Adhyaya 17
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 17

Adhyaya 17

ဤအধ্যာယတွင် အဂஸ္တျာသည် ကာသီမြို့၌ရှိသော ရတ္နేశ్వర မဟာလိင်္ဂ၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံနှင့် မဟိမကို စကန္ဒအား မေးမြန်းသည်။ စကန္ဒက ဟိမဝန်သည် ပါర్వတီအား ပူဇော်ရန် ရတနာများကို စုပုံထားရာမှ ထိုရတနာတောင်ပုံသည် အလင်းတောက်ပသော ရတနာရုပ်လိင်္ဂအဖြစ် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းလာကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထိုလိင်္ဂကို ဒർശနပြုရုံဖြင့် “ဉာဏရတနာ” ဟူသော ရတနာတန်ဖိုးရှိ ဉာဏ်ပညာကို ရရှိစေသည်ဟု ချီးမွမ်းထားသည်။ ရှီဝနှင့် ပါర్వတီတို့သည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာပြီး ပါर्वတီက မြေတွင်းနက်နက်တွင် အမြစ်ချသကဲ့သို့ ပေါ်နေခြင်းနှင့် မီးတောက်သကဲ့သို့ တောက်ပခြင်းကို မေးမြန်းသည်။ ရှီဝက ထိုရုပ်သဏ္ဍာန်၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြကာ “ရတ္နేశ్వర” ဟု အမည်ပေးပြီး ဗာရာဏသီ၌ အထူးအာနုဘော်ရှိသော မိမိ၏ ပေါ်ထွန်းမှုဟု သတ်မှတ်သည်။ စောမနန္ဒင် စသည့် ဂဏများက ရွှေပြာသာဒ်ကို လျင်မြန်စွာ တည်ဆောက်ကြပြီး ကာသီ၏ သန့်ရှင်းသက်ရောက်မှုကြောင့် အနည်းငယ်သော အားထုတ်မှုဖြင့်ပင် ဘုန်းကံကြီးမားစေကြောင်း အထူးပြောထားသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် အီတိဟာသအဖြစ် ကလාවတီ အကသမားမိန်းကလေးသည် ရှီဝရာထရီနေ့တွင် ဘက်တိဖြင့် အကပူဇော်ရာမှ ဂန္ဓဗ္ဗမင်းသမီး ရတ္နာဝလီအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားလာသည်။ နေ့စဉ် ရတ္နేశ్వర-ဒർശန ဝရတကို ထိန်းသိမ်းသဖြင့် နတ်ဘုရားက ပြသသော အမည်နှင့် ကိုက်ညီသည့် အနာဂတ်ခင်ပွန်းကို ရမည်ဟု ပရသဒ်ရသည်။ ထို့ပြင် အကျပ်အတည်းတွင် ရတ္နేశ్వర၏ ခြေတော်ရေ (caraṇodaka) သန့်ရေဖြင့် ဒုက္ခပျောက်ကင်းကာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်သည့် အကြောင်းကို ဖော်ပြပြီး ယုံကြည်သူများအတွက် အထွေထွေဆေးတစ်ပါးကဲ့သို့ ချီးမွမ်းသည်။ ဤအကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းသည် ခွဲခွာဝမ်းနည်းမှုနှင့် ဆက်စပ်သော ဝေဒနာများကို လျော့ပါးစေကာ ကာကွယ်နှစ်သိမ့်ပေးသည်ဟု အဆုံးတွင် အာမခံထားသည်။

Shlokas

Verse 1

अगस्त्य उवाच । रत्नेश्वरसमुत्पतिं कथयस्व षडानन । रत्नभूतं महालिंगं यत्काश्यां परिवर्ण्यते

အဂஸ္တျက ပြောသည်—အို သဍာနန၊ ကာသီ၌ ချီးမွမ်းဖော်ပြကြသော ရတနမဏိဖြင့် ဖြစ်သော မဟာလိင်္ဂ “ရတ္နేశ్వర” ၏ ပေါ်ထွန်းရာဇဝင်ကို ပြောပြပါ။

Verse 2

कोस्य लिंगस्य महिमा केनैतच्च प्रतिष्ठितम् । एतं विस्तरतो ब्रूहि गौरीहृदयनंदन

ဤလိင်္ဂ၏ မဟိမာသည် အဘယ်နည်း၊ ထို့ပြင် မည်သူက ထိုကို ပရတိဋ္ဌာပနာ ပြုထားသနည်း။ အို ဂေါရီ၏ ဟృဒယကို ပျော်ရွှင်စေသော ချစ်သား၊ အသေးစိတ် ပြောပါ။

Verse 3

स्कंद उवाच । रत्नेश्वरस्य माहात्म्यं कथयिष्यामि ते मुने । यथा च रत्नलिंगस्य प्रादुर्भावोऽभवद्भुवि

စကန္ဒက ပြောသည်—အို မုနိ၊ ရတ္နేశ్వర၏ မဟာတ္မယကို သင်အား ငါ ပြောကြားမည်၊ ထို့ပြင် ရတနလိင်္ဂသည် မြေပြင်ပေါ်၌ မည်သို့ ပေါ်ထွန်းလာသည်ကိုလည်း ဆိုမည်။

Verse 4

श्रुतं नामापि लिंगस्य यस्य जन्मत्रयार्जितम् । वृजिनं नाशयेत्तस्य प्रादुर्भावं ब्रुवे मुने

ဤလိင်္ဂ၏ အမည်ကိုသာ ကြားနာရုံဖြင့်ပင် မွေးဖွားသုံးဘဝ စုဆောင်းခဲ့သော အပြစ်တို့ ပျက်စီးသည်။ ထို့ကြောင့် အို မုနိ၊ ၎င်း၏ ပေါ်ထွန်းမှုကို ငါ ပြောမည်။

Verse 5

शैलराजेन रत्नानि यानि पुंजीकृतान्यहो । उत्तरे कालराजस्य तानि तस्य गिरेर्वृषात्

အဟို! တောင်တန်းတို့၏ မင်းကြီးက စုဆောင်း၍ တင်ပုံထားသော ရတနများသည် ကာလရာဇ၏ မြောက်ဘက်၊ ထိုတောင်၏ မြင့်မားသော တောင်စောင်းပေါ်၌ ရှိနေ하였다။

