Adhyaya 19

Verse 1

नारद उवाच । कालनेमी रुषाविष्टस्तेषां रूपं न बुद्धवान् । ततो निमिं च दैत्येन्द्रं मत्वा देवं महाजवः

ନାରଦ କହିଲେ—କ୍ରୋଧାବିଷ୍ଟ କାଳନେମୀ ସେମାନଙ୍କ ସତ୍ୟ ରୂପ ଚିହ୍ନିପାରିଲା ନାହିଁ। ତେଣୁ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ନିମିଙ୍କୁ ଦେବ ଭାବି ସେ ମହାବେଗୀ ଆଗେ ବଢ଼ିଲା।

Verse 2

केशेषु गृह्य तं वीरं चकर्ष च ननाद च । ततो निमिरुवाचेदं कालनेमिं महाबलम्

ସେ ବୀରଙ୍କୁ କେଶ ଧରି ଟାଣିନେଇ ଗର୍ଜନ କଲା। ତାପରେ ନିମି ସେହି ମହାବଳୀ କାଳନେମୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲା।

Verse 3

अहं निमिः कालनेमे सुतं मत्वा वधस्व मा । भवता मोहितेनाजौ देवान्मत्वासुराः स्वकाः

ମୁଁ ନିମି, ହେ କାଳନେମୀ; ମୋତେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଭାବି ମୋର ବଧ କରନି। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋହିତ ହୋଇ ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଅସୁର ଭାବି ଭୁଲ କରିଛ।

Verse 4

सुरैः सुदुर्जयाः कोट्यो निहतादश विद्धि तत् । सर्वास्त्रवारणं मुंच ब्रह्ममस्त्रं त्वरान्वितः

ଏହା ଜାଣ—ଦେବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ ଦଶ କୋଟି ସେନାକୁ ନିହତ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ସର୍ବାସ୍ତ୍ର-ନିବାରକ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରକୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ କର।

Verse 5

स तेन बोधितो दैत्यो मुक्त्वा तं संभ्रमाकुलः । बाणं ब्रह्मास्त्रविहितं मुमोच त्वरयान्वितः

ତାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ସେ ଦୈତ୍ୟ ଭ୍ରମରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଶକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତ ବାଣକୁ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ କଲା।

Verse 6

ब्रह्मास्त्रं तत्प्रजज्वाल ततः खे सुमहाद्भुतम् । देवानां चाभवत्सैन्यं सर्वमेव भयाकुलम्

ସେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଆକାଶେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲା—ଅତି ମହାଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ। ତେବେ ଦେବମାନଙ୍କ ସମଗ୍ର ସେନା ଭୟାକୁଳ ହେଲା।

Verse 7

शंबरास्त्रं ततः शांतं ब्राह्मप्रतिहतं तदा । तस्मिन्प्रतिहते ह्यस्त्रे भास्करः प्रभुः

ତେବେ ଶମ୍ବରାସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲା; ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେତେବେଳେ ପ୍ରତିହତ ହେଲା। ସେ ଅସ୍ତ୍ର ନିଷ୍ଫଳ ହେବା ସହିତ ପ୍ରଭୁ ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 8

महेंद्रजालमास्ताय चक्रे भीषणां तनुम् । विस्फूर्जत्करसंघातसमाक्रांतजगत्त्रयः

ମହେନ୍ଦ୍ରଜାଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେ ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଧାରଣ କଲା; ଝଲମଲ କରୁଥିବା ହସ୍ତସମୂହରେ ଯେନ ତ୍ରିଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।

Verse 9

तताप दानवानीकं गलन्मज्जाङ्घ्रिशोणितम् । चक्षूंषि दानवेन्द्राणां चकारांधानि स प्रभुः

ସେ ପ୍ରଭୁ ଦାନବସେନାକୁ ଏମିତି ଦହିଦେଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ମଜ୍ଜା ଓ ରକ୍ତ ଗଳି ବହିଲା; ଦାନବରାଜମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ସେ ଅନ୍ଧ କରିଦେଲେ।

Verse 10

गजानामगलन्मेदः पेतुश्चापि रथा भुवि । तुरंगमाः श्वसंतश्च घर्मार्ता रथिनोपि च

ହାତୀମାନଙ୍କ ମେଦ ଗଳିଗଲା, ରଥମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ଘୋଡ଼ାମାନେ ହାଫିଲେ, ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଦହନକାରୀ ତାପରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ।

Verse 11

इतश्चेतश्च सलिलं प्रार्थयंतस्तृषातुराः । गिरिद्रोणीश्च पादांश्च गिरिणां गहनानि च

ତୃଷାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଏଠି-ସେଠି ଜଳ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି—ପର୍ବତ ଉପତ୍ୟକା, ପାଦଦେଶ ଓ ପାହାଡ଼ର ଗଭୀର ଗହ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ଧାଇଲେ।

