Rig Veda 7.90.2: Mandala 7, Sukta 90, Mantra 2

Sukta 7.90

Rishi: Vasiṣṭha (traditional)

Devata: Vāyu

Chandas: Jagatī (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

ईशानाय प्रहुतिं यस्त आनट् छुचिं सोमं शुचिपास्तुभ्यं वायो । कृणोषि तं मर्त्येषु प्रशस्तं जातोजातो जायते वाज्यस्य ॥

Recitation with translationRig Veda 7.90.2

Transliteration

īśānā́ya prá-hutiṃ yás ta ā́naṭ śúciṃ sómaṃ śuci-pā́s túbhyaṃ vāyo | kṛṇóṣi táṃ mártyeṣu praśastáṃ jā́to-jā́to jā́yate vā́jyasya ||

Translation

ହେ ବାୟୁ, ତୁମ ଈଶାନତ୍ୱ ପାଇଁ ଯେ ତୁମକୁ ଅଗ୍ର-ଆହୁତି ଅର୍ପଣ କରେ—ହେ ଶୁଚିପା, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ସୋମ ଆଣେ—ତୁମେ ସେଇ ଆହୁତିକୁ ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସିତ କର; ଏବଂ ତାହାରେ ବାଜ୍ୟ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ପୁନଃପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ईशानाय: to the lord/master
• ईशानाय: सम्प्रदान
• Type: Noun/Adjective
• Root: ईशान (प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule, be master’)

• प्रहुतिम्: invocation, offering (oblation)
• प्रहुतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्र-हूति (प्रातिपदिक; √हू ‘to call/invoke’ with प्र-)

• यः: who
• यः: कर्ता
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to/for you
• ते: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आनट्: has reached/attained
• आनट्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √नश्/नट् (Vedic verb ‘to reach, attain’; with आ-)

• शुचिम्: bright, pure
• शुचिम्: विशेषण (कर्मणः)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• शुचिपाः: pure-drinking (one who drinks the pure), i.e., Vāyu
• शुचिपाः: सम्बोधन/कर्ता (वायोः विशेषण)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शुचि-पाः (समास; शुचि + √पा ‘to drink’)

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वायो: O Vāyu
• वायो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• कृणोषि: you make
• कृणोषि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ ‘to make, do’

• तम्: him/that (one)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मर्त्येषु: among mortals
• मर्त्येषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• प्रशस्तम्: praised, renowned
• प्रशस्तम्: विशेषण (कर्मणः)
• Type: Adjective (Past Passive Participle)
• Root: प्र-शस्त (कृदन्त; √शंस्/शस् ‘to praise’ with प्र-)

• जातोजातः: born again and again; each time born
• जातोजातः: विशेषण (कर्तुः)
• Type: Adjective/Adverbial compound
• Root: जात (कृदन्त; √जन् ‘to be born’) + जात (पुनरुक्ति-समास/अव्ययीभाववत् प्रयोग)

• जायते: is born/arises
• जायते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जन् ‘to be born, arise’

• वाज्यस्य: of the prize/strength (victorious power)
• वाज्यस्य: षष्ठी-सम्बन्ध
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाज्य (प्रातिपदिक; from वाज ‘prize, strength’ → ‘bringing prize/strength’)