Verse 6

सर्वरत्नमयं लिंगं जातं तत्सुकृतात्मनः । शक्रचापसमच्छायं सर्वरत्नद्युतिप्रभम्

ထိုသဒ္ဓါတရားရှိသူ၏ ကုသိုလ်အာနုဘော်ကြောင့် ရတနာအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်စုံသော လင်္ဂတော် ပေါ်ထွန်းလာသည်—အိန္ဒြာ၏ မိုးကောင်းကင်ရောင်တန်းကဲ့သို့ တောက်ပ၍ ရတနာတစ်ပါးချင်းစီ၏ အလင်းရောင်ဖြင့် လင်းလက်နေသည်။

Verse 7

तल्लिंगदर्शनादेव ज्ञानरत्नमवाप्यते । शैलेश्वरं समालोक्य शिवौ तत्र समागतौ

ထိုလင်္ဂတော်ကို ဒർശနသာ ပြုရုံဖြင့်ပင် ‘ဉာဏ်ရတနာ’ ကို ရရှိနိုင်သည်။ ရှိုင်လေရှွရကို မြင်တော်မူပြီးနောက် သီဝနှင့်(ပါရဝတီ) တို့သည် အတူတကွ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာကြသည်။

Verse 8

यत्र रत्नमयं लिंगमाविर्भूतं स्वयं मुने । तस्य स्फुरत्प्रभाजालैस्ततमंबरमंडलम्

အို မုနိ၊ ရတနာမယ လင်္ဂတော်သည် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းရာ နေရာ၌ ၎င်း၏ လင်းလက်သော အလင်းရောင်ကွန်ယက်များကြောင့် ကောင်းကင်မဏ္ဍလတစ်လျှောက်လုံး ပြန့်နှံ့ဖုံးလွှမ်းသွားသည်။

Verse 9

तत्र दृष्ट्वा शुभं लिंगं सर्वरत्नसमुद्भवम् । भवान्यदृष्टपूर्वा हि परिपप्रच्छ शंकरम्

ထိုနေရာ၌ ရတနာအမျိုးမျိုးမှ ပေါက်ဖွားလာသော မင်္ဂလာလင်္ဂတော်ကို မြင်တော်မူရာတွင်၊ ယခင်က မမြင်ဖူးသဖြင့် ဘဝါနီသည် သင်္ကရကို အသေးစိတ် မေးမြန်းလေသည်။

Verse 10

देवदेव जगन्नाथ सर्वभक्ताभयप्रद । कुतस्त्यमेतल्लिंगं द्विसप्तपातालमूलवत्

အို ဒေဝဒေဝ၊ ဇဂန္နာထ၊ ဘက္တအားလုံးကို အဘယပေးတော်မူသောအရှင်၊ ဤလင်္ဂတော်သည် ဘယ်မှလာသနည်း—ပတාල ဆယ့်လေးထပ်အောက်အမြစ်တိုင်အောင် တည်မြဲသကဲ့သို့ပင်။

Verse 11

ज्वालाजटिलिताकाशं प्रभाभासित दिङ्मुखम् । किमाख्यं किं स्वरूपं च किं प्रभावं भवांतक

၎င်း၏မီးလျှံများသည် ကောင်းကင်ကို ဇဋာကဲ့သို့ ရှုပ်ထွေးစေသကဲ့သို့ ထင်ရပြီး၊ ၎င်း၏အလင်းရောင်သည် အရပ်မျက်နှာပေါင်းစုံကို ထွန်းလင်းစေသည်။ အို ဘဝါန္တက၊ ၎င်းကို မည်သို့ခေါ်သနည်း၊ အမှန်တကယ်သော ရုပ်သဘောသည် အဘယ်နည်း၊ အာနုဘော်သည် မည်မျှနည်း?

Verse 12

यस्य संवीक्षणादेव मनोमेतीव हृष्टवत् । इहैव रमते नाथ कथयैतत्प्रसादतः

၎င်းကို တစ်ချက်သာ ကြည့်မြင်ရုံဖြင့် စိတ်သည် ပီတိအာနန္ဒမူးယစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ ဤနေရာ၌ပင် ရမဏီယာဖြစ်၍ ပျော်မြူးနေသည်။ အို နာထ၊ ကရုဏာတော်ဖြင့် ဤအကြောင်းကို မိန့်ကြားပါ။

Verse 13

देवदेव उवाच । शृण्वपर्णे समाख्यामि यत्त्वया पृच्छि पार्वति । स्वरूपमेतल्लिंगस्य सर्वतेजोनिधेः परम्

ဒေဝဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– “နားထောင်လော့၊ အို အပရဏာ။ အို ပါရဝတီ၊ သင်မေးမြန်းသမျှကို ငါရှင်းပြမည်—ဤလိင်္ဂ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော သဘောတရား၊ တေဇောအလင်းရောင် အားလုံး၏ အထွတ်အထိပ် နိဓာန်တည်း။”

Verse 14

तव पित्रा हिमवता गिरिराजेन भामिनि । त्वामुद्दिश्य महारत्नसंभारोत्राप्यनायि हि

အို တောက်ပလှသောသူမ၊ သင်၏ဖခင် ဟိမဝတ်—တောင်တန်းတို့၏ ဘုရင်—သည် သင့်ကို ရည်ရွယ်၍ မဟာရတနာများ၏ ကြီးမားသော စုဆောင်းမှုကိုလည်း ဤနေရာသို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

Verse 15

अत्र तानि च रत्नानि राशीकृत्य हिमाद्रिणा । सुकृतोपार्जितान्येव ययौ स्वसदनं पुनः

ဟိမဒြီသည် ထိုရတနာများကို ဤနေရာ၌ စုပုံကာ တောင်တန်းကဲ့သို့ တင်ထားပြီးနောက် မိမိ၏ နေအိမ်သို့ ပြန်သွားသည်—ထိုမဏိရတနာတို့သည် စုဆောင်းထားသော ကုသိုလ်ပုဏ္ဏ၏ အကျိုးဖြင့်သာ ရရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 16

तवार्थं वाममार्थं वा श्रद्धया यत्समर्प्यते । काश्यां तस्य परीपाको भवेदीदृग्विधोऽनघे

အပြစ်ကင်းရှင်းသူရေ၊ ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် ပူဇော်အပ်သမျှသည်—သင့်အတွက်ဖြစ်စေ၊ ဆန့်ကျင်သောရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်စေ—ကာသီ၌ ပူဇော်လျှင် ထိုအကျိုးဖလသည် ဤသို့ မြင့်မြတ်လှပလာ၏။