Verse 12

तेषां प्रार्थयतां शीघ्रमन्योन्यं च विसर्पिणाम् । दावाग्निरज्वलत्तीव्रो घोरो नर्दग्धपादपः

ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ସହାୟତା ପାଇଁ ପରସ୍ପରକୁ ଡାକି ଏଦିକ-ସେଦିକ ଧାଉଥିବାବେଳେ, ଭୟଙ୍କର ଦାବାଗ୍ନି ହଠାତ୍ ତୀବ୍ର ଭାବେ ଜ୍ୱଳିଉଠି ଚାରିପାଖର ଗଛମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେଲା।

Verse 13

तोयार्थिनः पुरो दृष्ट्वा तोयं कल्लो लमालितम् । पुरःस्थितमपि प्राप्तुं न शेकुरुपसादितुम्

ଜଳ ପାଇଁ ଆକୁଳ ସେମାନେ ସାମ୍ନାରେ ତରଙ୍ଗରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଜଳକୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ଜଳ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିଲା ସତ୍ତ୍ୱେ ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ନିକଟକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 14

अप्राप्य सलिलं भूमावभ्याशे द्रुतमेव ते । तत्रतत्र व्यदृश्यन्त मृता दैत्येश्वराभुवि

ଜଳ ନ ପାଇ ସେମାନେ ନିକଟ ଭୂମିରେ ଶୀଘ୍ର ଢଳିପଡ଼ିଲେ। ଦୈତ୍ୟେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭୂମିରେ ସେମାନେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ମୃତ ଦେଖାଗଲେ।

Verse 15

रथा गजाश्च पतितास्तुरंगाश्च श्रमान्विताः । स्थिता वमंतो धावंतो गलद्द्रुतवसास्रजः

ରଥ ଓ ଗଜ ପଡ଼ିରହିଲେ; ଘୋଡ଼ାମାନେ ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ। କେହି ଠିଆ, କେହି ଧାଉଥିଲେ, ବାନ୍ତି କରୁଥିଲେ; ମାଳା ଓ ସାଜସଜ୍ଜା ଢିଲା ହୋଇ ଝରୁଥିଲା।

Verse 16

दानवानां कोटिकोटि व्यदृश्यतमृतं तदा । एवं क्षयो जानवानां तस्मिन्महति वर्तिते

ତେବେ ଦାନବମାନଙ୍କ କୋଟିକୋଟି ମୃତ ଦେଖାଗଲେ। ଏଭଳି ସେଇ ମହାବିନାଶ ଘଟିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣିନାଶ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 17

प्रकोपोद्भूतताम्राक्षः कालनेमी रुषातुरः । बभूव कालमेधाभः स्फुरद्रोमशतह्रदः

ପ୍ରକୋପରୁ ତାମ୍ରନୟନ ହୋଇ, ରୋଷରେ ଆତୁର କାଳନେମି କାଳମେଘ ପରି ହେଲା; ତାହାର ଦେହରେ ଶତଶଃ ତରଙ୍ଗ ପରି ରୋମାଞ୍ଚ ସ୍ଫୁରିତ ହେଲା।

Verse 18

गंभीरास्फोटनिर्ह्रादजगद्धृदयकंपनः । प्रच्छाद्य गगनं सूर्यप्रभां सर्वां व्यनाशयत्

ଗଭୀର ସ୍ଫୋଟ-ନିର୍ହ୍ରାଦରେ ଜଗତର ହୃଦୟ କମ୍ପିତ ହେଲା। ସେ ଗଗନକୁ ଆବୃତ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟର ସମସ୍ତ ପ୍ରଭାକୁ ସମୂଳେ ଲୋପ କରିଦେଲା।

Verse 19

ववर्ष शीतं च जलं दानवेन्द्रबलं प्रति । दैत्यास्तां वृष्टिमासाद्य समाश्वस्तास्ततः क्रमात्

ସେ ଦାନବରାଜଙ୍କ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଉପରେ ଶୀତଳ ଜଳ ବର୍ଷା କଲେ। ସେହି ବର୍ଷା ପାଇ ଦୈତ୍ୟମାନେ କ୍ରମଶଃ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହେଲେ।

Verse 20

बीजांकुरा इव म्लानाः प्राप्य वृष्टिं धरातले । ततः स मेघरूपेण कालनेमिर्महासुराः

ପୃଥିବୀରେ ମଉଳି ଯାଇଥିବା ବୀଜାଙ୍କୁର ଯେପରି ବର୍ଷା ପାଇ ସଜୀବ ହୋଇଉଠେ, ସେହିପରି ସେହି ମହାସୁର କାଳନେମି ମେଘ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 21

