तत्र सुमन्तुं पर्यपृच्छत

ବରାହ କହିଲେ—ଏଭଳି ସୁଖଦ ଶବ୍ଦଯୁକ୍ତ ଦେବବାଣୀରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ‘ପାଞ୍ଚାଳ’ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁମନ୍ତୁଙ୍କୁ ପଚାରିଲା।

Verse 77

अस्मद्गुरुः पिता त्वं च ब्रूहि किं करवाणि वै ॥ पावकालम्भनं मे स्यादुताहो तीर्थसेवनम्

ଆପଣ ମୋର ଗୁରୁ ମଧ୍ୟ, ପିତା ମଧ୍ୟ; କହନ୍ତୁ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି। ମୁଁ ଅଗ୍ନି-ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କରିବି କି, ନା ତୀର୍ଥସେବନ କରିବି?

Verse 78

त्रिरात्रं कृच्छ्रपाराक चान्द्रायणमथापि वा ॥ तव पादाङ्किते वापि स्थित्वा मोक्षमवाप्नुयाम्

ମୁଁ ତ୍ରିରାତ୍ର ବ୍ରତ କରିବି କି, କଠୋର କୃଚ୍ଛ୍ର-ପାରାକ କିମ୍ବା ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ? ନାହିଁଲେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦଚିହ୍ନାଙ୍କିତ ସ୍ଥାନରେ ରହି ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରିବି କି?

Verse 79

आकाशभारती यत्तु तत्सत्यं नानृतं क्वचित् ॥ मया प्रत्यक्षतः पूर्वं तव गात्रेषु पातकम्

ଆକାଶବାଣୀ ଯାହା କହେ ତାହା ସତ୍ୟ—କେବେ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ। ପୂର୍ବେ ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ଆପଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ପାତକଦୋଷ ଦେଖିଥିଲି।

Verse 80

दिनेदिने च स्नानात्प्राक् प्रतिगच्छति नित्यशः ॥ आश्रमे त्वं स्थितश्चात्र निर्मलश्च शशी यथा ॥

ସେ ଦିନେଦିନେ ସ୍ନାନ ପୂର୍ବରୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଚାଲିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଆପଣ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ନିର୍ମଳ ଅଛନ୍ତି।

Verse 81

तिष्ठोपरमितः पापाद्यावৎकालं च जीवसि ॥ इयं तु भगिनी पापादुपावृत्ता सती परम् ॥

ପାପରୁ ବିରତ ହୋଇ, ଯେତେଦିନ ତୁମେ ବଞ୍ଚିବ, ସେତେଦିନ ଦୃଢ଼ ରୁହ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଭଗିନୀ ସତୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାପରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟରେ ମାତ୍ର ଫେରିଛି।

Verse 82

कृष्णगङ्गोद्भवस्यापि तथा कालिञ्जरस्य च ॥ सूकरस्य च माहात्म्यं यथा ते वर्णितं पुरा ॥

କୃଷ୍ଣଗଙ୍ଗୋଦ୍ଭବର, ତଥା କାଲିଞ୍ଜରର, ଏବଂ ସୂକରର ମହାତ୍ମ୍ୟ—ଯେପରି ତୁମକୁ ପୂର୍ବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 83

यः शृणोति वरारोहे श्रद्धया परया युतः ॥ पठति प्रातरेवापि न स पापेन लिप्यते ॥

ହେ ବରାରୋହେ, ଯେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଏହା ଶୁଣେ, କିମ୍ବା ପ୍ରାତଃକାଳେ ଏହା ପଢ଼େ, ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 84

सप्तजन्मकृतं पापं तस्य सर्वं व्यपोहति ॥ फलं च गोशतस्यापि दत्तस्य समवाप्नुयात् ॥ अमृतत्वं च लभते स्वर्गलोकं च गच्छति ॥

ଏହା ତାହାର ସାତ ଜନ୍ମରେ କୃତ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ସମୂଳେ ଦୂର କରେ। ସେ ଶତ ଗୋଦାନର ଫଳ ମଧ୍ୟ ପାଏ; ଏବଂ ଅମୃତତ୍ୱ ଲାଭ କରି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 85

