Rig Veda 7.2.9: Mandala 7, Sukta 2, Mantra 9

Sukta 7.2

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Tvaṣṭṛ (with implied soma-pressing imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

तन्नस्तुरीपमध पोषयित्नु देव त्वष्टर्वि रराणः स्यस्व । यतो वीरः कर्मण्यः सुदक्षो युक्तग्रावा जायते देवकामः ॥

Transliteration

tán nas turī́pam ádha poṣayitnú deva tváṣṭar ví rarāṇáḥ syasva | yáto vīráḥ karmaṇyàḥ su-dákṣo yuktá-grāvā jā́yate deva-kā́maḥ ||

Translation

ହେ ପୋଷକ ଦେବ ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ସେ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ବୃଦ୍ଧିକୁ ଆମ ପାଇଁ ପୋଷଣ କର; ଆନନ୍ଦମୟ ଦାନରେ ତୁମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଅ। ତୁମଠାରୁ ହିଁ କର୍ମଯୋଗ୍ୟ, ସୁଦକ୍ଷ ବୀର ଜନ୍ମେ—ୟୁକ୍ତଗ୍ରାବା (ସୋମ-ପୀଡନ ପଥର ଯୋଡ଼ା), ଦେବକାମ (ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା)।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तत्: that (boon/thing)
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / our
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तु: indeed / but
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु (निपात)

• रीपम्: harm, injury
• रीपम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रीप (प्रातिपदिक)

• अध: then / now / moreover
• अध: —
• Type: Indeclinable
• Root: अध (निपात)

• पोषयित्नु: O nourisher
• पोषयित्नु: Sambodhana
• Type: Noun (agent epithet)
• Root: पोषयित्नु (प्रातिपदिक; पोषयितृ-भाव)

• देव: O god
• देव: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• त्वष्टः: O Tvaṣṭar
• त्वष्टः: Sambodhana
• Type: Noun (proper name)
• Root: त्वष्टृ (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth (intensifier)
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• रराणः: rejoicing, eager
• रराणः: Kartā
• Type: Participle
• Root: √रा/रम् (रराण-; परिपूर्ण/आत्मनेपद-परस्मैपद-भेदयुक्तः; ‘delighting/being eager’)

• स्यस्व: be (for us)
• स्यस्व: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू)

• यतः: from whom / whence
• यतः: Apādāna
• Type: Indeclinable (relative)
• Root: यतस् (अव्यय/सम्बन्ध)

• वीरः: a hero, man
• वीरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• कर्मण्यः: fit for work, active
• कर्मण्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: कर्मण्य (प्रातिपदिक; कर्मन् + यत्)

• सुदक्षः: very skilled, capable
• सुदक्षः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सुदक्ष (प्रातिपदिक; सु- + दक्ष)

• युक्तग्रावा: having the pressing-stones yoked/ready
• युक्तग्रावा: Kartā
• Type: Adjective (bahuvrīhi epithet)
• Root: युक्तग्रावन्/युक्तग्रावा (प्रातिपदिक; युक्त + ग्रावन् ‘pressing-stone’)

• जायते: is born / arises
• जायते: —
• Type: Verb
• Root: √जन्

• देवकामः: desiring the gods / god-loving
• देवकामः: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: देवकाम (प्रातिपदिक; देव + काम)