Sukta 88
Sukta 1.88
Gautama (RV 1.88 traditionally Gautama Rāhūgaṇa)
Maruts
Triṣṭubh (probable)
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ମରୁତମାନଙ୍କୁ ଏକ ଚଞ୍ଚଳ ଆହ୍ୱାନ—ସେମାନେ ବିଜୁଳି-ଦୀପ୍ତ ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞ-ପରିସରରେ ପ୍ରଚୁରତା, ବଳ-ବୀର୍ୟ ଓ ରକ୍ଷାଶକ୍ତି ବର୍ଷାନ୍ତୁ। ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ କବିମାନେ (ଗୋତମମାନେ) ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମନ୍ତ୍ର-ଶକ୍ତି (ବ୍ରହ୍ମନ୍) ଉତ୍ଥାପନ କରନ୍ତି, ଯାହା ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସକୁ ‘ଉଠାଇ’ ଦିଏ; ଯେପରି ମରୁତମାନେ ପାନ କରି, ପୁନଃ ସମୁଦାୟକୁ ବୃଦ୍ଧି ଓ ଋତ-ସମ୍ମତ (ସୁସଂଗଠିତ) ଶକ୍ତିରେ ସଶକ୍ତ କରନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
आ विद्युन्मद्भिर्मरुतः स्वर्कै रथेभिर्यात ऋष्टिमद्भिरश्वपर्णैः । आ वर्षिष्ठया न इषा वयो न पप्तता सुमायाः ॥
ଆସ, ହେ ମରୁତମାନେ, ବିଦ୍ୟୁତ୍-ମଦମତ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗତେଜସ୍ୱୀ ରଥମାନଙ୍କ ସହ; ଋଷ୍ଟି (ଭାଲ) ଧାରଣକାରୀ, ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଅଶ୍ୱଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହ। ଆମ ପାଖକୁ ତୁମର ସର୍ବାଧିକ ଇଷା (ପ୍ରେରଣା/ପୋଷକ ବଳ) ନେଇ ଆସ; ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପରି ଆମ ଦିଗକୁ ଉଡ଼ିଆସ—ହେ ସୁମାୟାଃ (ସୁନ୍ଦର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀମାନେ)—ପ୍ରାଣବଳର ବୃଦ୍ଧି ଆଣି।
Mantra 2
तेऽरुणेभिर्वरमा पिशङ्गैः शुभे कं यान्ति रथतूर्भिरश्वैः । रुक्मो न चित्रः स्वधितीवान्पव्या रथस्य जङ्घनन्त भूम ॥
ସେମାନେ ଅରୁଣ ଓ ପିଶଙ୍ଗ (ଲାଲ-ଭୂରା) ବଳମାନଙ୍କ ସହ, ରଥର ଧାଉଁରେ ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ସହ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଭୂଷଣ ପରି ଚିତ୍ରମୟ, ଏବଂ ସ୍ୱଧିତି (କୁହାଡ଼ି) ଧାରୀ ପରି ଛେଦକ ଶକ୍ତିଯୁକ୍ତ—ରଥର ପବ୍ୟା (ଚକ୍ରର ପଟି/ଫେଲି) ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କରେ, ପ୍ରତିରୋଧକୁ ଦବାଇ ଦିଏ।
Mantra 3
श्रिये कं वो अधि तनूषु वाशीर्मेधा वना न कृणवन्त ऊर्ध्वा । युष्मभ्यं कं मरुतः सुजातास्तुविद्युम्नासो धनयन्ते अद्रिम् ॥
ଶ୍ରୀ ପାଇଁ—ତୁମ ତନୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ବାଣୀର ପ୍ରେରିତ ଧ୍ୱନି ଓ ମେଧା (ବୁଦ୍ଧି-ଶକ୍ତି) ଉର୍ଧ୍ୱଗାମୀ ହୋଇ ଉଠେ, ଯେପରି ବନ ଉପରକୁ ବଢ଼େ। ହେ ସୁଜାତ ମରୁତମାନେ, ତୁବିଦ୍ୟୁମ୍ନ (ବିଶାଳ ତେଜୋମୟ ମହିମା) ଧାରୀ, ତୁମ ପାଇଁ ସେମାନେ ଅଦ୍ରି (ପଥର)କୁ ଜୟ କରନ୍ତି—ଗୁପ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ବଳକୁ ବାହାରକୁ ଆଣି।
Mantra 4
