Rig Veda 2.41.19: Mandala 2, Sukta 41, Mantra 19

Sukta 2.41

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Agni (and the paired ritual power implied by dual—commonly Idā in this closing sequence)

Chandas: Triṣṭubh (shorter third pāda; requires scan)

Samhita Patha (Devanagari)

प्रेतां यज्ञस्य शम्भुवा युवामिदा वृणीमहे । अग्निं च हव्यवाहनम् ॥

Transliteration

prétāṁ yajñásya śambhúvā yuvā́m idā́ vṛṇīmahe | agníṁ ca havya-vā́hanam ||

Translation

ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଶମ୍ଭୁବା—ଶାନ୍ତି ଓ କଲ୍ୟାଣର ଦୁଇ ଶକ୍ତି ଭାବେ—ଆଗେଇ ଯାଅ। ଆଜି ଆମେ ତୁମ ଦୁହଙ୍କୁ ବରଣ କରୁ: ଇଡା (ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରେରଣା) ଓ ହବ୍ୟବାହନ ଅଗ୍ନି (ହବି ବହନକାରୀ), ଯେପରି ଅନ୍ତର୍ଯଜ୍ଞ ଅବିକୃତ ଭାବେ ଆଗେଇ ଚାଲୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• प्रेताम्: (you two) go forth / proceed
• प्रेताम्: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-इ (धातु √इ ‘गमन’) → प्रेत (कृदन्त-प्रातिपदिक) अथवा ‘प्र-इ’ का आदेशात्मक रूप (द्विवचन)

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• शम्भुवा: as the two beneficent ones
• शम्भुवा: करण (instrumental: ‘as/with beneficent (ones)’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक; ‘कल्याण-कर्ता/हितकारी’)

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्म (object of वृणीमहे)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इदा: here / now
• इदा: अधिकारण (काल/देश-निर्देश) / क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: इद्/इदम् (वैदिक अव्यय ‘इह/अत्र/इदानीम्’ अर्थे)

• वृणीमहे: we choose / we invoke
• वृणीमहे: — (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु √वृ ‘वरणे/चयन’)

• अग्निम्: Agni
• अग्निम्: कर्म (object, coordinated with हव्यवाहनम्)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय (coordination)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• हव्यवाहनम्: the oblation-bearer
• हव्यवाहनम्: कर्म (Agni as ‘the oblation-carrier’)
• Type: Noun/Adjective
• Root: हव्य-वाहन (समास; हव्य ‘हवनीय द्रव्य’ + वाहन ‘वहन्/वाहक’)