शस्त्रवृष्टिं ववर्षोग्रां देवनीकेषु दुर्जयः । तया वृष्ट्या पीड्यमाना दैत्यैरन्यैश्च देवताः

ସେହି ଦୁର୍ଜୟ ଅସୁର ଦେବତାମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ। ସେହି ବର୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ କଷ୍ଟ ପାଇଲେ।

Verse 22

गतिं कांचिन्न पश्यन्ति गावः शीतार्दिता इव । परस्परं व्यलीयंत गजेषु तुरगेषु च । रथेषु च भयत्रस्तास्तत्रतत्र निलिल्यिरे

ଶୀତରେ ପୀଡ଼ିତ ଗାଈମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ଉପାୟ ଦିଶିଲା ନାହିଁ। ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ରଥଗୁଡ଼ିକରେ ଏଠାରେ ସେଠାରେ ଲୁଚିଗଲେ।

Verse 23

एवं ते लीयमानाश्च निहताः कालने मिना । दृश्यंते पतिता देवाः शस्त्रभिन्नंगसंधयः

ଏହିପରି ଲୁଚି ରହିଥିବା ସେହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କାଳନେମି ନିହତ କଲେ। ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବାର ଦେଖାଗଲେ।

Verse 24

विभिन्ना भिन्नमूर्धानस्तथा भिन्नोरुजानवः । विपर्यस्तं रथांगैश्च पतितं ध्वजशक्तिभिः

ମୁଣ୍ଡ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ତଥା ଜଂଘା ଓ ଜାନୁ ମଧ୍ୟ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା। ରଥର ଅଂଶରେ ଉଲଟି ପଡ଼ି, ଧ୍ୱଜ ଓ ଶକ୍ତିର ଆଘାତରେ ଅନେକେ ଭୂମିରେ ପତିତ ଥିଲେ।

Verse 25

तुरंगाणां सहस्राणि गजानामयुतानि च । रक्तेन तेषां घोरेण दुस्तरा चाभवन्मही

ହଜାର ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଓ ଅଯୁତ ଅଯୁତ ହାତୀ ସେଠାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତରେ ପୃଥିବୀ ଦୁସ୍ତର, ଅତିକ୍ରମ କରିବା କଠିନ ହୋଇଗଲା।

Verse 26

एवमाजौ महादैत्यः कालनेमिर्महासुरः । जघ्ने मुहुर्तमात्रेण गंधर्वाणां दशायुतम्

ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାଦୈତ୍ୟ ମହାସୁର କାଳନେମି କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଏକ ଲକ୍ଷକୁ ନିହତ କଲା।

Verse 27

यक्षाणां पंचलक्षाणि किंनराणां तथैव च । जघ्ने पिशाचमुख्यानां सप्तलक्षाणि निर्भयः

ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ସେ ଯକ୍ଷମାନଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷକୁ, ଏବଂ ସେହିପରି କିନ୍ନରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିହତ କଲା; ପିଶାଚ-ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ସାତ ଲକ୍ଷକୁ ଧ୍ୱଂସ କଲା।

Verse 28

इतरेषां न संख्यास्ति सुरजातिनिकायिनाम् । जघ्ने स कोटिशः क्रद्धः कालनेमिर्मदोत्कटः

ଅନ୍ୟ ସୁରଜାତି-ନିକାୟମାନଙ୍କର ତ ସଂଖ୍ୟା ଗଣନାତୀତ ଥିଲା। କ୍ରୋଧିତ ଓ ମଦୋତ୍କଟ କାଳନେମି ସେମାନଙ୍କୁ କୋଟି କୋଟି କରି ନିହତ କଲା।

Verse 29

एवं प्रतिभये भीमे तदामर महाक्षये । संक्रुद्धावश्विनौ वीरौ चित्रास्त्रकवचोज्जवलौ

ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଆତଙ୍କ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବା ସହ, ଦେବମାନଙ୍କର ସେଇ ମହାବିନାଶ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଇ ବୀର ଅଶ୍ୱିନୀ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ—ବିଚିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତ କବଚରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।

Verse 30

जघ्नतुस्तौ रणे दैत्यमेकैकं षष्टिभिः शरैः । निर्भिद्य ते महादैत्यं सपुंखा विविशुर्महीम्

ରଣରେ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଦୈତ୍ୟକୁ—ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଷଷ୍ଟି ଷଷ୍ଟି ଶରରେ—ଆଘାତ କଲେ। ସେ ଶରଗୁଡ଼ିକ ମହାଦୈତ୍ୟକୁ ଭେଦି, ପଙ୍ଖାସହିତ, ମାଟିଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 31

