Rig Veda 10.49.11: Mandala 10, Sukta 49, Mantra 11

Sukta 10.49

Rishi: As RV 10.49 (closing summarizing verse)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

एवा देवाँ इन्द्रो विव्ये नॄन्प्र च्यौत्नेन मघवा सत्यराधाः । विश्वेत्ता ते हरिवः शचीवोऽभि तुरासः स्वयशो गृणन्ति ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.49.11

Transliteration

evā́ devā́ṃ índro vivyé nṝ́n prá cyautnéna maghávā satyá-rādhāḥ | víśvettā́ te hari-vaḥ śacī-vo ’bhí turā́saḥ sva-yaśo gṛṇanti ||

Translation

ଏଭଳି ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନଙ୍କୁ ଓ ମନୁଷ୍ୟଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟାପିଲେ; ନିଜ ପ୍ରେରକ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଦାନବୀର, ସତ୍ୟସାଧକ, ସତ୍ୟରେ ଫଳଦାୟକ ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ, ହରିବଃ (ହରିତ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କର ପତି), ଶଚୀବଃ (ଶଚୀ-ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ), ସମସ୍ତ ତୁରାସଃ (ବଳବାନ) ତୁମକୁ—ସ୍ୱୟଂୟଶସ୍ୱୀ, ସ୍ୱପ୍ରକାଶ ମହିମାବାନ—ଗାଇ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• एवा: thus, just so
• एवा: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (निपात)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• विव्ये: has won/has attained
• विव्ये: —
• Type: Verb
• Root: √वी (वे/वय्) ‘to pursue, strive, win’ (परस्मैपद)

• नॄन्: men, heroes
• नॄन्: Karma
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• च्यौत्नेन: by (his) might/impulse
• च्यौत्नेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: च्यौत्‍न (प्रातिपदिक) < √च्युत्/च्यु ‘to move, impel’ (वेदिक ‘impulse, might, exertion’)

• मघवा: the bountiful one
• मघवा: Kartā (apposition to इन्द्रः)
• Type: Noun (epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक) ‘bountiful’

• सत्यराधाः: of true bounty / truly munificent
• सत्यराधाः: Kartā (apposition/qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सत्य-राधस् (समास; राधस् ‘gift, bounty, success’)

• विश्वे: all (of them)
• विश्वे: Kartā
• Type: Adjective (substantive)
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• इत्: indeed
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (निपात)

• ते: of you, your
• ते: Sampradāna/सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम)

• हरिवः: O bay-horsed one
• हरिवः: —
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: हरिवत्/हरिवन् (प्रातिपदिक) ‘having bay horses’

• शचीवः: O mighty/skillful one
• शचीवः: —
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: शचीवत्/शचीवन् (प्रातिपदिक) ‘possessing śacī (power/skill)’

• अभि: towards, unto
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/निपात)

• तुरासः: the swift ones / overcomers
• तुरासः: Kartā
• Type: Noun/Adjective (substantive)
• Root: तुर (प्रातिपदिक) ‘swift, overcoming’

• स्वयशः: self-glorious
• स्वयशः: Kartā (qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्व-यशस् (समास; यशस् ‘fame, glory’)

• गृणन्ति: praise, sing (to)
• गृणन्ति: —
• Type: Verb
• Root: √गॄ/गृ (गृण्) ‘to sing, praise’