Adhyaya 23

Verse 1

नारद उवाच । ततश्च शैलजा देवी चिक्रीड सुभगा तदा । देवगंधर्वकन्याभिर्नगकिंनरसंभवाः । मुनीनां चापि याः कन्यास्ताभिः सार्धं च शोभना

နာရဒ မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် ကံကောင်းသည့် ရှိုင်လဇာ ဒေဝီ (ပါရဝတီ) သည် ပျော်ရွှင်စွာ ကစားလှုပ်ရှား၍ အလှရောင်တောက်ပနေ၏။ ဒေဝတားနှင့် ဂန္ဓဗ္ဗ မိန်းကလေးများ၊ တောင်တန်းဝိညာဉ်များနှင့် ကိန္နရ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူများ၊ ထို့ပြင် မုနိတို့၏ သမီးများနှင့်အတူ လှပစွာ ပေါင်းသင်းကစားလေ၏။

Verse 2

कदाचिदथ मेरुस्थो वासवः पांडुनंदन । सस्मारा मां ययौ चाहं संस्मृतो वासवं तदा

တစ်ခါတစ်ရံ မေရုတောင်ပေါ်၌ ရှိနေသော ဝါသဝ (အိန္ဒြာ) သည်၊ ပဏ္ဍု၏သားရေ၊ ကျွန်ုပ်ကို သတိရလေ၏။ ထိုသို့ သတိရခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်လည်း ထိုအချိန်၌ ဝါသဝထံ သွားရောက်လေ၏။

Verse 3

मां दृष्ट्वा च सहस्राक्षः समुत्थायातिहर्षितः । पूजयामास तां पूजां प्रतिगृह्याहमब्रुवम्

ကျွန်ုပ်ကို မြင်သော် သဟသ္ရက္ခ (အိန္ဒြာ) သည် အလွန်ပျော်ရွှင်၍ ထရပ်လေ၏။ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်ကို ပူဇော်ကန်တော့လေရာ၊ ထိုပူဇော်မှုကို လက်ခံပြီးနောက် ကျွန်ုပ်က ပြောကြားလေ၏။

Verse 4

महासुर महोन्मादकालानल दिवस्पते । कुशलं विद्यते कच्चिच्च नंदसि

အို နေ့၏အရှင် (အိန္ဒြာ)၊ မဟာအဆုရတို့ကို နှိမ်နင်းသူ၊ စစ်မြေပြင်၌ အချိန်မီးကဲ့သို့ ပြင်းထန်သူရေ—ကောင်းကျိုးချမ်းသာ ရှိပါသလား။ ထို့ပြင် သင်သည် စိတ်ချမ်းသာနှစ်သက်နေပါသလား။

Verse 5

पृष्टस्त्वेवं मया शक्रः प्रोवाच वचनं स्मयन् । कुशलस्यांकुरस्तावत्संभूतो भुवनत्रये

ဤသို့ ကျွန်ုပ်မေးမြန်းသော် ရှက္ရ (အိန္ဒြာ) သည် ပြုံးလျက် ပြောကြားလေ၏—“အမှန်တကယ်ပင် ကောင်းကျိုးချမ်းသာ၏ ပထမအညွန့်သည် လောကသုံးပါးတစ်လျှောက် ပေါ်ထွန်းလာပြီ” ဟု။

Verse 6

तत्फलोदयसंपत्तौ तद्भवान्संस्मृतो मुने । वेत्सि सर्वमतं त्वं वै तथापि परिनोदकः

အကျိုးပွားစီးပွား၏ ထွန်းပေါက်လာချိန်၌ မုနိရေ၊ သင်ကို ငါ သတိရ၏။ သင်သည် အမြင်အယူအဆ အားလုံးကို အမှန်တကယ် သိရှိသော်လည်း မေးမြန်းခြင်းဖြင့် လမ်းညွှန်ကာ နှိုးဆော်နေသေး၏။

Verse 7

निर्वृतिं परमां याति निवेद्यार्थं सुहृज्जने

မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေများ၏ ဝိုင်းဝန်းမှုထံ တင်ပြပြောကြားခြင်းဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော စိတ်ချမ်းသာမှုကို ရရှိသည်။

Verse 8

तद्भवाञ्छैलजां देवीं शैलंद्रं शैलवल्लभाम् । हरं संभावय वरं यन्नान्यं रोचयंति ते

ထို့ကြောင့် သင်သည် ဤအိမ်ထောင်ရေးကို ကူညီအောင်မြင်စေပါလော့။ တောင်သမား၏ ချစ်မြတ်နိုးရာ သဲလဇာ ဒေဝီသည် ဟရ (ရှီဝ) ကို အထူးမြတ်သော သတို့သားအဖြစ် ရွေးချယ်စေပါစေ၊ အခြားသူ မည်သူမျှ သူမကို မနှစ်သက်စေသဖြင့်။

