Sukta 5
Rishi: Atharvanic/Brāhmaṇa-style anonymous (as typical for AV ritual-prose hymnic units)
Devata: Yajña (sacrifice personified) / Virāj as cosmic principle
Chandas: Mixed/prose-like triṣṭubh-jagatī cadence; brāhmaṇa-style diction (not a strict RV hymn meter)
AV 9.5 ଅଜ-ପଞ୍ଚୌଦନ (ଛାଗ ସହ ପଞ୍ଚବିଧ ଖିର/ଓଦନ) କୁ ‘ଅପରିମିତ’ (aparimita) ଯଜ୍ଞ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ—ଯାହାର ଦେହ ନିଜେ ବିଶ୍ୱ, ଏବଂ ଏହିପରି ଭାବେ ସାଧାରଣ ମାପରୁ ଅଧିକ ଯଜ୍ଞ-ପୁଣ୍ୟକୁ ବହୁଗୁଣା କରେ। ବଳି/କ୍ରିୟାକୁ ସତ୍ୟ (satya), ଋତ (ṛta), ଶ୍ରଦ୍ଧା (śraddhā) ଓ ବିରାଜ (Virāj) ସହ ଏକାତ୍ମ କରି, ଏହି ସୂକ୍ତ ଅର୍ପଣକୁ ସମଗ୍ର-ଜଗତୀୟ କର୍ମ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରେ; ଯାହା ଯଜମାନଙ୍କୁ ‘ଅପରିମିତ ଲୋକ’ (aparimita loka) ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ।
Mantras
Mantra 1
पञ्चौदनो अजः। आ न॑यै॒तमा र॑भस्व सु॒कृतां॑ लो॒कमपि॑ गच्छतु प्रजा॒नन्। ती॒र्त्वा तमां॑सि बहु॒धा म॒हान्त्य॒जो नाक॒मा क्र॑मतां तृ॒तीय॑म्
ପଞ୍ଚୌଦନ ଅଜ (ଛାଗ): ଏହି ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯା; ତାକୁ ଧରି, ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ପରି, ସୁକୃତ (ସତ୍କର୍ମୀ) ଲୋକଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଦିଅ। ଅନେକ ଓ ମହାନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅଜ ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତ ହେଉ।
Mantra 2
इन्द्रा॑य भा॒गं परि॑ त्वा नयाम्य॒स्मिन् य॒ज्ञे यज॑मानाय सू॒रिम्। ये नो॑ द्वि॒षन्त्यनु तान् र॑भ॒स्वाना॑गसो॒ यज॑मानस्य वी॒राः
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାଗ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାବିଧି ଆଗେ ନେଇଯାଉଛି—ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଯଜମାନ ପାଇଁ, ଉଦାର ଦାତା (ସୂରି) ଭାବେ। ଯେମାନେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ତୁମେ ଧାଇ ଧର; ଯଜମାନଙ୍କ ବୀରମାନେ ନିର୍ଦୋଷ (ଅନାଗସ) ଅଟନ୍ତି।
Mantra 3
प्र प॒दोऽव॑ नेनिग्धि॒ दुश्च॑रितं॒ यच्च॒चार॑ शु॒द्धैः श॒फैरा क्र॑मतां प्रजा॒नन्। ती॒र्त्वा तमां॑सि बहु॒धा वि॒पश्य॑न्न॒जो नाक॒मा क्र॑मतां तृ॒तीय॑म्
ପଦଚିହ୍ନରୁ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟ—ଯାହା କିଛି କରାଯାଇଥାଏ—ତାହାକୁ ପୁଛି ତଳେ ପକାଇ ଦିଅ। ଶୁଦ୍ଧ ଖୁରରେ ସେ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ପରି ପଦକ୍ଷେପ ରଖୁ। ବହୁପ୍ରକାର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖୁଥିବା, ଅଜ (ଛେଳି) ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗ (ନାକ) କୁ ଉପରେ ଚଢ଼ୁ।
Mantra 4
अनु॑च्छ्य श्या॒मेन॒ त्वच॑मे॒तां वि॑शस्तर्यथाप॒र्व॑१सिना॒ माभि मं॑स्थाः । माभि द्रु॑हः परु॒शः क॑ल्पयैनं तृ॒तीये॒ नाके॒ अधि॒ वि श्र॑यैनम्
