Opening the text

Sukta 10.65
Viśve Devāḥ (All Gods) / enumerated deities
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ସମଗ୍ର ଆହ୍ୱାନ; ଏଠାରେ ବହୁ ପ୍ରମୁଖ ବୈଦିକ ଦେବଶକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ “ଏକମତରେ” ଯଜ୍ଞକୁ ଧାରଣ କରି ମାନବ-କଲ୍ୟାଣ ସାଧନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଏହା ଋତ (ବିଶ୍ୱ-ନିୟମ), ପୋଷକ ପିତାମାତା ଦ୍ୟାଉଃ-ପୃଥିବୀ, ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷାଦାୟକ, ବ୍ୟାପକ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଏକତ୍ର ବୁନି ଶେଷରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ସ୍ୱସ୍ତି (କୁଶଳ-ମଙ୍ଗଳ) ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ।
Mantra 1
अग्निरिन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा वायुः पूषा सरस्वती सजोषसः । आदित्या विष्णुर्मरुतः स्वर्बृहत्सोमो रुद्रो अदितिर्ब्रह्मणस्पतिः ॥
ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମନ, ବାୟୁ, ପୂଷନ, ସରସ୍ୱତୀ—ଏକ ସମ୍ମତିରେ; ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ବିଷ୍ଣୁ, ମରୁତଗଣ, ସ୍ୱର-ବୃହତ୍ (ବିଶାଳ ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟାପ୍ତି), ସୋମ, ରୁଦ୍ର, ଅଦିତି ଓ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବଶକ୍ତି ଏକତ୍ର ହୋଇ ଆମ ଅନ୍ତର୍ୟଜ୍ଞକୁ ଧାରଣ କରୁନ୍ତୁ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 2
इन्द्राग्नी वृत्रहत्येषु सत्पती मिथो हिन्वाना तन्वा समोकसा । अन्तरिक्षं मह्या पप्रुरोजसा सोमो घृतश्रीर्महिमानमीरयन् ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି—ବୃତ୍ରହତ୍ୟାମାନେ ସତ୍ୟ ପତି—ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରେରିତ କରି, ଏକେ ଗୃହ-ନିବାସରେ ତନୁ ସହ ତନୁ ଯୋଗାଇ ବସନ୍ତି। ନିଜ ଓଜସ୍ରେ ସେମାନେ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୂରିଦେଇଛନ୍ତି; ଘୃତଶ୍ରୀ, ଦୀପ୍ତ ସୋମ ସେମାନଙ୍କ ମହିମାକୁ ଉଦ୍ବୋଧିତ କରେ।
Mantra 3
तेषां हि मह्ना महतामनर्वणां स्तोमाँ इयर्म्यृतज्ञा ऋतावृधाम् । ये अप्सवमर्णवं चित्रराधसस्ते नो रासन्तां महये सुमित्र्याः ॥
ସେମାନଙ୍କ ମହା ମହିମାରେ—ମହାନ, ଅନର୍ବଣ, ଋତଜ୍ଞ, ଋତବୃଧ—ମୁଁ ସ୍ତୋମକୁ ଉଦ୍ଗୀରଣ କରେ। ଯେମାନଙ୍କର ଦାନ ଚିତ୍ରରାଧସ (ବହୁବିଧ), ଯେମାନେ ଅପ୍ସବ (ରସପ୍ରବାହ) ଓ ଅର୍ଣବ (ସମୁଦ୍ରସଦୃଶ ପ୍ରବାହ)ରେ ଗତି କରନ୍ତି—ସେ ଦେବମାନେ ଆମ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ସୁମିତ୍ର୍ୟା, ଶୁଭ-ମୈତ୍ରୀ ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 4
स्वर्णरमन्तरिक्षाणि रोचना द्यावाभूमी पृथिवीं स्कम्भुरोजसा । पृक्षा इव महयन्तः सुरातयो देवाः स्तवन्ते मनुषाय सूरयः ॥
