Rig Veda 7.63.2: Mandala 7, Sukta 63, Mantra 2
Sukta 7.63
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Sūrya/Savitṛ (solar impeller) with chariot imagery
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
उद्वेति प्रसवीता जनानां महान्केतुरर्णवः सूर्यस्य । समानं चक्रं पर्याविवृत्सन्यदेतशो वहति धूर्षु युक्तः ॥
Transliteration
úd véti prasavītā́ jánānāṃ mahā́n ketúr arṇaváḥ sū́ryasya | samānáṃ cakráṃ paryā́vivṛtsan yád etaśó váhati dhū́rṣu yuktáḥ ||
Translation
ଜନମାନଙ୍କର ପ୍ରେରକ ଉଦୟ ହୁଏ—ସୂର୍ଯ୍ୟର ମହା କେତୁ, ସମୁଦ୍ରସଦୃଶ ବିଶାଳ। ସେ ଏକେ ଚକ୍ରକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପରିଭ୍ରମଣ କରାଏ; ଧୂରରେ ଯୁକ୍ତ ଏତଶ (Etaśa) ଅଶ୍ୱ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବହନ କରେ—ପ୍ରକାଶ-ଯାତ୍ରାର ଅଚଳ ନିୟମ।
Word by Word
उद्up; forth
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/निपात)
वेतिgoes; rises
वेति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
प्रसविताthe impeller; the begetter (Sun)
प्रसविता:
Kartā
TypeNoun
Rootप्रसवितृ (प्रातिपदिक; √सू ‘to impel/bring forth’ से)
जनानाम्of the peoples
जनानाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
महान्great
महान्:
Kartṛ-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
केतुःbanner; sign; light-ray
केतुः:
Kartā (प्रसविता इत्यस्य समनाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
अर्णवःflood; ocean; surge
अर्णवः:
Kartā (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
समानम्same; uniform
समानम्:
Karma-viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
चक्रम्wheel; disk
चक्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
आtowards; unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
विवृत्सन्turning; causing to revolve
विवृत्सन्:
Kartā (प्रसविता/केतुः/अर्णवः इत्यस्य विशेषणरूपेण)
TypeVerb
Rootविवृत्स् (धातु; desiderative of √वृत्/√वृ ‘to turn/roll’)
सन्being
सन्:
Kartā (विशेषणात्मक)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
यत्which; that
यत्:
Karma (वहति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतशःEtaśa (the Sun’s steed)
एतशः:
Kartā
TypeNoun
Rootएतश (प्रातिपदिक)
वहतिcarries; bears
वहति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
धूर्षुon the yoke-poles; in the traces
धूर्षु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधूर् (प्रातिपदिक)
युक्तःyoked; harnessed
युक्तः:
Kartṛ-viśeṣaṇa
TypeAdjective/Participle
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
