Rig Veda 7.21.6: Mandala 7, Sukta 21, Mantra 6

Sukta 7.21

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Samhita Patha (Devanagari)

अभि क्रत्वेन्द्र भूरध ज्मन्न ते विव्यङ्महिमानं रजांसि । स्वेना हि वृत्रं शवसा जघन्थ न शत्रुरन्तं विविदद्युधा ते ॥

Transliteration

abhí krátvendra bhū́r ádha jmánn á te vivyag mahimā́naṃ rájāṃsi | svénā hí vṛtráṃ śávasā jaghántha ná śátrur ántaṃ vividád yudhā́ te ||

Translation

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ କ୍ରତ୍ୱ (ସଙ୍କଳ୍ପ/ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଶାଳ ହେଲ; ତାପରେ ତୁମ ମହିମା ରଜାଂସି (ଲୋକ-ବିସ୍ତାର) ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପିଗଲା। କାରଣ ତୁମ ନିଜ ଶବସ (ବଳ) ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବୃତ୍ରକୁ ବଧ କଲ; ତୁମ ଯୁଦ୍ଧର ସୀମା କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ଖୋଜିପାରିଲା ନାହିଁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अभि: towards, unto
• अभि: Adhikaraṇa (क्रियाविशेषण/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• क्रत्वे: in/with (your) resolve, power of will
• क्रत्वे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: क्रतु-

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्द्र-

• भूर्: be!, become!
• भूर्: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• अध: then, now, moreover
• अध: Adhikaraṇa (सम्बन्ध/अनुक्रम)
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• ज्मन्: on earth; among men (in the world)
• ज्मन्: Adhikaraṇa (स्थल/क्षेत्र: ‘on earth/among men’)
• Type: Noun
• Root: ज्मन्-

• ते: of you, your
• ते: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (युष्मद्)

• विव्यङ्महि: we have spread forth / made manifest
• विव्यङ्महि: Kartā (वयं) / (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: व्यच्/विच् (धातु; ‘विस्तार/प्रकाश’), उपसर्ग: वि-

• महिमानम्: greatness, majesty
• महिमानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: महिमन्-

• रजांसि: the spaces/regions (mid-air, realms)
• रजांसि: Karma (सह-उद्देश्य/विषय)
• Type: Noun
• Root: रजस्-

• स्वेन: by your own (power)
• स्वेन: Karaṇa
• Type: Adjective (pronominal)
• Root: स्व-

• हि: for, indeed
• हि: (सम्बन्ध-बोधक)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• वृत्रम्: Vṛtra (the obstructor)
• वृत्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वृत्र-

• शवसा: with might, by strength
• शवसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: शवस्-

• जघन्थ: you have slain
• जघन्थ: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)

• न: not
• न: (निषेधक)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• शत्रुः: the enemy
• शत्रुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: शत्रु-

• अन्तम्: end, limit
• अन्तम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अन्त-

• विविदत्: found, discovered
• विविदत्: (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु ‘जान’), उपसर्ग: वि-

• युधा: in battle, by fighting
• युधा: Adhikaraṇa (स्थितिः/प्रकारः)
• Type: Indeclinable
• Root: युध्/युधा (अव्यय/इन्स्ट्र. प्रयोग)

• ते: your
• ते: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: त्वद्- (युष्मद्)