Verse 9

ततस्तद्वाक्यमाकर्ण्य गतोऽहं शैलसत्तमम् । ओषधिप्रस्थनिलयं साक्षादिव दिवस्पतिम्

သူ၏စကားကို ကြားပြီးနောက် ငါသည် အကောင်းဆုံးသော တောင်သို့ သွား၏။ ဆေးပင်များဖုံးလွှမ်းသော မြေပြင်မြင့်ပေါ်ရှိ နေရာတော်သို့—မျက်စိရှေ့တွင် တကယ်တမ်း ထင်ရှားနေသကဲ့သို့ နေမင်း၏ အရှင်ရှိရာသို့—ရောက်လေ၏။

Verse 10

तत्र हैमे स्वयं तेन महाभक्त्या निवेदिते । महासने पूजितोहमुपविष्टो महासुखम्

ထိုနေရာ၌ သူကိုယ်တိုင် မဟာဘက်တိဖြင့် ပူဇော်တင်ပြသော ရွှေအာසနပေါ်တွင် ငါကို သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကြပြီး၊ မဟာအာසနပေါ်၌ အလွန်ချမ်းသာစွာ ထိုင်လေ၏။

Verse 11

गृहीतार्घ्यं ततो मां च पप्रच्छ श्लक्ष्णया गिरा । कुशलं तपसः शैलः शनैः फुल्लाननांबुजः

အর্ঘျာပူဇာကို လက်ခံပြီးနောက်၊ သူသည် နူးညံ့သောအသံဖြင့် ကျွန်ုပ်ကို မေးမြန်း하였다။ တပဿာ၌ တည်ကြည်သော ထိုတောင်သည် မျက်နှာကြာပန်းကဲ့သို့ အေးအေးဆေးဆေး ပွင့်လန်း၍ ဝမ်းမြောက်လာ၏။

Verse 12

अहमप्यस्य तत्प्रोच्य प्रत्यवोचं गिरीश्वरम् । त्वया शैलेंद्र पूर्वां वाप्यपरां च दिशं तथा

သူ၏စကားကို ပြန်လည်ဖြေကြားပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် တောင်တို့၏အရှင်ကို ထပ်မံဆို၏—“အို တောင်ထိပ်တို့၏ဘုရင်၊ သင်ကြောင့် အရှေ့ဘက်လည်းကောင်း အနောက်ဘက်လည်းကောင်း သင့်တော်စွာ ထိန်းသိမ်းကာ ထောက်ပံ့ထားလေပြီ။”

Verse 13

अवगाह्य स्थितवता क्रियते प्राणिपालना । अहो धन्योसि विप्रेंद्राः साहाय्येन तवाचल

သင်ထံသို့ လာရောက်၍ အမိုးအကာအောက်တွင် နေထိုင်သူတို့ကြောင့် သတ္တဝါတို့၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ပြီးမြောက်၏။ အို တောင်ရေ၊ သင်သည် ကံကောင်းမြတ်နိုးသူပင်—သင်၏ အထောက်အပံ့ကြောင့် ဗြာဟ္မဏအထက်မြတ်တို့တောင် ထိန်းသိမ်းခံရ၏။

Verse 14

तपोजपव्रतस्नानौः साध्यंत्यात्मनः परम् । यज्ञांगसाधनैः कांश्चित्कंदादिफलदानतः

တပဿာ၊ မန္တရဇပ၊ ဝရတ၊ သန့်ရှင်းသော ရေချိုးခြင်းတို့ဖြင့် လူတို့သည် အတ္တ၏ အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုးကို ရရှိကြ၏။ ထို့ပြင် ယဇ္ဉ၏ အင်္ဂါဖြစ်သော လိုအပ်ရာများကို—အမြစ်၊ အသီး စသဖြင့် ပေးကမ်းခြင်းအားဖြင့်လည်း ကုသိုလ်ရ၏။

Verse 15

त्वं समुद्धरसि विप्रान्किमतः प्रोच्यते तव । अन्येऽपि जीव बहुधात्वामुपाश्रित्य भूधर

သင်သည် ဗြာဟ္မဏတို့ကို မြှောက်တင်ကာ ထောက်ပံ့ထား၏—သင့်ကို ချီးမွမ်းရန် အခြားဘာကို ထပ်ပြောရမည်နည်း။ အို မြေကို ထမ်းဆောင်သော တောင်ရေ၊ သင့်ကို အားကိုး၍ အခြားသတ္တဝါများလည်း နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် အသက်ရှင်ကြ၏။

Verse 16

मुदिताः प्रतिवर्तंते गृहस्थमिव प्राणिनः । शीतमातपवर्षांश्च क्लेशान्नानाविधान्सहन्

သတ္တဝါတို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ သင့်ထံသို့ ပြန်လာကြသည်၊ အိမ်ထောင်ရှင်၏ အိမ်သို့ ပြန်သကဲ့သို့ပင်။ အအေး၊ အပူ၊ မိုးရွာခြင်းတို့အပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ကလေးရှ်ဒုက္ခများကို သည်းခံကြ၏။

Verse 17

उपाकरोषि जंतूनामेवंरूपा हि साधवः । किमतः प्रोच्यते तुभ्यं धन्यस्त्वं पृथिवीधर

သင်သည် သတ္တဝါတို့ကို ကူညီစောင့်ရှောက်၏—ဤသို့ပင် သာဓုသူတော်ကောင်းတို့၏ သဘာဝဖြစ်သည်။ သင့်အား ထပ်မံ ဘာကို ပြောရမည်နည်း။ မြေကို ထမ်းဆောင်သော တောင်တော်ကြီးရေ၊ သင်သည် မင်္ဂလာရှိသူဖြစ်၏။

Verse 18

कंदरं यस्य चाध्यास्ते स्वयं तव महेश्वरः । इत्युक्तवति वाक्यं च यथार्थं मयिफाल्गुन

“မဟေရှ္ဝရသည် ကိုယ်တိုင် သင်၏ ဂူအတွင်း၌ နေထိုင်ရာ—အဲဒါပင် သင်၏ သန့်ရှင်းသော နေရာတော်ဖြစ်သည်” ဟု သူမ ပြောသောအခါ၊ ထိုစကားသည် ငါ့အပေါ်၌ အမှန်တကယ် ဖြစ်လာ၏၊ အို ဖာလ္ဂုနာ။

Verse 19

हिमशैलस्य महिषी मेना आगाद्दिदृक्षया । अनुयाता दुहित्रा च स्वल्पाश्च परिचारिकाः

ဟိမာလယတောင်၏ မဟိသီ မေနာသည် (သူ့ကို) တွေ့မြင်လိုသော စိတ်ဖြင့် လာရောက်၏။ သမီးတော်နှင့်အတူ လိုက်ပါလာပြီး အမှုထမ်းအနည်းငယ်သာ ပါလာကြ၏။

Verse 20

लज्जयानतसर्वांगी प्रविवेश सदो महत् । ततो मां शैलमहिषी ववंदे प्रणिपत्य सा

ရှက်ကြောက်မှုကြောင့် ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံးကို ငုံ့ချ၍ ထို မဟာသဘင်ခန်းမကြီးထဲသို့ ဝင်ရောက်၏။ ထို့နောက် တောင်မဟိသီ (ပါရဝတီ) သည် မြေပြင်၌ ပျပ်ဝပ်ကန်တော့ကာ ငါ့အား ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ဝတ်ပြု၏။

Verse 21

वस्त्रनिर्गूढवदना पाणिपद्मकृतांजलिः । तामहं सत्यरूपाभिराशीर्भिः समवर्धयम्

အဝတ်ဖြင့် မျက်နှာကို အနည်းငယ်ဖုံးကာ၊ ကြာပန်းကဲ့သို့ လက်နှစ်ဖက်ကို အဉ္ဇလိဖြင့် ပေါင်းစည်းထားသော သူမအား၊ အမှန်တရားပုံသဏ္ဍာန်ရှိသော အာသီရ်ဝါဒများဖြင့် ငါက ကောင်းချီးပေး၍ သူမကို မြှင့်တင်ခိုင်မာစေ하였다။

Verse 22

पतिव्रता शुभाचारा सुबगा वीरसूः शुभे । सदा वीरवती चापि भव वंशोन्नतिप्रद

အို မင်္ဂလာရှိသူမ—ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်သော ပတိဗ္ရတာ ဖြစ်ပါစေ၊ အကျင့်ကောင်းမြတ်၍ ကံကောင်းသူ ဖြစ်ပါစေ၊ သူရဲကောင်းသားများ၏ မိခင် ဖြစ်ပါစေ။ အမြဲတမ်း သူရဲကောင်းမျိုးဆက်နှင့် ပြည့်စုံကာ မိမိမျိုးရိုးကို မြှင့်တင်ပေးသူ ဖြစ်ပါစေ။

Verse 23

ततोऽहं विस्मिताक्षीं च हिमवद्गिरिपुत्रिकाम् । मृदुवाण्या प्रत्यवोचमेहि बाले ममांतिकम्

