
Sukta 10.37
Unknown/uncertain
Sūrya (as eye of Mitra–Varuṇa)
Triṣṭubh (probable; needs verification)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ମିତ୍ର–ବରୁଣଙ୍କ ଦୂରଦର୍ଶୀ “ଚକ୍ଷୁ” ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରାଯାଇଛି—ଯିଏ ଋତ (ସତ୍ୟ-ବ୍ୟବସ୍ଥା)କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଉଦୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରେ, ମାପେ ଓ ସୁରକ୍ଷା କରେ। ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି, କୁଶଳତା ଓ ବିରୋଧିତାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ; ଏବଂ ଏକ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପମୟ ଭାବ ମଧ୍ୟ ଅଛି—ବାକ୍ କିମ୍ବା ମନରେ କୃତ ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଦୂର ହେଉ ଓ ଉପାସକଠାରୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଫେରାଇ ଦିଆଯାଉ।
Mantra 1
नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तदृतं सपर्यत । दूरेदृशे देवजाताय केतवे दिवस्पुत्राय सूर्याय शंसत ॥
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ନମସ୍କାର—ମହାଦେବଙ୍କୁ; ସେଇ ଋତ (ସତ୍ୟ-ଶୃଙ୍ଖଳା)କୁ ସେବନ କର। ଦୂରଦର୍ଶୀ, ଦେବଜାତ କେତୁକୁ—ଦିବର ପୁତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ—ସ୍ତୁତି କର।
Mantra 4
येन सूर्य ज्योतिषा बाधसे तमो जगच्च विश्वमुदियर्षि भानुना । तेनास्मद्विश्वामनिरामनाहुतिमपामीवामप दुष्ष्वप्न्यं सुव ॥
ଯେଉଁ ଜ୍ୟୋତିରେ, ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ ତମସକୁ ଦମନ କର ଏବଂ ନିଜ ଭାନୁରେ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ଉଦ୍ଧତ କର—ସେଇ ଜ୍ୟୋତିରେ ଆମଠାରୁ ସମସ୍ତ ଅନାରୋଗ୍ୟ/ବିକାର ଦୂର କର; ଅହୁତି ହୋଇନଥିବା ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ହଟା; ରୋଗ ଓ ଦୁଷ୍ସ୍ୱପ୍ନ୍ୟକୁ ଦୂରେ ଫେଙ୍ଗିଦେ।
Mantra 5
विश्वस्य हि प्रेषितो रक्षसि व्रतमहेळयन्नुच्चरसि स्वधा अनु । यदद्य त्वा सूर्योपब्रवामहै तं नो देवा अनु मंसीरत क्रतुम् ॥
ହେ ସୂର୍ୟ, ସର୍ବଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେଷିତ ହୋଇ ତୁମେ ଋତ/ବ୍ରତକୁ ରକ୍ଷା କର; କ୍ରୋଧ ନ କରି, ନିଜ ସ୍ୱଧା (ସ୍ୱଶକ୍ତି) ଅନୁସାରେ ତୁମେ ଉଚ୍ଚେ ଉଦୟ ହୁଅ। ଆଜି ଆମେ ତୁମକୁ ଯେ ବାଣୀ କହୁଛୁ—ତାହାକୁ ଦେବମାନେ ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ କ୍ରତୁ (ସଙ୍କଳ୍ପ-ଶକ୍ତି)କୁ ସ୍ଥିର କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 6
तं नो द्यावापृथिवी तन्न आप इन्द्रः शृण्वन्तु मरुतो हवं वचः । मा शूने भूम सूर्यस्य संदृशि भद्रं जीवन्तो जरणामशीमहि ॥
ସେହି (ଆମ ପ୍ରାର୍ଥନା)କୁ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ଆପଃ (ଜଳମାନେ), ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମରୁତମାନେ—ଆମ ହବ ଓ ବଚନ—ଶୁଣନ୍ତୁ। ସୂର୍ୟଙ୍କ ସନ୍ଦୃଶି (ଦର୍ଶନ) ସମ୍ମୁଖରେ ଆମେ ଶୂନ୍ୟରେ ଛାଡ଼ା ପଡ଼ିନ ଯାଉ; ତାଙ୍କ ଭଦ୍ର ଦର୍ଶନରେ ଜୀବନ୍ତ ରହି, ଆମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ଓ ପରିପକ୍ୱତା ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ।
Mantra 8
महि ज्योतिर्बिभ्रतं त्वा विचक्षण भास्वन्तं चक्षुषेचक्षुषे मयः । आरोहन्तं बृहतः पाजसस्परि वयं जीवाः प्रति पश्येम सूर्य ॥
ହେ ବିଚକ୍ଷଣ ସୂର୍ୟ, ମହା ଜ୍ୟୋତି ଧାରଣ କରୁଥିବା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଭାସ୍ୱନ୍ତ ଆନନ୍ଦରୂପ—ତୁମ ବୃହତ୍ ପାଜସ (ପ୍ରଭା)କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ତୁମେ ଆରୋହଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ଆମେ ଜୀବନ୍ତ ରହି, ହେ ସୂର୍ୟ, ତୁମକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖିପାରୁ।
