Rig Veda 3.2.7: Mandala 3, Sukta 2, Mantra 7

Sukta 3.2

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

आ रोदसी अपृणदा स्वर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन् । सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातये चनोहितः ॥

Recitation with translationRig Veda 3.2.7

Transliteration

ā ródasī apṛṇad ā svàr maháj jātáṃ yád enam apáso ádhārayan | só adhvarā́ya pári nīyate kavír átyo ná vā́ja-sātaye cánaḥ-hitaḥ ||

Translation

ଯେତେବେଳେ ଜନ୍ମକାଳରେ କର୍ମଶକ୍ତିମାନେ (ଅପସଃ) ତାକୁ (ଅଗ୍ନିକୁ) ଧାରଣ କଲେ, ସେ ରୋଦସୀ—ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ—କୁ ପୂରିଦେଲା; ମହତ୍ ସ୍ୱର୍ (ବିଶାଳ ତେଜୋମୟ ଲୋକ)କୁ ମଧ୍ୟ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କଲା। ତାପରେ କବି (ଦ୍ରଷ୍ଟା) ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପରି-ନୀୟତେ—ଯଜ୍ଞରେ ପରିକ୍ରମା କରାଇ ଆଗକୁ ନେଇଯାଯାଏ—ଯେପରି ସମୃଦ୍ଧି (ବାଜସାତି) ଜିତିବାକୁ ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱ; ସେ ଆମ ହିତ ପାଇଁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ (ଚନୋହିତଃ)।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: forth, towards
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग) / ā (preverb)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म (गन्तव्य/व्याप्ति) / अधिकरण (व्याप्ति) (सन्दर्भानुसार)
• Type: Noun
• Root: रोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-नित्यद्विवचन) / rodasī

• अपृणदाः: he filled
• अपृणदाः: कर्तृ (अग्निः/कविः निहितः)
• Type: Verb
• Root: √पॄ/पृ (पूरणे) / √pṝ (to fill)

• स्वः: the heaven, light
• स्वः: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्वर् (प्रातिपदिक) / svar

• महत्: great
• महत्: कर्म (विशेषण-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक) / mahat

• जातम्: born, arisen
• जातम्: कर्म (विशेषण/अवस्था)
• Type: Participle
• Root: √जन् (जन्मनि) / √jan (to be born, arise)

• यत्: when; that which
• यत्: —
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम) / yad

• एनम्: him
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम; एन-) / etad

• अपसः: the waters
• अपसः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अपस् (प्रातिपदिक) / apas

• अधारयन्: they held, supported
• अधारयन्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारणे) / √dhṛ (to hold, support)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम) / tad

• अध्वराय: for the sacrifice
• अध्वराय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक) / adhvara

• परि: around, about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय) / pari

• नीयते: is led, is conducted
• नीयते: कर्म (अग्निः/सः = नीयमानः)
• Type: Verb
• Root: √नी (नयने) / √nī (to lead)

• कविः: the seer, sage
• कविः: कर्तृ/विशेषण (सः इति)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक) / kavi

• अत्यः: a steed
• अत्यः: कर्तृ/उपमान (न इत्यनेन)
• Type: Noun
• Root: अत्य (प्रातिपदिक) / atya

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय) / na

• वाजसातये: for winning the prize (strength/booty)
• वाजसातये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक) / vājasāti

• चनः: indeed, even
• चनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय; वैदिक) / cana

• हितः: placed, set
• हितः: कर्तृ (विशेषण)
• Type: Participle
• Root: √धा (धारणे/निधाने) with नि- / √dhā (to place) → हित (placed)