Opening the text

Sukta 10.59
Āyuṣ (life) and the banishment of Nirṛti (dissolution); protective/āyuṣya orientation
त्रिष्टुभ् (probable; longer pādas with complex cadence)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଆୟୁଷ୍ୟ (ଜୀବନ-ରକ୍ଷାକାରୀ) ପ୍ରାର୍ଥନା; ଏଥିରେ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିକୁ “ଅଧିକ ଦୂର, ସଦା-ନୂତନ” ଅବିରତତା ଦିଗକୁ ଆଗେଇ ଯିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ ଏବଂ ନିରୃତି—କ୍ଷୟ ଓ ବିଲୟର ଶକ୍ତି—କୁ ଦୂରେ ହଟାଇବାକୁ କୁହାଯାଏ। ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ୱାସ ଓ ଜୀବନରସମୟ ଭୋଗର ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଏବଂ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନିର୍ବାଧ ଭାବେ ଦେଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ—ଯାହା ନବଜୀବନ ଓ ଶୁଭତାର ଚିହ୍ନ। ଶେଷର ସୁରକ୍ଷାମୟ ଧାରାରେ ପୋଷକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ (ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାକୁ) ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ, ଯେଣୁ କ୍ଲେଶ ଦୂର ହେଉ ଏବଂ ଉପାସକଙ୍କୁ କୌଣସି ଅନିଷ୍ଟ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରୁ।
Mantra 1
प्र तार्यायुः प्रतरं नवीय स्थातारेव क्रतुमता रथस्य । अध च्यवान उत्तवीत्यर्थं परातरं सु निॠतिर्जिहीताम् ॥
ଆମ ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଅ—ଅଧିକ ଦୂର, ସଦା ନୂତନ ପ୍ରଗତି ଦିଗକୁ—ରଥର ସ୍ଥିର ସାରଥିମାନଙ୍କ ପରି, କ୍ରତୁ (ସଚେତନ ସଙ୍କଳ୍ପ-ଶକ୍ତି) ର ବଳରେ। ତାପରେ, ଆଗକୁ ଗତି କରି, ଆମେ ଉଚ୍ଚତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଜିତିବା; ଏବଂ ନିରୃତି—ବିଘଟନର ଶକ୍ତି—ଦୂର ଦୂରେ ପଛକୁ ହଟିଯାଉ।
Mantra 2
सामन्नु राये निधिमन्न्वन्नं करामहे सु पुरुध श्रवांसि । ता नो विश्वानि जरिता ममत्तु परातरं सु निॠतिर्जिहीताम् ॥
ସାମନ୍ (ସାମ-ସ୍ୱର) ରେ, ରାୟ (ସମୃଦ୍ଧି/ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ପାଇଁ, ଆମେ ନିଜ ପାଇଁ ଏମିତି ଅନ୍ନ ଗଢ଼ିବା ଯାହା ନିଧି (ଅନ୍ତର୍ନିଧି) ରେ ସମୃଦ୍ଧ; ଏବଂ ବହୁ ପ୍ରକାର ସୁସ୍ଥାପିତ ଶ୍ରବାଂସି (ଶ୍ରବଣ-ଶକ୍ତି/ଯଶ) ଲାଭ କରିବା। ଏ ସମସ୍ତ ଆମ ଜରିତା (ସ୍ତୁତିକାର)କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁ; ଏବଂ ନିରୃତି ଦୂର ଦୂରେ ପଛକୁ ହଟିଯାଉ।
Mantra 3
अभी ष्वर्यः पौंस्यैर्भवेम द्यौर्न भूमिं गिरयो नाज्रान् । ता नो विश्वानि जरिता चिकेत परातरं सु निॠतिर्जिहीताम् ॥
ଅଭି ସ୍ୱର୍ୟ—ପୁରୁଷାର୍ଥର ଆର୍ୟ (ଉଦାତ୍ତ) ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଆମେ ବିଜୟୀ ହେଉ; ଦ୍ୟୌ ପରି ଦୃଢ଼, ଭୂମି ପରି ବିଶାଳ, ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗତିକୁ ଆମ ପାଇଁ ଜରିତା (ଅନ୍ତର୍ଦ୍ରଷ୍ଟା) ଜାଣୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ନିରୃତି (ବିଘଟନ–ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର ଶକ୍ତି) ଆମଠାରୁ ଅତି ଦୂରକୁ ସରିଯାଉ।
Mantra 4
मो षु णः सोम मृत्यवे परा दाः पश्येम नु सूर्यमुच्चरन्तम् । द्युभिर्हितो जरिमा सू नो अस्तु परातरं सु निॠतिर्जिहीताम् ॥
ହେ ସୋମ, ଆମକୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଖକୁ ସମର୍ପଣ କରିଦିଅନି; ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆମେ ଏପରି ଦେଖୁ। ଦ୍ୟୁଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରକାଶଦ୍ୱାରା ଆମ ଭିତରେ ଯଥାଯଥ ଜରିମା—ବୟସର ଶୁଭ ପରିପାକ—ସ୍ଥାପନ କର; ଏବଂ ନିରୃତି ଆମଠାରୁ ଅତି ଦୂରକୁ ସରିଯାଉ।
Mantra 5
असुनीते मनो अस्मासु धारय जीवातवे सु प्र तिरा न आयुः । रारन्धि नः सूर्यस्य संदृशि घृतेन त्वं तन्वं वर्धयस्व ॥