ताभ्यां बाणप्रहारैस्तु किंचित्सोऽवाप्तचेतनः । जग्राह चक्रं लक्षारं तैलधौतं रणेऽधिकम्

ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ବାଣପ୍ରହାରରେ ସେ କିଛି ଚେତନା ପାଇଲା। ତାପରେ ରଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ, ତେଲରେ ଧୋଇ ମେରୁକରା, କ୍ଷୁରଧାର ଚକ୍ର ଧରିଲା।

Verse 32

तेन चक्रेण सोश्विभ्यां चिच्छेद रथकूबरम् । जग्राहाथ धनुर्दैत्यः शरांश्चाशीविषोपमान्

ସେଇ ଚକ୍ରଦ୍ୱାରା ସେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟର ରଥକୂବର (ଯୋକ-ଦଣ୍ଡ) କାଟିଦେଲା। ପରେ ଦୈତ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, ବିଷଧର ସର୍ପ ସମ ଭୟଙ୍କର ଶରଗୁଡ଼ିକ ନେଲା।

Verse 33

ववर्ष भिषजोर्मूर्ध्नि संछाद्याकाशगोचरम् । तावप्यस्त्रैः स्मृतैः सर्वाश्छेदतुर्दैत्यसायकान्

ସେ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ଭିଷଜଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଶରବୃଷ୍ଟି କଲା, ଆକାଶପଥ ଆବୃତ ହୋଇଗଲା। କିନ୍ତୁ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ସ୍ମରିତ ଅସ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟର ସମସ୍ତ ବାଣ କାଟିଦେଲେ।

Verse 34

तच्च करम तयोर्दृष्ट्वा विस्मितः कोपमाविशत् । जग्राह मुद्गरं भीम कालदंडविभीषणम्

ସେମାନଙ୍କର ସେହି କର୍ମ ଦେଖି ସେ ବିସ୍ମିତ ହେଲା, ପରେ କ୍ରୋଧାବେଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଯମଦଣ୍ଡ ସମ ଭୟଙ୍କର ଭୀମ ମୁଦ୍ଗର ସେ ଧରିଲା।

Verse 35

स तदमुद्भ्राम्य वेगेन चिक्षेपास्य रथं प्रति । तं तु मुद्गरमायांतमालोक्यांबरगोचरे

ସେ ମୁଦ୍ଗରକୁ ବେଗରେ ଘୁରାଇ ତାଙ୍କ ରଥ ପ୍ରତି ଛାଡ଼ିଦେଲା। କିନ୍ତୁ ଖୋଲା ଆକାଶପଥରେ ଧାଇଆସୁଥିବା ସେହି ମୁଦ୍ଗରକୁ ଦେଖି—

Verse 36

मुक्त्वा रथावुभौ वेगादाप्लुतौ तरसाश्विनौ । तौ रथौ स तु निष्पिष्य मुद्गरोऽचलसंनिभः

ଦୁଇଟି ରଥକୁ ଛାଡ଼ି ବେଗବାନ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ତୁରନ୍ତ ଲାଫି ପଳାଇଗଲେ। ପର୍ବତସମ ସେହି ମୁଦ୍ଗର ଦୁଇ ରଥକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲା।

Verse 37

दारयामास धरणीं हेमजालपरिष्कृतः । तस्य कर्माथ तद्दृष्ट्वा भिषजौ चित्रयोधिनौ

ସୁବର୍ଣ୍ଣଜାଲରେ ଶୋଭିତ ସେହି ମୁଦ୍ଗର ଧରଣୀକୁ ମଧ୍ୟ ଫାଡ଼ିଦେଲା। ତାହାର ସେହି କର୍ମ ଦେଖି ସେଇ ଦୁଇ ଭିଷଜ-ଦେବ, ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଧା—

Verse 38

वज्रास्त्रं च प्रकुर्वाणौ दानवेंद्रमयुध्यताम् । घोरवज्रप्रहारैस्तु दानवः स परिक्षतः

ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର ସଂଧାନ କରି ସେମାନେ ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଘୋର ବଜ୍ରପ୍ରହାରରେ ସେ ଦାନବ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଆହତ ହେଲା।

Verse 39

रथो ध्वजो धनुश्चैव छत्रं च कवचं तथा । क्षणेन शतधा भूतं सर्वसैन्यस्य पश्यतः

ତାହାର ରଥ, ଧ୍ୱଜ, ଧନୁ, ଛତ୍ର ଓ କବଚ ମଧ୍ୟ—କ୍ଷଣମାତ୍ରେ—ସମଗ୍ର ସେନା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଶତଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭଙ୍ଗିଗଲା।

Verse 40

तद्दृष्ट्वा दुकरं कर्म सोऽश्विभ्यां भीमविक्रमः । नारायणास्त्रं बलवान्मुमोच रणमूर्धनि

