Sukta 11

Mantra 1

श्रुधी हवमिन्द्र मा रिषण्यः स्याम ते दावने वसूनाम् । इमा हि त्वामूर्जो वर्धयन्ति वसूयवः सिन्धवो न क्षरन्तः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ହାକ ଶୁଣ; ଆମକୁ କ୍ଷତି କରନି। ସତ୍ତାର ଧନଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ଦାନ କରିବାରେ ଆମେ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉ। କାରଣ ଏହି ପୋଷଣର ଧାରାମାନେ ତୁମକୁ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି—ସତ୍ୟ ଧନକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବା—ଅବିରତ ବହୁଥିବା ନଦୀମାନଙ୍କ ପରି।

Mantra 2

सृजो महीरिन्द्र या अपिन्वः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः । अमर्त्यं चिद्दासं मन्यमानमवाभिनदुक्थैर्वावृधानः ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମହାନ (ଜଳ/ଶକ୍ତି)କୁ ମୁକ୍ତ କଲ—ଯାହା ପୂର୍ବକାଳରୁ ଅଟକାଇ ରଖାଯାଇଥିଲା, ହେ ଶୂର, ଅହି (ବୃତ୍ର) ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା। ନିଜକୁ ଅମର ଭାବୁଥିବା ଦାସକୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପତିତ କଲ; ସ୍ତୁତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ତୁମେ ଅବରୋଧକୁ ଭେଦିଦେଉଛ।

Mantra 3

उक्थेष्विन्नु शूर येषु चाकन्त्स्तोमेष्विन्द्र रुद्रियेषु च । तुभ्येदेता यासु मन्दसानः प्र वायवे सिस्रते न शुभ्राः ॥

ଉକ୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଶୂର, ଯେଉଁଠି ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ—ସ୍ତୋମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ରୁଦ୍ରିୟ ଉଦ୍‌ଘୋଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ—ତୁମ ପାଖକୁ ଏହି (ଧାରାମାନେ) ଧାଉଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ତୁମେ ମଦମତ୍ତ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ବାୟୁ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ପ୍ରବାହମାନଙ୍କ ପରି ଆଗେଇ ଦେଉଛ।

Mantra 4

शुभ्रं नु ते शुष्मं वर्धयन्तः शुभ्रं वज्रं बाह्वोर्दधानाः । शुभ्रस्त्वमिन्द्र वावृधानो अस्मे दासीर्विशः सूर्येण सह्याः ॥

ତୁମ ଶୁଭ୍ର ଶୁଷ୍ମକୁ ବଢ଼ାଇ, ତୁମ ବାହୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ୍ର ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି—ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଶୁଭ୍ର, ବଳରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛ। ସୂର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଜୟିତ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ସେବା କରୁଥିବା ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଆମ ପାଇଁ ବଶୀଭୂତ କର।

Mantra 5

गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्स्वपीवृतं मायिनं क्षियन्तम् । उतो अपो द्यां तस्तभ्वांसमहन्नहिं शूर वीर्येण ॥

ଗୁହାରେ ନିହିତ, ଗୁହ୍ୟ ଓ ଗୂଢ଼, ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଢାକା—ମାୟିନ ଶକ୍ତି ସେଠାରେ ବସିଥିଲା। ହେ ଶୂର, ତୁମେ ବୀର୍ୟଦ୍ୱାରା ଅହି (ସର୍ପ)କୁ ହତ କଲ; ତୁମେ ଜଳମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କଲ ଏବଂ ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ)କୁ ଧାରଣ କଲ।

Mantra 6

स्तवा नु त इन्द्र पूर्व्या महान्युत स्तवाम नूतना कृतानि । स्तवा वज्रं बाह्वोरुशन्तं स्तवा हरी सूर्यस्य केतू ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ଆମେ ତୁମ ପୁରାତନ ମହିମାମାନଙ୍କୁ ସ୍ତବ କରୁଛୁ, ଏବଂ ତୁମେ କରିଥିବା ନୂତନ କୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ତବ କରୁଛୁ। ତୁମ ବାହୁମାନଙ୍କରେ ଇଚ୍ଛିତ ବଜ୍ରକୁ ସ୍ତବ କରୁଛୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତ କେତୁ ସମ ତୁମ ଦୁଇ ହରି ଅଶ୍ୱକୁ ସ୍ତବ କରୁଛୁ।

