Rig Veda 2.11.2 — Mandala 2, Sukta 11, Mantra 2
Sukta 2.11
Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
सृजो महीरिन्द्र या अपिन्वः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः । अमर्त्यं चिद्दासं मन्यमानमवाभिनदुक्थैर्वावृधानः ॥
Transliteration
sṛjó mahī́r indra yā́ ápinvaḥ pári-sthitā́ áhinā śūra pūrvī́ḥ | ámartyam cid dāsáṃ mányamānam ávā́bhinad ukthaír vāvṛdhā́naḥ ||
Translation
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମହାନ (ଜଳ/ଶକ୍ତି)କୁ ମୁକ୍ତ କଲ—ଯାହା ପୂର୍ବକାଳରୁ ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା, ହେ ଶୂର, ଅହି (ବୃତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା। ନିଜକୁ ଅମର ଭାବୁଥିବା ଦାସକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପତିତ କଲ; ସ୍ତୁତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ତୁମେ ଅବରୋଧକୁ ଭେଦିଦେଉଛ।
Word by Word
सृजःthou releasest / thou sendest forth
सृजः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज्
महीःthe great (waters/streams)
महीः:
Karma
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिकम्)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिकम्)
याःwhich (them)
याः:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
अपिन्वःthou didst cause to swell / didst make abound
अपिन्वः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपिव्/प्याय् (अपि-√पिव्/√प्याय् ‘to swell, make abound’)
परिष्ठिताःstanding around / encompassed
परिष्ठिताः:
Kartā (याः…परिष्ठिताः) / विशेषणम्
TypeAdjective/Participle
Rootस्था (परि-√स्था) / परिष्ठित (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)
अहिनाby/with the serpent (Ahi)
अहिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिकम्)
शूरO hero
शूर:
(सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिकम्)
पूर्वीःformer / ancient / many
पूर्वीः:
Karma (महीः…पूर्वीः) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिकम्)
अमर्त्यम्the immortal
अमर्त्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमर्त्य (प्रातिपदिकम्)
चित्even
चित्:
(निपातः)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
दासम्the Dāsa / foe
दासम्:
Karma
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिकम्)
मन्यमानम्thinking (himself), deeming
मन्यमानम्:
Karma (दासम्…मन्यमानम्) / विशेषणम्
TypeParticiple
Rootमन् (√मन् ‘to think’) / मन्यमान (शतृ/शानच्-प्रातिपदिकम्)
अवाभिनत्he clave down / he shattered
अवाभिनत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (अवा-अभि-√भिद्)
उक्थैःwith hymns (ukthas)
उक्थैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिकम्)
वावृधानःgrowing strong, waxing (in might)
वावृधानः:
Kartā (इन्द्रः…वावृधानः) / विशेषणम्
TypeParticiple
Rootवृध् (√वृध् ‘to grow, strengthen’) / वावृधान (कृदन्त-प्रातिपदिकम्)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.