Mantra 9
यस्य ते विश्वा भुवनानि केतुना प्र चेरते नि च विशन्ते अक्तुभिः । अनागास्त्वेन हरिकेश सूर्याह्नाह्ना नो वस्यसावस्यसोदिहि ॥
ଯାହାଙ୍କ କେତୁ (ଚିହ୍ନ) ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଭୁବନ ଆଗକୁ ଚାଲେ ଓ ପଛକୁ ହଟେ, ଏବଂ ରାତ୍ରିମାନଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ—ହରିକେଶ (ହରିତ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ କେଶବାନ) ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅନାଗାସ୍ତ୍ୱ (ନିର୍ଦୋଷତ୍ୱ) ସହିତ ତୁମେ ପ୍ରତିଦିନ ଆମ ପାଇଁ ଉଦୟ ହେଅ; ଏବଂ ଦିନକୁ ଦିନ ଆମକୁ ଅଧିକ ଅଧିକ ଉତ୍ତମ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଲ୍ୟାଣ ଦିଅ।
Mantra 10
शं नो भव चक्षसा शं नो अह्ना शं भानुना शं हिमा शं घृणेन । यथा शमध्वञ्छमसद्दुरोणे तत्सूर्य द्रविणं धेहि चित्रम् ॥
ଆମ ପାଇଁ ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ, ଆମ ପାଇଁ ଦିନରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ, ତୁମ କିରଣରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ, ହିମରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ, ଏବଂ ତୁମ ଘୃଣ (ତାପ-ତେଜ) ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତି ହେଉ। ଯେପରି ଯାତ୍ରାରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଗୃହରେ ଶାନ୍ତି ରହେ—ହେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଆମ ଭିତରେ ଚିତ୍ର (ବହୁରୂପ) ଦ୍ରବିଣ (ଧନ-ସମ୍ପଦ) ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 11
अस्माकं देवा उभयाय जन्मने शर्म यच्छत द्विपदे चतुष्पदे । अदत्पिबदूर्जयमानमाशितं तदस्मे शं योररपो दधातन ॥
ହେ ଦେବମାନେ, ଆମ ଉଭୟ ଜନ୍ମ ପାଇଁ—ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ପାଇଁ—ଶର୍ମ (ଆଶ୍ରୟ, ରକ୍ଷା) ଦିଅ। ଖାଇ ପିଇ, ଊର୍ଜାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ତୃପ୍ତ ହୋଇଥିବା ଆମ ପାଇଁ—ଶଂ ଯୋ (ଶାନ୍ତି ଓ ସୁଖଦ ସୁବିଧା), ଅରପୋ (ଅହାନି, ହାନିରହିତତ୍ୱ) ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 12
यद्वो देवाश्चकृम जिह्वया गुरु मनसो वा प्रयुती देवहेळनम् । अरावा यो नो अभि दुच्छुनायते तस्मिन्तदेनो वसवो नि धेतन ॥
ହେ ଦେବମାନେ, ଜିହ୍ୱାଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ମନଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ପ୍ରେରଣାରେ, ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯେ କୌଣସି ଭାରୀ ଅପରାଧ (ଦେବହେଳନ) କରିଥାଉ—ଏବଂ ଯଦି କେହି ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଭାବରେ ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେବାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ—ତେବେ ହେ ବସୁମାନେ, ସେହି ପାପ (ଏନଃ) ତାହାର ଉପରେ ହିଁ ସେଠାରେ ନିଧାନ କର।
Mitra–Varuṇa represent cosmic law and moral order (ṛta). Calling Sūrya their “eye” means the sun is the visible witness that sees all and makes ṛta evident through light and regularity.
The hymn asks for clear, life-sustaining vision and protection: as the sun rises in great radiance, the worshipper prays to keep living and to behold Sūrya directly, free from harm and hostility.
Yes. One verse acknowledges possible offenses done by speech or mind and asks the gods to remove that fault and place harm back upon hostile ill-will, restoring safety and right order.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.