ଏହି ଶ୍ୟାମ (କଳା) ଚର୍ମରେ ତାକୁ ଢାକିଦିଅ—ସନ୍ଧିସନ୍ଧି ଭାବେ—ଯେପରି ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ନଯାଉ; ଆମ ଉପରେ ଲଗାଇ ନଦିଅ। ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଦ୍ରୋହୀ, କ୍ରୂର କ୍ଷତି ଗଢ଼ା ନହେଉ; ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗ (ନାକ)ରେ ତାକୁ ଉପରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କର।
Mantra 5
ऋ॒चा कु॒म्भीमध्य॒ग्नौ श्र॑या॒म्या सि॑ञ्चोद॒कमव॑ धेह्येनम्। प॒र्याध॑त्ता॒ग्निना॑ शमितारः शृ॒तो ग॑च्छतु सु॒कृतां॒ यत्र॑ लो॒कः
ଋଚା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ କୁମ୍ଭୀକୁ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି; ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କର; ତାକୁ ତାହାରେ ବସାଅ। ଶମିତାର (ଶାନ୍ତ କରୁଥିବା ସେବକ) ଅଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଚାରିପଟେ ଆବୃତ କରୁନ୍ତୁ; ପକ୍କ ହେଲେ ସେ ସୁକୃତମାନଙ୍କର ଲୋକ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠାକୁ ଯାଉ।
Mantra 6
उत् क्रा॒मातः॒ परि॒ चेदत॑प्तस्त॒प्ताच्च॒रोरधि॒ नाकं॑ तृ॒तीय॑म्। अ॒ग्नेर॒ग्निरधि॒ सं ब॑भूविथ॒ ज्योति॑ष्मन्तम॒भि लो॒कं ज॑यै॒तम्
ଆଗକୁ ପଦକ୍ଷେପ କରିବାରୁ (ଉତ୍କ୍ରାମାତଃ)—ଯଦି ସେ ଅର୍ଧପାକ/ଅପକ୍ୱ ନୁହେଁ—ଭଲଭାବେ ତପିଥିବା ଏବଂ ପକା ଚରୁ (ଚରୋଃ) ଅର୍ପଣରୁ, ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ (ନାକଂ ତୃତୀୟମ୍) ଆରୋହଣ କର। ଅଗ୍ନିର ଉପରେ ଅଗ୍ନି ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି; ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ ଲୋକକୁ ଜିତ—ସେ ତୁମର ଭାଗ ହେଉ।
Mantra 7
अ॒जो अ॒ग्निर॒जमु॒ ज्योति॑राहुर॒जं जीव॑ता ब्र॒ह्मणे॒ देय॑माहुः । अ॒जस्तमां॒स्यप॑ हन्ति दू॒रम॒स्मिंल्लो॒के श्र॒द्दधा॑नेन द॒त्तः
ଅଜ (ଅଜନ୍ମା) ଅଗ୍ନି ଅଟେ—ଅଜକୁ ହିଁ ସେମାନେ ଜ୍ୟୋତି (ପ୍ରକାଶ) ବୋଲି କହନ୍ତି; ଅଜ, ଜୀବନ ଦେଇଥିବା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ବୋଲି ସେମାନେ କହନ୍ତି। ଏହି ଲୋକରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଏହା ଦାନ ହେଲେ, ଅଜ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ ଦିଏ।
Mantra 8
पञ्चौ॑दनः पञ्च॒धा वि क्र॑मतामाक्रं॒स्यमा॑न॒स्त्रीणि॒ ज्योतीं॑षि । ई॒जा॒नानां॑ सु॒कृतां॒ प्रेहि॒ मध्यं॑ तृ॒तीये॒ नाके॒ अधि॒ वि श्र॑यस्व
ପଞ୍ଚୌଦନ (ପାଞ୍ଚବିଧ ଓଦନ) ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରେ ପଦକ୍ଷେପ କରୁ, ପାଞ୍ଚ ଭାଗରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁ; ଆଗକୁ ନେଇଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ତିନି ଜ୍ୟୋତି (ପ୍ରକାଶ) ଲାଭ କରୁ। ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଓ ସୁକୃତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଆଗେ ବଢ଼; ତୃତୀୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେଠାରେ ତୁମେ ସ୍ଥିର ଆସନ ଆଶ୍ରୟ କର।
Mantra 9
अजा रो॑ह सु॒कृतां॒ यत्र॑ लो॒कः श॑र॒भो न च॒त्तोऽति॑ दु॒र्गान्ये॑षः । पञ्चौ॑दनो ब्र॒ह्मणे॑ दी॒यमा॑नः॒ स दा॒तारं॒ तृप्त्या॑ तर्पयाति