ଓଜସ୍ରେ ସେମାନେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରମ, ଦୀପ୍ତ ଅବକାଶମାନ, ରୋଚନା ଲୋକ, ଦ୍ୟାବା-ଭୂମୀ ଓ ପୃଥିବୀର ଆଧାରକୁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତି। ବଳବାନ ଅଶ୍ୱମାନେ ପରି ଶକ୍ତିକୁ ବିସ୍ତାର କରି ମହିମା ବଢ଼ାଉଥିବା—ସୁରାତୟଃ, ଶୁଭଦାତା ଦେବମାନେ—ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଣୁ ମନୁଷ୍ୟ ଆଲୋକରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।
Mantra 5
मित्राय शिक्ष वरुणाय दाशुषे या सम्राजा मनसा न प्रयुच्छतः । ययोर्धाम धर्मणा रोचते बृहद्ययोरुभे रोदसी नाधसी वृतौ ॥
ମିତ୍ରଙ୍କୁ ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ—ଦାନଶୀଳ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ—କୌଶଳ ଓ ସୁପ୍ରାପ୍ତି ଦିଅ; ସେଇ ଦୁଇ ସମ୍ରାଟ, ଯେମାନେ ମନସଙ୍କଳ୍ପରେ କେବେ ଭ୍ରମନ୍ତି ନାହିଁ। ଧର୍ମ (ଋତ) ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଧାମ ଦୀପ୍ତିମାନ; ତାଙ୍କର ଆଲିଙ୍ଗନରେ ଦ୍ୟାଵା–ପୃଥିବୀ ଦୁଇ ଲୋକ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ସ୍ଥିର ଓ ପୋଷିତ ରହେ।
Mantra 6
या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्कृतं पयो दुहाना व्रतनीरवारतः । सा प्रब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्यो दाशद्धविषा विवस्वते ॥
ଯେ ଗୋଧେନୁ ନିୟତ ପଥକୁ ପରିକ୍ରମା କରେ, ଦୁଧ ଦୋହି—ବ୍ରତର ନେତ୍ରୀ, ଅବିରତ—ସେଇ ଘୋଷଣା କରି, ଦାନଶୀଳ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କୁ ହବି ଅର୍ପଣ କରେ; ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବିବସ୍ୱତ—ଦୀପ୍ତିମାନ—ପାଇଁ ହବିଷା ଦ୍ୱାରା ଦାନ କରେ।
Mantra 7
दिवक्षसो अग्निजिह्वा ऋतावृध ऋतस्य योनिं विमृशन्त आसते । द्यां स्कभित्व्यप आ चक्रुरोजसा यज्ञं जनित्वी तन्वी नि मामृजुः ॥
ବିସ୍ତୃତ-ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଗ୍ନି-ଜିହ୍ୱା, ଋତକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା ସେମାନେ—ଋତର ଯୋନିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ବିବେଚନା କରି ଆସୀନ ଅଛନ୍ତି। ଦ୍ୟାଵାକୁ ଭିତ୍ତି ଦେଇ, ଓଜସା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଅପଃ (ଜଳ)କୁ ଗତିମାନ କଲେ; ଯଜ୍ଞକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ତାହାକୁ ତନୁରେ ଗଢ଼ି ସଜାଇଦେଲେ।
Mantra 8
परिक्षिता पितरा पूर्वजावरी ऋतस्य योना क्षयतः समोकसा । द्यावापृथिवी वरुणाय सव्रते घृतवत्पयो महिषाय पिन्वतः ॥
ଋତର ଯୋନିରେ ସମବାସରେ ନିବାସ କରୁଥିବା, ସର୍ବତ୍ର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ଆଦି-ପ୍ରାଚୀନ ସେଇ ଦୁଇ ପିତୃ-ମାତୃ—ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ—ଏକେ ଗୃହରେ ସହବାସ କରନ୍ତି। ଏକବ୍ରତଧାରୀ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ ମହାନ ମହିଷ ପାଇଁ ଘୃତମୟ, ସମୃଦ୍ଧ ଦୁଧକୁ ଉଠାଇ ବଢ଼ାନ୍ତି, ଯେପରି ବିଶାଳ ବଳ ପୋଷିତ ହେଉ।
Mantra 9
पर्जन्यावाता वृषभा पुरीषिणेन्द्रवायू वरुणो मित्रो अर्यमा । देवाँ आदित्याँ अदितिं हवामहे ये पार्थिवासो दिव्यासो अप्सु ये ॥
