Sukta 1

Mantra 1

त्वां ह्यग्ने सदमित्समन्यवो देवासो देवमरतिं न्येरिर इति क्रत्वा न्येरिरे । अमर्त्यं यजत मर्त्येष्वा देवमादेवं जनत प्रचेतसं विश्वमादेवं जनत प्रचेतसम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ହିଁ ସେ, ଯାହାକୁ ଦେବମାନେ ସଦା ଏକମନ, ଏକସଙ୍କଳ୍ପରେ ଦିବ୍ୟ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ନେତା ଭାବେ ଆଗରେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛନ୍ତି; ଜାଗୃତ କ୍ରତୁ (ଚେତନ ସଙ୍କଳ୍ପ) ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି। ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସୁଥିବା ଅମର ଶକ୍ତିକୁ ଯଜ; ଆମ ଭିତରେ ଦେବତ୍ୱକୁ ଜନ୍ମାଅ—ଯେ ଦେବତ୍ୱ ଦେବତ୍ୱକୁ ନେଇଯାଏ; ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, ଦୀପ୍ତିମୟ ପ୍ରଚେତସ୍ (ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ) ଦେବତ୍ୱକୁ ଆମ ଭିତରେ ଜନ୍ମାଅ।

Mantra 2

स भ्रातरं वरुणमग्न आ ववृत्स्व देवाँ अच्छा सुमती यज्ञवनसं ज्येष्ठं यज्ञवनसम् । ऋतावानमादित्यं चर्षणीधृतं राजानं चर्षणीधृतम् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଭ୍ରାତା ବରୁଣଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଫେରାଇ ନିକଟକୁ ଆଣ; ସୁମତିରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ—ଯଜ୍ଞଶକ୍ତିରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ଯଜ୍ଞବାନ ବରୁଣଙ୍କୁ। ଋତବାନ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ, ଚର୍ଷଣୀଧୃତ (ଜନମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା) ରାଜାଙ୍କୁ—ମାନବଧର୍ମ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଆଧାର ବରୁଣଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।

Mantra 3

सखे सखायमभ्या ववृत्स्वाशुं न चक्रं रथ्येव रंह्यास्मभ्यं दस्म रंह्या । अग्ने मृळीकं वरुणे सचा विदो मरुत्सु विश्वभानुषु । तोकाय तुजे शुशुचान शं कृध्यस्मभ्यं दस्म शं कृधि ॥

ହେ ସଖା, ତୁମ ସଖାଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେର; ପଥରେ ରଥଚକ୍ରର ଦ୍ରୁତ ଧାଉଥିବା ପରି ଶୀଘ୍ର ଆସ—ଆମ ପାଇଁ ବେଗରେ ଆସ, ହେ ଦସ୍ମ (ଅଦ୍ଭୁତକର୍ମୀ)। ହେ ଅଗ୍ନି, ସର୍ବଭାନୁ ମରୁତମାନଙ୍କ ସହ ବରୁଣଙ୍କ କୃପା ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ କର। ଆମ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଓ ଆମ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ, ହେ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ, ଆମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ କ୍ଷେମ କର; ହେ ଦସ୍ମ, ଆମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି କର।

Mantra 4

त्वं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान्देवस्य हेळोऽव यासिसीष्ठाः । यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा द्वेषांसि प्र मुमुग्ध्यस्मत् ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ବରୁଣଙ୍କ ମାର୍ଗକୁ ଜାଣୁଥିବା; ଦେବଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଓ ବନ୍ଧନରୁ ଆମକୁ ତଳକୁ ନେଇ ଦୂରେ ନେଇଯାଅ। ଯଜ୍ଞରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବହନରେ ସର୍ବାଧିକ, ତୀବ୍ର ଜ୍ୱଳନଶୀଳ—ଆମଠାରୁ ସମସ୍ତ ବୈର ଓ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅ।

Mantra 5

स त्वं नो अग्नेऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ । अव यक्ष्व नो वरुणं रराणो वीहि मृळीकं सुहवो न एधि ॥

ଏହେତୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ନିକଟ ଓ ତଳକୁ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ସହାୟ ହେଅ—ଏହି ଉଷାର ବିସ୍ତାର ସମୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସମୀପ। ଆନନ୍ଦରେ ଆମ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କୁ ଯଜ; କୃପାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; ସହଜରେ ଆହ୍ୱାନଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ, ଆମ ଭିତରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଅ ଓ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଅ।

Mantra 6

अस्य श्रेष्ठा सुभगस्य संदृग्देवस्य चित्रतमा मर्त्येषु । शुचि घृतं न तप्तमघ्न्यायाः स्पार्हा देवस्य मंहनेव धेनोः ॥

ଏହି ସୁଭଗଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ—ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଚିତ୍ରତମ, ଦେବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି। ଅଘ୍ନ୍ୟା (ଅହିଂସ୍ୟ) ଗାଈଠାରୁ ପରିପକ୍ୱ ତାପରେ ତିଆରି ଶୁଦ୍ଧ ଘୃତ ପରି ଏହା ପବିତ୍ର ଓ ଆକାଂକ୍ଷଣୀୟ; ଦେବଙ୍କ ଦାନ ଦୁଧାଳ ଗାଈର ଛଲକୁଥିବା ସମୃଦ୍ଧି ସମାନ।

Mantra 7

त्रिरस्य ता परमा सन्ति सत्या स्पार्हा देवस्य जनिमान्यग्नेः । अनन्ते अन्तः परिवीत आगाच्छुचिः शुक्रो अर्यो रोरुचानः ॥

ତାହାର ତିନି ପରମ ଜନ୍ମ ଅଛି—ସତ୍ୟ ଓ ସ୍ପୃହଣୀୟ—ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ଏହି ଜନିମାନ। ଅନନ୍ତର ଭିତରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସେ ଆସିଛି: ଶୁଚି, ଶୁକ୍ର, ଆର୍ୟ, ପୁନଃପୁନଃ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ରୋରୁଚାନ।

Mantra 8

स दूतो विश्वेदभि वष्टि सद्मा होता हिरण्यरथो रंसुजिह्वः । रोहिदश्वो वपुष्यो विभावा सदा रण्वः पितुमतीव संसत् ॥

ସେ ଦୂତ; ସମସ୍ତ ସଦ୍ମାକୁ ଆବୃତ କରେ; ହୋତୃ—ହିରଣ୍ୟରଥ, ହବିରେ ରମୁଥିବା ଜିହ୍ୱାଯୁକ୍ତ। ରୋହିଦ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, ରୂପବାନ, ବିଶାଳ ଭାବେ ଦୀପ୍ତ—ସେ ସଦା ରଣ୍ୱ ସଂସଦରେ ପିତୁମତ ସମୃଦ୍ଧବାନ ପରି ଆସୀନ ହୁଏ।

Mantra 9

स चेतयन्मनुषो यज्ञबन्धुः प्र तं मह्या रशनया नयन्ति । स क्षेत्यस्य दुर्यासु साधन्देवो मर्तस्य सधनित्वमाप ॥

ସେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଯଜ୍ଞବନ୍ଧୁ ଭାବେ ଚେତାଏ; ତାପରେ ସେମାନେ ମହା ରଶନାଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତି। ସେ ଏହାର ଦୁର୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧେ; ମର୍ତ୍ୟର ସାଧନ ଓ ସିଦ୍ଧିରେ ଦେବ ସଧନିତ୍ୱ—ସହଭାଗିତା—ଲାଭ କରେ।

Mantra 10

स तू नो अग्निर्नयतु प्रजानन्नच्छा रत्नं देवभक्तं यदस्य । धिया यद्विश्वे अमृता अकृण्वन्द्यौष्पिता जनिता सत्यमुक्षन् ॥

ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣୁଥିବା ସେଇ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ—ଦେବଭାଗର ରତ୍ନ ପାଖକୁ, ଯାହା ତାଙ୍କର ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ଦାନ। କାରଣ ଧୀ (ପବିତ୍ର ବୁଦ୍ଧି) ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅମୃତ ଦେବମାନେ ତାହାକୁ ଗଢ଼ିଲେ; ଏବଂ ଦ୍ୟୌଃ ପିତା, ଜନିତା, ସତ୍ୟକୁ ବୀଜ ଓ ସାର ଭାବେ ଝରାଇଲେ।