ହେ ଅଜା, ଯେଉଁଠାରେ ସୁକୃତମାନଙ୍କର ଲୋକ ଅଛି ସେଠାକୁ ଆରୋହଣ କର; ଶରଭ ପରି, ନ ପଡ଼ି, କଠିନ ସଙ୍କଟପଥଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କର। ପଞ୍ଚୌଦନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ହେଲେ, ସେଇ ଦାନ ଦାତାକୁ ତୃପ୍ତି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ପରିତୃପ୍ତ କରେ।
Mantra 10
अ॒जस्त्रि॑ना॒के त्रि॑दि॒वे त्रि॑पृ॒ष्ठे नाक॑स्य पृ॒ष्ठे द॑दि॒वांसं॑ दधाति । पञ्चौ॑दनो ब्र॒ह्मणे॑ दी॒यमा॑नो वि॒श्वरू॑पा धे॒नुः का॑म॒दुघा॒स्येका॑
ଅଜ (ଅଜସ୍ତ୍ରି) ତ୍ରିବିଧ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ତ୍ରିବିଧ ଦ୍ୟୌରେ, ତ୍ରିବିଧ ଶିଖର ଉପରେ—ସ୍ୱର୍ଗର ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଦାନକର୍ତ୍ତାକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ। ପଞ୍ଚୌଦନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନରୂପେ ଦିଆଯାଉଥିବାବେଳେ, ସେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱରୂପା, କାମଦୁଘା—ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଦୋହିଦେବା ଏକମାତ୍ର ଧେନୁ ହୁଏ।
Mantra 11
ए॒तद् वो॒ ज्योतिः॑ पितरस्तृ॒तीयं॒ पञ्चौ॑दनं ब्र॒ह्मणे॒ऽजं द॑दाति । अ॒जस्तमां॒स्यप॑ हन्ति दू॒रम॒स्मिंल्लो॒के श्र॒द्दधा॑नेन द॒त्तः
ହେ ପିତୃମାନେ, ଏହା ତୁମମାନଙ୍କର ତୃତୀୟ ଜ୍ୟୋତି: ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଞ୍ଚୌଦନ (ପାଞ୍ଚବିଧ ଅନ୍ନ-ପାୟସ) ସହ ଅଜ (ଛେଳି) ଦାନ କରେ। ଅଜ ଅନ୍ଧକାରମାନଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ହଂକାଇ ଦିଏ—ଏହି ଲୋକରେ—ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦତ୍ତ ହେଲେ।
Mantra 12
ई॒जा॒नानां॑ सु॒कृतां॑ लो॒कमीप्स॒न् पञ्चौ॑दनं ब्र॒ह्मणे॒ऽजं द॑दाति । स व्याऽप्तिम॒भि लो॒कं ज॑यै॒तं शि॒वो॒३ऽस्मभ्यं॒ प्रति॑गृहीतो अस्तु
ଯଜ୍ଞକାରୀମାନଙ୍କର, ସୁକୃତକାରୀମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପଞ୍ଚୌଦନ ସହ ଅଜକୁ ଦାନ କରେ। ତେଣୁ ସେ ଏହି ଲୋକକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାପ୍ତି/ପ୍ରାପ୍ତି ସହିତ ଜୟ କରୁ; ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରତିଗୃହୀତ (ଗ୍ରହୀତ) ହେଲେ ତାହା ଆମ ପାଇଁ ଶିବ (ମଙ୍ଗଳ) ହେଉ।
Mantra 13
अ॒जो ह्य॑१ग्नेरज॑निष्ट॒ शोका॒द् विप्रो॒ विप्र॑स्य॒ सह॑सो विप॒श्चित्। इ॒ष्टं पू॒र्तम॒भिपू॑र्तं॒ वष॑ट्कृतं॒ तद् दे॒वा ऋ॑तु॒शः क॑ल्पयन्तु
ଅଗ୍ନିର ଶୋକ-ଦାହରୁ ଅଜ ଜନ୍ମିଲା—ବିପ୍ର, ବିପ୍ରର ସହସ (ବଳ)ରୁ, ବିପଶ୍ଚିତ୍ (ବିବେକୀ/ବିଦ୍ୱାନ)। ଇଷ୍ଟ (ଯଜ୍ଞ), ପୂର୍ତ (ପୁଣ୍ୟକର୍ମ), ଅଭିପୂର୍ତ (ଅତିପୂର୍ତ ପୁଣ୍ୟ), ଏବଂ ବଷଟ୍କୃତ (ବଷଟ୍ ସହ କୃତ) — ସେସବୁକୁ ଦେବମାନେ ଋତୁଶଃ (ଋତୁଅନୁସାରେ) ଓ କ୍ରମଶଃ ଯଥାଫଳ ଭାବେ ସଫଳ କରନ୍ତୁ।
Mantra 14
अ॒मो॒तं वासो॑ दद्या॒द्धिर॑ण्य॒मपि॒ दक्षि॑णाम्। तथा॑ लो॒कान्त्समा॑प्नोति॒ ये दि॒व्या ये च॒ पार्थि॑वाः
ସେ ଉତ୍ତମ (ପସନ୍ଦର) ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରୁ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା ରୂପେ ହିରଣ୍ୟ (ସୁନା) ମଧ୍ୟ ଦିଅ। ଏପରି କଲେ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ଯେ ଦିବ୍ୟ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ) ଓ ଯେ ପାର୍ଥିବ (ଭୂମିସମ୍ବନ୍ଧୀୟ)।