Mantra 7

हरी नु त इन्द्र वाजयन्ता घृतश्चुतं स्वारमस्वार्ष्टाम् । वि समना भूमिरप्रथिष्टारंस्त पर्वतश्चित्सरिष्यन् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବେ ତୁମ ଦୁଇ ହରି (ଅଶ୍ୱ/ଶକ୍ତି) ବିଜୟ ଆଣି ସମୃଦ୍ଧି ଜିତି, ଘୃତ-ଚ୍ୟୁତ ସ୍ୱର—ପ୍ରକାଶର ନାଦ—ମୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସମତଳ ଭୂମି ବିସ୍ତୃତ ହେଲା; ତୁମ ବଳ ଯେତେବେଳେ ଜଗତକୁ ଗତିରେ ଆଣିଲା, ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଯେନ ଝରିବାକୁ ଲାଗିଲା।

Mantra 8

नि पर्वतः साद्यप्रयुच्छन्त्सं मातृभिर्वावशानो अक्रान् । दूरे पारे वाणीं वर्धयन्त इन्द्रेषितां धमनिं पप्रथन्नि ॥

ପର୍ବତ ତଳେ ବସିଗଲା—ଆଉ ଅଟକାଇଲା ନାହିଁ; ମାତୃମାନଙ୍କ ସହ, ଉତ୍ସୁକ ଓ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସେ ଆଗକୁ ଚାଲିଲା। ଦୂର, ସେଇ ପାର କୂଳରେ ସେମାନେ ବାଣୀକୁ ବର୍ଧନ କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର-ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ପ୍ରାଣ/ପ୍ରବାହର ଧମନି (ବାହିନୀ)କୁ ପ୍ରସାରିତ କରି ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିଲେ।

Mantra 9

इन्द्रो महां सिन्धुमाशयानं मायाविनं वृत्रमस्फुरन्निः । अरेजेतां रोदसी भियाने कनिक्रदतो वृष्णो अस्य वज्रात् ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ମହା ସିନ୍ଧୁକୁ—ଯେ ଦବାଇ ଧରାଯାଇଥିଲା—ମାୟାବୀ ବୃତ୍ରକୁ ପ୍ରହାର କରି ବାହାରକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ପ୍ରହାରରେ, ବୃଷଭ ସମ ତାଙ୍କର ପୁନଃପୁନଃ ଗର୍ଜନ-ନାଦ ଶୁଣି ଭୟଭୀତ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ (ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ) କମ୍ପିତ ହେଲା।

Mantra 10

अरोरवीद्वृष्णो अस्य वज्रोऽमानुषं यन्मानुषो निजूर्वात् । नि मायिनो दानवस्य माया अपादयत्पपिवान्त्सुतस्य ॥

ଏହି ବୃଷଭର ବଜ୍ର ଗର୍ଜିଲା—ମାନବାତୀତ ପ୍ରବଳତାର—ଯେତେବେଳେ ମାନବୀୟ ବଳ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ। ସୁତ ସୋମ ପାନ କରି, ସେ ଦାନବର ମାୟାବୀର ମାୟାଗୁଡ଼ିକ—ଛଳ-କପଟର କଳା—ଭାଙ୍ଗି ପକାଇଲେ।

Mantra 11

पिबापिबेदिन्द्र शूर सोमं मन्दन्तु त्वा मन्दिनः सुतासः । पृणन्तस्ते कुक्षी वर्धयन्त्वित्था सुतः पौर इन्द्रमाव ॥

ପିଅ, ପିଅ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଶୂର, ସୋମକୁ; ଆନନ୍ଦଦାୟକ ସୁତ ରସଗୁଡ଼ିକ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁନ୍ତୁ। ତୁମ କୁକ୍ଷିକୁ ପୂରଣ କରି, ସେମାନେ ତୁମକୁ ବର୍ଦ୍ଧିତ କରୁନ୍ତୁ—ଏଭଳି ସୁତ ଆନନ୍ଦ ଆମ ମାନବ ନିବାସକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ।

Mantra 12

त्वे इन्द्राप्यभूम विप्रा धियं वनेम ऋतया सपन्तः । अवस्यवो धीमहि प्रशस्तिं सद्यस्ते रायो दावने स्याम ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତ୍ୱାମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଛୁ; ଋତର ପଥରେ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ଆମେ ପ୍ରେରିତ ଧୀ (ଧିୟଂ) ଜିତିବାକୁ ପାରୁ। ସହାୟତା ଆକାଂକ୍ଷୀ ହୋଇ ଆମେ ତୁମ ପ୍ରଶଂସାକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁ—ଯେପରି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ତୁମ ରାୟସ୍ (ସମୃଦ୍ଧି) ଦାନ ପାଇଁ ଆମେ ଯୋଗ୍ୟ ହେବୁ।

Mantra 13

स्याम ते त इन्द्र ये त ऊती अवस्यव ऊर्जं वर्धयन्तः । शुष्मिन्तमं यं चाकनाम देवास्मे रयिं रासि वीरवन्तम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମର ହେବୁ—ତୁମ ଊତି (ସହାୟତା) ଆକାଂକ୍ଷା କରି ଆମ ଭିତରେ ଊର୍ଜା ବଢ଼ାଇବା ଲୋକ ହୋଇ। ହେ ଦେବ, ଯେ ଅତିଶୁଷ୍ମିନ୍ (ପରମ ପରାକ୍ରମୀ) କୁ ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ସେ ତୁମେ—ଆମକୁ ବୀରବନ୍ତ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ଦାନ କର।

Mantra 14

रासि क्षयं रासि मित्रमस्मे रासि शर्ध इन्द्र मारुतं नः । सजोषसो ये च मन्दसानाः प्र वायवः पान्त्यग्रणीतिम् ॥

ଆମକୁ କ୍ଷୟ (ସ୍ଥିର ନିବାସ) ଦିଅ, ଆମକୁ ମୈତ୍ର (ସୌହାର୍ଦ୍ୟ) ଦିଅ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମକୁ ମାରୁତ ଶର୍ଧ (ମରୁତ-ଗଣ) ଦିଅ। ଏବଂ ଯେମାନେ ସଜୋଷସ (ଏକମତ) ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ—ସେଇ ପ୍ର-ବାୟବଃ (ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଉଥିବା ଶକ୍ତିମାନେ) ଆମ ଅଗ୍ରଣୀତି (ଅଗ୍ର ନେତୃତ୍ୱ) କୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 15

व्यन्त्विन्नु येषु मन्दसानस्तृपत्सोमं पाहि द्रह्यदिन्द्र । अस्मान्त्सु पृत्स्वा तरुत्रावर्धयो द्यां बृहद्भिरर्कैः ॥

ଏବେ ଛିଟିଯାଉନ୍ତୁ ସେମାନେ—ଯାହାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ତୁମେ ଉଲ୍ଲସିତ; ତୃପ୍ତ ହୋଇ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୋମ ପାନ କରି ଆଗେ ବଢ଼। ଆମ ଯୁଦ୍ଧମାନେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ପାର କରା, ହେ ତରୁତ୍ର (ତାରକ); ତୁମେ ମହାନ ଅର୍କମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୟୌକୁ ବିଶାଳ କରିଛ।

Mantra 16

बृहन्त इन्नु ये ते तरुत्रोक्थेभिर्वा सुम्नमाविवासान् । स्तृणानासो बर्हिः पस्त्यावत्त्वोता इदिन्द्र वाजमग्मन् ॥

ମହାନ ନିଶ୍ଚୟ ସେମାନେ, ହେ ତରୁତ୍ର, ଯେ ସ୍ତୁତିମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ସୁମ୍ନ (କୃପା)କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି। ଗୃହଭାବ ସହ ବର୍ହିସ୍ ପସାରି, ତୁମ ରକ୍ଷାରେ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସେମାନେ ବାଜ (ବଳ-ସମୃଦ୍ଧି)କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Mantra 17

उग्रेष्विन्नु शूर मन्दसानस्त्रिकद्रुकेषु पाहि सोममिन्द्र । प्रदोधुवच्छ्मश्रुषु प्रीणानो याहि हरिभ्यां सुतस्य पीतिम् ॥