ଅଶ୍ୱିନୀଦେବଦ୍ୱୟ କରିଥିବା ସେ ଦୁଷ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଭୀମବିକ୍ରମ ସେ ବଳବାନ ରଣର ଶିଖରମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନାରାୟଣାସ୍ତ୍ର ମୋଚନ କଲା।

Verse 41

ततः शशाम वज्रास्त्रं कालनेमिस्ततो रुषा । जीवग्राहं ग्राहयितुमश्विनौ तौ प्रचक्रमे

ତାପରେ ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲା; ଏବଂ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ କାଳନେମି ସେଇ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ‘ଜୀବଗ୍ରାହ’ ନାମକ ପ୍ରାଣହର ଗ୍ରହଣରେ ପକାଇବାକୁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କଲା।

Verse 42

तावभिप्रायमालक्ष्य संत्यज्य समरांगणम् । पदाती वेपमानांगौ प्रद्रुतौ वासवोयतः

ସେମାନଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣି ସେମାନେ ରଣଭୂମି ତ୍ୟାଗ କଲେ; ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ କମ୍ପିତ ହୋଇ, ପଦାତି ହୋଇ, ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଗଲେ ସେଇ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।

Verse 43

तयोरनुगतो दैत्यः कालनेमिर्नदन्मुहुः । प्राप्येंद्रस्य बलं क्रूरो दैत्यानीकपदानुगः

ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଦାନବ କାଳନେମି ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରି ଚାଲିଲା। କ୍ରୂର ହୋଇ, ଦୈତ୍ୟସେନାର ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଳକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା।

Verse 44

स काल इव कल्पांते यदा वासवमाद्रुतः । तं दृष्ट्वा सर्वभूतानि विविशुर्विह्वलानि तु

ସେ ଯେତେବେଳେ ବାସବଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଲା, ସେ କଳ୍ପାନ୍ତର କାଳ ପରି ଦିଶିଲା। ତାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭୟାକୁଳ ହୋଇ ଲୁଚିବାକୁ ଧାଇଲେ।

Verse 45

हाहारावं प्रकुर्वाणास्तदा देवाश्च मेनिरे । पराजयं महेंद्रस्य सर्वलोकक्षयावहम्

ସେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ‘ହା ହା’ ବୋଲି ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରାଜୟ ସମସ୍ତ ଲୋକର କ୍ଷୟ ଆଣିବ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

Verse 46

चेलुः शिखरिणो मुख्याः पेतुरुल्का नभस्तलात् । जगर्जुर्जलदा दिक्षु संभूतश्च महारवः

ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବତଶିଖରମାନେ କମ୍ପିଲେ; ଆକାଶରୁ ଉଲ୍କା ପଡ଼ିଲା। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମେଘ ଗର୍ଜିଲା ଏବଂ ମହା କୋଳାହଳ ଉପଜିଲା।

Verse 47

तां भूताविकृतिं दृष्ट्वा देवाः सेंद्रा भयावहाः । मनसा शरणं जग्मुर्वासुदेवं जगत्पतिम्

ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଭୂତବିକୃତି ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରସହିତ ଦେବମାନେ ଭୀତ ହେଲେ। ମନରେ ଜଗତ୍ପତି ବାସୁଦେବଙ୍କ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 48

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च । जगद्धिताय कृष्णाय गोविंदाय नमोनमः

ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଗୋ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହିତକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଜଗତ୍‌ହିତକାରୀ କୃଷ୍ଣ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 49

स नो रक्षतु गोविंदो भयार्तास्ते जगुः सुराः । सुराणां चिंतितं ज्ञात्वा भगवान्गरुडध्वजः

“ଗୋବିନ୍ଦ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ”—ଭୟାର୍ତ୍ତ ଦେବମାନେ ଏପରି ଆର୍ତ୍ତନାଦ କଲେ। ଦେବମାନଙ୍କ ମନୋଭାବ ଜାଣି ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 50

विबुध्यैव च पर्यंकाद्योगनिद्रां विहाय सः । लक्ष्मीकरयुगांभोजलालितांघ्रिसरोरुहः

ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଜାଗି ଶୟ୍ୟାରୁ ଉଠି ଯୋଗନିଦ୍ରା ତ୍ୟାଗ କଲେ—ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କମଳହସ୍ତଯୁଗଳ ଯାହାଙ୍କ କମଳଚରଣକୁ ସ୍ନେହରେ ଲାଳନା କରେ ସେଇ ପ୍ରଭୁ।

