Sukta 16
Sukta 8.16
Unknown/uncertain (not supplied)
Indra
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିପତି ଭାବେ ଉଲ୍ଲାସମୟ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। ନୂତନ, ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଶକ୍ତି, ବିଜୟ ଓ ପ୍ରଚୁରତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଶେଷରେ ସିଧା ପ୍ରାର୍ଥନା ରହିଛି—ଇନ୍ଦ୍ର ଉପାସକମାନଙ୍କୁ ଠିକ୍ ପଥରେ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଭିତର ଆନନ୍ଦ (ସୁମ୍ନ) ସହିତ ଭୌତିକ ସମୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଦାନ କରନ୍ତୁ।
Mantras
Mantra 1
प्र सम्राजं चर्षणीनामिन्द्रं स्तोता नव्यं गीर्भिः । नरं नृषाहं मंहिष्ठम् ॥
ନବ ପ୍ରେରିତ ଗୀରମାନେ ନେଇ ମୁଁ ଚର୍ଷଣୀମାନଙ୍କ ସମ୍ରାଟ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଗେ ଆଣେ—ସେ ନର, ନୃଷାହ (ମାନବୀୟ ସୀମାକୁ ଜୟ କରୁଥିବା), ଏବଂ ମହିଷ୍ଠ (ଅତ୍ୟୁଦାର ଦାତା), ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତାର ମହାଦାତା।
Mantra 2
यस्मिन्नुक्थानि रण्यन्ति विश्वानि च श्रवस्या । अपामवो न समुद्रे ॥
ଯାହାରେ ସମସ୍ତ ଉକ୍ଥ ରମଣ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶ୍ରବସ୍ୟା (ଯଶ ଅନ୍ୱେଷଣ) ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଏ—ଯେପରି ଜଳମାନଙ୍କ ବଳ ସମୁଦ୍ରରେ ସଂଗୃହୀତ ହୁଏ—ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ ଓ ତାହାର ବିଜୟୀ କୀର୍ତ୍ତିର ବିଶାଳ ଆଧାର।
Mantra 3
तं सुष्टुत्या विवासे ज्येष्ठराजं भरे कृत्नुम् । महो वाजिनं सनिभ्यः ॥
ସୁଷ୍ଟୁତି—ଯଥାଯଥ ଓ ସୁଗଢ଼ ସ୍ତୁତି—ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହେଁ: ଭର (ଯୁଦ୍ଧ)ରେ କୃତ୍ନୁ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରାଜ—ମହା ବାଜିନ, ଆମ ଲାଭ ପାଇଁ ବାଜ (ବଳ-ପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା) ଆଣୁଥିବା।
Mantra 4
यस्यानूना गभीरा मदा उरवस्तरुत्राः । हर्षुमन्तः शूरसातौ ॥
ଯାହାଙ୍କର ମଦ (ଆନନ୍ଦ-ରସ) ଅକ୍ଷୟ ଓ ଗଭୀର—ବିସ୍ତୃତ ଏବଂ ଅପ୍ରତିହତ ଭାବେ ଜୟକାରୀ; ଶୂରସାତି (ବୀର-ପୁରସ୍କାର-ଜୟ)ରେ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ—ଏମିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସେ ଆମ ଭିତରେ ଉଦିତ ହୁଏ।
Mantra 5
तमिद्धनेषु हितेष्वधिवाकाय हवन्ते । येषामिन्द्रस्ते जयन्ति ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ—ଯେଉଁଠାରେ ଧନ-ପଣ (ହିତେଷୁ) ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ—ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ବାଣୀ ଓ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ହିଁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ହିଁ ଜୟୀ ହୁଅନ୍ତି।
Mantra 6
तमिच्च्यौत्नैरार्यन्ति तं कृतेभिश्चर्षणयः । एष इन्द्रो वरिवस्कृत् ॥
ତାଙ୍କୁ ହିଁ ପ୍ରୟାସଶୀଳ ଶକ୍ତିମାନେ ନିଜ ଯତ୍ନରେ ଲାଭ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ହିଁ ମାନବ-କୁଳ ନିଜ ସିଦ୍ଧ କର୍ମରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଏହି ଇନ୍ଦ୍ର—ବରିବସ୍କୃତ୍, ବିଶାଳ ଅବକାଶର କର୍ତ୍ତା—ଆମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଖୋଲା ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
Mantra 7