Verse 17

लिंगं रत्नेश्वराख्यं वै मत्स्वरूपं हि केवलम् । अस्य प्रभावो हि महान्वाराणस्यामुमे ध्रुवम्

‘ရတနేశ్వర’ ဟုခေါ်သော ဤလင်္ဂသည် အမှန်တကယ် ငါ၏ ကိုယ်တိုင်သဘောတရားပုံရိပ်သာ ဖြစ်၏။ အုမာရေ၊ ဝါရာဏသီ၌ ၎င်း၏ အာနုဘော်သည် အလွန်ကြီးမားသည်—ဤသည် မလွဲမသွေ။

Verse 18

सर्वेषामिह लिंगानां रत्नभूतमिदं परम् । अतो रत्नेश्वरं नाम परं निर्वाणरत्नदम्

ဤနေရာရှိ လင်္ဂအားလုံးအနက် ဤလင်္ဂသည် ရတနာကဲ့သို့ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ‘ရတနేశ्वर’ ဟု အမည်ရပြီး နိဗ္ဗာန်/မောက္ခ ရတနာကို ပေးသနားသော အမြတ်ဆုံး ဒါယကာ ဖြစ်၏။

Verse 19

अनेनैव सुवर्णेन पित्रा राशीकृतेन च । प्रासादमस्य लिंगस्य विधापय महेश्वरि

မဟေရှဝရီရေ၊ သင်၏ဖခင်က အစုအပုံများအဖြစ် စုဆောင်းထားသော ဤရွှေဖြင့်ပင် ဤလင်္ဂအတွက် ပရာသာဒ (ဘုရားကျောင်း-နန်းတော်) ကို ဆောက်လုပ်စေပါ။

Verse 20

लिंगप्रासादकरणात्खंडस्फुटित संस्कृतेः । लिंगस्थापनजं पुण्यं हेलयैवेह लभ्यते

လင်္ဂအတွက် ပရာသာဒ ဆောက်လုပ်ခြင်းနှင့် ကွဲပဲ့ပျက်စီးသမျှကို ပြန်လည်ပြုပြင်သန့်စင်ခြင်းတို့ကြောင့်၊ ဤနေရာ၌ အားထုတ်မှုနည်းနည်းဖြင့်ပင် လင်္ဂတည်ထောင်ခြင်းမှ ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကို ရရှိနိုင်သည်။

Verse 21

तथेति भगवत्योक्त्वा गणाः प्रासादनिर्मितौ । सोमनंदि प्रभृतयो ऽसंख्या व्यापारिता मुने

“တထေတိ” ဟု ဆိုကာ ဘဂဝတီ၏ အမိန့်ကို လိုက်နာ၍ ဂဏာတို့သည် ပရသာဒ (ဘုရားကျောင်း) တည်ဆောက်ရေးကို စတင်ကြ၏။ အို မုနိ၊ သောမနန္ဒင် အစရှိသူတို့ ဦးဆောင်၍ မရေမတွက်နိုင်သော ဂဏာတို့ အလုပ်၌ ပါဝင်ကြ၏။

Verse 22

गणैश्च कांचनमयो नानाकौतुकचित्रितः । निर्ममे याममात्रेण प्रासादो मेरुशृंगवत्

ထို့နောက် ဂဏာတို့သည် ရွှေဖြင့် ပြုလုပ်သော ပရသာဒကို တည်ဆောက်၍ အံ့ဖွယ်အလှဆင်ပုံစံမျိုးစုံဖြင့် တန်ဆာဆင်ကြ၏။ ယာမတစ်ခါအတွင်းပင် မေရုတောင်ထိပ်ကဲ့သို့ ပြီးစီးသွား၏။

Verse 23

देवी प्रदृष्टवदना दृष्ट्वा प्रासादनिर्मितिम् । गणेभ्यो व्यतरद्भूरि समानं पारितोषिकम्

ဒေဝီ၏ မျက်နှာသည် ပီတိဖြင့် တောက်ပလျက်၊ ပရသာဒ ပြီးစီးသည့်အခါကို မြင်တော်မူပြီး ဂဏာတို့အား များပြား၍ တန်းတူသော ပရိတောသိက (ဆုလာဘ်) ကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 24

पुनश्च देवी पप्रच्छ प्रणिपातपुरःसरम् । महिमानं महादेवं लिंगस्यास्य महामुने

ထို့နောက် ဒေဝီသည် အရင်ဦးစွာ ပဏိပါတ်ပြုကာ၊ အို မဟာမုနိ၊ မဟာဒေဝအား ဤလိင်္ဂ၏ မဟိမာကို ထပ်မံ မေးမြန်းတော်မူ၏။

Verse 25

देवदेव उवाच । लिंगं त्वनादिसंसिद्धमेतद्देवि शुभप्रदम् । आविर्भूतमिदानीं च त्वत्पितुः पुण्यगौरवात्

ဒေဝဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– အို ဒေဝီ၊ ဤလိင်္ဂသည် အနာဒီဖြစ်၍ အစဉ်အမြဲ စိဒ္ဓ (ပြီးမြောက်) သောအရာ၊ မင်္ဂလာကို ပေးတတ်၏။ သို့သော် ယခုအခါ သင်၏ အဖေ၏ ပုဏ္ဏ (ကုသိုလ်) ဂౌరవ၏ တန်ခိုးကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 26

गुह्यानां परमं गुह्यं क्षेत्रेऽस्मिश्चिंतितप्रदम् । कलौ कलुषबुद्धीनां गोपनीयं प्रयत्नतः

ဤကာသီ သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರ၌ လျှို့ဝှက်တို့အနက် အမြင့်ဆုံး လျှို့ဝှက်တည်း၊ စိတ်ကူးတောင့်တသည့် အလိုဆန္ဒကို ပေးစွမ်းသော အရာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကလိယုဂ၌ စိတ်ဉာဏ်မလင်သောသူတို့အကြား၌ အထူးကြိုးစား၍ လျှို့ဝှက်စွာ ထိန်းသိမ်းရမည်။

Verse 27

यथा रत्नं गृहे गुप्तं न कैश्चिज्ज्ञायते परैः । अविमुक्ते तथा लिंगं रत्नभूतं गृहे मम

