Rig Veda 8.13.22 — Mandala 8, Sukta 13, Mantra 22

Sukta 8.13

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

कदा त इन्द्र गिर्वणः स्तोता भवाति शंतमः । कदा नो गव्ये अश्व्ये वसौ दधः ॥

Transliteration

kadā́ ta indra girvaṇaḥ stotā́ bhavāti śáṃtamaḥ | kadā́ no gavyé aśvyé vásau dadhaḥ ||

Translation

ହେ ଗିର୍ବଣ ଇନ୍ଦ୍ର, କେବେ ମୋର ସ୍ତୋତ୍ର ସର୍ବାଧିକ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ହେବ? କେବେ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଗବ୍ୟ ଓ ଅଶ୍ୱ୍ୟ ବସୁ—ପ୍ରକାଶ ଓ ଗତିର ଧନ—ସ୍ଥାପନ କରିବ?

Word by Word

• कदा: when?
• कदा: Adhikaraṇa (काल-अधिकारण) / प्रश्न
• Type: Indeclinable
• Root: कदा (प्रश्नाव्यय)

• ते: your / of you
• ते: सम्बन्ध (genitive relation) विशेषण-सम्बन्धः ‘स्तोता’ इत्यस्य
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• गिर्वणः: O ‘lover of hymns’ (epithet of Indra)
• गिर्वणः: सम्बोधन (इन्द्रस्य विशेषणम्)
• Type: Noun/Epithet
• Root: गिर् + वण (प्रातिपदिक: गिर्वणस्)

• स्तोता: the praiser / singer
• स्तोता: Kartā (भवाति इत्यस्य कर्ता)
• Type: Noun (agent) / Kṛdanta
• Root: स्तु (धातु) → स्तोतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• भवाति: becomes / is
• भवाति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• शंतमः: most auspicious / best
• शंतमः: विशेषण (स्तोता इत्यस्य)
• Type: Adjective
• Root: शम् (प्रातिपदिक: शन्त) + तमप् (superlative)

• कदा: when?
• कदा: Adhikaraṇa (काल-अधिकारण) / प्रश्न
• Type: Indeclinable
• Root: कदा (प्रश्नाव्यय)

• नः: our / of us
• नः: सम्बन्ध (genitive relation) ‘वसौ’ इत्यस्य
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• गव्ये: in/for cattle (wealth)
• गव्ये: Adhikaraṇa (विषय/क्षेत्र) — दधः इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: गो (प्रातिपदिक) → गव्य (विशेषण)

• अश्व्ये: in/for horses (wealth)
• अश्व्ये: Adhikaraṇa (विषय/क्षेत्र) — दधः इत्यस्य
• Type: Adjective
• Root: अश्व (प्रातिपदिक) → अश्व्य (विशेषण)

• वसौ: in wealth / in treasure
• वसौ: Adhikaraṇa (विषय/क्षेत्र) — दधः इत्यस्य
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• दधः: you bestow / you give
• दधः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)