इन्द्रो ब्रह्मेन्द्र ऋषिरिन्द्रः पुरू पुरुहूतः । महान्महीभिः शचीभिः ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ (ପବିତ୍ର ବାଣୀ) ଅଟେ; ଇନ୍ଦ୍ର ହିଁ ଋଷି (ଦର୍ଶକ) ଅଟେ। ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଚୁର, ବହୁବାର ଆହ୍ୱାନିତ (ପୁରୁହୂତ) ଅଟେ। ମହାନ ସେ—ମହା ଶଚୀମାନେ, ଫଳଦାୟକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା।
Mantra 8
स स्तोम्यः स हव्यः सत्यः सत्वा तुविकूर्मिः । एकश्चित्सन्नभिभूतिः ॥
ସେ ସ୍ତୋମ୍ୟ—ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ; ସେ ହବ୍ୟ—ହୋମାର୍ପଣଯୋଗ୍ୟ। ସେ ସତ୍ୟ; ଶକ୍ତିମୟ ସତ୍ତ୍ୱ, ବିଶାଳ ତରଙ୍ଗମୟ ଉଦ୍ଗାର ଶକ୍ତିମାନ (ତୁବିକୂର୍ମି)। ଏକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅଭିଭୂତି—ବିଜୟୀ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ—ରୂପେ ହୁଏ।
Mantra 9
तमर्केभिस्तं सामभिस्तं गायत्रैश्चर्षणयः । इन्द्रं वर्धन्ति क्षितयः ॥
ତାଙ୍କୁ ସେମାନେ ଅର୍କମାନେ (ପ୍ରକାଶମୟ ସ୍ତୁତିମାନେ) ଦ୍ୱାରା, ସାମମାନେ (ସାମଗାନ) ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦମାନେ ଦ୍ୱାରା ବଳବତ୍ କରନ୍ତି; ମାନବ ବାସସ୍ଥାନମାନେ (କ୍ଷିତୟଃ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବର୍ଧିତ କରନ୍ତି—ଯେପରି ଆମ ଭିତରେ ଦୀପ୍ତ ମନର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।
Mantra 10
प्रणेतारं वस्यो अच्छा कर्तारं ज्योतिः समत्सु । सासह्वांसं युधामित्रान् ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଥର ପ୍ରଣେତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆମେ ଅଗ୍ରସର ହେଉ—ସମରମାନେ ଜ୍ୟୋତିର କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ; ଯୁଦ୍ଧଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରୁଥିବା, ସର୍ବଂଜୟୀଙ୍କ ନିକଟକୁ।
Mantra 11
स नः पप्रिः पारयाति स्वस्ति नावा पुरुहूतः । इन्द्रो विश्वा अति द्विषः ॥
ସେ ପୂରଣକର୍ତ୍ତା ଆମକୁ ସ୍ୱସ୍ତି ସହିତ ପାର କରାନ୍ତି—ନାଉରେ ପାର ହେବା ପରି; ବହୁ-ଆହ୍ୱାନିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷ ଓ ବିଭେଦର ପାରକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।
Mantra 12
स त्वं न इन्द्र वाजेभिर्दशस्या च गातुया च । अच्छा च नः सुम्नं नेषि ॥
ଏହେତୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବଳର ସମୃଦ୍ଧିମାନେ ଦ୍ୱାରା, ଯଥୋଚିତ ସେବା-ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଓ ପଥକୁ ନେଇଯିବା ଦ୍ୱାରା—ଆମ ପାଖକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ‘ସୁମ୍ନ’ (କୃପା) ଓ ଆତ୍ମାନନ୍ଦ ନେଇଆସ।
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the supreme ruler and helper, and asks him for strength, success, guidance on the right path, and heartfelt well-being.
It poetically declares that Indra is not only a warrior-god but also the source of inspired sacred speech and seer-like insight that makes prayer effective.
The final verse asks Indra to grant vāja (power and winning energy), lead the worshippers on the path (gātu), and bring sumna—grace and inner gladness.
Ask anything about Sukta 16 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
