
Sukta 6.25
Bharadvāja Bārhaspatya
Indra
Triṣṭubh
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଏକ ସ୍ତୁତି-ଆହ୍ୱାନ; ତାଙ୍କୁ ଅତୁଲ୍ୟ ବୃତ୍ର-ବଧକ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରି, ନିକଟ କିମ୍ବା ଦୂର, ଉଚ୍ଚ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ—ତାଙ୍କ ସହାୟତାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ତର ଯେ ପୂଜକମାନଙ୍କୁ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟରୁ ପାର କରାଉ—ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଜୟତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉପରେ ତାଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚତାକୁ ଗାଏ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ଅଦେବ-ସଦୃଶ’ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରେ, ଯେପରି ଗାୟକମାନେ ନିରାପଦ, ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରଭାତ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇପାରନ୍ତି।
Mantra 1
या त ऊतिरवमा या परमा या मध्यमेन्द्र शुष्मिन्नस्ति । ताभिरू षु वृत्रहत्येऽवीर्न एभिश्च वाजैर्महान्न उग्र ॥
ହେ ଶୁଷ୍ମୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ଯେ ‘ଊତି’ ନିମ୍ନରେ ହେଉ, ଉଚ୍ଚରେ ହେଉ, କିମ୍ବା ମଧ୍ୟରେ ହେଉ—ଯାହା କିଛି ଅଛି—ସେସବୁ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ବୃତ୍ରହତ୍ୟାରେ ପାର କରାଅ; ଏହି ବାଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ମହାନ କର, ହେ ଉଗ୍ର।
Mantra 2
आभिः स्पृधो मिथतीररिषण्यन्नमित्रस्य व्यथया मन्युमिन्द्र । आभिर्विश्वा अभियुजो विषूचीरार्याय विशोऽव तारीर्दासीः ॥
ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା, ଅଜେୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ପରସ୍ପର ଧକ୍କା ଖାଉଥିବା ବିରୋଧ-ସ୍ପର୍ଧାକୁ ଦୂରେ ହଂକା; ଶତ୍ରୁର କ୍ରୋଧକୁ ବ୍ୟଥିତ କରି ଭଙ୍ଗ କର। ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ବିରୋଧୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ଜୟ କର; ଆର୍ୟ-ଚେତନା ପାଇଁ ଦାସ-ବଳକୁ ତଳକୁ ଦବାଇ ଦେ।
Mantra 3
इन्द्र जामय उत येऽजामयोऽर्वाचीनासो वनुषो युयुज्रे । त्वमेषां विथुरा शवांसि जहि वृष्ण्यानि कृणुही पराचः ॥
ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ସଗା ହେଉନ୍ତୁ କି ଅସଗା—ଯେମାନେ ଆମ ବିରୋଧରେ ଯୋଗ ହୋଇ ନିକଟରୁ ଚାପ ଦେଉଛନ୍ତି—ତୁମେ ସେମାନଙ୍କର ବିଘ୍ନକାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ନିହତ କର; ସେମାନଙ୍କର ଉଗ୍ର ବୀର୍ୟବଳକୁ ପଛକୁ ଫେରାଇ ଦେ।
Mantra 4
शूरो वा शूरं वनते शरीरैस्तनूरुचा तरुषि यत्कृण्वैते । तोके वा गोषु तनये यदप्सु वि क्रन्दसी उर्वरासु ब्रवैते ॥
ବୀର ନିଶ୍ଚୟ ବୀରକୁ ଦେହଧାରୀ ଶକ୍ତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଜୟ କରେ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ନିଜ ତନୂରୁଚା (ସ୍ୱଦେହ-ଜ୍ୟୋତି) ଦ୍ୱାରା ଜୟକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କର। ଶିଶୁରେ ହେଉ କି ଗୋମାନେରେ, ସନ୍ତତିରେ ହେଉ କି ଜଳରେ—ତୁମ ନାଦ ଫୁଟିଉଠେ; ବିଶାଳ କ୍ଷେତ୍ରମାନେରେ ତୁମେ ନିଜ ଘୋଷଣା କର।
Mantra 5
नहि त्वा शूरो न तुरो न धृष्णुर्न त्वा योधो मन्यमानो युयोध । इन्द्र नकिष्ट्वा प्रत्यस्त्येषां विश्वा जातान्यभ्यसि तानि ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମକୁ କୌଣସି ଶୂର—ନ ତୁର (ଅତି-ବେଗୀ), ନ ଧୃଷ୍ଣୁ (ଧୃଷ୍ଟ ଯୋଦ୍ଧା)—କେବେ ହରାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ; ଯେ ନିଜକୁ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ, ସେ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଜିତି ପାରିଲା ନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କମଧ୍ୟରୁ କେହି ତୁମ ପ୍ରତିବିରୋଧରେ ଦଢ଼ି ହୋଇ ରହିପାରେ ନାହିଁ; ଯାହା କିଛି ଜନ୍ମିଛି, ସେ ସବୁଠାରୁ ତୁମେ ଉଚ୍ଚ, ସବୁକୁ ତୁମେ ଅତିକ୍ରମ କର।
Mantra 6
स पत्यत उभयोर्नृम्णमयोर्यदी वेधसः समिथे हवन्ते । वृत्रे वा महो नृवति क्षये वा व्यचस्वन्ता यदि वितन्तसैते ॥
ସମିଥେ (ଯୁଦ୍ଧ)ରେ ବେଧସ୍ (ଜ୍ଞାନୀ ଆହ୍ୱାନକର୍ତ୍ତା) ତୁମକୁ ଡାକିଲେ, ତୁମେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ନୃମ୍ଣ (ମାନବୀୟ ପରାକ୍ରମ)ର ଅଧିପତି ହୁଅ। ବୃତ୍ର ବିରୋଧରେ ହେଉ କି ନୃବତ୍ କ୍ଷୟ (ପୁରୁଷମାନେ ଭରିଥିବା ଗୃହ/ନିବାସ)ରେ ମହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ—ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟଚସ୍ୱନ୍ତ (ବିସ୍ତାରଶୀଳ) ଜନ ନିଜକୁ ପ୍ରସାର କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ହିଁ ପ୍ରବଳ ହୁଅ।
Mantra 7
अध स्मा ते चर्षणयो यदेजानिन्द्र त्रातोत भवा वरूता । अस्माकासो ये नृतमासो अर्य इन्द्र सूरयो दधिरे पुरो नः ॥
ତେବେ ସତ୍ୟକୁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ତୁମ ଚର୍ଷଣୟଃ (ଜନ/ପ୍ରଜା) ଗତିରେ ଥାଆନ୍ତି—ତୁମେ ଆମର ତ୍ରାତା (ଉଦ୍ଧାରକ) ଓ ବରୂତା (ଆବରଣରକ୍ଷକ) ହୁଅ। କାରଣ ଆମର ଯେ ନୃତମ (ଅତି-ପୁରୁଷାର୍ଥୀ), ଆର୍ୟ—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର—ସେ ସୂରୟଃ (ଋଷି-ବୀର)ମାନେ ତୁମକୁ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁରଃ (ଅଗ୍ରସ୍ଥାନରେ) ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି, ଆମ ଦୁର୍ଗ ପରି।
Mantra 8
अनु ते दायि मह इन्द्रियाय सत्रा ते विश्वमनु वृत्रहत्ये । अनु क्षत्रमनु सहो यजत्रेन्द्र देवेभिरनु ते नृषह्ये ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୁମ ଦାନର ପଛେ ପଛେ ମହାନ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ-ଶକ୍ତି ଗତି କରେ; ତୁମ ଅବିରତ କ୍ରିୟାରେ, ବୃତ୍ରହତ୍ୟାରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ତୁମ ପରେ ସତ୍ୟ କ୍ଷତ୍ରତ୍ୱ ଆସେ, ତୁମ ପରେ ସହୋ-ବଳ—ହେ ଯଜ୍ଞାର୍ହ ଇନ୍ଦ୍ର; ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ତୁମ ନୃଷହ୍ୟ, ନରଜୟୀ ଅଧିପତ୍ୟରେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
Mantra 9
एवा नः स्पृधः समजा समत्स्विन्द्र रारन्धि मिथतीरदेवीः । विद्याम वस्तोरवसा गृणन्तो भरद्वाजा उत त इन्द्र नूनम् ॥
ଏଭଳି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ସମରମାନଙ୍କରେ ଆମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଦମନ କର—ସେଇ ମିଥ୍ୟା, ଅଦେବୀ ବଳମାନଙ୍କୁ, ଯେମାନେ ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଆମେ ଭାରଦ୍ୱାଜମାନେ, ସ୍ତୁତି ଗାଇ, ତୁମ ଆଶ୍ରୟ-ରକ୍ଷାରେ ଉଷସର ବିଶାଳତାକୁ ଜାଣିବାକୁ ପାଉ—ହଁ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ।
The hymn asks Indra to support the worshippers with every form of help and to carry them through conflicts by defeating obstructing and hostile forces.
It emphasizes that no warrior or rival power can overcome Indra, because he surpasses all beings and embodies the decisive force that breaks obstruction.
It refers to deceptive or disorderly powers that confuse and oppose right action; the hymn asks Indra to restrain them so life becomes safe, clear, and expansive like the coming dawn.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.