ଆମେ ପର୍ଜନ୍ୟ ଓ ବାତକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ—ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ବର୍ଷାଇବା ବଳବାନ ବୃଷଭମାନେ। ଇନ୍ଦ୍ର-ବାୟୁ, ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଅର୍ୟମନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକୁଛୁ। ଦେବମାନଙ୍କୁ—ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଓ ଅଦିତିଙ୍କୁ—ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ: ଯେମାନେ ପାର୍ଥିବରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେମାନେ ଦିବ୍ୟ, ଏବଂ ଯେମାନେ ଅପ୍ସୁ—ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ଗତି କରନ୍ତି।
Mantra 10
त्वष्टारं वायुमृभवो य ओहते दैव्या होतारा उषसं स्वस्तये । बृहस्पतिं वृत्रखादं सुमेधसमिन्द्रियं सोमं धनसा उ ईमहे ॥
ଆମେ ତ୍ୱଷ୍ଟାକୁ—ରୂପକାର ଶିଳ୍ପୀକୁ—ଏବଂ ବାୟୁକୁ, ପ୍ରାଣବାହକକୁ, ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଛୁ; କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଗେଇ ନେବା ଋଭୁମାନଙ୍କୁ, ଦୈବ୍ୟ ହୋତୃମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଉଷାକୁ ମଧ୍ୟ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରୁଛୁ। ଆମେ ବୃହସ୍ପତିକୁ—ବୃତ୍ରକୁ ‘ଖାଇ’ କ୍ଷୟ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିକୁ—ଏବଂ ଧନସାଧନ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୋମକୁ, ଆନନ୍ଦ ଓ ବିଜୟର ଶକ୍ତିକୁ, ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ।
Mantra 11
ब्रह्म गामश्वं जनयन्त ओषधीर्वनस्पतीन्पृथिवीं पर्वताँ अपः । सूर्यं दिवि रोहयन्तः सुदानव आर्या व्रता विसृजन्तो अधि क्षमि ॥
ବ୍ରହ୍ମ (ସୃଜନଶୀଳ ବାଣୀ) ଗାଈ ଓ ଅଶ୍ୱକୁ ଜନ୍ମ ଦିଏ—ଜ୍ଞାନର କିରଣ ଓ ଶକ୍ତିର ବଳକୁ; ସେ ଓଷଧୀମାନଙ୍କୁ, ବନସ୍ପତିଙ୍କ ଅଧିପତିମାନଙ୍କୁ, ପୃଥିବୀକୁ, ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଓ ଅପଃ (ଜଳମାନଙ୍କୁ) ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ। ମନର ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଚ୍ଚେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସୁଦାନବ (ଉଦାର ଦାତା) କ୍ଷମି ଉପରେ ଅଧି ଆର୍ୟ ବ୍ରତ—ସତ୍କର୍ମର ଉଦାତ୍ତ ନିୟମ—ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।
Mantra 12
भुज्युमंहसः पिपृथो निरश्विना श्यावं पुत्रं वध्रिमत्या अजिन्वतम् । कमद्युवं विमदायोहथुर्युवं विष्णाप्वं विश्वकायाव सृजथः ॥
ହେ ଅଶ୍ୱିନୌ, ଆପଣମାନେ ଭୁଜ୍ୟୁକୁ ମହା ସଙ୍କଟରୁ ବାହାର କରିଥିଲେ; ବଧ୍ରିମତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ୟାବକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିଥିଲେ। ବିମଦ ପାଇଁ ଆପଣମାନେ କମଦ୍ୟୁକୁ ବହନ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ବିଶ୍ୱକାୟ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣାପୂକୁ ଗତିରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଆପଣମାନେ ଉଦ୍ଧାରକ ଯୁଗଳ-ଶକ୍ତି—ପ୍ରାଣକୁ ବିପଦରୁ ଉଠାଇ ତାହାର ଯଥାଯଥ ଗତି ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