Mantra 15
ए॒तास्त्वा॒जोप॑ यन्तु॒ धाराः॑ सो॒म्या दे॒वीर्घृ॒तपृ॑ष्ठा मधु॒श्चुतः॑ । स्त॒भा॒न पृ॑थि॒वीमु॒त द्यां नाक॑स्य पृ॒ष्ठेऽधि॑ स॒प्तर॑श्मौ
ହେ ଅଜ (ଛେଳି), ଏହି ଧାରାମାନେ ତୋ ପାଖକୁ ଆସୁନ୍ତୁ—ସୋମ୍ୟ ମଧୁର, ଦିବ୍ୟ, ଘୃତକୁ ପୃଷ୍ଠ (ପିଠ) ଭାବେ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମଧୁ ଝରାଉଥିବା। ସେମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଓ ଦ୍ୟାମ୍ (ଆକାଶ) କୁ ଧାରଣ କରି ରଖନ୍ତି; ନାକସ୍ୟ (ଗଗନ) ଶିଖର ଉପରେ, ସପ୍ତରଶ୍ମି (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ।
Mantra 16
अ॒जो॒३स्यज॑ स्वर्गोऽसि॒ त्वया॑ लो॒कमङ्गि॑रसः॒ प्राजा॑नन्। तं लो॒कं पुण्यं॒ प्र ज्ञे॑षम्
ହେ ଅଜା, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗମୁଖୀ; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଅଙ୍ଗିରସମାନେ ଲୋକକୁ ଜାଣିଲେ। ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଲୋକକୁ—ମୁଁ ଲାଭ କରିବି, ମୁଁ ତାହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବି।
Mantra 17
येना॑ स॒हस्रं॒ वह॑सि॒ येना॑ग्ने सर्ववेद॒सम्। तेने॒मं य॒ज्ञं नो॑ वह॒ स्वऽर्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे
ଯେନା ତୁମେ ସହସ୍ରକୁ ବହନ କର, ଯେନା, ହେ ଅଗ୍ନି, ସର୍ବବେଦସ (ସର୍ବଜ୍ଞ)କୁ ବହନ କର—ସେହି ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ବହନ କର, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ପାଇଁ।
Mantra 18
अ॒जः प॒क्वः स्व॒र्गे लो॒के द॑धाति॒ पञ्चौ॑दनो॒ निरृ॑तिं॒ बाध॑मानः । तेन॑ लो॒कान्त्सूर्य॑वतो जयेम
ପକ୍ୱ ଅଜା ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଲୋକରେ (ଆମକୁ) ସ୍ଥାପନ କରେ; ପଞ୍ଚୌଦନ ନିରୃତିକୁ ତାଡ଼ି ଦୂର କରେ। ତାହା ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆମେ ଜୟ କରିବା।
Mantra 19
यं ब्रा॑ह्म॒णे नि॑द॒धे यं च॑ वि॒क्षु या वि॒प्रुष॑ ओद॒नाना॑म॒जस्य॑ । सर्वं॒ तद॑ग्ने सुकृ॒तस्य॑ लो॒के जा॑नी॒तान्नः॑ सं॒गम॑ने पथी॒नाम्
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ସେ ଯେ ଅଂଶ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ, ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ (ଅଂଶ) ରଖେ; ଅଜ (ଅଜ)ର ଓଦନ-ଅର୍ପଣମାନଙ୍କ (ଓଦନାନାମ୍) ଯେ କଣିକା/ବିନ୍ଦୁ (ବିପ୍ରୁଷଃ) ଅଛି—ସେ ସବୁକୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ପୁଣ୍ୟର ଲୋକରେ ଆମ ପାଇଁ ଜାଣି ସ୍ୱୀକାର କର; ପଥମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗମସ୍ଥାନରେ (ପଥୀନାମ୍ ସଙ୍ଗମନେ) ଆମକୁ (ତାହାର ଫଳ) ଦିଅ।
Mantra 20
अ॒जो वा इ॒दमग्ने॒ व्यऽक्रमत॒ तस्योर॑ इ॒यम॑भव॒द् द्यौः पृ॒ष्ठम्। अ॒न्तरि॑क्षं॒ मध्यं॒ दिशः॑ पा॒र्श्वे स॑मु॒द्रौ कु॒क्षी
ହେ ଅଗ୍ନି, ଅଜ (ଅଜ) ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସବୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆଗେଇ ଯାଇ ବ୍ୟାପିଲା; ତାହାର ଉରସ୍ ଭାବେ ଏହା (ଏହି ଲୋକ/ପୃଥିବୀ) ହେଲା, ପୃଷ୍ଠ ଭାବେ ଦ୍ୟୌଃ (ଆକାଶ) ହେଲା; ମଧ୍ୟ ଭାବେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ହେଲା; ଦିଗମାନେ ପାର୍ଶ୍ୱ ହେଲେ; ଦୁଇ ସମୁଦ୍ର ଦୁଇ କୁକ୍ଷୀ (ଉଦର) ହେଲେ।
Mantra 21
स॒त्यं च॒र्तं च॒ चक्षु॑षी॒ विश्वं॑ स॒त्यं श्र॒द्धा प्रा॒णो वि॒राट् शिरः॑ । ए॒ष वा अप॑रिमितो य॒ज्ञो यद॒जः पञ्चौ॑दनः
ସତ୍ୟ ଓ ଋତ ତାହାର ଦୁଇ ନେତ୍ର; ସମସ୍ତଂ ସତ୍ୟ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ତାହାର ପ୍ରାଣ; ବିରାଟ୍ ତାହାର ଶିର। ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଅପରିମିତ ଯଜ୍ଞ—ଅର୍ଥାତ୍ ପଞ୍ଚୌଦନସହିତ ଅଜ (ଛେଳି)।
Mantra 22
अप॑रिमितमे॒व य॒ज्ञमा॒प्नोत्यप॑रिमितं लो॒कमव॑ रुन्धे । यो॒३ऽजं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ଅପରିମିତ ଯଜ୍ଞକୁ ନିଶ୍ଚୟ ସେ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଅପରିମିତ ଲୋକକୁ ନିଜ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ କରେ—ଯେ ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷ (ଦକ୍ଷିଣାଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତ) ପଞ୍ଚୌଦନସହିତ ଅଜକୁ ଦାନ କରେ।
Mantra 23
नास्यास्थी॑नि भिन्द्या॒न्न म॒ज्ज्ञो निर्ध॑येत्। सर्व॑मेनं समा॒दाये॒दमि॑दं॒ प्र वे॑शयेत्
ତାହାର ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିବ ନାହିଁ, ନ ମଜ୍ଜା (ମଜ୍ଜ୍ଞଃ) ଖୁରେଇ କାଢ଼ିବ। ସମସ୍ତକୁ ଏକତ୍ର କରି—ଏଠି, ହଁ ଏଠି ମଧ୍ୟ—ନିୟତ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବେଶ କରାଉ।
Mantra 24
इ॒दमि॑दमे॒वास्य॑ रू॒पं भ॑वति॒ तेनै॑नं॒ सं ग॑मयति । इषं॒ मह॒ ऊर्ज॑मस्मै दुहे॒ यो॒३ऽजं पञ्चौ॑दनं दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
‘ଏହି—ଏହି ନିଶ୍ଚୟ’ ତାହାର ରୂପ ହୁଏ; ତାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ତାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧିରେ ପହଞ୍ଚାଏ। ଇଷ୍ (ପୋଷଣ), ମହ (ମହତ୍ତ୍ୱ) ଓ ଊର୍ଜ୍ (ସ୍ଥାୟୀ ବଳ) ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୋହାଯାଏ—ଯେ ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷରେ ଦୀପ୍ତ ‘ପଞ୍ଚୌଦନ’ ସହିତ ଅଜ (ଛାଗ) ଦାନ କରେ।
Mantra 25
पञ्च॑ रु॒क्मा पञ्च॒ नवा॑नि॒ वस्त्रा॒ पञ्चा॑स्मै धे॒नवः॑ काम॒दुघा॑ भवन्ति । यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ପାଞ୍ଚ ରୁକ୍ମ (ସୁବର୍ଣ୍ଣାଭୂଷଣ), ପାଞ୍ଚ ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର, ଏବଂ ପାଞ୍ଚ କାମଦୁଘା ଧେନୁ ତାଙ୍କର ହୁଏ—ଯେ ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷରେ ଦୀପ୍ତ ‘ପଞ୍ଚୌଦନ’ ସହିତ ଅଜ (ଛାଗ) ଦାନ କରେ।
Mantra 26
पञ्च॑ रु॒क्मा ज्योति॑रस्मै भवन्ति॒ वर्म॒ वासां॑सि त॒न्वेऽ भवन्ति । स्व॒र्गं लो॒कम॑श्नुते॒ यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପାଞ୍ଚ ରୁକ୍ମ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ର) ଆଲୋକ ହୋଇଯାଏ; ତାଙ୍କ ଦେହ ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର କବଚ ସମାନ ହୁଏ। ଯେ ଯୋକ-ଟିମ୍ (ଯୁଗଳ ବଳଦ), ପଞ୍ଚୌଦନ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାର ଜ୍ୟୋତିରେ ଦୀପ୍ତ ଯଜ୍ଞଦାନ ଦିଏ—ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