अहानि गृध्राः पर्या व आगुरिमां धियं वार्कार्यां च देवीम् । ब्रह्म कृण्वन्तो गोतमासो अर्कैरूर्ध्वं नुनुद्र उत्सधिं पिबध्यै ॥
ଦିନକୁ ଦିନ, ଗୃଧ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ଆକାଂକ୍ଷୀ ହୋଇ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି—ଏହି ଧୀ (ଚିନ୍ତା-ପ୍ରେରଣା), ଏହି ଦେବୀ ୱାର୍କାର୍ୟା (ଆକାର ଦେଇଥିବା ପ୍ରେରଣା)। ଗୋତମମାନେ, ଅର୍କ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମ (ମନ୍ତ୍ର-ଶକ୍ତି) ଗଢ଼ି, ପାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସଧି (ଉତ୍ସର ଆସନ/ଆଧାର)କୁ ଉର୍ଧ୍ୱକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ଉଠାଇଛନ୍ତି।
Mantra 5
एतत्त्यन्न योजनमचेति सस्वर्ह यन्मरुतो गोतमो वः । पश्यन्हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान्विधावतो वराहून् ॥
ହେ ମରୁତମାନେ, ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ଅନୁପମ ଯୋଜନ (ଯୋଗ/ଯୋକିଂ) ଯାହା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି—ଗୋତମ ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ: ହିରଣ୍ୟଚକ୍ର (ସୁବର୍ଣ୍ଣଚକ୍ର)ଧାରୀ, ଅୟୋଦଂଷ୍ଟ୍ର (ଲୋହା ଦଂଷ୍ଟ୍ର)ଯୁକ୍ତ ବରାହମାନେ, ଧାଉଥିବା ପରି—ବାଧାକୁ ଚିରି ଉଖାଡ଼ିଦେଉଥିବା ଅଜେୟ ଶକ୍ତିମାନେ।
Mantra 6
एषा स्या वो मरुतोऽनुभर्त्री प्रति ष्टोभति वाघतो न वाणी । अस्तोभयद्वृथासामनु स्वधां गभस्त्योः ॥
ହେ ମରୁତମାନେ, ଏହି ବାଣୀ ତୁମମାନଙ୍କର ଅନୁଭର୍ତ୍ରୀ—ସହଚରୀ ଓ ଆଧାରଦାତ୍ରୀ—ଅଟେ; ଉପାସକର ବାଣୀ ପରି ସ୍ତୋତ୍ରଛନ୍ଦରେ ଏହା ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହୁଏ। ଏହା ସ୍ୱଚ୍ଛନ୍ଦ ପ୍ରବାହରେ ସାମଗାନ ଗୁଞ୍ଜାଇଛି; ତୁମ ସ୍ୱଧା—ତୁମ ସ୍ୱଭାବଜ ବଳର ନିୟମ—ଅନୁସାରେ, ତୁମ ଗଭସ୍ତ୍ୟୋଃ, ଅର୍ଥାତ୍ ଧରିରଖୁଥିବା ହସ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶକ୍ତିମାନେ ଧାରିତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
The Maruts are a powerful group of storm-deities—youthful, radiant, and fierce—who move with wind and lightning and are asked to bring protection, strength, and abundance.
The hymn asks the Maruts to come quickly to the rite, energize the worshippers with life-force and increase, and uphold them with their protective, disciplined power.
Here “brahman” means effective mantra-power. The Gotama poets say their hymns actively raise and channel divine energy, making the ritual a place where the Maruts can ‘drink’ delight and then bless the people.
Ask anything about Sukta 88 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.