Atharva Veda 13.2.36: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 36

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

उ॒च्चा पत॑न्तमरु॒णं सु॑प॒र्णं मध्ये॑ दि॒वस्त॒रणिं॒ भ्राज॑मानम्। पश्या॑म त्वा सवि॒तारं॒ यमा॒हुरज॑स्रं॒ ज्योति॒र्यदवि॑न्द॒दत्त्रिः॑

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.2.36

IAST Transliteration

uccā́ pátantam aruṇáṃ supárṇaṃ mádhye divás taraṇíṃ bhrā́jamānam | páśyām tvā savitā́raṃ yám āhúr ájasraṃ jyótir yád avíndad dáttriḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Aloft, flying, ruddy, fair-winged, in mid-heaven the shining Crosser—may I behold thee, Savitar, whom men call the unceasing Light, which Dattri found.

Translation

ଉଚ୍ଚରେ ଉଡୁଥିବା, ଅରୁଣ (ଲାଲିମାୟୁକ୍ତ), ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷବାନ), ମଧ୍ୟ ଦିବିରେ ପ୍ରଭାସ୍ୱର ତରଣି (ପାର କରାଇବାଳା)—ହେ ସବିତା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦର୍ଶନ କରୁ; ଯାହାକୁ ଲୋକେ ଅଜସ୍ର ଜ୍ୟୋତି (ଅବିରତ ପ୍ରକାଶ) ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେଇ ଜ୍ୟୋତିକୁ ଦତ୍ତ୍ରି ଖୋଜି (ପ୍ରାପ୍ତ କରି)ଥିଲେ।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उच्चा: aloft, on high
• उच्चा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: उच्च (प्रातिपदिक) / उच्चै (अव्यय-प्रयोग)

• पतन्तम्: flying
• पतन्तम्: Karma
• Type: Participle
• Root: पत् (धातु) → पतन्त् (शतृ-कृदन्त)

• अरुणम्: ruddy, tawny
• अरुणम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अरुण (प्रातिपदिक)

• सुपर्णम्: the fair-winged one (bird)
• सुपर्णम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुपर्ण (प्रातिपदिक)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• दिवः: of heaven, of the sky
• दिवः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)

• तरणिम्: the crosser; the sun (as one who carries across)
• तरणिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तरणि (प्रातिपदिक)

• भ्राजमानम्: shining, radiant
• भ्राजमानम्: Karma
• Type: Participle
• Root: भ्राज् (धातु) → भ्राजमान (शानच्-कृदन्त)

• पश्यामि: I see
• पश्यामि: Kartā
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु; पश्य-आदेश)

• त्वा: you (acc.)
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सवितारम्: Savitṛ (the impeller, Sun-god)
• सवितारम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• यम्: whom
• यम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आहुः: they have said / they call
• आहुः: Kartā
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु; परस्मैपद-प्रयोग)

• अजस्रम्: unceasing, continual
• अजस्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अजस्र (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: Karma
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• यत्: which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अविन्दत्: found, discovered
• अविन्दत्: Kartā
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु; अव-उपसर्ग)

• अत्त्रिः: Atri (the seer)
• अत्त्रिः: Kartā
• Type: Proper Noun
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Dattri/Dadhyanc tradition is invoked; formal r̥ṣi attribution should be checked in the AV anukramaṇī for 13.2.

Devata: Savitar (solar impeller).

Chandas: Triṣṭubh-like (verify).

Mantra Rasa

Primary: adbhuta

Secondary: shanta