Mantra 11

स जायत प्रथमः पस्त्यासु महो बुध्ने रजसो अस्य योनौ । अपादशीर्षा गुहमानो अन्तायोयुवानो वृषभस्य नीळे ॥

ସେ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି ନିବାସସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ—ମଧ୍ୟଲୋକର ମହା ଆଧାରତଳେ, ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ ରଜସର ଗର୍ଭରେ। ପାଦହୀନ, ଶିରହୀନ, ଭିତରର ଗୁହ୍ୟରେ ଲୁଚିଥାଇ; ବୃଷଭ (ମହାଶକ୍ତି)ର ସ୍ଥିର ନୀଳରେ ସଦା ଯୁବା ହୋଇ ବଢ଼େ।

Mantra 12

प्र शर्ध आर्त प्रथमं विपन्याँ ऋतस्य योना वृषभस्य नीळे । स्पार्हो युवा वपुष्यो विभावा सप्त प्रियासोऽजनयन्त वृष्णे ॥

ଆଗକୁ ଧାଉଛି ଶର୍ଧ—ପ୍ରଥମ ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ—ଋତର ଗର୍ଭକୁ, ବୃଷଭର ସ୍ଥିର ନୀଳକୁ। ଆକାଙ୍କ୍ଷଣୀୟ, ଯୁବ, ରୂପରେ ଦୀପ୍ତ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ପ୍ରକାଶମାନ; ସାତ ପ୍ରିୟ ଶକ୍ତି ତାଙ୍କୁ ବୃଷ୍ଣେ (ମହାବଳବାନ) ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

Mantra 13

अस्माकमत्र पितरो मनुष्या अभि प्र सेदुॠतमाशुषाणाः । अश्मव्रजाः सुदुघा वव्रे अन्तरुदुस्रा आजन्नुषसो हुवानाः ॥

ଏଠାରେ ଆମ ମାନବ ପିତୃମାନେ ଋତ—ସତ୍ୟ—ଦିଗକୁ ଶୀଘ୍ର ଉଦ୍ୟମରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ଅଶ୍ମବ୍ରଜ—ପାଥରର ଘେରା/ବାଡ଼—ଭେଦକମାନେ ଭିତରେ ସୁଦୁଘା—ସମୃଦ୍ଧିର ଦୁଧ-ଝରା ଧାରା—ଖୋଲିଦେଲେ; ଉଷସମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ସେମାନେ ରକ୍ତିମ ଆଲୋକକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ।

Mantra 14

ते मर्मृजत ददृवांसो अद्रिं तदेषामन्ये अभितो वि वोचन् । पश्वयन्त्रासो अभि कारमर्चन्विदन्त ज्योतिश्चकृपन्त धीभिः ॥

ଦର୍ଶନବାନମାନେ ଅଦ୍ରି—ପାଥର—ଉପରେ କାମ କରି ଘସିଲେ; ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖର ଅନ୍ୟମାନେ ତାହାକୁ ନେଇ ସ୍ୱର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଗୋପାଳମାନେ ଯେପରି ପଶୁମାନଙ୍କୁ ପଥ ଦେଖାନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ-ରଚନା ଦିଗକୁ ସ୍ତୁତି ଗାଇଲେ; ଜ୍ୟୋତିକୁ ଖୋଜି ପାଇ, ଦୀପ୍ତ ଧୀ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ଆକାର ଦେଲେ।

Mantra 15

ते गव्यता मनसा दृध्रमुब्धं गा येमानं परि षन्तमद्रिम् । दृळ्हं नरो वचसा दैव्येन व्रजं गोमन्तमुशिजो वि वव्रुः ॥

