Rig Veda 9.113.10: Mandala 9, Sukta 113, Mantra 10

Sukta 9.113

Rishi: Soma Pavamāna cycle attribution (traditional).

Devata: Soma (Indu) for Indra; also invokes Bradhna (luminous power) as a realm-marker.

Chandas: Jagatī (refrain structure consistent with RV 9.113).

Samhita Patha (Devanagari)

यत्र कामा निकामाश्च यत्र ब्रध्नस्य विष्टपम् । स्वधा च यत्र तृप्तिश्च तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥

Transliteration

yátra kā́mā nikāmā́ś ca yátra bradhnásya viṣṭápam | svadhā́ ca yátra tṛ́ptiś ca tátra mā́m amṛ́taṃ kṛdhī́ndrā́yendo pári srava ||

Translation

ଯତ୍ର କାମାଃ ନିକାମାଶ୍ଚ—ଆକାଙ୍କ୍ଷାମାନେ ପୂରଣ ହୁଅନ୍ତି ଓ ସତ୍ୟ ସଙ୍କଳ୍ପମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଯତ୍ର ବ୍ରଧ୍ନସ୍ୟ (ପ୍ରକାଶମାନଙ୍କ) ବିଷ୍ଟପଂ—ଦୃଢ ଆସନ ଅଛି; ଯତ୍ର ସ୍ୱଧା ଓ ତୃପ୍ତି ବସେ—ସେଠାରେ ମୋତେ ଅମୃତ କର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସୋମ, ପରି ସ୍ରବ—ଚାରିପଟେ ଓ ଭିତରକୁ ବହ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण (स्थान) — सम्बन्धवाक्ये
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय-प्रातिपदिक) < य- (सर्वनाम-आधार)

• कामाः: desires
• कामाः: कर्तृ/विषय (अस्ति-भावे) — 'desires (are)'
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• निकामाः: fulfilled, fully satisfied
• निकामाः: कर्तृ/विषय (समुच्चितः) — 'fulfilled (desires)'
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-like
• Root: निकाम (प्रातिपदिक; नि- + काम)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण (स्थान) — सम्बन्धवाक्ये
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• ब्रध्नस्य: of Bradhna (the shining one; solar)
• ब्रध्नस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — 'of the bradhna (the shining one/solar)'
• Type: Noun
• Root: ब्रध्न (प्रातिपदिक)

• विष्टपम्: abode, seat, realm
• विष्टपम्: कर्म (गम्य/प्राप्य-स्थानम्) — 'abode/seat'
• Type: Noun
• Root: विष्टप (प्रातिपदिक)

• स्वधा: svadhā (ritual nourishment/oblation-power)
• स्वधा: कर्तृ/विषय (अस्ति-भावे) — 'svadhā is (there)'
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• तृप्तिः: satisfaction, fullness
• तृप्तिः: कर्तृ/विषय (अस्ति-भावे)
• Type: Noun
• Root: तृप्ति (प्रातिपदिक) < √तृप् (तृप् तर्पणे)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (स्थान) — मुख्यवाक्ये
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)

• माम्: me
• माम्: कर्म — 'make me'
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• अमृतम्: immortal; deathless
• अमृतम्: कर्म-प्रत्ययार्थ (द्वितीयाकर्म) — 'make (me) immortal'
• Type: Adjective (used predicatively) / Noun
• Root: अमृत (प्रातिपदिक; अ- + मृत)

• कृधि: make; do
• कृधि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (कृञ् करणे)

• इन्द्राय: for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान (दत्त/अर्पित-लक्ष्य) — 'for Indra'
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• परि: around; forth; abundantly
• परि: —
• Type: Indeclinable (preverb) / Adverb
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• स्रव: flow
• स्रव: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्रु (स्रु प्रवणे/स्रवणे)