ହେ ଅସୁନୀତ (ପ୍ରାଣର ନେତା), ଜୀବନ ପାଇଁ ମନକୁ ଆମ ଭିତରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଧାରଣ କର; ଆମ ଆୟୁକୁ ସୁପଥରେ ଆଗକୁ ପାର କରା। ସୂର୍ଯ୍ୟର ସଂଦର୍ଶନରେ ଆମକୁ ସ୍ଥାପିତ କର; ଏବଂ ଘୃତ—ଶୁଦ୍ଧ ତେଜସ୍ୱୀ ସମୃଦ୍ଧି—ଦ୍ୱାରା ଆମ ତନୁ (ଦେହଧାରୀ ସତ୍ତା) କୁ ବଢ଼ାଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର।
Mantra 6
असुनीते पुनरस्मासु चक्षुः पुनः प्राणमिह नो धेहि भोगम् । ज्योक्पश्येम सूर्यमुच्चरन्तमनुमते मृळया नः स्वस्ति ॥
ହେ ଅସୁନୀତି, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ସ୍ଥାପନ କର; ଏଠାରେ ଆମ ପ୍ରାଣକୁ ପୁନଃ ଧରି ଦେଅ ଏବଂ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଭୋଗଶକ୍ତିକୁ ନିବେଶ କର। ଦୀର୍ଘକାଳ ଆମେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖୁଥାଉ; ହେ ଅନୁମତି, ଆମ ପ୍ରତି କୃପାଳୁ ହେଅ—ଆମକୁ ସ୍ୱସ୍ତି ଦିଅ।
Mantra 7
पुनर्नो असुं पृथिवी ददातु पुनर्द्यौर्देवी पुनरन्तरिक्षम् । पुनर्नः सोमस्तन्वं ददातु पुनः पूषा पथ्यां या स्वस्तिः ॥
ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ପୁନଃ ପ୍ରାଣ ଦିଅନ୍ତୁ; ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୟୌ (ଆକାଶ) ପୁନଃ ଦିଅନ୍ତୁ; ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ଦିଅନ୍ତୁ। ସୋମ ଆମକୁ ପୁନଃ ତନ୍ୱଂ (ଦେହ-ଜୀବନ) ଦିଅନ୍ତୁ; ପୂଷନ ପୁନଃ ପଥ୍ୟା—ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ—ସେଇ ସ୍ୱସ୍ତିରୂପାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
Mantra 8
शं रोदसी सुबन्धवे यह्वी ऋतस्य मातरा । भरतामप यद्रपो द्यौः पृथिवि क्षमा रपो मो षु ते किं चनाममत् ॥
ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ—ଋତର ମାତାମାନେ, ବିଶାଳଗତିଶୀଳା—ତୁମ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁବନ୍ଧୁତ୍ୱ ହେଉନ୍ତୁ। ସେମାନେ ଯେ ଆଘାତ ଓ ପୀଡ଼ା ଅଛି, ତାହାକୁ ଦୂରେ ବହିନେଉନ୍ତୁ; ହେ ଦ୍ୟୌ, ହେ ପୃଥିବୀ, ହେ କ୍ଷମା (ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଧରା), ଅଣୃତ/ଅବ୍ୟବସ୍ଥାର କୌଣସି ଲେଶ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରୁ।
Mantra 9
अव द्वके अव त्रिका दिवश्चरन्ति भेषजा । क्षमा चरिष्ण्वेककं भरतामप यद्रपो द्यौः पृथिवि क्षमा रपो मो षु ते किं चनाममत् ॥
ଦ୍ୱିଗୁଣରୁ ତଳେ, ତ୍ରିଗୁଣରୁ ମଧ୍ୟ ତଳେ—ଦିବ (ସ୍ୱର୍ଗ) ଠାରୁ ଭେଷଜ, ଔଷଧ, ଚଳିଆସନ୍ତି। କ୍ଷମାଶୀଳ ଭୂମିରେ, ଏକାକୀ ପୀଡିତ ପାଇଁ ସେମାନେ ଗତି କରନ୍ତି। ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ ଯେ କିଛି ରୋଗ-ପୀଡା (ରପଃ) ଅଛି, ସେସବୁକୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ—ତୁମକୁ କୌଣସି ହାନି କେବେ ଛୁଇଁନ ପାରୁ।
Mantra 10
समिन्द्रेरय गामनड्वाहं य आवहदुशीनराण्या अनः । भरतामप यद्रपो द्यौः पृथिवि क्षमा रपो मो षु ते किं चनाममत् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଉଶୀନରମାନଙ୍କର ଗାଡ଼ି (ଅନଃ) ଆଣୁଥିବା ଗାଈକୁ ଓ ଜୁଆ ଟାଣୁଥିବା ବଳଦକୁ ଗତିମାନ କର। ଦ୍ୟୌ ଓ ପୃଥିବୀ—ଆଧାରର ଶକ୍ତିମାନେ—ଯେ କିଛି ରୋଗ-ପୀଡା (ରପଃ) ଅଛି, ସେସବୁକୁ ଦୂରେ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ—ତୁମକୁ କୌଣସି ହାନି କେବେ ଛୁଇଁନ ପାରୁ।
It is a life-protecting hymn that asks life-force to move forward, restores breath and sight, and sends away Nirṛti—the power linked with decay, loss, and dissolution.
Asunīti is invoked to restore vital functions like breath and vision, while Anumati represents gracious consent/blessing and is asked to grant svasti (well-being).
It is suited for dawn recitation, for recovery from illness, and for longevity/protection intentions—any time one seeks renewed vitality and the removal of misfortune.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.