स्नात्वा तीर्थे समीपे च कृष्णगङ्गोद्भवे सदा ॥ एवं नित्यं प्रसक्तो हि करोति द्रव्यगर्वितः ॥

ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏବଂ ‘କୃଷ୍ଣଗଙ୍ଗୋଦ୍ଭବ’ ନାମକ ସ୍ଥାନର ସମୀପରେ ସଦା—ଏଭଳି ନିତ୍ୟ ଆସକ୍ତ ହୋଇ, ଧନଗର୍ବରେ ସେ କର୍ମ କରେ।

Verse 86

अस्ति किञ्चिन्महत्पापं तव प्रच्छन्नसम्भवम् ॥ अस्यां तीर्थप्रभावेण स्नानाद्गच्छति दूरतः ॥

ତୋର ଗୁପ୍ତ କାରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏକ ମହାପାପ ଅଛି। ଏହି ତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ପାପ ଦୂରେ ଚାଲିଯାଏ।

Verse 87

दुर्भिक्षपीडिते राष्ट्रे गतौ तौ दक्षिणापथम् ॥ नर्मदादक्षिणे कूले ब्राह्मणानां पुरोत्तमे ॥

ରାଷ୍ଟ୍ର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷରେ ପୀଡିତ ହେଲାବେଳେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଦକ୍ଷିଣାପଥକୁ ଗଲେ। ନର୍ମଦାର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 88

तैस्तै रुपायैर्विविधैर्जीवयित्वा च तं नरम् ॥ लब्धप्राणं तु तं दृष्ट्वा पप्रच्छुर्मोहकारणम् ॥

ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସେମାନେ ସେ ନରକୁ ପୁନର୍ଜୀବିତ କଲେ। ତାହାର ପ୍ରାଣ ଫେରିଆସିଥିବା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମୋହର କାରଣ ପଚାରିଲେ।

Verse 89

पाञ्चालोऽपि विधानॆन नमस्कृत्य मुनिं गुरुम् ॥ सुमन्तुं च महाभागमुपविश्याग्रतश्च सः ॥

ପାଞ୍ଚାଳ ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଗୁରୁ ମୁନିଙ୍କୁ ଓ ମହାଭାଗ ସୁମନ୍ତୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବସିଲା।

Verse 90

तत्सत्यं मम सञ्जातमगम्यागमपातकम् ॥ तत्पापस्य विशुद्ध्यर्थं देहत्यागं करोमि वै ॥

“ମୋ ପାଇଁ ଏହା ସତ୍ୟ ହୋଇଛି—ଅଗମ୍ୟଗମନର ପାତକ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଛି। ସେହି ପାପର ବିଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଦେହତ୍ୟାଗ କରିବି।”

Verse 91

असिकुण्डे सरस्वत्यां तथा कालिञ्जरस्य च ॥ पञ्चतीर्थाभिषेकाच्च यत्फलं लभते नरः ॥

ଅସିକୁଣ୍ଡରେ, ସରସ୍ୱତୀରେ ଏବଂ କାଲିଞ୍ଜରରେ ସ୍ନାନ କରି, ତଥା ‘ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ’ ଅଭିଷେକରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଯେ ଫଳ ପାଏ—

Verse 92

तस्य सन्दर्शनादेव सर्वपापविवर्जितः ॥ तत्क्षणादेव जायेत नात्र कार्याविचारणा ॥

ତାହାକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ସେଇ କ୍ଷଣରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଏଥିରେ ବିଚାରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

Verse 93

सगतिश्च विपापा च भविष्यति न संशयः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ एवं प्रभावस्तीर्थस्य मथुरायां वसुन्धरे ॥

ସୁଗତି ଓ ପାପମୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ହେବ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ହେ ବସୁନ୍ଧରା! ମଥୁରାରେ ଏହି ତୀର୍ଥର ଏପରି ପ୍ରଭାବ ଅଛି।