Rig Veda 10.89.4: Mandala 10, Sukta 89, Mantra 4

Sukta 10.89

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः प्रेरयं सगरस्य बुध्नात् । यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक्तस्तम्भ पृथिवीमुत द्याम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.89.4

Transliteration

índrāya gíro ániśitasargā apáḥ prérayaṁ ságaraśya budhnā́t | yó ákṣeṇeva cakríyā śácībhiḥ víṣvaktástambha pr̥thivī́m utá dyā́m ||

Translation

ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବାଣୀମାନେ ସୁଭଳି ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ବାଣ ପରି ହେଉ; ମୁଁ ସାଗରର ବୁଧ୍ନରୁ ଜଳମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରିଛି। ଯିଏ ଶଚୀଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା, ଅକ୍ଷରେ ଚକ୍ର ପରି, ବିଶାଳ ସମତୁଳନରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌକୁ ଦୃଢ଼ କରିଛି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• इन्द्राय: to/for Indra
• इन्द्राय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• गिरः: songs, praises
• गिरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक) < √गॄ/गॢ (to sing/praise)

• अनिशितसर्गाः: with unblunted/unstinted outflow (i.e., freely streaming)
• अनिशितसर्गाः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: अनिशित-सर्ग (समास; प्रातिपदिक)

• अपः: the waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• प्रेरयम्: I impelled / set in motion
• प्रेरयम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + √ईर्/इर् (to set in motion, impel)

• सगरस्य: of the ocean/sea
• सगरस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: सगर (प्रातिपदिक)

• बुध्नात्: from the bottom/depth
• बुध्नात्: अपादान
• Type: Noun
• Root: बुध्न (प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अक्षेण: with an axle
• अक्षेण: करण
• Type: Noun
• Root: अक्ष (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: (सम्बन्ध/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• चक्रिया: a wheelwright / one who works the wheel
• चक्रिया: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: चक्रि (प्रातिपदिक; ‘wheel-maker/one with a wheel’)

• शचीभिः: with powers/skills (Śacīs)
• शचीभिः: करण
• Type: Noun
• Root: शची (प्रातिपदिक)

• विष्वक्तः: asunder, apart, in separation
• विष्वक्तः: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable (adverbial)
• Root: विष्वक्तस् (अव्ययीभाव/प्रातिपदिक)

• स्तम्भ: propped up, made firm
• स्तम्भ: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्तम्भ् (to prop, support, make firm)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• द्याम्: the sky (heaven)
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)