Sukta 10
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for maṇi-hymns)
Devata: Śaṅkha/Kṛśana as personified remedy (maṇi-devatā)
Chandas: Anuṣṭubh (4 pādas, with Atharvanic cadence)
AV 4.10 ଏକ ମଣି-ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଶଙ୍ଖକୁ ଜୀବନ୍ତ, ପୁରୁଷୀକୃତ ଔଷଧ—କୃଶାନ—ଭାବେ ସିଂହାସନାରୂଢ଼ କରାଯାଇଛି; ଏହାକୁ ଅମୁଲେଟ୍ ଭାବେ ପିନ୍ଧିବା ଓ ଶକ୍ତିସଂଚାର କରିବାଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସମୁଦ୍ରଜନ୍ମର ଚିତ୍ରଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ/ସୋମଜ ତେଜ, ଏବଂ ରକ୍ଷସ-ନାଶକ ଦାବି ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସୂକ୍ତ ରୋଗ, ମନୋବିକାର, ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟକୁ ଦୂର କରି, ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତ୍ରା ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ।
Mantras
Mantra 1
शङ्खमणिः। वाता॑ज्जा॒तो अ॒न्तरि॑क्षाद् वि॒द्युतो॒ ज्योति॑ष॒स्परि । स नो॑ हिरण्य॒जाः श॒ङ्खः कृश॑नः पा॒त्वंह॑सः
ଶଙ୍ଖମଣି—ବାତରୁ ଜନ୍ମିତ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷରୁ, ବିଦ୍ୟୁତରୁ, ଜ୍ୟୋତିର୍ଲୋକରୁ—ସେ ହିରଣ୍ୟଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ, କୃଶନ, ଆମକୁ ବ୍ୟଥା ଓ ଅଂହସ (ପାପ/ଅପଶକୁନ-ହାନି)ରୁ ରକ୍ଷା କରୁ।
Mantra 2
यो अ॑ग्र॒तो रो॑च॒नानां॑ समु॒द्रादधि॑ जज्ञि॒षे। श॒ङ्खेन॑ ह॒त्वा रक्षां॑स्य॒त्त्रिणो॒ वि ष॑हामहे
ହେ ରୋଚନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଯେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମିତ; ଶଙ୍ଖଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ—ଭକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ—ହତ କରି, ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦମନ କରି ଜୟ କରୁ।
Mantra 3
श॒ङ्खेनामी॑वा॒मम॑तिं श॒ङ्खेनो॒त सदान्वाः॑ । श॒ङ्खो नो॑ वि॒श्वभे॑षजः॒ कृश॑नः पा॒त्वंह॑सः
ଶଙ୍ଖଦ୍ୱାରା ଆମେ ରୋଗକୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଦେଉ; ଶଙ୍ଖଦ୍ୱାରା ମୂଢତା ଓ ସଦା ଲାଗିରହୁଥିବା ଦୋଷମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ବିଶ୍ୱଭେଷଜ (ସର୍ବରୋଗୌଷଧ) କୃଶନ ଶଙ୍ଖ ଆମକୁ ଦୁଃଖ-କ୍ଲେଶ (ଅଂହସ୍) ଠାରୁ ରକ୍ଷା କରୁ।
Mantra 4
दि॒वि जा॒तः स॑मुद्र॒जः सि॑न्धु॒तस्पर्याभृ॑तः । स नो॑ हिरण्य॒जाः श॒ङ्ख आ॑युष्प्र॒तर॑णो म॒णिः
ଦିବିରେ ଜନ୍ମିତ, ସମୁଦ୍ରଜ, ସିନ୍ଧୁର ଜଳରୁ ଆଣି ଏଠାରେ ଧାରିତ—ସେ ହିରଣ୍ୟଜ (ସୁବର୍ଣ୍ଣଜ) ଶଙ୍ଖ, ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ପାର କରାଉଥିବା ମଣି (ତାବିଜ), ଆମର ହେଉ।
Mantra 5
स॒मु॒द्राज्जा॒तो म॒णिर्वृ॒त्राज्जा॒तो दि॑वाक॒रः । सो अ॒स्मान्त्स॒र्वतः॑ पातु हे॒त्या दे॑वासु॒रेभ्यः॑
ସମୁଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମିତ ମଣି (ତାବିଜ) ଅଟେ; ବୃତ୍ରରୁ ଜନ୍ମିତ ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପ୍ରେରକ) ଅଟେ। ସେ ଆମକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ହେତ୍ୟା (ଶସ୍ତ୍ରାଘାତ) ଠାରୁ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନଙ୍କଠାରୁ ରକ୍ଷା କରୁ।
Mantra 6
हिर॑ण्याना॒मेको॑ऽसि॒ सोमा॒त् त्वमधि॑ जज्ञिषे । रथे॒ त्वम॑सि दर्श॒त॑ इ॑षु॒धौ रो॑च॒नस्त्वं प्र ण॒ आयूं॑षि तारिषत्
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର (ଶ୍ରେଷ୍ଠ) ଅଟ; ସୋମରୁ ତୁମର ଜନ୍ମ ହୋଇଛି। ରଥରେ ତୁମେ ଦର୍ଶନୀୟ; ଇଷୁଧି (ବାଣ-ତୂଣ)ରେ ତୁମେ ରୋଚନ (ଦୀପ୍ତିମାନ)। ଆମ ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ତୁମେ ପାର କରାଇଦିଅ—ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ, ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ।
Mantra 7
दे॒वाना॒मस्थि॒ कृश॑नं बभूव॒ तदा॑त्म॒न्वच्च॑रत्य॒प्स्व॑१न्तः । तत् ते॑ बध्ना॒म्यायु॑षे॒ वर्च॑से॒ बला॑य दीर्घायु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय कार्श॒नस्त्वा॒भि र॑क्षतु
କୃଶନ ଦେବମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥି (ହାଡ଼) ହେଲା; ସେ ଆତ୍ମବତ୍ ହୋଇ ଜଳମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଚଳେ। ସେହିଟିକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆୟୁଷ୍ୟରେ, ବର୍ଚସ (ତେଜ)ରେ, ବଳରେ, ଦୀର୍ଘାୟୁରେ, ଶତ ଶରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଇଁ ବାନ୍ଧୁଛି। କାର୍ଶନ ତୁମକୁ ସର୍ବତଃ ରକ୍ଷା କରୁ।
Frequently Asked Questions
Both: the śaṅkha (conch) is treated as a maṇi (amulet) and simultaneously as a personified power called Kṛśana, capable of healing and protection when ritually empowered.
It targets bodily illness (amīvā), mental disturbance or confusion (amatí/durmati), persistent misfortune (sadānvāḥ), and hostile spirit-forces (rakṣas/attriṇaḥ), while also aiming at longevity and safe passage.
The conch is cleansed, the hymn is recited over it to ‘charge’ it, and then it is worn or placed near the person (bedside/threshold). The rite emphasizes binding/placement plus repeated recitation of the key protective verses.
Ask anything about Sukta 10 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.