ထို့နောက် အံ့ဩ၍ မျက်လုံးကျယ်နေသော ဟိမဝတ်တောင်၏ သမီးကို မြင်ပြီး၊ ငါသည် နူးညံ့သော စကားဖြင့် ပြန်ဆို하였다—“လာပါ ကလေးရေ၊ ငါ့အနီးသို့ လာပါ။”

Verse 24

ततो देवी जगन्माता बालबावं स्वकं मयि । दर्शयंती स्वपितरं कंठे गृह्यांकमावि शत्

ထို့နောက် ကမ္ဘာမိခင် ဒေဝီသည် ငါ့ရှေ့တွင် မိမိ၏ ကလေးဆန်သော အမူအရာကို ပြသကာ၊ မိမိအဖေ၏ လည်ပင်းကို ဖက်ယူပြီး သူ၏ ပေါင်ပေါ်သို့ ဝင်နားကပ်နေ하였다။

Verse 25

उवाच वाचं तां मंदं मुनिं वंदय पुत्रिके । मुनेः प्रसादतोऽवश्यं पतिमाप्स्यसि संमतम्

သူက နူးညံ့သော စကားဖြင့် ပြော하였다—“သမီးရေ၊ မုနိကို ဗန္ဒနာပြုပါ။ မုနိ၏ ကရုဏာကြောင့် သင်သည် မိမိနှစ်သက်သဘောတူသော ခင်ပွန်းကို မလွဲမသွေ ရရှိလိမ့်မည်။”

Verse 26

इत्युक्ता सा ततो बाला वस्त्रांतपि हितानना । किंचित्सहुंकृतोत्कंपं प्रोच्य नोवाच किंचन

ဤသို့ပြောဆိုလိုက်သောအခါ မိန်းမငယ်လေးသည် သူမ၏မျက်နှာကို အဝတ်စွန်းဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားလျက် တုန်ရီသောအသံကိုသာ ပြုပြီး မည်သည့်စကားမျှ ဆက်မပြောတော့ပေ။

Verse 27

ततो विस्मितचित्तोहमुपचारविदांवरः । प्रत्यवोचं पुनर्देवीमेहि दास्यामि ते शुभे

ထို့နောက် ကျွန်ုပ်သည် စိတ်ထဲတွင် အံ့သြမိသော်လည်း ယဉ်ကျေးမှုထုံးတမ်းများကို ကျွမ်းကျင်သူပီပီ နတ်သမီးအား ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်မှာ "လာပါလော့၊ ကျက်သရေမင်္ဂလာရှိသော အရှင်မ၊ သင့်အား ဤအရာကို ပေးပါမည်" ဟူ၍ဖြစ်သည်။

Verse 28

रत्नक्रीडनकं रम्यं स्तापितं सुचिरं मया । इत्युक्ता सा तदोत्थाय पितुरंकात्सवेगतः

"နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော ရတနာကစားစရာတစ်ခုကို ကျွန်ုပ် ကြာမြင့်စွာ သိမ်းဆည်းထားပါသည်" ဟု ပြောလိုက်သောအခါ သူမသည် ဖခင်၏ပေါင်ပေါ်မှ ချက်ချင်း အလျင်အမြန် ထရပ်လိုက်လေသည်။

Verse 29

वंदमाना च मे पादौ मया नीतांक मात्मनः । मन्यता तां जगत्पूज्यामुक्तं बाले तवोचितम्

သူမသည် ကျွန်ုပ်၏ခြေတော်ရင်း၌ ဦးခိုက်လိုက်သောအခါ ကျွန်ုပ်သည် သူမအား လောကတစ်ခွင် ကိုးကွယ်ထိုက်သူဟု မှတ်ယူလျက် မိမိပေါင်ပေါ်သို့ တင်လိုက်ပြီး "ချစ်သမီး၊ ဤအရာသည် သင့်အတွက် သင့်လျော်ပါပေသည်" ဟု ပြောလိုက်သည်။

Verse 30

न तत्पश्यामि यत्तुभ्यं दद्म्याशीः का तवोचिता । इत्युक्ते मातृवात्सल्याच्छैलेन्द्र महिषी तदा

"သင့်အတွက် အမှန်တကယ် သင့်လျော်မည့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာကို ကျွန်ုပ် မမြင်မိပါ" ဟု ပြောဆိုသောအခါ တောင်တို၏အရှင်သခင်မသည် မိခင်မေတ္တာဖြင့် စိတ်လှုပ်ရှားလျက် ထိုအချိန်တွင် ပြန်လည်ပြောကြားလေသည်။