အိမ်အတွင်း လျှို့ဝှက်ထားသော ရတနာကို အခြားသူများ မသိနိုင်သကဲ့သို့၊ အဝိမုတ္တ၌လည်း ငါ၏ကိုယ်ပိုင်ဓာမအတွင်း ရတနာတူ လိင်္ဂတစ်ပါး လျှို့ဝှက်တည်ရှိသည်။

Verse 28

यानि ब्रह्मांडमध्येत्र संति लिंगानि पार्वति । तैरर्चितानि सर्वाणि रत्नेशो यैः समर्चितः

အို ပာရဝတီ၊ ဘြဟ္မာဏ္ဍအလယ်အဝန်း၌ တည်ရှိသော လိင်္ဂတို့အားလုံးကို၊ ဤနေရာ၌ ရတနేశကို ပူဇော်သူသည် အားလုံးကိုပင် ပူဇော်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ရတနేశသည် ထိုလိင်္ဂတို့အားလုံးနှင့်တကွ စုံလင်စွာ အရိုသေခံရသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Verse 29

प्रमादेनापि यैर्गौरि लिंगं रत्नेशमर्चितम् । ते भवंत्येव नियतं सप्तद्वीपेश्वरा नृपाः

အို ဂေါရီ၊ မသတိဖြင့်ပင် ရတနేశ လိင်္ဂကို ပူဇော်မိသူတို့သည် မလွဲမသွေ ခုနစ်ဒွီပတို့၏ အရှင်ဘုရင်များ ဖြစ်လာကြသည်။

Verse 30

त्रैलोक्ये यानि वस्तूनि रत्नभूतानि तानि तु । रत्नेश्वरं समभ्यर्च्य सकृत्प्राप्नोति मानवः

သုံးလောက၌ ရတနာတူ အရာဝတ္ထုများရှိသမျှကို၊ လူသည် ရတနేశ్వరကို တစ်ကြိမ်တည်းပင် ပူဇော်လျှင် ထိုအရာအားလုံးကို ရရှိနိုင်သည်။

Verse 31

पूजयिष्यंति ये लिंगं रत्नेशं कामवर्जिताः । ते सर्वे मद्गणा भूत्वा प्रांते द्रक्ष्यंति मामिह

ကာမဆန္ဒကင်းစင်၍ ရတ്നေရှ လင်္ဂကို ပူဇော်သူတို့သည် အားလုံး မိမိ၏ ဂဏာ(အဖွဲ့ဝင်) ဖြစ်လာကြပြီး၊ အသက်တာအဆုံး၌ ဤသန့်ရှင်းသောဓာမ၌ မိမိကို မြင်တွေ့ကြလိမ့်မည်။

Verse 32

रुद्राणां कोटिजप्येन यत्फलं परिकीर्तितम् । तत्फलं लभ्यते देवि रत्नेशस्य समर्चनात्

အို ဒေဝီ၊ ရုဒြမန်တရကို ကုဋိကြိမ် (သန်းပေါင်းများစွာ) ဂျပ်ခြင်းမှ ရရှိသည်ဟု ကြေညာထားသော အကျိုးဖလသည်၊ ရတ്നေရှကို နည်းလမ်းမှန်ကန်စွာ ပူဇော်ခြင်းဖြင့်လည်း ထိုအကျိုးဖလတူတူ ရရှိနိုင်သည်။

Verse 33

लिंगे चानादिसंसिद्धे यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि ते । इतिहासं महाश्चर्यं सर्वपापनिकृंतनम्

ယခု အစမရှိသော၊ ကိုယ်တိုင်တည်မြဲပြီးသား (သွယ်ံ-သိဒ္ဓ) လင်္ဂနှင့် ပတ်သက်၍ ဖြစ်ပွားခဲ့သမျှကို သင့်အား ပြောမည်—အလွန်အံ့ဩဖွယ် သာသနာတော်သမိုင်းဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖြတ်တောက်ပယ်ရှားစေသည်။

Verse 34

पुरेह नर्तकी काचिदासीन्नाट्यार्थकोविदा । सैकदा फाल्गुने मासि शिवरात्र्यां कलावती

ဤမြို့၌ ယခင်က အကနတ်သမီးတစ်ဦးရှိခဲ့ပြီး၊ နာဋ္ယအနုပညာ၌ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။ တစ်ခါ ဖာလ္ဂုဏလတွင်၊ ရှိဝရాత్రီည၌၊ ‘ကလာဝတီ’ ဟု အမည်ရသူမ (ထိုနေရာ၌) ရှိနေ하였다။

Verse 35

ननर्त जागरं प्राप्य जगौ गीतं च पेशलम् । स्वयं च वादयामास नानावाद्यानि वाद्यवित्

ညလုံးပေါက် ဂျာဂရဏ (နိုးကြားစောင့်) လုပ်ကာ သူမက ကပြခဲ့သည်; နူးညံ့သိမ်မွေ့၍ လှပသော သီချင်းများကိုလည်း သီဆိုခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တူရိယာကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သဖြင့် တူရိယာမျိုးစုံကို ကိုယ်တိုင် တီးခတ်ခဲ့သည်။

Verse 36

तेन तौर्यत्रिकेणापि प्रीणयित्वाथ सा नटी । रत्नेश्वरं महालिंगं देशमिष्टं जगाम ह

သီချင်း၊ တူရိယာတီးခတ်မှုနှင့် အက—ဖျော်ဖြေမှုသုံးပါးဖြင့်ပင် ဘုရားရှင်ကို ပီတိဖြစ်စေပြီးနောက်၊ ထိုအကသမားမိန်းမသည် မိမိနှစ်သက်ရာ အရပ်သို့၊ «ရတ്നေရှဝရ» ဟုခေါ်သော မဟာလင်္ဂသို့ သွားလေ၏။

Verse 37

कालधर्मवशंयाता तत्र सा वरनर्तकी । सुता गंधर्वराजस्य वसुभूतेर्बभूव ह

အဲဒီမှာ ကာလ၏ ဓမ္မအာဏာအောက်သို့ ရောက်၍ (ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပြီး) ထိုအကသမားမိန်းမက ဂန္ဓဗ္ဗရာဇာ ဝသုဘူတိ၏ သမီးအဖြစ် မွေးဖွားလာလေ၏။

