Sukta 45
Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the provided excerpt)
Devata: Duḥsvapna (evil dream) as adversary; protective force implicit
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ସୂକ୍ତଟି ଏକ ଅପମାର୍ଜନ ଓ ଚିକିତ୍ସାତ୍ମକ ମନ୍ତ୍ର—ଦୁଷ୍ସ୍ୱପ୍ନ (ହାନିକାରକ ସ୍ୱପ୍ନ) ଏବଂ ସେଥିରୁ ଜନ୍ମୁଥିବା ମନସିକ ଅଶୁଚିତାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ମନ ଘରେ ଓ ଗୋଧନ ମଧ୍ୟରେ ନିରାପଦରେ ବିଶ୍ରାମ କରିପାରେ। ଏଥିରେ “ମନ-ଅପଶକୁନ”କୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ନିଷ୍କାସନ କରାଯାଏ, ସହିତ ଜାଗ୍ରତ ଓ ନିଦ୍ରାବସ୍ଥାରେ ସଞ୍ଚିତ ଅପକର୍ମକୁ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଶୋଧନ କରିବାର ଆହ୍ୱାନ ରହିଛି; ଶେଷରେ ଇନ୍ଦ୍ର/ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କୁ ଭୁଲ, ପାପ ଓ କ୍ଲେଶରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ-ସଦୃଶ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ।
Mantras
Mantra 1
दुःष्वप्ननाशनम्। प॒रोऽपे॑हि मनस्पाप॒ किमश॑स्तानि शंससि । परे॑हि॒ न त्वा॑ कामये वृ॒क्षां वना॑नि॒ सं च॑र गृ॒हेषु॑ गोषु॑ मे॒ मनः॑
ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନନାଶନ: ହେ ମନଃ-ପାପ, ଦୂରେ ହଟ, ପରେ ଯା; ଅଶୁଭ କଥା କାହିଁକି ଘୋଷଣା କରୁଛୁ? ପରେ ଯା—ମୁଁ ତୋତେ ଚାହେଁ ନାହିଁ। ବୃକ୍ଷ ଓ ବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଞ୍ଚର କର; ମୋ ଘରମାନେ, ମୋ ଗୋବଂଶ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ମନ (ଶୁଭ ଓ ସ୍ଥିର) ରହୁ।
Mantra 2
अ॒व॒शसा॑ निः॒शसा॒ यत् प॑रा॒शसो॑पारि॒म जाग्र॑तो॒ यत् स्व॒पन्तः॑ । अ॒ग्निर्वि॑श्वा॒न्यप॑ दुष्कृ॒तान्यजु॑ष्टान्या॒रे अ॒स्मद् द॑धातु
ନିଶ୍ୱାସରେ, ଉଚ୍ଛ୍ୱାସରେ—ଜାଗୁଥିବା କିମ୍ବା ସୁଅଥିବା ଲୋକର ଯେ କୌଣସି ଭ୍ରମଣ/ଭ୍ରମର ଅତିରେକ ଥାଉ; ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କୃତ୍ୟକୁ, ଅନନୁମୋଦିତ/ଅସ୍ୱୀକୃତ କଥାକୁ, ଆମଠାରୁ ଦୂରେ, ଅତି ଦୂରେ ରଖୁ।
Mantra 3
यदि॑न्द्र ब्रह्मणस्प॒तेऽपि॒ मृषा॒ चरा॑मसि । प्रचे॑ता न आङ्गिर॒सो दु॑रि॒तात् पा॒त्वंह॑सः
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ (ପବିତ୍ର ବାଣୀର ଅଧିପତି), ଯଦି ଆମେ ଭୁଲରେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ଚାଲିଥାଉ; ତେବେ ପୂର୍ବଜ୍ଞାନୀ ଆଙ୍ଗିରସ ଆମକୁ ଦୁରିତରୁ, କ୍ଲେଶ/ବ୍ୟଥାରୁ ଏବଂ ପାପରୁ ରକ୍ଷା କରୁ।
Frequently Asked Questions
It is used to drive away evil or disturbing dreams and to restore mental steadiness and household safety, especially after a nightmare or ominous dream.
The verse treats breath as the channel through which subtle impurity or agitation can be released; with Agni invoked, faults from waking or sleep are symbolically carried away and purified.
No special herbs or amulets are required in the text; traditionally one may recite near a domestic fire or lamp and use clean water for simple purification, but recitation with focused intent is central.
Ask anything about Sukta 45 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.