Rig Veda 4.44.2 — Mandala 4, Sukta 44, Mantra 2

Sukta 4.44

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for Maṇḍala 4)

Devata: Aśvinau (Nāsatyā), twin divine powers

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 4.44; verse-level meter not exhaustively verified here)

Samhita Patha (Devanagari)

युवं श्रियमश्विना देवता तां दिवो नपाता वनथः शचीभिः । युवोर्वपुरभि पृक्षः सचन्ते वहन्ति यत्ककुहासो रथे वाम् ॥

Transliteration

yuváṁ śríyam aśvinā devátā tā́ṁ divó napātā vanathaḥ śácībhiḥ | yuvór vápuḥ abhí pṛ́kṣaḥ sacante váhanti yát kakuhā́saḥ ráthe vām ||

Translation

ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିଦ୍ୱୟ! ହେ ଦିବୋ ନପାତୌ (ଦିବର ପୁତ୍ରଦ୍ୱୟ)! ତୁମ ଶଚୀଭିଃ—କାର୍ଯ୍ୟସାଧକ ଶକ୍ତିମାନେ—ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଶ୍ରୀକୁ, ସେଇ ଦୀପ୍ତିମୟ ସୌଭାଗ୍ୟକୁ, ତୁମେ ନିଜ ପାଇଁ ଜିତୁଛ। ଯେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚ-ଶିଖରୀ (ଅଶ୍ୱମାନେ) ତୁମ ରଥକୁ ଟାଣନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଅଶ୍ୱମାନେ ତୁମ ଦୀପ୍ତ ରୂପକୁ ଘେରି ନିକଟେ ଲାଗି ତାହାକୁ ଆଗକୁ ବହନ କରନ୍ତି।

Word by Word

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• श्रियम्: splendour, prosperity
• श्रियम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: श्री

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity name)
• Root: अश्विन्

• देवता: as divinity / divine ones
• देवता: विशेषण-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: देवता

• ताम्: that (her/it)
• ताम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• दिवः: of heaven
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्

• नपाता: O descendants/sons
• नपाता: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: नपात्

• वनथः: you two win/attain
• वनथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वन्

• शचीभिः: with powers/skills
• शचीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: शची

• युवोः: of you two
• युवोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• वपुः: form, beauty
• वपुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वपुस्

• अभि: towards, unto
• अभि: उपपद-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अभि

• पृक्षः: (those) sprinkled/strong ones; companions (contextual)
• पृक्षः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृक्ष

• सचन्ते: they accompany/cleave
• सचन्ते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सच्

• वहन्ति: they carry/bear
• वहन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह्

• यत्: when/that which
• यत्: सम्बन्ध
• Type: Pronoun/Conjunction
• Root: यद्

• ककुहासः: peaks/summits (of the chariot)
• ककुहासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: ककुहा

• रथे: on/in the chariot
• रथे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: रथ

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्