Verse 38

संगीतस्य सवाद्यस्य तस्य लास्यस्यपुण्यतः । तत्रेशाग्रे कृतस्येह जागरे शिवरात्रिजे

တူရိယာများနှင့်အတူ ဆောင်ရွက်သော သီချင်းတေးဂီတ၏ ကုသိုလ်နှင့် ထိုလှပနူးညံ့သော လာသျ အက၏ ကုသိုလ်ကြောင့်—ဤနေရာ၌ အီရှာရှင်၏ ရှေ့တော်၌ ရှိဝရာထရီ ညအိပ်မပျော် စောင့်တော်မူရာတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သကဲ့သို့—

Verse 39

रम्या रत्नावली नाम रूपलावण्यशालिनी । कलाकलापकुशला मधुरालापवादिनी

သူမသည် လှပချောမော၍ «ရတနာဝလီ» ဟု အမည်ရ—ရုပ်ရည်နှင့် အလှအပပြည့်ဝ; အနုပညာအမျိုးမျိုး၌ ကျွမ်းကျင်ပြီး ချိုမြိန်သံယဉ်သော စကားကို ပြောဆိုတတ်သူဖြစ်၏။

Verse 40

पितुरानंदकृन्नित्यं वसुभूतेर्घटोद्भव । सर्वगांधर्वकुशला गुणरत्नमहाखनिः

ဝသုဘူတိမှ မွေးဖွားလာသော သူမသည် အဖေကို အမြဲပီတိပေးသူဖြစ်၍၊ ဂန္ဓဗ္ဗအနုပညာအားလုံး၌ ကျွမ်းကျင်ကာ ဂုဏ်ရတနာများ၏ မဟာသတ္တုတွင်းတစ်ခုကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။

Verse 41

मुने सखीत्रयं तस्याश्चारु चातुर्यभाजनम् । शशिलेखानंगलेखा चित्रलेखेति नामतः

အို မုနိ၊ သူမ၌ မိတ်သဟာယ သုံးဦးရှိ၍—လှပသကာလည်းကောင်း၊ ဉာဏ်ပညာချောမွေ့မှု၏ အိုးအိမ်တော်လည်းကောင်း—နာမည်အားဖြင့် ရှရှီလေခါ၊ အနင်္ဂလေခါ၊ စိတ္တရလေခါ ဟူ၍ ခေါ်ကြ၏။

Verse 42

तिसृभिस्ताभिरेकत्र वाग्देवीपरिशीलिता । ताभ्यः सर्वाः कलाः प्रादात्परिप्रीता सरस्वती

ထိုမိတ်သဟာယ သုံးဦးနှင့်အတူ ဝါဂ္ဒေဝီ (စကား၏ ဒေဝီ) ကို အလေးအနက် စည်းကမ်းတကျ လေ့ကျင့်ပူဇော်ကြ၏; ပျော်မြူးတော်မူသော စရஸဝတီသည် အနုပညာအကုန်လုံးကို သူတို့အား ပေးသနားတော်မူ၏။

Verse 43

प्राप्य रत्नावली गौरि सा जन्मांतरवासनाम् । रत्नेश्वरस्य लिंगस्य जग्राह नियमं शुभम्

အို ဂေါရီ၊ ရတ္နာဝလီ ဟူ၍ ဖြစ်လာသောအခါ သူမသည် အတိတ်ဘဝ၏ ဝါသနာ(အကျင့်အာရုံ) ကို ပြန်လည်ရရှိပြီး ရတ္နေရှွရ၏ လင်္ဂကို အခြေခံသော မင်္ဂလာနိယမကို ခံယူလိုက်၏။

Verse 44

रत्नभूतस्य लिंगस्य काश्यां रत्नेश्वरस्य वै । नित्यं संदर्शनं प्राप्य वक्ष्याम्यपि वचो मुखे

ကာသီမြို့၌ ရတ္နေရှွရ ဟူသော ရတနာတူ လင်္ဂကို နေ့စဉ် ဒർശန ရရှိပြီးနောက်၊ ငါသည်လည်း မျက်နှာချင်းဆိုင် တိုက်ရိုက် ထိုစကားများကို ပြောမည်။

Verse 45

इत्थं नियमवत्यासीत्सा गंधर्वसुतोत्तमा । ताभिः सखीभिः सहिता नित्यं लिंगं च पश्यति

ဤသို့ဖြင့် ဂန္ဓဗ္ဗသမီးတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူမသည် နိယမ၌ တည်ကြည်ခိုင်မာလာ၏; ထိုမိတ်သဟာယများနှင့်အတူ နေ့စဉ် လင်္ဂကို ဒർശန ပြုသည်။

Verse 46

एकदाराध्य रत्नेशं ममैतल्लिंगमुत्तमम् । समानर्च च सा बाला रम्यया गीतमालया

ရတနေရှကို တစ်ကြိမ်သာ ပူဇော်ပြီးနောက်—ငါ၏ အမြတ်ဆုံး လင်္ဂဤတိုင်—ထိုမိန်းကလေးသည် ထပ်မံတူညီစွာ ပူဇော်ကာ လှပသော သီချင်းပန်းကုံးကို ဆက်ကပ်하였다။

Verse 47

सख्यः प्रदक्षिणीकर्तुं लिंगं तिस्रोऽप्युमे गताः । तस्या गीतेन तुष्टोहं लिंगस्थो वरदोभवम्

အို အုမာရေ၊ သူမ၏ မိတ်သုံးယောက်လည်း လင်္ဂကို ပတ်လည်ပရဒက္ခိဏာ ပြုရန် သွားကြသည်။ ထိုမိန်းကလေး၏ သီချင်းကြောင့် ငါသည်—လင်္ဂအတွင်း တည်ရှိသူ—ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 48

यस्त्वया रंस्यते रात्रावद्य गंधर्वकन्यके । तवनामसमानाख्यः स ते भर्ता भविष्यति

အို ဂန္ဓဗ္ဗသမီးရေ၊ ယနေ့ည သင်နှင့်အတူ ပျော်ကစားမည့်သူ—သင့်နာမည်နှင့် တူညီသောနာမည်ရှိသူ—သူပင် သင့်ခင်ပွန်း ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 49

