Sukta 13
Sukta 3.13
Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3; Agni hymn)
Agni
Jagatī (opening verses of many Agni hymns in Book 3 frequently use jagatī; this verse is longer and fits jagatī movement)
ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଗ୍ନି-ସୂକ୍ତରେ ଦିବ୍ୟ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଆସିବାକୁ ଏବଂ ବର୍ହିଷ୍ (ପବିତ୍ର ବିଛାନା) ଉପରେ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରି ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାକୁ ଯଥାକ୍ରମେ ସୁସଂସ୍ଥିତ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଆଶ୍ରୟ, ଦ୍ୟୁଲୋକ–ପୃଥିବୀ–ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧନ, ଏବଂ କ୍ଷୟ ନୁହେଁ ବରଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଅବିଫଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୀର୍ୟ (ସୁବୀର୍ୟ) ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
प्र वो देवायाग्नये बर्हिष्ठमर्चास्मै । गमद्देवेभिरा स नो यजिष्ठो बर्हिरा सदत् ॥
ହେ ଲୋକମାନେ, ଦେବ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ତୁମର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ତୁତିକୁ ଆଗେ ଆଣ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଅ। ଯଜ୍ଞରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଦେବମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆମ ଭିତରର ପବିତ୍ର ବର୍ହିଷ୍—ବିସ୍ତୃତ ଆସନ—ଉପରେ ଆସୀନ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 2
ऋतावा यस्य रोदसी दक्षं सचन्त ऊतयः । हविष्मन्तस्तमीळते तं सनिष्यन्तोऽवसे ॥
ସେ ଋତର ରକ୍ଷକ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ ନିଜ ଦକ୍ଷ—କୌଶଳ—ଏବଂ ଊତି—ସହାୟ—କୁ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି। ହବିଷ୍ମନ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଈଳନ୍ତି, ଅବସ—ରକ୍ଷା ଓ ସଠିକ୍ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ—ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଲାଭ କରିବାକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରି।
Mantra 3
स यन्ता विप्र एषां स यज्ञानामथा हि षः । अग्निं तं वो दुवस्यत दाता यो वनिता मघम् ॥
ସେ ଏମାନଙ୍କର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ, ଏମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ବିପ୍ର (ଦ୍ରଷ୍ଟା); ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଯଜ୍ଞମାନଙ୍କର ନେତା। ସେଇ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତୁମେ ସେବା କର—ସେ ଦାତା, ଯେ ଆମ ପାଇଁ ମଘ (ସମୃଦ୍ଧି) ଜିତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଶକ୍ତିର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦେଇଥାଏ।
Mantra 4
स नः शर्माणि वीतयेऽग्निर्यच्छतु शंतमा । यतो नः प्रुष्णवद्वसु दिवि क्षितिभ्यो अप्स्वा ॥
ଆମ ଭୋଗାର୍ଥେ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ସର୍ବାଧିକ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବଂ ସେଠାରୁ ଆମ ପାଖକୁ ପ୍ରୁଷ୍ଣବତ୍ (ଦୀପ୍ତିମାନ) ବସୁ—ଧନ—ଆସୁ: ଏଠି ପୃଥିବୀରେ, ଉପର ଦିବିରେ, ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅପ୍ସୁ (ଜଳମାନେ) ମଧ୍ୟରେ—ଯେପରି ଆମ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
Mantra 5
दीदिवांसमपूर्व्यं वस्वीभिरस्य धीतिभिः । ऋक्वाणो अग्निमिन्धते होतारं विश्पतिं विशाम् ॥
ଋକ୍ୱାଣୋ (ଗାୟକ ଋଷିମାନେ) ବସ୍ୱୀଭିଃ ଧୀତିଭିଃ (ସମୃଦ୍ଧ ପ୍ରେରିତ ଚିନ୍ତା-ସ୍ତୁତିରେ) ଅପୂର୍ବ୍ୟ, ସଦା ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ହୋତା (ହବିଷ୍ୟାର୍ପଣ କରୁଥିବା ଯାଜକ) ଏବଂ ବିଶାଂ ବିଶ୍ପତି (ଜନମାନଙ୍କ ଅଧିପତି) ଭାବେ—କ୍ରମବଦ୍ଧ ଜୀବନରେ—ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି।
Mantra 6
उत नो ब्रह्मन्नविष उक्थेषु देवहूतमः । शं नः शोचा मरुद्वृधोऽग्ने सहस्रसातमः ॥
ଏବଂ ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଆମ ଉକ୍ଥମାନଙ୍କରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ବ୍ରହ୍ମବାଣୀକୁ ରକ୍ଷା କର। ଆମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତିକର ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉ; ହେ ମରୁଦ୍ବୃଧ (ମରୁତମାନଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇବାଳା), ହେ ସହସ୍ରସାତମ (ହଜାର ଲାଭ ଜିତୁଥିବା), ଆମ ଭିତରେ ବିଜୟୀ ଜ୍ୱାଳାକୁ ବିସ୍ତାର କର।
Mantra 7
नू नो रास्व सहस्रवत्तोकवत्पुष्टिमद्वसु । द्युमदग्ने सुवीर्यं वर्षिष्ठमनुपक्षितम् ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଏବେ ଆମକୁ ସହସ୍ରବତ୍ (ହଜାର ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ) ଧନ ଦିଅ—ତୋକବତ୍ (ସନ୍ତାନସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ) ଏବଂ ପୁଷ୍ଟିମତ୍ (ପୋଷଣଯୁକ୍ତ) ବସୁ। ଏବଂ ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଦ୍ୟୁମତ୍ ସୁବୀର୍ୟ (ଦୀପ୍ତିମୟ ବୀରବଳ) ଦିଅ—ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଚୁର, ଯାହା କ୍ଷୀଣ ହୁଏନି, ବୃଦ୍ଧିରେ ଅନୁପକ୍ଷିତ (ଅବରୋଧହୀନ) ଅଟେ।
Frequently Asked Questions
It invites Agni to preside over the sacrifice—arriving with the gods and sitting on the sacred barhis—so the rite brings peace, protection, prosperity, and strength.
Barhis is the ritual seat prepared for the gods. Saying Agni sits on it means the divine presence is established and the sacrifice is properly set in motion.
The hymn asks for śarman (safe, peaceful shelters), shining wealth in heaven, earth, and waters, and suvīrya—luminous, heroic capacity that does not diminish.
Ask anything about Sukta 13 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