Mantra 27
या पूर्वं॒ पतिं॑ वि॒त्त्वाथा॒न्यं वि॒न्दतेऽप॑रम्। पञ्चौ॑दनं च॒ ताव॒जं ददा॑तो॒ न वि यो॑षतः
ଯେ ସ୍ତ୍ରୀ ପୂର୍ବରୁ ପତିକୁ ଜାଣି ପରେ ଅନ୍ୟ—ପରବର୍ତ୍ତୀ ପତିକୁ ପାଏ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଯଦି ପଞ୍ଚୌଦନ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଅଜ (ଛେଳି) ଦାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
Mantra 28
स॒मा॒नलो॑को भवति पुन॒र्भुवाप॑रः॒ पतिः॑ । यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପତି ସେଇ ଏକେ ଲୋକର ସହଭାଗୀ ହୁଏ—ଯେ ଯୁଗଳ (ଜୋଡ଼ା-ବଳଦ), ପଞ୍ଚୌଦନ (ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଅନ୍ନ-ଆହୁତି) ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷ (ଦକ୍ଷିଣା-ଦାନରେ ଦୀପ୍ତ ଯଜ୍ଞବିଧି) ଦାନ କରେ।
Mantra 29
अ॒नु॒पूर्व॒व॑त्सां धे॒नुम॑न॒ड्वाह॑मुप॒बर्ह॑णम्। वासो॒ हिर॑ण्यं द॒त्त्वा ते य॑न्ति॒ दिव॑मुत्त॒माम्
କ୍ରମାନୁସାରେ ବଛଡ଼ା ସହିତ ଦୁଧାଳୁ ଧେନୁ, ଅନଡ୍ୱାହ (ହଳ ବୋହୁଥିବା ବଳଦ), ଉପବର୍ହଣ (ଆସନ/କୁଶନ), ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁନା—ଏସବୁ ଦାନ କରି ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
Mantra 30
आ॒त्मानं॑ पि॒तरं॑ पु॒त्रं पौत्रं॑ पिताम॒हम्। जा॒यां जनि॑त्रीं मा॒तरं॒ ये प्रि॒यास्तानुप॑ ह्वये
ମୁଁ ନିଜକୁ, ପିତାକୁ, ପୁତ୍ରକୁ, ପୌତ୍ରକୁ, ପିତାମହକୁ; ଜାୟାକୁ, ଜନିତ୍ରୀକୁ, ମାତାକୁ—ଯେମାନେ ପ୍ରିୟ, ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଡାକୁଛି।
Mantra 31
यो वै नैदा॑घं॒ नाम॒र्तुं वेद॑ । ए॒ष वै नैदा॑घो॒ नाम॒र्तुर्यद॒जः पञ्चौ॑दनः । निरे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रियं॑ दहति॒ भव॑त्या॒त्मना॑ । यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ଯେ ନିଶ୍ଚୟ ‘ନୈଦାଘ’ ନାମକ ଋତୁକୁ ନାମରେ ଜାଣେ—ଏହି ହେଉଛି ନୈଦାଘ ଋତୁ: ପଞ୍ଚୌଦନ (ପାଞ୍ଚବିଧ ଓଦନ) ସହିତ ଅଜ (ଛେଳି)। ଯେ ଅଜ ଓ ପଞ୍ଚୌଦନକୁ ଦକ୍ଷିଣାରୂପେ, ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମାନ ଦାନ (ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷ) ଭାବେ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଅପ୍ରିୟ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ (ଭ୍ରାତୃବ୍ୟ)ର ଶ୍ରୀ (ତେଜ/ସମୃଦ୍ଧି)କୁ ସମୂଳ ଦହନ କରି ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅଧିକାର କରେ।
Mantra 32
