Atharva Veda 13.2.45: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 45

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

पर्य॑स्य महि॒मा पृ॑थि॒वीं स॑मु॒द्रं ज्योति॑षा वि॒भ्राज॒न् परि॒ द्याम॒न्तरि॑क्षम्। सर्वं॑ सं॒पश्य॑न्त्सुवि॒दत्रो॒ यज॑त्र इ॒दं शृ॑णोतु॒ यद॒हं ब्रवी॑मि

Recitation with translationAtharva Veda 13.2.45

IAST Transliteration

páry asya mahimā́ pṛthivī́ṃ samudráṃ jyótiṣā vibhraján párí dyā́m antárikṣam | sárvaṃ saṃpáśyan suvidátró yájatra idáṃ śṛṇotu yád aháṃ bravī́mi

English Translation (Griffith/Whitney)

Round him is majesty: with light he shineth over earth and ocean, over heaven and the mid-air. Beholding all, the good bestower, worship-worthy—let him hear this which I speak.

Translation

ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ମହିମା ବ୍ୟାପିଛି; ଜ୍ୟୋତିରେ ସେ ପୃଥିବୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ, ଦ୍ୟାଉ ଓ ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ଉପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସବୁକିଛି ଦେଖୁଥିବା, ସୁବିଦାତ୍ର, ଯଜତ୍ର—ମୁଁ ଯାହା କହୁଛି, ଏହି ବାକ୍ୟ ସେ ଶୁଣୁ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पर्यस्य: of him / his
• पर्यस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: पर्य (प्रातिपदिक; ‘पर्य’ = ‘परि’ उपसर्गयुक्त ‘अस्’/‘अस्य’ सर्वनाम-रूप) → अस्य

• महिमा: greatness, majesty
• महिमा: कर्तृ/विषय (subject)
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• समुद्रम्: the ocean
• समुद्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)

• ज्योतिषा: with light
• ज्योतिषा: करण
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• विभ्राजन्: shining forth, illuminating
• विभ्राजन्: कर्तृ (agent participle)
• Type: Verb (participle)
• Root: √भ्राज् (दीप्तौ) + वि-

• परि: around, all about
• परि: उपपद-सम्बन्ध (direction/extent)
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• द्याम्: the heaven, sky
• द्याम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: द्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)

• अन्तरिक्षम्: the midspace, atmosphere
• अन्तरिक्षम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• सर्वम्: all (everything)
• सर्वम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• संपश्यन्: seeing completely, beholding
• संपश्यन्: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: √पश् (दर्शने) + सम्-

• सुविदत्रः: good-knowing, well-discerning
• सुविदत्रः: विशेषण (of the subject)
• Type: Adjective
• Root: सु-विदत्र (प्रातिपदिक; सु + विदत्र ‘knower/one who finds/obtains’)

• यजत्रः: worshipful, worthy of sacrifice
• यजत्रः: विशेषण (of the subject)
• Type: Adjective
• Root: यजत्र (प्रातिपदिक; ‘worthy of worship’)

• इदम्: this
• इदम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• शृणोतु: let (him) hear
• शृणोतु: क्रिया (predicate)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (श्रवणे)

• यत्: what, that which
• यत्: कर्म (of ‘ब्रवीमि’)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• ब्रवीमि: I speak, I say
• ब्रवीमि: क्रिया (predicate)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (वचने)

Attribution

Rishi: Solar complex attribution (variable).

Devata: Sūrya/Āditya (light as encompassing majesty)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta