Rig Veda 4.22.6: Mandala 4, Sukta 22, Mantra 6

Sukta 4.22

Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.22)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

ता तू ते सत्या तुविनृम्ण विश्वा प्र धेनवः सिस्रते वृष्ण ऊध्नः । अधा ह त्वद्वृषमणो भियानाः प्र सिन्धवो जवसा चक्रमन्त ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.22.6

Transliteration

tā tū́ te satyā́ tuvi-nṛmṇa víśvā prá dhenávaḥ sisrate vṛ́ṣṇa ū́dhnaḥ | ádhā ha tvád-vṛṣamaṇo bhiyānā́ḥ prá síndhavo jávasā cakramanta ||

Translation

ହେ ବୃଷ୍ଣ (ଇନ୍ଦ୍ର), ଏହିମାନେ ତୁମର ସତ୍ୟ, ତୁବିନୃମ୍ଣ—ବିଶାଳ ପୁରୁଷବଳସମ୍ପନ୍ନ—ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି; ବୃଷଭର ଉଦରରୁ ସମସ୍ତ ଧେନୁ ଦୁଗ୍ଧଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ତାପରେ ତୁମର ଉତ୍କଟ ବେଗବଳରେ ପ୍ରେରିତ ସିନ୍ଧୁମାନେ (ନଦୀମାନେ) ତୁମକୁ ଭୟ କରୁଥିବା ପରି, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ଧାଉଥାନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ताः: those (f.)
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तु: but/indeed
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु (निपात)

• ते: of you/your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सत्याः: true, genuine
• सत्याः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• तुविनृम्ण: O mighty-one of great manly power
• तुविनृम्ण: सम्बोधन
• Type: Adjective (vocative epithet)
• Root: तुवि-नृम्ण (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)

• विश्वाः: all
• विश्वाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• धेनवः: milch-cows
• धेनवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• सिस्रते: flow/stream forth
• सिस्रते: —
• Type: Verb
• Root: सृ (धातु) [=सिस्रते, पुनरुक्त/इंटेन्सिव्-प्रयोगः]

• वृष्णः: of the bull (i.e., the strong one)
• वृष्णः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• ऊध्नः: of the udder
• ऊध्नः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: ऊधन् (प्रातिपदिक)

• अधा: then, thereafter
• अधा: —
• Type: Indeclinable
• Root: अधा (अव्यय)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• त्वत्: from you
• त्वत्: अपादान
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृषमणः: the bull-spirited/strong-minded ones
• वृषमणः: कर्तृ
• Type: Noun/Adjective
• Root: वृष-मन् (प्रातिपदिक; समास)

• भियानाः: fearing, in awe
• भियानाः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Participle
• Root: भी (धातु) → भियान (कृदन्त-प्रातिपदिक; शानच्/आनच्-प्रत्यय, आत्मनेपद-भाव)

• प्र: forth
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/अव्यय)

• सिन्धवः: rivers/streams
• सिन्धवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सिन्धु (प्रातिपदिक)

• जवसा: with speed
• जवसा: करण
• Type: Noun
• Root: जवस् (प्रातिपदिक)

• चक्रमन्त: they strode/moved, set in motion
• चक्रमन्त: —
• Type: Verb
• Root: क्रम् (धातु) + च (पुनरुक्त/इंटेन्सिव्-आगम) → चक्रम्