Verse 31

नोदयामास मां मंदमानशीःशंकिता तदा । भगवन्वेत्सि सर्वं त्वमतीतानागतं प्रभो

ထို့နောက် စိတ်မရဲမဝံ့၍ သံသယနှင့် စိုးရိမ်ကာ နားလည်စေလိုသဖြင့် မိမိအား တိုက်တွန်း၍ «အရှင်ဘုရား၊ အတိတ်အနာဂတ် အားလုံးကို သိတော်မူ၏၊ အရှင်သခင်» ဟု ဆို၏။

Verse 32

तदहं ज्ञातुमिच्छामि कीदृशोऽस्याः पतिर्भवेत् । श्रुत्वेति सस्मितमुखः प्रावोचं नर्मवल्लभः

«ထို့ကြောင့် သူမ၏ ခင်ပွန်းသည် ဘယ်လိုလူမျိုး ဖြစ်မလဲကို သိချင်ပါသည်» ဟု ဆို၏။ ထိုစကားကို ကြားသော် မိမိသည် အပြုံးနှင့် မျက်နှာတင်ကာ ပျော်ပျော်ပါးပါး သဘောနူးညံ့စွာ ပြန်လည်ဆို၏။

Verse 33

न जातोऽस्याः पतिर्भद्रे वर्तते च कुलक्षणः । नग्नोऽतिनिर्धनः क्रोधीवृतः क्रूरैश्च सर्वदा

«အေးမြသော မိန်းမရေ၊ သူမ၏ ခင်ပွန်းသည် မမွေးဖွားသေးပါ။ သို့သော် မျိုးရိုးလက္ခဏာများက ပေါ်လွင်နေပြီ—အဝတ်မဝတ်၊ အလွန်ဆင်းရဲ၊ ဒေါသမြန်၊ အမြဲတမ်း ကြမ်းတမ်းသူများနှင့် ဝိုင်းရံနေမည်» ဟု ဆို၏။

Verse 34

श्रुत्वेति संभ्रमाविष्टो ध्वस्तवीर्यो हिमाचलः । मां तदा प्रत्युवाचेदं साश्रुकण्ठो महागिरिः

ထိုစကားကို ကြားသော် ဟိမာချလသည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြီးစွာ ဝင်ရောက်ကာ သတ္တိအား ပျက်ယွင်းသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် မဟာတောင်ကြီးသည် မျက်ရည်ကြောင့် လည်ချောင်းတင်းကျပ်လျက် မိမိအား ပြန်လည်ဆို၏။

Verse 35

अहो विचित्रः सं सारो दुर्वेद्यो महतामपि । प्रवरस्त्वपि शक्त्या यो नरेषु न कृपायते

«အို၊ လောကီသံသရာသည် အံ့ဩဖွယ် ထူးဆန်းလှ၏၊ မဟာသူတော်ကောင်းတို့အတွက်တောင် နက်နဲ၍ သိရန်ခက်၏။ အင်အားအာဏာ အထက်ဆုံးသူတစ်ဦးပင် လူတို့အပေါ် ကရုဏာမပြနိုင်သေးတတ်သည်» ဟု ဆို၏။

Verse 36

यत्नेन महता तावत्पुण्यैर्बहुविधैरपि । साधयत्यात्मनो लोको मानुष्य मतिदुर्लभम्

ကြိုးစားအားထုတ်မှုကြီးမားစွာဖြင့်လည်းကောင်း၊ မျိုးစုံသောကုသိုလ်ပုဏ္ဏများဖြင့်လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါတို့သည် မိမိအတွက် ရရှိရန်အလွန်ခက်ခဲသော လူ့ဘဝကို ရောက်ရှိနိုင်သည်။

Verse 37

अध्रुवं तद्ध्रवत्वे च कथंचित्परिकल्प्यते । तत्रापि दुर्लभानाम समानव्रतचारिणी

မတည်မြဲသောအရာကိုပင် တစ်နည်းနည်းဖြင့် တည်မြဲသကဲ့သို့ စိတ်ကူးယဉ်ထားကြသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ရှားပါးသောရရှိမှုများအနက် တူညီသောဝရတနှင့် စည်းကမ်းကို မလိုက်နာသော ဇနီးတစ်ဦးကို တွေ့ရတတ်သည်။

Verse 38

साध्वी महाकुलोत्पन्ना भार्याया स्यात्पतिव्रता । तत्रापि दुर्लभं यच्च तया धर्मनिषेवणम्

သီလသမာဓိရှိ၍ မဟာမိသားစုမှ မွေးဖွားလာသော ဇနီးသည်သည် ပတိဝရတ (ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်) ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုအခါတောင် သူမက ဓမ္မကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာကျင့်သုံးခြင်းသည် ရှားပါးလှသည်။

Verse 39

सह वेदपुराणोक्तं जगत्त्रयहितावहम् । एतत्सुदुर्लभं यच्च तस्यां चैव प्रजायते

ထို့အပြင် ဝေဒနှင့် ပုရာဏတို့တွင် ဟောကြားထား၍ လောကသုံးပါးအကျိုးပြုသော ဓမ္မတရားသည်လည်း ထူးလွန်စွာ ရှားပါးသည်—ထိုသို့သော ဓမ္မဂုဏ်တော်သည် သူမအတွင်း အမှန်တကယ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 40

तदपत्यमपत्यार्थं संसारे किल नारद । एतेषां दुर्लभानां हि किंचित्प्राप्नोति पुण्यवान्

အို နာရဒာ၊ ဤလောကသံသရာ၌ လူတို့သည် မျိုးဆက်အတွက် သားသမီးကို အမှန်တကယ် ရှာဖွေကြသည်။ သို့သော် ဤရှားပါးသောရရှိမှုများအနက် ကုသိုလ်ရှိသူသာလျှင် အနည်းငယ်မျှကိုပင် ရနိုင်သည်။

Verse 41

सर्वमेतदवाप्नोति स कोपि यदिवा न वा । किंचित्केनापि हि न्यूनं संसारः कुरुते नरम्

ဤအရာအားလုံးကို ရရှိသော်လည်းကောင်း၊ မရရှိသော်လည်းကောင်း၊ သံသရာသည် လူကို တစ်နည်းနည်းဖြင့် မပြည့်စုံအောင် လုပ်နေဆဲဖြစ်သည်။ လောကဘဝသည် အမြဲတမ်း ချို့တဲ့မှုတစ်ခုကို နောက်တွင် ချန်ထားတတ်၏။

Verse 42

अथ संसारिको दोषः स्वकृतं यत्र भुज्यते । गार्हस्थ्यं च प्रशंसंति वेदाः सर्वेऽपि नारद

ယခု သံသရာဘဝ၏ အပြစ်အနာတရမှာ ဤသို့ပင်—ထိုဘဝ၌ မိမိပြုလုပ်ခဲ့သော ကံ၏ အကျိုးကို မလွဲမသွေ ခံစားရ (ပျော်ရွှင်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒုက္ခခံခြင်း) ရသည်။ သို့ရာတွင် အို နာရဒာ၊ ဝေဒအားလုံးသည် ဂೃಹಸ್ಥအာရှ్రమ (gārhasthya) ကိုပင် ချီးမွမ်းကြ၏။

Verse 43

नेति केचित्तत्र पुनः कथं ते यदि नो गृही । अतो धात्रा च शास्त्रेषु सुतलाभः प्रशंसितः

အချို့က ထိုနေရာ၌ “မဟုတ်” ဟု ဆိုကြ၏။ သို့သော် ထပ်မံစဉ်းစားလျှင်—အကယ်၍ အမှန်တကယ် မလက်ခံထားလျှင် မည်သို့ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။ ထို့ကြောင့် ဖန်ဆင်းရှင် ဓာတೃ (Dhātṛ) သည် သာස්တရများ၌ ကောင်းမွန်သော သားသမီးရရှိခြင်းကို အလွန်တန်ဖိုးရှိသော ကောင်းချီးအဖြစ် ချီးမွမ်းထား၏။

Verse 44

पुनश्चसृष्टिवृद्ध्यर्थं नरकत्राणनाय च । तत्र स्त्रीणां समुत्पत्तिं विना सृष्टिर्न जायते

ထို့ပြင် ဖန်ဆင်းမှု တိုးပွားစေရန်နှင့် နရကမှ ကယ်တင်ရန်အတွက်လည်း ထိုဖန်ဆင်းစဉ်၌ မိန်းမတို့၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်း မရှိလျှင် ဖန်ဆင်းမှုသည် မဖြစ်ပေါ်နိုင်။

Verse 45

सा च जातिप्रकृत्यैव कृपणा दैन्यभागिनी । तासामुपरि मावज्ञा भवेदिति च वेधसा । शास्त्रेषूक्तमसंदिग्धं वाक्यमेतन्महात्फलम्

“သူမသည် မွေးဖွားလာသည့်အတိုင်းနှင့် သဘာဝအနေအထားအရ ဆင်းရဲနွမ်းပါး၍ ဒုက္ခဝေမျှသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် စီမံခန့်ခွဲသူ ဗေဓသာ (ဗြဟ္မာ) က ထိုသို့သော မိန်းမတို့အပေါ် မထီမဲ့မြင် မပြုရဟု သတ်မှတ်ထား၏။ ဤစကားသည် သာස්တရများ၌ သံသယမရှိဘဲ ဆိုထားပြီး မဟာဓမ္မဖလကို ပေး၏။”