यो वै कु॒र्वन्तं॒ नाम॒र्तुं वेद॑ । कु॒र्व॒तींकु॑र्वतीमे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रिय॒मा द॑त्ते । ए॒ष वै कु॒र्वन्नाम॒र्तुर्यद॒जः पञ्चौ॑दनः । निरे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रियं॑ दहति॒ भव॑त्या॒त्मना॑। यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑नाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ଯେ ନିଶ୍ଚୟ ‘କୁର୍ବନ୍ତ’ ନାମକ ଋତୁକୁ ନାମରେ ଜାଣେ, ସେ ଅପ୍ରିୟ ଭ୍ରାତୃବ୍ୟ (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ)ର ଶ୍ରୀକୁ—ହଁ, ‘କୁର୍ବତୀ’କୁ ମଧ୍ୟ—ନିଜ ପାଖକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଏହି ହେଉଛି କୁର୍ବନ୍ତ ଋତୁ: ପଞ୍ଚୌଦନ ସହିତ ଅଜ (ଛେଳି)। ଯେ ଅଜ ଓ ପଞ୍ଚୌଦନକୁ ଦକ୍ଷିଣାରୂପେ, ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷ ଦାନ ଭାବେ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଶତ୍ରୁର ଶ୍ରୀକୁ ସମୂଳ ଦହନ କରି ନିଜେ ତାହାର ଅଧିକାରୀ ହୁଏ।
Mantra 33
यो वै सं॒यन्तं॒ नाम॒र्तुं वेद॑ । सं॒य॒तींसं॑यतीमे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रिय॒मा द॑त्ते । ए॒ष वै सं॒यन्नाम॒र्तुर्यद॒जः पञ्चौ॑दनः । निरे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रियं॑ दहति॒ भव॑त्या॒त्मना॑। यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ଯେ ନିଶ୍ଚୟ ‘ସଂୟନ୍ତ’ ନାମକ ଋତୁକୁ ନାମରେ ଜାଣେ, ସେ ଅପ୍ରିୟ ଶତ୍ରୁ-ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧୀ (ଭ୍ରାତୃବ୍ୟ)ର ଶ୍ରୀ (ତେଜ, ସମୃଦ୍ଧି)କୁ—ହଁ, ସେଇ ‘ସଂୟତୀ’କୁ ମଧ୍ୟ—ନିଜ ଭିତରେ ଆକର୍ଷିତ କରେ। ଏହିଏ ନିଶ୍ଚୟ ‘ସଂୟନ୍ତ’ ନାମକ ଋତୁ: ଅର୍ଥାତ ପଞ୍ଚୌଦନ (ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଅନ୍ନ-ପାୟସ/ଭାତର ହବି) ସହିତ ଅଜ (ଛେଳି)। ସେ ଅପ୍ରିୟ ଭ୍ରାତୃବ୍ୟର ଶ୍ରୀକୁ ସମୂଳ ଦହନ କରି ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ନିବେଶ କରେ—ଯେ ଅଜ-ପଞ୍ଚୌଦନକୁ ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷ (ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଜ୍ୟୋତି/ଅଗ୍ନି) ସହିତ ଅର୍ପଣ କରେ।
Mantra 34
यो वै पि॒न्वन्तं॒ नाम॒र्तुं वेद॑ । पि॒न्व॒तींपि॑न्वतीमे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रिय॒मा द॑त्ते । ए॒ष वै पि॒न्वन्नाम॒र्तुर्यद॒जः पञ्चौ॑दनः । निरे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रियं॑ दहति॒ भव॑त्या॒त्मना॑। यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ଯେ ନିଶ୍ଚୟ ‘ପିନ୍ୱନ୍ତ’ ନାମକ ଋତୁକୁ ନାମରେ ଜାଣେ, ସେ ‘ପିନ୍ୱତୀ’କୁ—ଅର୍ଥାତ୍ ସେଇ ପିନ୍ୱତୀକୁ ମଧ୍ୟ—ଅପ୍ରିୟ ଶତ୍ରୁ-ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ (ଭ୍ରାତୃବ୍ୟ)ର ଶ୍ରୀ/ସମୃଦ୍ଧି ନିଜ ପାଖକୁ ଆଣିନେଇଥାଏ। ଏହା ହିଁ ‘ପିନ୍ୱନ୍ତ’ ନାମକ ଋତୁ—ଯାହା ‘ଅଜ’ (ଛାଗ) ସହ ‘ପଞ୍ଚୌଦନ’ (ପାଞ୍ଚପ୍ରକାର ଓଦନ/ଚାଉଳ-ପାୟସ) ଅର୍ପଣ। ଯେ ଦକ୍ଷିଣା-ଜ୍ୟୋତିଷ (ଦକ୍ଷିଣାର ଆଲୋକ/ତେଜ) ସହିତ ଏହି ଅଜ ଓ ପଞ୍ଚୌଦନ ଦାନ କରେ, ସେ ଅପ୍ରିୟ ଭ୍ରାତୃବ୍ୟର ଶ୍ରୀକୁ ସମୂଳେ ଦହିଦିଏ ଏବଂ ନିଜ ଆତ୍ମବଳରେ ତାହାକୁ ନିଜ କରେ।
Mantra 35
यो वा उ॒द्यन्तं॒ नाम॒र्तुं वेद॑ । उ॒द्य॒तीमु॑द्यतीमे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रिय॒मा द॑त्ते । ए॒ष वा उ॒द्यन्न्नाम॒र्तुर्यद॒जः पञ्चौ॑दनः । निरे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रियं॑ दहति॒ भव॑त्या॒त्मना॑। यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑णाज्योतिषं ददा॑ति
