Sukta 1
Sukta 1.1
Madhucchandas Vaiśvāmitra
Agni
Gāyatrī
ଋଗ୍ବେଦର ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସୂକ୍ତରେ ଯଜ୍ଞର ପ୍ରଥମ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆଣିଦେବା ଦିବ୍ୟ ଦୂତ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧି ସ୍ଥାପକ। ନଅଟି ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦର ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଋଷି-ଇଚ୍ଛାପ୍ରେରିତ, ସତ୍ୟବାହୀ ଏବଂ “ଧନ-ଭଣ୍ଡାର”ର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାତା ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ଶେଷରେ ଉପାସକଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସେ ପିତା ପରି ସହଜେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଉନ୍ତୁ ବୋଲି ଆତ୍ମୀୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ରହିଛି।
Mantras
Mantra 1
अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् । होतारं रत्नधातमम् ॥
ମୁଁ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ—ଯଜ୍ଞର ପୁରୋହିତ, ଦେବ, ଋତ୍ୱିଜ; ହୋତା, ରତ୍ନଧାତମ—ଅନ୍ତରର ରତ୍ନ ସ୍ଥାପନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
Mantra 2
अग्निः पूर्वेभिॠषिभिरीड्यो नूतनैरुत । स देवाँ एह वक्षति ॥
ଅଗ୍ନି ପୂର୍ବ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏବଂ ନୂତନ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତ୍ୟ; ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିବ—ପ୍ରକାଶମୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଆମ ଅନ୍ତରେ ଆକର୍ଷି ଆଣିବ।
Mantra 3
अग्निना रयिमश्नवत्पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥
ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ରୟି—ଅନ୍ତର ଧନ—ଲାଭ କରୁ; ପୋଷଣ ଦିନେଦିନେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ; ଯଶସ୍ବୀ, ଏବଂ ବୀର୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
Mantra 4
अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅଧ୍ୱର—ଅର୍ପଣର ପବିତ୍ର ଯାତ୍ରା—କୁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ପରିଭୂ ହୋଇ ଆବରଣ କରି ଅଧିକାର କର; ସେଇ ଶକ୍ତିରେ ଯଜମାନ (ମାନବ ସାଧକ) ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ପ୍ରକାଶମୟ ଦେବଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ପହଞ୍ଚେ।
Mantra 5
अग्निर्होता कविक्रतुः सत्यश्चित्रश्रवस्तमः । देवो देवेभिरा गमत् ॥
ଅଗ୍ନି—ହୋତା, କବିକ୍ରତୁ (ଋଷିର ଇଚ୍ଛାସଦୃଶ ସଙ୍କଳ୍ପବାନ)—ସତ୍ୟ, ଏବଂ ଚିତ୍ରଶ୍ରବସ୍ତମ (ପ୍ରକାଶମୟ ପ୍ରେରଣାରେ ଅତି ସମୃଦ୍ଧ)—ସେଇ ଦେବଶକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଦେବଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆଗମନ କରୁ।
Mantra 6
यदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रं करिष्यसि । तवेत्तत्सत्यमङ्गिरः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଦାଶୁଷେ—ଅର୍ପଣକାରୀ ଦାତା ପାଇଁ—ତୁମେ ଯେ ଭଦ୍ର କଲ୍ୟାଣ ଗଢ଼ି ଦେବ; ହେ ଅଙ୍ଗିରସ, ସେଇ ତୁମର ସତ୍ୟ କର୍ମ—ତୁମର ପ୍ରତିଜ୍ଞାତ ଉପକାର ଆମ ଭିତରେ ନିଶ୍ଚିତ ଯଥାର୍ଥତା ହୋଇ ଉଠେ।
Mantra 7
उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धिया वयम् । नमो भरन्त एमसि ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଦିନେଦିନେ ତୁମ ନିକଟକୁ ଆସୁଛୁ; ରାତିରେ ଓ ଉଷାର ଆଗମନେ ଜାଗ୍ରତ ଧିୟା ସହ ତୁମ ପାଖକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛୁ; ନମସ୍କାର ଅର୍ପଣ କରି, ତୁମ ତେଜୋମୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଓ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ପ୍ରବେଶ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛୁ।
Mantra 8
राजन्तमध्वराणां गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥
ଅଧ୍ୱରମାନଙ୍କର ରାଜସ ତେଜ, ଋତର ଗୋପା, ଦୀଦିବିତ ପ୍ରକାଶମାନ—ସେଇ ଅଗ୍ନି—ନିଜ ଦମେ (ଆମ ଅନ୍ତରେ) ନିରନ୍ତର ବର୍ଧିତ ହୁଏ।
Mantra 9
स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव । सचस्वा नः स्वस्तये ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଇଁ ପୁତ୍ର ପ୍ରତି ପିତା ପରି—ସୁଲଭ ଉପାୟନ ଓ ନେତୃତ୍ୱକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ—ହେଉ; ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ଆମ ସହ ଯୁକ୍ତ ରୁହ, ଋତର ଯଥାକ୍ରମରେ ଆତ୍ମାର ସୁରକ୍ଷିତ ବିକାଶ ପାଇଁ।
Frequently Asked Questions
Because Agni is the mediator of the sacrifice: he carries offerings to the gods and brings the gods’ powers into the rite. Invoking him first establishes the yajña and makes all later invocations effective.
It means “placed in front” or “foremost priest.” The hymn presents Agni as the guiding presence at the head of the sacrifice—both ritually (the fire in front) and spiritually (the leading divine will).
The hymn asks Agni to bring the gods, ensure successful worship, and grant ‘treasures’—prosperity, strength, and inspired clarity—ending with a prayer for svasti (secure well-being) and protection like a father.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.