Verse 46

दशपुत्रसमा कन्या दशपुत्रान्प्रवर्द्धयन् । यत्फलं लभते मर्त्यस्तल्लभ्यं कन्ययैकया

သမီးတစ်ယောက်သည် သားဆယ်ယောက်နှင့် တူညီ၏။ သားဆယ်ယောက်ကို မွေးမြူပြုစု၍ လူသားရသော ကုသိုလ်အကျိုးသည် သမီးတစ်ယောက်ကို မွေးမြူပြုစုခြင်းဖြင့်ပင် ရရှိ၏။

Verse 47

तस्मात्कन्या पितुः शोच्या सदा दुःखविवर्धिनी

ထို့ကြောင့် သမီးသည် ဖခင်အတွက် အမြဲတမ်း သနားဖွယ်ဖြစ်၏၊ အကြောင်းမူ သူမသည် ဒုက္ခကို တိုးပွားစေသော အကြောင်းရင်းဖြစ်နေတတ်သဖြင့်။

Verse 48

यापि स्यात्पूर्णसर्वार्था पतिपुत्रधनान्विता । त्वयोक्तं च कृते ह्यस्यास्तद्वाक्यं मम शोकदम्

သူမသည် ရည်မှန်းချက်အားလုံး ပြည့်စုံ၍ ခင်ပွန်း၊ သားသမီးနှင့် ဥစ္စာဓနပါရှိနေသော်လည်း၊ သင်က သူမအပေါ် ပြောဆိုပြုလုပ်ခဲ့သော စကားနှင့် အမှုတို့သည်ပင် ငါ့အတွက် ဝမ်းနည်းခြင်းကို ပေးသော စကားဖြစ်လာ၏။

Verse 49

केन दोषेण मे पुत्री न योग्या आशिषामता । न जातोऽस्याः पतिः कस्माद्वर्तते वा कुलक्षणः

“ငါ့သမီးသည် မင်္ဂလာအာသီသများ (ကောင်းမွန်သော အိမ်ထောင်ရေး၏ ကောင်းချီး) ကို ခံယူရန် မသင့်တော်ဟု သတ်မှတ်ခံရခြင်းမှာ မည်သည့်အပြစ်ကြောင့်နည်း။ အဘယ်ကြောင့် သူမအတွက် ခင်ပွန်းမပေါ်သေးသနည်း၊ သို့မဟုတ် မင်္ဂလာကောင်းသော မျိုးရိုးကံလက္ခဏာ မည်သို့ မထင်ရှားသနည်း။”

Verse 50

निर्धनश्च मुने कस्मात्सर्वेषां सर्वदः कुतः । इति दुर्घटवाक्यं ते मनो मोहयतीव मे

“အို မုနိ၊ မည်သို့ ‘ဆင်းရဲသူ’ ဖြစ်ပြီးလည်း အားလုံးအတွက် အရာအားလုံးကို ပေးနိုင်သူ ဖြစ်နိုင်သနည်း။” ဟူသော သင်၏ မဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ ထင်ရသော စကားသည် ငါ့စိတ်ကို မောဟဖြစ်စေသကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးစေ၏။

Verse 51

इति तं पुत्रवात्सल्यात्सभार्यं शोकसंप्लुतम् । अहमाश्वासयं वाग्भिः सत्याभिः पांडुनंदन

ထို့ကြောင့် ကလေးအပေါ် မိဘမေတ္တာကြီးလွန်း၍ မိမိဇနီးနှင့်အတူ ဝမ်းနည်းပူဆွေးလျက်ရှိသူကို မြင်ပြီး၊ အို ပာဏ္ဍု၏သားရေ၊ ငါသည် အမှန်တရားသော စကားများဖြင့် သူ့ကို နှစ်သိမ့်ပေး하였다။

Verse 52

मा शुचः शैलराज त्वं हर्षस्थानेऽतिपुण्यभाक् । श्रृणु तद्वचनं मह्यं यन्मयोक्तं च ह्यर्थवत्

«မဝမ်းနည်းပါနှင့်၊ အို တောင်တန်းတို့၏ဘုရင်ရေ။ သင်သည် အလွန်ပင် ကုသိုလ်ပြည့်ဝသူဖြစ်၍ ဤသည်မှာ ပျော်ရွှင်ရမည့် အခါဖြစ်သည်။ ငါ့စကားကို နားထောင်ပါ; ငါပြောသောအရာသည် အဓိပ္ပါယ်ရှိလှ၏»။