କିରଣମାନଙ୍କ ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ସେମାନେ ମନସା ଦୃଢ଼, ଅବରୋଧକ ଅଦ୍ରି—ପାଥର—କୁ ଘେରିଲେ, ଯାହା ଆଲୋକକୁ ଭିତରେ ଧରିଥିଲା। ଦୈବୀ ବଚନରେ ସେହି ନର-ଉଶିଜମାନେ ଦୃଢ଼ ବ୍ରଜକୁ ଭେଦି ଖୋଲିଦେଲେ; ଏବଂ ଦୀପ୍ତ ଗୋ-ହିର୍ଦ୍ଦାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋମନ୍ତ ଗୋବାଡ଼/ପେନକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Mantra 16

ते मन्वत प्रथमं नाम धेनोस्त्रिः सप्त मातुः परमाणि विन्दन् । तज्जानतीरभ्यनूषत व्रा आविर्भुवदरुणीर्यशसा गोः ॥

ସେମାନେ ପୋଷକ ଧେନୁ (ଗୋ)ର ପ୍ରଥମ ନାମକୁ ଚିହ୍ନିଲେ; ଏବଂ ମାତାର ପରମ ପରିମାଣ—ତିନିଥର ସାତ—ଖୋଜି ପାଇଲେ। ତାହା ଜାଣି ଶକ୍ତିମାନମାନେ ତାହାକୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଗୋର ଦୀପ୍ତ ଅରୁଣ କିରଣମାନେ ଯଶରେ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Mantra 17

नेशत्तमो दुधितं रोचत द्यौरुद्देव्या उषसो भानुरर्त । आ सूर्यो बृहतस्तिष्ठदज्राँ ऋजु मर्तेषु वृजिना च पश्यन् ॥

ଘନ ତମ ନଶିଗଲା; ଦ୍ୟୌ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା। ଦେବୀ ଉଷାର ଭାନୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠିଲା। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମହତ୍‌ରେ ଅଖଣ୍ଡ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ରହିଲା—ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲା, ଏବଂ ବାଙ୍କାପଣକୁ ମଧ୍ୟ।

Mantra 18

आदित्पश्चा बुबुधाना व्यख्यन्नादिद्रत्नं धारयन्त द्युभक्तम् । विश्वे विश्वासु दुर्यासु देवा मित्र धिये वरुण सत्यमस्तु ॥

ତାପରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ସେମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଅନୁଭବ କଲେ; ଏବଂ ପରେ ଦ୍ୟୁଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ରତ୍ନ (ଧନ)କୁ ଧାରଣ କଲେ। ସତ୍ତାର ସମସ୍ତ ଦ୍ୱାରରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ; ହେ ମିତ୍ର, ହେ ବରୁଣ—ଆମ ଧୀ (ଚିନ୍ତା-ପ୍ରେରଣା) ପାଇଁ ସତ୍ୟ ଅସ୍ତୁ।

Mantra 19

अच्छा वोचेय शुशुचानमग्निं होतारं विश्वभरसं यजिष्ठम् । शुच्यूधो अतृणन्न गवामन्धो न पूतं परिषिक्तमंशोः ॥

ମୁଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ—ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ୱାଳାରେ ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ହୋତାଙ୍କୁ, ବିଶ୍ୱଭରସଙ୍କୁ, ଯଜ୍ଞରେ ସର୍ବାଧିକ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ। ସେ ଗୋମାତାଙ୍କ ଦୀପ୍ତ ଥନକୁ ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି—ଗୋଦୁଧ ପରି; ଯେପରି ଶୁଦ୍ଧିକୃତ ସୋମରସ ଚାରିଦିଗରେ ପରିଷିକ୍ତ ହୋଇ ଢାଳାଯାଇଥାଏ।

Mantra 20

विश्वेषामदितिर्यज्ञियानां विश्वेषामतिथिर्मानुषाणाम् । अग्निर्देवानामव आवृणानः सुमृळीको भवतु जातवेदाः ॥

ଯଜ୍ଞିୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଦିତି ପରି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ମାନବଙ୍କ ପାଇଁ ଅତିଥି ପରି—ଦେବମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାକୁ ବରଣ କରୁଥିବା ଅଗ୍ନି, ଜାତବେଦା, ଆମ ପ୍ରତି ସର୍ବଥା କୃପାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ।