Rig Veda 2.3.4: Mandala 2, Sukta 3, Mantra 4

Sukta 2.3

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: All Gods (Vasus, Ādityas) with barhis as invoked seat

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

देव बर्हिर्वर्धमानं सुवीरं स्तीर्णं राये सुभरं वेद्यस्याम् । घृतेनाक्तं वसवः सीदतेदं विश्वे देवा आदित्या यज्ञियासः ॥

Recitation with translationRig Veda 2.3.4

Transliteration

déva barhír várdhamānaṃ su-vī́raṃ stīrṇáṃ rāyé su-bháraṃ vedy ásyām | ghṛténa ā́ktaṃ vasavaḥ sīdatédaṃ víśve devā ādityā yajñíyāsaḥ ||

Translation

ହେ ଦେବମାନେ, ବର୍ହି ବର୍ଧିତ ହେଉଛି—ସୁବୀର, ବୀର୍ୟସମୃଦ୍ଧ; ରାୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତରିତ, ଏହି ବେଦୀରେ ସୁଭର, ସୁବାହକ। ଘୃତରେ ଅଭ୍ୟକ୍ତ ଏହିଠାରେ—ହେ ବସୁମାନେ, ଆସୀନ ହୁଅ; ହେ ସର୍ବ ଦେବମାନେ, ଯଜ୍ଞିୟ ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ଏଠାରେ ବସ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• देव: O god
• देव: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: देव (प्रातिपदिक) < √दिव् (दीप्तौ)

• बर्हिः: the sacrificial grass (barhis)
• बर्हिः: कर्तृ (स्तूयमान-वस्तु/विषय)
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• वर्धमानम्: growing, increasing
• वर्धमानम्: कर्म (स्तुत्य-विशेष्यस्य गुणः)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √वृध् (वर्धने) → वर्धमान (वर्तमान-कृदन्त)

• सुवीरम्: rich in heroes/strong
• सुवीरम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- + वीर (प्रातिपदिक)

• स्तीर्णम्: spread out, strewn
• स्तीर्णम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √स्तृ (स्तरणे) → स्तीर्ण (भूतकृदन्त)

• राये: for wealth
• राये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: राय्/रायि (प्रातिपदिक) ‘धन’

• सुभरम्: well-bearing, bringing good support
• सुभरम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- + भर (प्रातिपदिक) / √भृ (भरणे) से व्युत्पन्न

• वेद्यस्याम्: on/at the altar (the vedyā)
• वेद्यस्याम्: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative)
• Root: वेद्य (प्रातिपदिक) < √विद् (ज्ञाने) ‘to be known/fit for worship’

• घृतेन: with ghee
• घृतेन: करण
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• आक्तम्: smeared/anointed
• आक्तम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √अञ्ज् (अक्तौ/लेपने) → आक्त (भूतकृदन्त)

• वसवः: the Vasus
• वसवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)

• सीदत: sit down!
• सीदत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √सद् (उपवेशने) → सीदत (लोट्/आज्ञार्थे, वैदिक)

• इदम्: this (place/seat)
• इदम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वे: all
• विश्वे: कर्तृ (सम्बोधन-समानार्थक समूह)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: gods
• देवाः: कर्तृ/सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• आदित्याः: Ādityas
• आदित्याः: कर्तृ/सम्बोधन (देवाः-विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)

• यज्ञियासः: worthy of sacrifice, to be worshipped
• यज्ञियासः: कर्तृ/सम्बोधन (देवाः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक) < यज्ञ