Rig Veda 5.2.9: Mandala 5, Sukta 2, Mantra 9

Sukta 5.2

Rishi: Vasiṣṭha

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

वि ज्योतिषा बृहता भात्यग्निराविर्विश्वानि कृणुते महित्वा । प्रादेवीर्मायाः सहते दुरेवाः शिशीते शृङ्गे रक्षसे विनिक्षे ॥

Recitation with translationRig Veda 5.2.9

Transliteration

ví jyótiṣā bṛhatā́ bhāty agnír āvír víśvāni kṛṇute mahitvā́ | prádevīr māyā́ḥ sahate durévāḥ śíśīte śṛ́ṅge rákṣase viníkṣe ||

Translation

ବିଶାଳ ଜ୍ୟୋତିରେ ଅଗ୍ନି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି; ନିଜ ମହିମାରେ ସମସ୍ତକୁ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଅଦେବୀ ମାୟା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ପଥକୁ ସେ ଦମନ କରନ୍ତି; ଭିତରେ ଘୁସି ବସିଥିବା ରକ୍ଷସକୁ ନିହତ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଦୁଇ ଶୃଙ୍ଗକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• वि: apart, forth, widely
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि- (उपसर्ग)

• ज्योतिषा: with light
• ज्योतिषा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• बृहता: with great (vast)
• बृहता: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• भाति: shines
• भाति: —
• Type: Verb
• Root: भा (धातु)

• अग्निः: Agni (fire)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• आविः: manifestly, openly
• आविः: —
• Type: Indeclinable
• Root: आविस्/आविः (अव्यय-प्रातिपदिक)

• विश्वानि: all (things)
• विश्वानि: Karma
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• कृणुते: makes, brings about
• कृणुते: —
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• महित्वा: by (his) greatness, through might
• महित्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: महित्व (प्रातिपदिक; -त्व भाव)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र- (उपसर्ग)

• अदेवीः: ungodly, non-divine
• अदेवीः: Karma
• Type: Adjective
• Root: अदेवी (प्रातिपदिक; अ-देवी)

• मायाः: deceptions, magical powers
• मायाः: Karma
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)

• सहते: overcomes, withstands
• सहते: —
• Type: Verb
• Root: सह् (धातु)

• दुरेवाः: evil-minded ones, ill-wishers
• दुरेवाः: Karma
• Type: Adjective (substantive)
• Root: दुरेवा (प्रातिपदिक; दुर्-एवा)

• शिशीते: sharpens
• शिशीते: —
• Type: Verb
• Root: शि/शै? (धातु: शि ‘तीक्ष्णीकरणे/शाणने’ → शिशीते)

• शृङ्गे: (his) two horns
• शृङ्गे: Karma
• Type: Noun
• Root: शृङ्ग (प्रातिपदिक)

• रक्षसे: for the demon/hostile spirit
• रक्षसे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक)

• विनिक्षे: casts down, lays low
• विनिक्षे: —
• Type: Verb
• Root: वि-नि-क्षि (धातु; ‘to cast down/lay down’)