इति लिंगांबुधेर्जातां परिपीय वचःसुधाम् । बभूवानंदसंदोह मंथरातीव ह्रीमती

ဤသို့ လင်္ဂ၏ သမုဒ္ဒရာမှ ပေါ်ထွန်းလာသော အမృతတူသော စကားရည်ကို သောက်သုံးပြီးနောက်၊ အရှက်သိသော မိန်းကလေးသည် ပီတိအလွန်အကျွံ လှိုင်းလုံးကြီးကြောင့် များစွာနှေးကွေးသကဲ့သို့ ဖြစ်သွား하였다။

Verse 50

गताथ व्योममार्गेण सखीभिः स्वपितुर्गृहम् । कथयंती निजोदंतं तमालीनां पुरो मुदा

ထို့နောက် သူမသည် မိတ်ဆွေများနှင့်အတူ ကောင်းကင်လမ်းကြောင်းဖြင့် ဖခင်အိမ်သို့ သွားရောက်ကာ၊ တမာလီ မိန်းကလေးများရှေ့တွင် ပျော်ရွှင်စွာ ကိုယ်ပိုင်အဖြစ်အပျက်ကို ပြောပြနေ하였다။

Verse 51

ताभिर्दिष्ट्येति दिष्ट्येति सखीभिः परिनंदिता । अद्य ते वांछितं भावि रत्नेशस्य समर्चनात्

သူမကို မိတ်သမီးများက “ကံကောင်းပါစေ၊ ကံကောင်းပါစေ” ဟု ချီးမွမ်းကာ “ယနေ့ ရတ്നေရှကို စနစ်တကျ ပူဇော်အာရాధနာပြုသဖြင့် သင်လိုချင်သော ဆန္ဒ ပြည့်စုံလိမ့်မည်” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 52

यद्यायाति स ते रात्रावद्य कौमारहारकः । चोरो बाहुलतापाशैः पाशितव्योतियत्नतः

ယနေ့ညတွင် မိန်းကလေးများကို ခိုးယူသွားတတ်သော ထိုသူခိုးက သင့်ထံလာလျှင် သင့်၏ လက်မောင်းများကို လျှောလျှောလှလှ လယ်လယ်ကဲ့သို့ ပတ်ကြိုးအဖြစ်သုံး၍ အလွန်သတိထားကာ ချည်နှောင်ရမည်။

Verse 53

गोचरीक्रियतेस्माभिर्यथा स सुकृतैकभूः । प्रातरेव तव प्रेयान्रत्नेशादिष्ट इष्टकृत्

ကျွန်မတို့က စီမံကာ သူ—ကုသိုလ်၏ အရုပ်အယောင်တည်းဟူသောသူ—သင့်လက်လှမ်းမီရာသို့ ရောက်လာအောင် ပြုမည်။ မနက်မိုးလင်းသော် ရတ്നေရှက ခန့်အပ်ထားသော သင့်ချစ်သူသည် လိုအင်ကို ပြည့်စုံစေပြီးသား ဖြစ်လိမ့်မည်။

Verse 54

यातास्वस्मासु हृष्टासु भवती शयगौरवात् । अहो रत्नेश्वरं लिंगं प्रत्यक्षीकृतवत्यसि

ကျွန်မတို့ ပျော်ရွှင်စွာ ထွက်ခွာသွားကြသော်လည်း သင်သည် အိပ်ငိုက်ခြင်း၏ အလေးချိန်ကြောင့် နောက်ကျန်နေခဲ့သည်။ အို! သင်သည် ရတ്നေရှဝရ လင်္ဂကို ကိုယ်တိုင်ရှေ့တွင် တိုက်ရိုက် ပေါ်ထင်စေခဲ့ပြီ။

Verse 55

अहोभाग्योदयो नृणामहो पुण्यसमुच्छ्रयः । एकस्यैव भवेत्सिद्धिर्यदेकत्रापि तिष्ठताम्

အို၊ လူသားတို့အတွက် ကံကောင်းခြင်း၏ နိုးထလာမှု မည်မျှမြတ်သနည်း—အို၊ ကုသိုလ်၏ စုဆောင်းမှု မည်မျှမြင့်မားသနည်း! တစ်ဦးတည်းပင် ဖြစ်စေ တစ်နေရာတည်းသော သန့်ရှင်းရာဌာန၌ တည်ကြည်စွာ နေထိုင်လျှင် စိဒ္ဓိကို ရနိုင်သည်။

Verse 56

सत्यं वदंति नासत्यं दैवप्राधान्यवादिनः । दैवमेव फलेदेकं नोद्यमो नापरं बलम्

ကံတရား (ဒైవ) အာဏာကြီးမားမှုကို ထောက်ခံသူတို့သည် အမှန်ကိုသာ ပြောကြ၍ မမှားကြသည်— ‘အကျိုးဖလသည် ဒైవကံတရားတစ်ပါးတည်းကသာ ရင့်မှည့်စေသည်; လူ၏ကြိုးပမ်းမှုသည် အမှန်တကယ်သော အင်အားမဟုတ်၊ အခြားအင်အားလည်း မရှိ’။

Verse 57

भवत्या अपि चास्माकमेक एव हि चोद्यमः । परं दैवं फलत्येकं यथा तव न नः पुरः

သင်တို့အတွက်လည်း ကျွန်ုပ်တို့အတွက်လည်း ကြိုးပမ်းမှုက တစ်မျိုးတည်းပင် ဖြစ်၏; သို့သော် အကျိုးဖလကို ပေးသည့်အရာမှာ ဒైవကံတရားတစ်ပါးတည်း—ထို့ကြောင့် ဤကိစ္စ၌ သင်တို့ကိုသာ မျက်နှာသာပေး၍ ကျွန်ုပ်တို့ကို မပေး။

Verse 58

लोकानां व्यवहारोयमालिप्रोक्तप्रसंगतः । परं मनोरथावाप्तिस्तव या सैव नः स्फुटम्

ဤသည်မှာ မိတ်ဆွေတို့အကြား စကားဝိုင်းဆက်စပ်မှုမှ ပေါ်လာသော လောကဓလေ့သာ ဖြစ်သည်; သို့သော် သင်၏ မနောရథ ပြည့်စုံခြင်း—အဲဒါပဲ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ထင်ရှားလှ၏။

Verse 59

इति संव्याहरंतीनामनंतोध्वाऽतितुच्छवत् । क्षणात्तासां व्यतिक्रांतः प्राप्ताश्च स्वंस्वमालयम्