Verse 53

जगन्माता त्वियं बाला पुत्री ते सर्वसिद्धिदा । पुरा भवेऽभवद्भार्या सतीनाम्ना भवस्य या

«ဤမိန်းကလေးငယ်သည် အမှန်တကယ် လောကမိခင်ဖြစ်၏—သင်၏သမီး၊ အောင်မြင်မှုအပေါင်းကို ပေးစွမ်းသူ။ အတိတ်ကာလ၌ သူမသည် ဘဝ (ရှီဝ) ၏ ဇနီးဖြစ်ခဲ့ပြီး ‘စတီ’ ဟူသော အမည်ဖြင့် လူသိများခဲ့သည်»။

Verse 54

तदस्याः किमहं दद्मि रवेर्दीपमिवाल्पकः । संचिंत्येति महादेव्या नाशिषं दत्तवानहम्

«သူမအား ငါက ဘာပေးနိုင်မလဲ—နေမင်းထံသို့ မီးအိမ်သေးသေးတစ်လုံး ပူဇော်သကဲ့သို့ပင်။» ဟူ၍ စဉ်းစားကာ မဟာဒေဝီအား ငါသည် အာသီသမပေးခဲ့။

Verse 55

न जातोऽभवद्भार्या पतिश्चेति वर्तते च भवो हि सः । न स जातो महादेवो भूतभव्यभवोद्भवः

«သူသည် သာမန်အဓိပ္ပါယ်ဖြင့် ‘မွေးဖွား’ မဟုတ်သော်လည်း ‘ခင်ပွန်း’ ‘ဇနီး’ ဟူ၍ ပြောဆိုကြသည်—အကြောင်းမှာ သူသည် ဘဝ (ရှီဝ) ဖြစ်သောကြောင့်။ ထို မဟာဒေဝသည် မမွေးဖွားသူ၊ အတိတ် အနာဂတ်နှင့် ဖြစ်လာခြင်းအပေါင်းတို့ ပေါ်ထွန်းရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်၏»။

Verse 56

शरण्यः शाश्वतः शास्ता शंकरः परमेश्वरः

သူသည် အားလုံး၏ ခိုလှုံရာ၊ အနန္တ၊ အမြင့်ဆုံး အုပ်စိုးသူနှင့် ဆရာတော်—ရှင်ကရာ (Śaṅkara)၊ အမြင့်ဆုံး ဘုရားရှင် ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 57

सर्वे देवा यत्पदमामनंति वेदैश्च सर्वैरपि यो न लभ्यः । ब्रह्मादिविश्वं ननु यस्य शैल बालस्य वा क्रीडनकं वदंति

ဒေဝတော်အားလုံးသည် သူ၏ အမြင့်မြတ်သော အခြေအနေကို ဂုဏ်ပြုကြသော်လည်း၊ ဝေဒတော်အားလုံးပင် ပေါင်းစည်း၍လည်း သူ့ကို အပြည့်အဝ မရောက်နိုင်။ အမှန်တကယ် ဘြဟ္မာမှစ၍ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးသည် တောင်တော်၏ ကလေးတော်အတွက် ကစားစရာတစ်ခုသာဟု ဆိုကြ၏။

Verse 58

स चामंगल्यशीलोऽपि मंगलां यतनो हरः । निर्धनः सर्वदश्चासौ वेद स्वं स्वयमेव सः

သူကို “အမင်္ဂလာသဏ္ဌာန်ရှိ” ဟုပင် ဆိုကြသော်လည်း၊ ဟရ (Hara) ကိုယ်တော်တိုင်သည် မင်္ဂလာ၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်တော်မူ၏။ “ဆင်းရဲ” ဟု ဆိုကြသော်လည်း၊ သူသည် အရာအားလုံးကို ပေးသနားသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် မိမိ၏ အမှန်တရားကို မိမိတစ်ပါးတည်းဖြင့် သိတော်မူ၏။

Verse 59

स च देवोऽचलः स्थाणुर्महादेवोऽजरो हरः । भविष्यति पतिः सोऽस्यास्तत्किमर्थं तु शोचसि

ထိုဘုရားသည် မလှုပ်မယှက်၊ တည်ကြည်သော စ္ဍာဏု (Sthāṇu)၊ မဟာဒေဝ၊ မအိုမင်းသော ဟရ ဖြစ်တော်မူ၏။ သူသည် သူမ၏ ခင်ပွန်း ဖြစ်လာမည်။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် အဘယ်ကြောင့် ဝမ်းနည်းနေသနည်း။