Verse 51

शारदंबरनीराब्जकांतिदेहच्छविः प्रभुः । कौस्तुभोद्भासिहृदयः कांतकेयूरभास्करः

ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦେହକାନ୍ତି ଶରତ୍ ଆକାଶ ଓ ନୀଳକମଳ ପରି ଦୀପ୍ତିମୟ ଥିଲା। ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ କୌସ୍ତୁଭମଣି ଜ୍ଵଳିଥିଲା, ଏବଂ କାନ୍ତିମୟ କେୟୂର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା।

Verse 52

विमृश्य सुरसंक्षोभं वैनतेयमाताह्वयत् । आहूतेऽविस्थितेतस्मिन्गरुडे दुःखिते भृशम्

ଦେବମାନଙ୍କ ଅଶାନ୍ତିକୁ ବିଚାର କରି ବୈନତେୟଙ୍କ ମାତା ବିନତା ତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ଡାକ ପାଇ ଗରୁଡ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ।

Verse 53

दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिरारुह्यागात्सुराहवम् । तत्रापश्यत देवेंद्रं भयभीतमभिद्रुतम्

ଦିବ୍ୟ ନାନା ଅସ୍ତ୍ରର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜ୍ଵାଳାରେ ଦୀପ୍ତ ଯାନରେ ଆରୋହଣ କରି ସେ ଦେବଯୁଦ୍ଧକୁ ଶୀଘ୍ର ଗଲେ। ସେଠାରେ ଭୟଭୀତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଶତ୍ରୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ।

Verse 54

दानवेंद्रैर्नवांभोदसच्छायैः सर्वथोत्कटैः । यथा हि पुरुषं घोरैरभाग्यैरर्थकांक्षिभिः

ନବ ବର୍ଷାମେଘ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମଛାୟା ଓ ସର୍ବଥା ଉଗ୍ର ଦାନବେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତେଣୁହିଁ ଦବାଇଲେ; ଧନକାମୀ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଯେପରି ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ।

Verse 55

तत्त्राणायाव्रजद्विष्णुः स्तूयमानो मुहुः सुरैः । अभाग्येभ्यः परित्रातुं सुकृतं निर्मलं यथा

ତାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ; ଦେବମାନେ ମୁହୁର୍ମୁହୁର୍ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ନିର୍ମଳ ସୁକୃତ ଯେପରି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେପରି ସେ ପରିତ୍ରାଣକୁ ଆସିଲେ।

Verse 56

अथापश्यत दैत्येंद्रो वियति द्युतिमंडलम् । स्फुरंतमुदयाच्छीघ्रं कांतं सूर्यशतं यथा

ତେବେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଆକାଶରେ ଏକ ଦ୍ୟୁତିମଣ୍ଡଳ ଦେଖିଲା; ତାହା ସ୍ଫୁରିତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଉଦୟ ହେଉଥିଲା—ଶତ ସୂର୍ଯ୍ୟର କାନ୍ତି ପରି ସୁନ୍ଦର।

Verse 57

प्रभवं ज्ञातुमिच्छंतो दानवास्तस्य तेजसः । गरुडं तमथा पश्यन्कल्पांतानलभैरवम्

ସେ ତେଜର ପ୍ରଭବ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ଦାନବମାନେ ତେବେ ଗରୁଡଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—ଯିଏ କଳ୍ପାନ୍ତର ଅଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର।

Verse 58

तत्र स्थितं चतुर्बाहुं हरिं चानुपमद्युतिम् । तमालोक्यासुरेंद्रास्तु हर्षसंपूर्णमानसाः

ସେଠାରେ ସେମାନେ ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଅନୁପମ ଦ୍ୟୁତିମାନ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅସୁରେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ମନ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

Verse 59

अयं स देवः सर्वेषां शरणं केशवोऽरिहा । अस्मिञ्जिते जिताः सर्वा देवता नात्र संशयः

ଏହିଁ ସେ ଦେବ—କେଶବ, ଶତ୍ରୁହନ୍ତା—ସମସ୍ତଙ୍କ ଶରଣ। ତାଙ୍କୁ ଜିତିଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜିତାଯାନ୍ତି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 60

एनमाश्रित्य लोकेशा यज्ञभागभुजोऽमराः । इत्युक्त्वा ते समागम्य सर्व एव ततस्ततः

ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଲୋକେଶମାନେ ଓ ଯଜ୍ଞଭାଗଭୋଗୀ ଅମରମାନେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରହନ୍ତି। ଏହିପରି କହି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସବୁଦିଗରୁ ଆସି ଏକତ୍ର ହେଲେ।

Verse 61

तं जघ्नुर्विविधैः शस्त्रैः परिवार्य समंततः । कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्यमहारथाः

ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି, କାଳନେମି ଆଦି ଦଶ ଦୈତ୍ୟମହାରଥୀ ବିଭିନ୍ନ ଶସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