ဤသို့ ပြောဆိုနေစဉ် အဆုံးမဲ့သကဲ့သို့ ရှည်လျားသောညတောင် အလွန်သေးငယ်သကဲ့သို့ ကုန်လွန်သွား၏; ခဏတစ်ခါတည်းဖြင့် လွန်ပြီး၊ သူတို့သည် ကိုယ်ကိုယ်၏ အိမ်သို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 60

अथ प्रातः समुत्थाय पुनरेकत्र संगताः । सा च मौनवती ताभिः परिभुक्तेव लक्षिता

ထို့နောက် မနက်အရုဏ်တက်ရာ၌ ထ၍ သူတို့သည် တစ်နေရာတည်း၌ ပြန်လည်စုဝေးကြ၏; ထိုမိန်းမ—ယခု တိတ်ဆိတ်နေ၍—အတွင်းစိတ်၌ ဖြစ်ရပ်ကြောင့် လွှမ်းမိုးခံထားရသကဲ့သို့ သူတို့က တွေ့မြင်ကြ၏။

Verse 61

तूष्णीं प्राप्याथ काशीं सा स्नात्वा मंदाकिनीजले । सखीभिः सहितापश्यल्लिंगं रत्नेश्वरं मम

တိတ်ဆိတ်စွာ ကာသီသို့ ရောက်ပြီး မန္ဒာကိနီ၏ သန့်ရှင်းသော ရေတွင် ရေချိုးကာ၊ မိတ်သမီးများနှင့်အတူ ကျွန်ုပ်၏ ရတ္နေရှ္ဝရ လင်္ဂကို ဖူးမြင်လေ၏။

Verse 62

निर्वर्त्य नियमं साथ लज्जामुकुलितेक्षणा । निर्बंधेन वयस्याभिः परिपृष्टा जगाद ह

နိယမကို ပြီးစီးပြီးနောက် အရှက်ကွယ်သလို မျက်လုံးချထား၍၊ မိတ်သမီးများက မရပ်မနား မေးမြန်းသဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် သူမ ပြောလေ၏။

Verse 63

रत्नावल्युवाच । अथ रत्नेश यात्रायाः प्रयातासु स्वमंदिरम् । भवतीषु स्मरंत्येव तद्रत्नेशवचोऽमृतम्

ရတ္နာဝလီက ပြောသည်— “ထို့နောက် ရတ္နေရှ္ဝရသို့ ယာတရာပြီး၍ သင်တို့က ကိုယ့်အိမ်ကိုယ် ပြန်သွားကြသောအခါ၊ ထိုရတ္နေရှ္ဝရ၏ အမရိတကဲ့သို့ ချိုမြသော စကားတော်ကို ငါ မကြာခဏ သတိရနေခဲ့၏။”

Verse 64

सविशेषांगसंस्काराऽविशं संवेशमंदिरम् । निद्रादरिद्रनयना तद्विलोकनलालसा

ကိုယ်အင်္ဂါကို အထူးအလှဆင်ပြင်ဆင်ပြီး ငါသည် အိပ်ခန်းသို့ ဝင်လေ၏။ မျက်လုံးများသည် အိပ်ရေးပျက်၍ နွမ်းနယ်သော်လည်း ထိုသူကို ပြန်လည်ဖူးမြင်လိုစိတ်ဖြင့် တောင့်တလျက်ရှိ၏။

Verse 65

बलात्स्वप्नदशां प्राप्ता भाविनोर्थस्य गौरवात् । आत्मविस्मरणे हेतू ततो मे द्वौ बभूवतुः

လာမည့်အရာ၏ အလေးအနက်ကြောင့် ငါသည် မတတ်နိုင်ဘဲ အိပ်မက်အခြေအနေသို့ ကျရောက်သွား၏။ ထို့ကြောင့် ငါ့အတွက် ကိုယ်ကိုမေ့လျော့စေသော အကြောင်းရင်း နှစ်ပါး ပေါ်ပေါက်လာလေ၏။

Verse 66

तंद्री तदंगसंस्पर्शौ मम बोधापहारकौ । तंद्र्या परवशा चासं ततस्तत्स्पर्शनेन च

အိပ်ငိုက်ခြင်းနှင့် သူ၏ကိုယ်အင်္ဂါတို့၏ ထိတွေ့မှုက ကျွန်မ၏ သတိကို လုယူသွားသည်။ ထိုအိပ်ငိုက်ခြင်းကြောင့် လုံးဝအာဏာမဲ့ကာ၊ ထိုထိတွေ့မှုကြောင့်လည်း ထပ်မံ၍ ကိုယ်ကိုမထိန်းနိုင်တော့။

Verse 67

न जाने त्वथ किं वृत्तं काहं क्वाहं स चाथ कः । तं निर्जिगमिषुं सख्यो यावद्धर्तुं प्रसारितः

ထို့နောက် ဘာဖြစ်သွားသည်ကို မသိတော့—ကျွန်မက ဘယ်သူလဲ၊ ဘယ်မှာလဲ၊ သူက ဘယ်သူလဲတောင် မသိ။ သူထွက်ခွာမည်အချိန်၊ မိတ်သဟာယမတို့၊ ခဏလေးပင်ဖြစ်စေ ထိန်းထားလို၍ လက်ကို ဆန့်ထုတ်လိုက်သည်။

Verse 68

दोः कंकणेन रिपुणा क्वणितं तावदुत्कटम् । महता सिंजितेनाहं तेनाल्पपरिबोधिता

သူ၏လက်မောင်းပေါ်က လက်ကောက်သည် ရန်သူကဲ့သို့ တင်းတိမ်စွာ မြည်ဟည်းသံထွက်လာသည်။ ထိုမြည်ဟည်းသံကြီးကြောင့် ကျွန်မသည် သတိပြန်လာခြင်း အနည်းငယ်သာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

Verse 69

सुखसंतानपीयूष ह्रदे परिनिमज्य वै । क्षणेन तद्वियोगाग्निकीलासु पतिता बलात्

ပျော်ရွှင်မှုမပြတ်စီးဆင်းသည့် အမృతရေကန်ထဲသို့ နစ်မြုပ်နေစဉ်ပင်၊ ခဏတစ်ခါအတွင်း သူနှင့်ခွဲခွာရခြင်း၏ မီးတောက်တိုင်များပေါ်သို့ အင်အားဖြင့် ပစ်ချခံလိုက်ရသည်။

Verse 70

किंकुलीयः स नो वेद्मि किंदेशीयः किमाख्यकः । दुनोति नितरां सख्यस्तद्विश्लेषानलो महान्