Mantra 13
पावीरवी तन्यतुरेकपादजो दिवो धर्ता सिन्धुरापः समुद्रियः । विश्वे देवासः शृणवन्वचांसि मे सरस्वती सह धीभिः पुरंध्या ॥
ପାବୀରବୀ—ଗର୍ଜନ-ଶକ୍ତି; ଏକପାଦ—ଏକପଦୀ ଶକ୍ତି; ଅଜ—ଅଜନ୍ମା; ଦିବୋ ଧର୍ତା—ଦ୍ୟୌର ଧାରକ; ସିନ୍ଧୁ ଓ ସମୁଦ୍ରୀୟ ଅପଃ (ଜଳମାନେ)—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବଶକ୍ତିମାନେ ମୋର ବଚନ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଦୀପ୍ତ ଧୀମାନ ଚିନ୍ତା ଓ ପୁରନ୍ଧି (ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବେକ) ସହିତ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ଆମ ସହ ରହୁନ୍ତୁ।
Mantra 14
विश्वे देवाः सह धीभिः पुरंध्या मनोर्यजत्रा अमृता ऋतज्ञाः । रातिषाचो अभिषाचः स्वर्विदः स्वर्गिरो ब्रह्म सूक्तं जुषेरत ॥
ବିଶ୍ୱେ ଦେବାଃ ସହ ଧୀଭିଃ ପୁରଂଧ୍ୟା—ମନୋର୍ ଯଜତ୍ରାଃ, ଅମୃତାଃ, ଋତଜ୍ଞାଃ—ସ୍ୱର୍ବିଦଃ, ସ୍ୱର୍ଗିରଃ, ବ୍ରହ୍ମରୂପ ସୁକ୍ତକୁ, ସୂର୍ୟଲୋକ ବହନକାରୀ ଏହି ସୁବଚନକୁ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ରାତିଷାଚଃ (ଦାନବାହକ) ଓ ଅଭିଷାଚଃ (ସହାୟକ ବଳ) ସହିତ ସେମାନେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆମ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗର ଆଲୋକ ଖୋଜି ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 15
देवान्वसिष्ठो अमृतान्ववन्दे ये विश्वा भुवनाभि प्रतस्थुः । ते नो रासन्तामुरुगायमद्य यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ବସିଷ୍ଠ ସର୍ବ ଭୁବନ ଉପରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅମୃତ ଦେବମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଆଜି ଆମକୁ ଉରୁଗାୟ (ବିଶାଳ, ମହାନ) ସିଦ୍ଧିର ପଥ ଦିଅନ୍ତୁ; ଏବଂ ଆପଣମାନେ ସଦା ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ—କଲ୍ୟାଣ ଓ ଋତସମ୍ମତ ସମନ୍ୱୟର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା—ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
They are the collective “All Gods,” a unified host of divine powers. The hymn even names many of them—Agni, Indra, Varuṇa, Mitra, Vāyu, Sarasvatī, the Ādityas, Viṣṇu, the Maruts, Soma, Rudra, Aditi, and Brahmaṇaspati.
The hymn asks the gods to work together in harmony, uphold ṛta (right order), strengthen the sacrifice, and protect the worshipper with svasti—ongoing well-being, safety, and right harmony.
It connects ritual life to cosmic foundations. Heaven-and-Earth are pictured as the ancient parents dwelling in ṛta, nourishing divine strength—showing that right action and worship are meant to align with the universe’s lawful order.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.