ଦେବୀ in the Padma Purana

ଶାଳିଗ୍ରାମେ ସେ ‘ମହାଦେବୀ’; ଶିବଲିଙ୍ଗେ ‘ଜଳପ୍ରିୟା’। ମାୟାପୁରୀରେ ସେ ‘କୁମାରୀ’, ଏବଂ ସନ୍ତାନ-ପ୍ରାପ୍ତିରେ ସେଇ ‘ଲଲିତା’ ଭାବେ ପରିଚିତ।

ହେ ବରାନନେ! ପୁଣ୍ୟ ନଗରମାନଙ୍କରେ ଓ ଆଶ୍ରମମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାଦେବୀ, ତୁମର ବାସ ଅଛି; ଏବଂ ବନ ଓ ଉପବନରେ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

ସେଠାରେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରୁ। ଏବଂ ବିନାୟକଙ୍କୁ ବିନ୍ୟାସ କରି କମଳା ଓ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରୁ।

ରୁଦ୍ର ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲେ— “ତୁମେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ହେ ମହାମାୟା ଦେବି, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି ତାହା କୁହ।”

“ଜଗଦ୍ବନ୍ଦ୍ୟେ, ଜଗନ୍ମାତା” ବୋଲି କହି ସ୍ପର୍ଶ କରି ସେ ବନ୍ଦନା କଲେ। ପରେ ସେ ଦେବୀ ପାଦ ଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକୋଚି ନିଜ ହାତରେ ହରିଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ।

କୁଣ୍ଡବାପୀରେ ସେ ‘ଶୁଭାଙ୍ଗ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସାରଣ୍ୟାରେ ‘ତକ୍ଷକ’। ଅକ୍ଷୋଟରେ ‘ପାପହା’ ଏବଂ ଅମ୍ବିକାରେ ‘ସୁଦର୍ଶନ’ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ।

ତେବେ ମାୟା ମହାମାୟାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲା; ଏବଂ ମୌର୍ବଜନ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ସେଇ ତାମସୀ ଶକ୍ତିକୁ ଦହି, ଯୁଗାନ୍ତରେ ଦୀପ୍ତ ଜ୍ୱାଳାର ଜନନୀକୁ ପ୍ରକଟ କଲା।

ହେ ଭଗବତୀ! ସ୍ଥିର ଭକ୍ତଜନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ମୁଁ ତୁମ ଚରଣାଶ୍ରୟକୁ ଆସିଛି। ଏଠାରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତୁମ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳାର ପ୍ରକାଶକୁ ଶୁଣିବା ଓ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭବ କରିବାରେ ନିବିଷ୍ଟ ରହୁ—ଏହି ଦାନ କର।

ମୋର ବରଦାନରେ ତୋର ଶିଶ୍ନ ମେଷର ଅଣ୍ଡ ସଦୃଶ ହେବ। ଏହିପରି କହି ଜଗନ୍ମାତା ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

ହେ ମହାଦେବୀ, ହେ ଭାଗୀରଥୀ! ଅମୃତଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପବିତ୍ର କର। ଯେ ଏହି ତିନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶ୍ଲୋକ ଜପ କରି ଜାହ୍ନବୀ (ଗଙ୍ଗା) ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।

ସେହି ପତ୍ର ଉପରେ ମହାଦେବୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ବସାଇଲେ। କେଶବ ଶୁଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ।

ପୁରାଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ‘ମହାମାୟା’ ବୋଲି କହନ୍ତି—ଯିଏ ଜଗତକୁ ମୋହିତ କରେ। ଏହା କହି ଦେବୀ ଚାଲିଗଲେ ଏବଂ ପିପ୍ପଳ (ଅଶ୍ୱତ୍ଥ) ଗଛ ପାଖରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

ସେ ମହାଦେବୀ ତୀର୍ଥମାତା, ପାପରାଶିବିନାଶିନୀ। ତାଙ୍କ ଦୁଇ କୂଳର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଯେଉଁଠି ମନୁଷ୍ୟ ବସେ, ସେଠି ସେ ସୁଖୀ ହୁଏ।

ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ଏବମସ୍ତୁ। ଦେବମାନେ ଭିଡ଼ିଥିବା ନନ୍ଦନ ବନ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦର୍ଶାଇବି।

ତେବେ ମହାମାୟାରୂପିଣୀ ନିଦ୍ରା ତାହାର ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗରେ ଗତି କରେ; ହୃଦୟେ, କଣ୍ଠେ, ମୁଖେ ଓ ନାସିକାଗ୍ରେ ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

କାମବାଣରେ ପୀଡିତ ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଦାନବ, ପୂର୍ବେ ଦେଖିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାମାୟାକୁ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ମରଣ କଲା।

ସେଠାରେ ବିଘ୍ନେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କର ଅଧୀଶ୍ୱରୀ ଶାରଦା ସୁରେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ; ତଦୁପରି ଜାତବେଦା, ମହାମାୟା, ଚଣ୍ଡିକା ଓ ସେହି କ୍ଷେତ୍ରନାୟକ (କ୍ଷେତ୍ରପାଳ)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମହାଦେବୀ ଥିଲେ; ନାମରେ ସେ ‘ଅନୌପମ୍ୟା’ (ଅତୁଳନୀୟା) ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।

ଦେବ କହିଲେ—“ହେ ମହାଦେବୀ, ତୁମେ ବୁଝୁନାହ; ଏହା କ୍ରୋଧର ପ୍ରେରଣାରେ କରାଯାଇଛି। ଯଥାର୍ଥ ସତ୍ୟକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖାଇବି, ଏବଂ ତୁମକୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ ସେହି କାମ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କରିବି।”

ସେଠାରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ମହାତ୍ମାମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ମୋର ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପରମ ନିୟମରେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ ନିବାସ କରନ୍ତି।