ଯେ ନିଶ୍ଚୟ ‘ଉଦ୍ୟନ୍ତ’ ନାମକ ଋତୁକୁ ନାମରେ ଜାଣେ, ସେ ‘ଉଦ୍ୟତୀ’କୁ—ଅର୍ଥାତ୍ ସେଇ ଉଦ୍ୟତୀକୁ ମଧ୍ୟ—ଅପ୍ରିୟ ଶତ୍ରୁ-ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ (ଭ୍ରାତୃବ୍ୟ)ର ଶ୍ରୀ/ସମୃଦ୍ଧି ନିଜ ପାଖକୁ ଆଣିନେଇଥାଏ। ଏହା ହିଁ ‘ଉଦ୍ୟନ୍ତ’ ନାମକ ଋତୁ—ଯାହା ‘ଅଜ’ (ଛାଗ) ସହ ‘ପଞ୍ଚୌଦନ’ (ପାଞ୍ଚପ୍ରକାର ଓଦନ/ଚାଉଳ-ପାୟସ) ଅର୍ପଣ। ଯେ ଦକ୍ଷିଣା-ଜ୍ୟୋତିଷ ସହିତ ଏହି ଅଜ ଓ ପଞ୍ଚୌଦନ ଦାନ କରେ, ସେ ଅପ୍ରିୟ ଭ୍ରାତୃବ୍ୟର ଶ୍ରୀକୁ ସମୂଳେ ଦହିଦିଏ ଏବଂ ତାହାକୁ ନିଜର କରେ—ନିଜ ଆତ୍ମବଳରେ।
Mantra 36
यो वा अ॑भि॒भुवं॒ नाम॒र्तुं वेद॑ । अ॒भि॒भव॑न्तीमभिभवन्तीमे॒वाप्रि॑यस्य भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रिय॒मा द॑त्ते । ए॒ष वा अ॑भि॒भूर्नाम॒र्तुर्यद॒जः पञ्चौ॑दनः । निरे॒वाप्रि॑यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ श्रियं॑ दहति॒ भव॑त्या॒त्मना । यो॒३जं पञ्चौ॑दनं॒ दक्षि॑नाज्योतिषं॒ ददा॑ति
ଯେ କେହି ‘ଅଭିଭୂ’ ନାମକ ଋତୁକୁ (ଋତୁର ନାମ-ଜ୍ଞାନ) ଜାଣେ—ସେଇ ଅଭିଭବକ ଶକ୍ତି—ଅପ୍ରିୟ ଶତ୍ରୁ-ଭ୍ରାତୃବ୍ୟର ଶ୍ରୀ (ତେଜ, ସମୃଦ୍ଧି)କୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଆଣେ। ଏହି ଋତୁର ନାମ ନିଶ୍ଚୟ ‘ଅଭିଭୂ’ ଅଟେ: ଅର୍ଥାତ୍ ଅଜ (ଛାଗ) ଓ ପଞ୍ଚୌଦନ (ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଓଦନ/ଅନ୍ନପାୟସ)। ଏହା ଅପ୍ରିୟ ଭ୍ରାତୃବ୍ୟର ଶ୍ରୀକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦହି ଦିଏ, ନିଜ ଆତ୍ମବଳରେ—ଯେ ଅଜ-ପଞ୍ଚୌଦନକୁ ଦକ୍ଷିଣାଜ୍ୟୋତିଷ (ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଜ୍ୟୋତି/ଅଗ୍ନି ସହ) ଅର୍ପଣ କରେ।
Mantra 37
अ॒जं च॒ पच॑त॒ पञ्च॑ चौद॒नान्। सर्वा॒ दिशः॒ संम॑नसः स॒ध्रीचीः॒ सान्त॑र्देशाः॒ प्रति॑ गृह्णन्तु त ए॒तम्
ଅଜ (ଛାଗ)କୁ ପକାଅ, ଏବଂ ପଞ୍ଚ ଓଦନ (ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଓଦନ/ଅନ୍ନପାୟସ)ମଧ୍ୟ। ସମସ୍ତ ଦିଗ ଏକମନରେ, ସିଧା ପଙ୍କ୍ତିରେ, ଅନ୍ତର୍ଦେଶ (ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ) ସହିତ—ଏହାକୁ ତୋ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 38
तास्ते॑ रक्षन्तु॒ तव॒ तुभ्य॑मे॒तं ताभ्य॒ आज्यं॒ ह॒विरि॒दं जु॑होमि
ସେମାନେ ତୋ ପାଇଁ, ତୋ ହିତାର୍ଥେ, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି ଆଜ୍ୟ—ଘୃତହବିଷ—ଜୁହୋମି, ଅର୍ପଣ କରୁଛି।
Frequently Asked Questions
To gain inexhaustible sacrificial merit and an “unmeasured world” (aparimita loka) by presenting the aja-pañcaudana as a sacrifice equal to the whole cosmos.
It teaches that the rite ‘sees’ and succeeds through satya (truth) and ṛta (cosmic order); these principles are treated as the living organs that make the sacrifice effective and reliable.
The directions are asked to guard the achieved result on every side; offering ājya to them functions as a protective seal so the gained merit and world-attainment are not lost or obstructed.
Ask anything about Sukta 5 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
