Rig Veda 1.80.2: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 2

Sukta 1.80

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (Gautama) (traditional for RV 1.80)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

Recitation with translationRig Veda 1.80.2

Transliteration

sá tvā́ amadat vṛ́ṣā mádaḥ sómaḥ śyenā́bhṛtaḥ sutáḥ | yéna vṛtráṃ nír adbhyó jaghántha vajrinn ójasā́rcan ánu sva-rā́jyam ||

Translation

ଶ୍ୟେନ ଆଣିଥିବା, ସୁତ ହୋଇଥିବା ସେଇ ବୃଷଭ-ସଦୃଶ ମଦରୂପ ସୋମ ତୋତେ ଆନନ୍ଦିତ କଲା। ତାହାଦ୍ୱାରା, ହେ ବଜ୍ରିନ, ତୋର ଓଜସାରେ ତୁ ଜଳମଧ୍ୟରୁ ବୃତ୍ରକୁ ବାହାର କରି ଜଘନ୍ଥ (ବଧ କଲୁ); ସ୍ତୁତି ଗାଇ ଗାଇ ସ୍ୱରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अदद्: gave
• अदद्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दा (दाने)

• वृषा: the bull (mighty one)
• वृषा: कर्तृ (अदद्-क्रियायाः विशेषण/सम्बोधन-भावः)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक)

• मदः: intoxication, exhilaration
• मदः: कर्तृ/विशेष्य (सोमस्य)
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• सोमः: Soma (the pressed drink)
• सोमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• श्येनाभृतः: brought by the falcon
• श्येनाभृतः: करण (अभरण-कर्तृकरण-निर्देशः: ‘by the falcon’)
• Type: Adjective (past passive participle)
• Root: श्येन + √भृ (भरणे) → भृत (कृदन्त)

• सुतः: pressed, expressed
• सुतः: विशेषण (सोमस्य)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: √सु (सवने/प्रसवे; सोम-प्रसव) → सुत (कृदन्त)

• येन: by which
• येन: करण
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृत्रम्: Vṛtra
• वृत्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• निः: out, forth
• निः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: निः (उपसर्ग/अव्यय)

• अद्भ्यः: from the waters
• अद्भ्यः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक; जल) → अद्- (वेदिक-रूप)

• जघन्थ: you slew
• जघन्थ: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हन् (हिंसागत्योः; वध)

• वज्रिन्: O wielder of the thunderbolt
• वज्रिन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: वज्रिन् (प्रातिपदिक)

• ओजसा: with strength
• ओजसा: करण
• Type: Noun
• Root: ओजस् (प्रातिपदिक)

• अर्चन्: praising
• अर्चन्: कर्तृ (अनु-क्रियायाः सहभावः)
• Type: Verb (participle)
• Root: √अर्च् (पूजायाम्/स्तुतौ)

• अनु: after, following
• अनु: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वराज्यम्: sovereignty, self-rule
• स्वराज्यम्: कर्म/प्राप्य (अनु-गमनस्य)
• Type: Noun
• Root: स्वराज्य (प्रातिपदिक)