Verse 62

षष्ट्या विव्याधबाणानां कालनेमिर्जनार्दनम् । निमिः शतेन बाणानां मथनोऽशीतिभिः शरैः

କାଳନେମି ଷଷ୍ଟି ବାଣରେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା; ନିମି ଶତ ବାଣରେ, ମଥନ ଅଶୀ ଶରରେ ପ୍ରହାର କଲା।

Verse 63

जंभकश्चैव सप्तत्या शुंभो दशभिरेव च । शेषा दैत्ये श्वराः सव विष्णुमेकैकशः शरैः

ଜଂଭକ ସପ୍ତତି ବାଣରେ ଓ ଶୁଂଭ ଦଶ ବାଣରେ ପ୍ରହାର କଲା; ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟେଶ୍ୱରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକେକ କରି ନିଜ ଶରରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

Verse 64

दशभिर्दशभिः शल्यैर्जघ्नुः सगरुडं रणे । तेषाममृष्यत्तत्कर्म विष्णुर्दानवसूदनः

ରଣରେ ସେମାନେ ଗରୁଡ ସହିତ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ଦଶ-ଦଶ ଶଲ୍ୟଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ। ଦାନବସୂଦନ ବିଷ୍ଣୁ ସେହି କର୍ମକୁ ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 65

एकैकं दानवं जघ्ने षड्भिः पड्भिरजिह्नगैः । आकर्णकृष्टैर्भूयश्च कालनेमिस्त्रिभिः शरैः

ସେ ଏକେକ ଦାନବକୁ ଛଅ-ଛଅ ଅଚ୍ୟୁତ ଶରଦ୍ୱାରା ବଧ କଲେ; ଏବଂ ପୁନଃ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣା ତିନି ଶରରେ କାଳନେମିକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

Verse 66

विष्णुं विव्याध हृदये रोषाद्रक्तविलोचनः । तस्याशोभंत ते बाणा हृदये तप्तकांचनाः

କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତନେତ୍ର ହୋଇ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ବିଦ୍ଧ କଲା। ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଜ୍ଵଳିଲା।

Verse 67

मयूखा इव संदीप्ताः कौस्तुभस्य स्फुरत्त्विषः । तैर्बाणैः किंचिदायस्तो हरिर्जग्राह मुद्गरम्

କୌସ୍ତୁଭମଣିର ସ୍ଫୁରିତ ତେଜର କିରଣ ପରି ସେ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ସେଗୁଡ଼ିକରେ କିଛି ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହୋଇ ହରି ଗଦା ଧରିଲେ।

Verse 68

स तमुद्ग्राह्य वेगेन दानवाय मुमोच वै । दानवेन्द्रस्तमप्राप्तं वियत्येव शतैः शरैः

ସେ ଗଦାକୁ ଉଠାଇ ବେଗରେ ଦାନବ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦାନବେନ୍ଦ୍ର ତାହା ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଆକାଶରେ ଶତଶତ ଶରଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ପତିତ କରିଦେଲା।

Verse 69

चिच्छेद तिलशः क्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम् । ततो विष्णुः प्रकुपितः प्रासं जग्राह भैरवम्

କ୍ରୋଧରେ ସେ ତାହାକୁ ତିଳତିଳ କରି କାଟିଦେଲା, ହାତର ଦ୍ରୁତତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାସ (ବାଣ୍ଡା) ଧରିଲେ।

Verse 70

तेन दैत्यस्य हृदयं ताडयामास वेगतः । क्षणेन लब्धसंज्ञस्तु कालनेमिर्महासुरः

ସେହି ପ୍ରାସଦ୍ୱାରା ସେ ବେଗରେ ଦୈତ୍ୟର ହୃଦୟକୁ ଆଘାତ କଲା। କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ମହାସୁର କାଳନେମି ପୁନଃ ସଞ୍ଜ୍ଞା ଲାଭ କଲା।

Verse 71

शक्तिं जग्राह तीक्ष्णाग्रां हेमघंटाट्टहासिनीम् । तया वामं भुजं विष्णोर्बिभेद दितिनंदनः

ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ଶକ୍ତି-ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଧରିଲା, ଯାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଘଣ୍ଟା ପରି ଉଚ୍ଚ ଅଟ୍ଟହାସରେ ନାଦ କରୁଥିଲା। ସେହି ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଦିତିନନ୍ଦନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାମ ଭୁଜକୁ ଭେଦିଦେଲା।

Verse 72

भिन्नं शक्त्या भुजं तस्य स्रुतशोणितमाबभौ । नीले बला हके विद्युद्विद्योतंती यथा मुहुः

ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତାହାର ଭୁଜରୁ ରକ୍ତ ଝରିଲା ଏବଂ ପୁନଃପୁନଃ ଝଲମଲ କଲା—ଯେପରି ନୀଳ ବର୍ଷାମେଘରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଚମକେ।

Verse 73

ततो विष्णुः प्रकुपितो जग्राह विपुलं धनुः । सप्तदश च नाराचांस्तीक्ष्णाग्रान्मर्मभेदिनः

ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବିପୁଳ ଧନୁଷ ଧରିଲେ, ଏବଂ ସତରଟି ନାରାଚ (ଲୋହ ବାଣ) ନେଲେ—ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର, ମର୍ମଭେଦୀ।

Verse 74

दैत्यस्य हृदयं षड्भिर्विव्याध च शरैस्त्रिभिः । चतुर्भिः सारथिं चास्य ध्वजं चैकेन पत्रिणा

ସେ ଛଅଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଦୈତ୍ୟର ହୃଦୟକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଆଉ ତିନୋଟି ମାରିଲେ। ଚାରୋଟି ବାଣରେ ସାରଥୀକୁ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ପତାକାକୁ ଖସାଇ ଦେଲେ।

Verse 75

द्वाभ्यां धनुर्ज्याधनुषी भुजं चैकेन पत्रिणा । स विद्धो हृदये गाढं दोषैर्मूढो यथा नरः

ଦୁଇଟି ବାଣରେ ଧନୁ ଓ ଗୁଣକୁ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ବାହୁକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଆଘାତ ପାଇ ସେ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ମଣିଷ ପରି ବିମୂଢ ହୋଇଗଲେ।

Verse 76

स्रुतरक्तारुणः प्रांशुः पीडाचलितमानसः । चकंपे मारुतेनेव चोदितः किंशुकद्रुमः

ବହୁଥିବା ରକ୍ତରେ ଲାଲ ପଡିଯାଇଥିବା ସେହି ବିଶାଳ ଦୈତ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲେ। ପବନରେ ହଲୁଥିବା ପଳାଶ ଗଛ ପରି ସେ ଥରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 77

ततः कंपितमालक्ष्य गदां जग्राह केशवः । तां च वेगेन चिक्षेप कालनेमिवधं प्रति

ତାଙ୍କୁ ଥରୁଥିବାର ଦେଖି କେଶବ ଗଦା ଉଠାଇଲେ ଏବଂ କାଳନେମିକୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ତାହାକୁ ବେଗରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ।

Verse 78

सा पपात शिरस्युग्रा सहसा कालनेमिनः । संचूर्णितोत्तमां गस्तु निष्पिष्टमुकुटोसुरः

ସେହି ଭୟଙ୍କର ଗଦା ହଠାତ୍ କାଳନେମିର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପଡିଲା। ସେହି ଅସୁରର ଶରୀର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ମୁକୁଟ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।

Verse 79

स्रुतरक्तौघरंध्रश्च स्रुतधातुरिवाचलः । पपात स्वे रथे भग्नो विसंज्ञः शिष्टजीवनः

ଯାହାର ରନ୍ଧ୍ରମାନରୁ ରକ୍ତର ଧାରା ବହୁଥିଲା, ଧାତୁରସ ଝରୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି ସେ ଦାନବ ନିଜ ରଥରେ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ପଡ଼ିଲା—ଅଚେତନ, କେବଳ ପ୍ରାଣଶେଷ ସହ।

Verse 80

पतितस्य रथोपस्थे दानवस्याच्युतोऽरिहा । स्मितपूर्वमुवाचेदं वाक्यं चक्रायुधः प्रभुः

ରଥାସନରେ ପତିତ ସେହି ଦାନବକୁ ଦେଖି, ଅଚ୍ୟୁତ—ଅରିହା—ପ୍ରଥମେ ମନ୍ଦ ହସି, ଚକ୍ରାୟୁଧ ପ୍ରଭୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 81

गच्छासुर विमुक्तोऽसि सांप्रतं जीव निर्वृतः । ततः स्वल्पेन कालेन अहमेव तवांतकः

“ଯା, ହେ ଅସୁର! ଏବେ ତୁ ମୁକ୍ତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନିର୍ଭୟେ ଜୀବନ୍ତ ରୁହ; କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ କାଳ ପରେ ମୁଁ ନିଜେ ତୋର ଅନ୍ତ କରିବି।”

Verse 82

एवं वचस्तस्य निशम्य विष्णोः सर्वेश्वरस्याथ रथं निमेषात् । निनाय दूरं किल कालनेमिनो भीतस्तदा सारथिर्लोकनाथात्

ସର୍ବେଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି, ଲୋକନାଥଙ୍କ ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ, କାଳନେମିର ସାରଥି ନିମେଷମାତ୍ରେ ରଥକୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା।