Rig Veda Sukta 25
Mandala 5Sukta 259 Mantras

Sukta 25

Sukta 5.25

Devata

Agni

ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ସହାୟକ ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଧନ, ଯଶ ଓ ସୁଦୃଢ଼ ସନ୍ତାନ ଦାନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଉପାସକଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସତ୍ୟବାଦୀ, ଋଷିଜନ୍ମା ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଯିଏ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତାର ପାରକୁ ଜାହାଜ ପରି ବିପଦଜନକ ଜଳ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ‘ପାର କରାନ୍ତି’। ସମଗ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଯଜ୍ଞୀୟ (ସଫଳ ଆହୁତି ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ) ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ (ବିରୋଧକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୁରକ୍ଷିତ ଗତି) ଉଭୟ।

Mantras

Mantra 1

अच्छा वो अग्निमवसे देवं गासि स नो वसुः । रासत्पुत्र ऋषूणामृतावा पर्षति द्विषः ॥

ସହାୟତା ପାଇଁ ତୁମେ ଦେବ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ସିଧା ଯାଉଛ; ସେ ଶୁଭ (ବସୁ) ଆମକୁ ଧନ ଦେବେ। ଋଷିମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଋତ (ସତ୍ୟ-ବ୍ୟବସ୍ଥା)ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଦ୍ୱେଷୀ ଶତ୍ରୁ-ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରାଇ ଆମକୁ ପାର କରିଦେବେ।

Mantra 2

स हि सत्यो यं पूर्वे चिद्देवासश्चिद्यमीधिरे । होतारं मन्द्रजिह्वमित्सुदीतिभिर्विभावसुम् ॥

କାରଣ ସେ ହିଁ ସତ୍ୟ—ଯାହାକୁ ପୁରାତନ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଥିଲେ: ଆନନ୍ଦମୟ ଜିହ୍ୱାବାନ ହୋତା, ଦୀପ୍ତ ଇନ୍ଧନଦ୍ୱାରା ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରକାଶମାନ ବିଭାବସୁ।

Mantra 3

स नो धीती वरिष्ठया श्रेष्ठया च सुमत्या । अग्ने रायो दिदीहि नः सुवृक्तिभिर्वरेण्य ॥

ସେ—ଅଗ୍ନି—ସର୍ବାଧିକ ବିସ୍ତୃତ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଧୀତିଦ୍ୱାରା, ଦୀପ୍ତ ସୁମତିଦ୍ୱାରା, ଆମ ପାଇଁ ରାୟଃ (ସମୃଦ୍ଧିମାନ) ପ୍ରକାଶିତ କରୁନ୍ତୁ। ହେ ବରେଣ୍ୟ ଅଗ୍ନେ, ଆମ ସୁବୃକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଧନକୁ ଆମ ପାଇଁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କର।

Mantra 4

अग्निर्देवेषु राजत्यग्निर्मर्तेष्वाविशन् । अग्निर्नो हव्यवाहनोऽग्निं धीभिः सपर्यत ॥

ଅଗ୍ନି ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ; ଅଗ୍ନି ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବାସ କରେ। ଅଗ୍ନି—ଆମ ହବ୍ୟବାହନ—କୁ ଆମ ଧୀମାନ (ଚିନ୍ତନ-ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ସପର୍ୟା କରି ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Mantra 5

अग्निस्तुविश्रवस्तमं तुविब्रह्माणमुत्तमम् । अतूर्तं श्रावयत्पतिं पुत्रं ददाति दाशुषे ॥

ଅଗ୍ନି ଦାନଶୀଳ ଯଜମାନଙ୍କୁ ପୁତ୍ର ଦାନ କରନ୍ତି—ଅତିପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତୁବି-ବ୍ରହ୍ମ (ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ) ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଅତୂର୍ତ (ଅଜେୟ), ଶ୍ରାବୟତ୍-ପତି (ସତ୍ୟକୁ ଶ୍ରବଣରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରାଉଥିବା ଅଧିପତି) ଏମିତି ପୁତ୍ରକୁ ଦାଶୁଷେଙ୍କୁ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Mantra 6

अग्निर्ददाति सत्पतिं सासाह यो युधा नृभिः । अग्निरत्यं रघुष्यदं जेतारमपराजितम् ॥

ଅଗ୍ନି ସତ୍ପତି (ସତ୍ୟାଧିପତି) ଦାନ କରନ୍ତି—ବୀରମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟୀ ଏମିତି ସାହସୀକୁ; ଅଗ୍ନି ରଘୁଷ୍ୟଦ (ଶୀଘ୍ର ଧାଉଥିବା) ଅଶ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ଦିଅନ୍ତି—ଜେତା, ଅପରାଜିତ: ଯାତ୍ରାରେ ବିଜୟୀ ଗତିର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ।

Mantra 7

यद्वाहिष्ठं तदग्नये बृहदर्च विभावसो । महिषीव त्वद्रयिस्त्वद्वाजा उदीरते ॥

ହେ ବିଭାବସୁ (ସର୍ବପ୍ରକାଶକ) ଅଗ୍ନି! ବହନ ପାଇଁ ଯାହା ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରବଳ, ସେଇ ମହାନ ସ୍ତୁତିକୁ ତୁମ ପାଇଁ ଆମେ ଗାଉଛୁ। ମହିଷୀ ପରି—ତୁମ ଶକ୍ତିରେ—ତୁମଠାରୁ ରୟି (ସମ୍ପଦ) ଓ ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି) ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଦୀରିତ ହୁଏ।

Mantra 8

तव द्युमन्तो अर्चयो ग्रावेवोच्यते बृहत् । उतो ते तन्यतुर्यथा स्वानो अर्त त्मना दिवः ॥

ତୁମର ଦ୍ୟୁମନ୍ତ ଅର୍ଚ୍ଚି—ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସ୍ତୁତିଗୀତ—ଗ୍ରାବା (ସୋମ-ପୀଡନ ପଥର) ଯେପରି ଉଚ୍ଚାର କରେ, ସେପରି ‘ବୃହତ୍’ (ବିଶାଳ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏବଂ ତୁମର ଗର୍ଜନମୟ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଧ୍ୱନିତ ହୁଏ—ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ନାଦ ପରି।

Mantra 9

एवाँ अग्निं वसूयवः सहसानं ववन्दिम । स नो विश्वा अति द्विषः पर्षन्नावेव सुक्रतुः ॥

ଏହିପରି ଆମେ, ବସୁ (ସତ୍ୟ ସମ୍ପଦ) ଆକାଂକ୍ଷୀ, ସହସାବାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲୁ। ସୁକ୍ରତୁ (ଶୁଭ-ସଙ୍କଳ୍ପବାନ) ସେ, ନୌକା ଯେପରି ପାର କରାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଶତ୍ରୁବଳକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆମକୁ ପାର କରାନ୍ତୁ।

Frequently Asked Questions

It asks Agni for help, prosperity, and protection, praising him as the truthful divine fire who can carry the worshipper beyond hostile forces.

The image means Agni safely ‘ferries’ a person across danger—symbolically across hatred, opposition, and obstacles—just as a boat carries one over water.

The hymn seeks riches and well-being, protection from enemies, and even a worthy, renowned son for the one who offers and honors Agni.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App