ଏବେ ଉଗ୍ର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଶୂର, ଉଲ୍ଲସିତ ହୋଇ, ତ୍ରିକଦ୍ରୁକ ପାତ୍ରମାନେରେ ସୋମ ପାନ କର, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର। ଦାଢ଼ିରେ ଫେନ ଲାଗିଥିବାବେଳେ ପ୍ରୀତ ହୋଇ, ଦୁଇ ହରି ଅଶ୍ୱ ସହ, ସୁତ (ପିଷିତ/ନିଚୋଡ଼ା) ରସର ପାନକୁ ଆସ।

Mantra 18

धिष्वा शवः शूर येन वृत्रमवाभिनद्दानुमौर्णवाभम् । अपावृणोर्ज्योतिरार्याय नि सव्यतः सादि दस्युरिन्द्र ॥

ହେ ଶୂର ଇନ୍ଦ୍ର! ତୁମ ଶବ (ବଳ) ନିଜ ଭିତରେ ଧାରଣ କର; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଅବରୋଧ-ବୁଣୁଥିବା ଦାନୁ ବୃତ୍ରକୁ ଚିରିଦେଲ। ତୁମେ ଆର୍ୟ ପାଇଁ ଜ୍ୟୋତିକୁ ଉନ୍ମୋଚନ କଲ; ଦସ୍ୟୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ତଳେ ଧସିପଡ଼ିଲା, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର।

Mantra 19

सनेम ये त ऊतिभिस्तरन्तो विश्वाः स्पृध आर्येण दस्यून् । अस्मभ्यं तत्त्वाष्ट्रं विश्वरूपमरन्धयः साख्यस्य त्रिताय ॥

ଆମେ ଜିତୁ—ଆମେ, ଯେ ତୁମ ଊତି (ରକ୍ଷା) ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସ୍ପୃଧା (ସଂଘର୍ଷ) ଅତିକ୍ରମ କରି, ଆର୍ୟ (ଉଦାତ୍ତ) ଜ୍ୟୋତିରେ ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ ବଶ କରୁ। ସାଖ୍ୟ ପାଇଁ, ତ୍ରିତ ସହ ମିତ୍ରତାର ନିମିତ୍ତେ, ଆମ ହିତରେ ତୁମେ ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ବିଶ୍ୱରୂପ ତତ୍ୱାଷ୍ଟ୍ରୀ ଶକ୍ତିକୁ ଅଧୀନ କଲ।

Mantra 20

अस्य सुवानस्य मन्दिनस्त्रितस्य न्यर्बुदं वावृधानो अस्तः । अवर्तयत्सूर्यो न चक्रं भिनद्वलमिन्द्रो अङ्गिरस्वान् ॥

ଏହି ସୋମ-ସୁବାନ, ମନ୍ଦିନ (ଉଲ୍ଲାସଭରା) ତ୍ରିତଙ୍କ ବିଷୟରେ—ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଇନ୍ଦ୍ର ଅର୍ବୁଦକୁ ତଳେ ପତିତ କଲ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚକ୍ରକୁ ଗତିମାନ କଲ; ଏବଂ ବଳକୁ ଭେଦିଦେଲ—ଅଙ୍ଗିରସମାନଙ୍କ ସହଚର ଇନ୍ଦ୍ର—ଗୁପ୍ତ ଜ୍ୟୋତିକୁ ମୁକ୍ତ କଲ।

Mantra 21

नूनं सा ते प्रति वरं जरित्रे दुहीयदिन्द्र दक्षिणा मघोनी । शिक्षा स्तोतृभ्यो माति धग्भगो नो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

ଏବେ ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଜରିତ୍ରଙ୍କ ଚୟିତ ବରର ପ୍ରତିଉତ୍ତରରୂପେ ତୁମ ଉଦାର ଦକ୍ଷିଣା ଦୋହି ନିଷ୍କାସିତ ହେଉ। ସ୍ତୋତାମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଅ ଓ ଦାନ କର; ଆମ ଭାଗ ଦଗ୍ଧ ନ ହେଉ—ସୁବୀରଶକ୍ତିରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ଆମେ ବିଦଥରେ ‘ବୃହତ୍’ କୁ ଉଚ୍ଚାର କରିବା।