Sukta 113
Rishi: Atharvanic tradition (Anukramaṇī attribution not supplied in input)
Devata: Tṛṣṭikā (personified destructive/cutting power)
Chandas: Likely Anuṣṭubh (needs metrical verification)
AV 7.113 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଭିଚାର ହ୍ୟମ୍ନ, ଯେଉଁଥିରେ ତୃଷ୍ଟିକାକୁ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିକୃତ କାଟୁଥିବା ଓ ଅକ୍ଷମ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଚିହ୍ନଟ ଶତ୍ରୁକୁ “ଛେଦ” କରି ତାକୁ ଅପମାନ ଓ ଅସହାୟତାରେ ଠେଲିଦେବା ପାଇଁ। ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ରରେ ଧାର-ଚିତ୍ରଣ (chindhi, “କାଟ!”) ସହ ବିଷ-ଚିତ୍ରଣ (viṣa) ଏକାତ୍ମ ହୋଇଛି, ଯାହାରେ ଶତ୍ରୁ ଏକାସାଥିରେ ଆହତ, ବିଷାକ୍ତ, ପରାଜିତ/ତାଡ଼ିତ ହୁଏ ଏବଂ ବଶୀଭୂତ କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
शत्रुनाशनम्। तृष्टि॑के॒ तृष्ट॑वन्दन॒ उद॒मूं छि॑न्धि तृष्टिके । यथा॑ कृ॒तद्वि॒ष्टासो॒ऽमुष्मै॑ शे॒प्याव॑ते
ହେ ତୃଷ୍ଟିକା, ତୋର ତୀକ୍ଷ୍ଣତା ପାଇଁ ସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା, ସେ ପାରର ଶତ୍ରୁକୁ କାଟି ବାହାର କର, ହେ ତୃଷ୍ଟିକା—କାଟି ଦୂର କର। ଯେପରି ‘କୃତ’ ଦ୍ୱେଷୀମାନେ ସେ ମଣିଷ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଲଜ୍ଜା-ଅପମାନର କାରଣ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 2
तृ॒ष्टासि॑ तृष्टि॒का वि॒षा वि॑षात॒क्यऽसि । परि॑वृक्ता॒ यथास॑स्यृष॒भस्य॑ व॒शेव॑
ହେ ତୃଷ୍ଟିକା, ତୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାରା; ତୁ ବିଷ, ବିଷବାହିନୀ। ଯେପରି ଋଷଭ (ବଳଦ) ଆଗରେ ବଶୀଭୂତ ଗାଈକୁ ଫେରାଇ ଘୁରାଇ ହାଙ୍କିଦିଆଯାଏ, ସେପରି—(ଶତ୍ରୁ) ପଛକୁ ଫେରି, ଘୁରିଘୁରି, ହାଙ୍କିଦିଆଯାଉ।
Frequently Asked Questions
Tṛṣṭikā is a personified destructive potency—imagined as keen-edged like a blade and also venom-bearing—invoked to disable and turn back an enemy.
It aims to ‘cut away’ a specified foe’s power, drive him into retreat, and impose disgrace and helpless submission through a coercive invocation.
The text uses poison and cutting primarily as ritual-symbolic language; traditional practice may use only symbolic substitutes (gesture, blade-token, effigy) rather than literal harm.
Ask anything about Sukta 113 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.