
Rishi: Atharvanic tradition (rakṣā-hymn)
Devata: Darbha as deified protective agent; Indra/Brahmaṇaspati as empowering identifications
Chandas: Anuṣṭubh (probable; standard for many AV rakṣā verses)
AV 19.30 ଦର୍ଭ ଘାସକୁ ଜୀବନ୍ତ, ଦିବ୍ୟ “କବଚ” (ବର୍ମନ) ଭାବେ ପବିତ୍ର କରେ—ଯାହାକୁ ପିନ୍ଧିଲେ ସମଗ୍ର ସୁରକ୍ଷା, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାର ରକ୍ଷା ହୁଏ। ଏହା ଦର୍ଭକୁ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ଷାଶକ୍ତି ସହ ଏକାତ୍ମ କରେ—ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ବର୍ମନ ଭାବେ—ଏବଂ ଏକ ସୃଷ୍ଟି-କଥା ଦ୍ୱାରା ତାହାର ପ୍ରଭାବକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦର୍ଭ ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ଓ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ବିଜୁଳିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
Mantra 1
दर्भमणिः। यत् ते॑ दर्भ ज॒रामृ॑त्युः श॒तं वर्म॑सु॒ वर्म॑ ते । तेने॒मं व॒र्मिणं॑ कृ॒त्वा स॒पत्नां॑ जहि वी॒र्यैः
ଦର୍ଭମଣି: ହେ ଦର୍ଭ, ତୋ ପାଇଁ ଜରା-ମୃତ୍ୟୁ ଶତ କବଚମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କବଚ ସମାନ। ସେହି କବଚଦ୍ୱାରା ଏହି ପୁରୁଷକୁ କବଚଧାରୀ କରି, ତୋର ବୀର୍ୟ (ବୀରଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ସପତ୍ନମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କର।
Mantra 2
श॒तं ते॑ दर्भ॒ वर्मा॑णि स॒हस्रं॑ वी॒र्या॑णि ते । तम॒स्मै विश्वे॒ त्वां दे॒वा ज॒रसे॒ भर्त॒वा अ॑दुः
ହେ ଦର୍ଭ, ତୋର ଶତ କବଚ ଅଛି; ତୋର ସହସ୍ର ବୀର୍ୟଶକ୍ତି ଅଛି। ଜରାର ବିରୋଧରେ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ, ଏହି ପୁରୁଷ ଧାରଣ କରିବାକୁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ତୋତେ ତାଙ୍କୁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି।
Mantra 3
त्वामा॑हुर्देव॒वर्म॒ त्वां द॑र्भ॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॑म्। त्वामिन्द्र॑स्याहु॒र्वर्म॒ त्वं रा॒ष्ट्राणि॑ रक्षसि
ତୁମକୁ ‘ଦେବବର୍ମ’ ବୋଲି କୁହନ୍ତି; ହେ ଦର୍ଭ, ତୁମକୁ ‘ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି’ ବୋଲି କୁହନ୍ତି। ତୁମକୁ ‘ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ୟ ବର୍ମ’ ବୋଲି କୁହନ୍ତି; ତୁମେ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
Mantra 4
स॒प॒त्न॒क्षय॑णं दर्भ द्विष॒तस्तप॑नं हृ॒दः । म॒णिं क्ष॒त्रस्य॒ वर्ध॑नं तनू॒पानं॑ कृणोमि ते
ହେ ଦର୍ଭ! ସପତ୍ନ-କ୍ଷୟକାରୀ, ଦ୍ୱିଷତଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ତପାଇଦେବାଳା—କ୍ଷତ୍ର (ରାଜାଧିକାର) ବଢ଼ାଇବା ମଣି-ରୂପ ତାବିଜ, ତନୂପାନ (ଦେହ-ରକ୍ଷକ)—ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ତିଆରି କରୁଛି।
Mantra 5
यत् स॑मु॒द्रो अ॒भ्यक्र॑न्दत् प॒र्जन्यो॑ वि॒द्युता॑ स॒ह। ततो॑ हिर॒ण्ययो॑ बि॒न्दुस्ततो॑ द॒र्भो अ॑जायत
ଯେତେବେଳେ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଜନ କରି ଉଠିଲା, ଏବଂ ପର୍ଜନ୍ୟ ନିଜ ବିଦ୍ୟୁତ୍ସହିତ ତାହା ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଲା, ସେଠାରୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ସେଠାରୁ ଦର୍ଭ ଜନ୍ମ ନେଲା।
In AV 19.30 darbha is treated as a deified protective power. It is praised as “divine armour” and even identified with Brahmaṇaspati and Indra’s varman, so it functions as a sacred protector, not merely a plant.
The hymn aims at rakṣā and paustika results: strong protection like armour, support for long life into old age, and safeguarding of one’s well-being—extended in the text to protection of the rāṣṭra (the realm/community).
It is applied by consecrating darbha grass through recitation and then wearing or tying the darbha as an amulet/armour (varman). The act of ‘wearing’ is central to the hymn’s imagery and intended effect.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.