သူသည် မည်သည့်မျိုးရိုးက၊ မည်သည့်ဒေသက လာသည်၊ နာမည်မည်သို့ခေါ်သည်ကိုပင် ကျွန်မမသိ။ သို့သော် မိတ်သဟာယမတို့၊ သူနှင့်ခွဲခွာရခြင်း၏ မဟာမီးသည် ကျွန်မကို အလွန်အမင်း ပူလောင်စေသည်။

Verse 71

अनल्पोत्कलितं चेतः पुनस्तत्संगमाशया । प्राणानां मे यियासूनामेकमेव महौषधम्

သူ့ကို ထပ်မံတွေ့ဆုံရမည်ဟု မျှော်လင့်ခြင်းကြောင့် ကျွန်ုပ်၏စိတ်သည် အကြိမ်ကြိမ် လှိုင်းထလာ၏။ အသက်ရှူသက်တမ်းများ ထွက်ခွာရန်နီးကပ်သော်လည်း ထိုမျှော်လင့်ချက်တစ်ခုတည်းက မဟာဆေးတော် ဖြစ်လာ၏။

Verse 72

वयस्या निशिभुक्तस्य तस्यैव पुनरीक्षणम् । भवतीनामधीनं च तत्पुनर्दर्शनं मम

အို မိတ်သမီးတို့—ညတစ်ညလုံး အတူရှိခဲ့သော သူ့ကို ထပ်မံမြင်တွေ့ခြင်းသည် သင်တို့၏လက်ထဲတွင်ပင် ရှိ၏။ ကျွန်ုပ်အတွက် ထပ်မံဒർശနရမည့်အခွင့်အရေးသည် သင်တို့ပေါ် မူတည်၏။

Verse 73

काऽलीकमालयो वक्ति स्निग्धमुग्धेसखीजने । तद्दर्शनेन स्थास्यंति प्राणा यास्यंति चान्यथा

“ဤသည် မုသာမဟုတ်ပါ” ဟု မာလယက ချစ်ခင်နူးညံ့၍ ရိုးသားသော မိတ်သမီးအစုအား ပြော၏။ “သူ့ကို မြင်ရလျှင် ပရာဏာများ တည်မည်၊ မမြင်ရလျှင် ထွက်ခွာမည်”။

Verse 74

दशम्यवस्था सन्नह्येद्बाधितुं माधुना भृशम् । इति तस्या गिरः श्रुत्वा दूनाया नितरां च ताः

“ဒသမနေ့အခြေအနေကို ပြင်ဆင်ထားကြ၊ ပျားရည်ဖြင့် ဤဝေဒနာကို အပြင်းအထန် တားဆီးကြ” ဟု သူမ၏စကားကို ကြားသော် မိတ်သမီးတို့သည် အလွန်နာကျင်ဝမ်းနည်း၍ ပိုမိုစိတ်ပူပန်လာကြ၏။

Verse 75

प्रवेपमानहृदयाः प्रोचुर्वीक्ष्य परस्परम्

နှလုံးတုန်ယင်လျက် သူတို့သည် အချင်းချင်းကြည့်ကာ ပြောကြ၏။

Verse 76

सख्य ऊचुः । यस्य ग्रामो न नो नाम नान्वयो नापि बुध्यते । स कथं प्राप्यते भद्रे क उपायो विधीयताम्

မိတ်သမီးများက ပြောကြသည်– “အရှင်မ၊ သူ၏ရွာကိုလည်း မသိ၊ အမည်ကိုလည်း မသိ၊ မျိုးရိုးကိုတောင် မသိပါ။ ထို့ကြောင့် သူ့ထံသို့ မည်သို့ရောက်နိုင်မည်နည်း။ ကျေးဇူးပြု၍ အကြံဉာဏ်တစ်ရပ် ချမှတ်ပေးပါ”

Verse 77

इति रत्नावली श्रुत्वा ससंदेहां च तद्गिरम् । वयस्यास्तदवाप्तौ मे यूयं कुंठि मुमूर्छ ह

ထိုစကားကို ကြားပြီး ရတနာဝလီသည် သံသယမပျောက်သေးဘဲ မိတ်သမီးများအား– “ငါ့အတွက် သူ့ကိုရစေရာတွင် နင်တို့ စိတ်ကွက်ကွက်လန့်လန့် ဖြစ်နေကြပြီ” ဟုဆိုကာ မူးလဲသွားသည်။

Verse 78

इत्यर्धोक्तेन सा बाला यूयं कुंठितशक्तयः । यद्वक्तव्यं त्विति तया यूयं कुंठीति भाषितम्

စကားကို တစ်ဝက်သာ ပြောပြီး ထိုမိန်းကလေးက “နင်တို့ရဲ့ သတ္တိအား လျော့နည်းသွားပြီ” ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်ပြသည်။ ပြောလိုသမျှကို “နင်တို့ ကွက်ကွက်လန့်လန့် ဖြစ်နေကြတယ်” ဟုဆိုလိုက်သည်။

Verse 79

ततस्तास्त्वरिताः सख्यः परितापोपहारकान् । बहुशः शीतलोपायान्व्यधुर्मोहप्रशांतये

ထို့နောက် မိတ်သမီးများသည် အလျင်အမြန် လှုပ်ရှားကာ ပူလောင်သော ဝေဒနာကို ဖယ်ရှားပေးသည့် အေးမြသော ကုထုံးများကို အကြိမ်ကြိမ် ပြုလုပ်၍ သူမ၏ မောဟနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ငြိမ်းစေလိုက်ကြသည်။

Verse 80

व्यपैति न यदा मूर्छा तत्तच्छीतोपचारतः । तस्यास्तदैकयानीतं रत्नेशस्नपनोदकम्

အေးမြသော ကုထုံးများဖြင့်ပင် မူးလဲမှု မပျောက်သေးသဖြင့် သူတို့သည် ချက်ချင်း ရတနေးရှာ (Ratneśa) အဘိသေက စနာန်တွင် သုံးသော ရေကို ယူလာပေးကြသည်။

Verse 81

तदुक्षणात्क्षणादेव तन्मूर्छा विरराम ह । सुप्तोत्थितेव सावादीन्मुहुः शिवशिवेति च

ရေဖြန်းလိုက်သည့် ခဏတစ်ခဏအတွင်းမှာပင် သူမ၏ မူးလဲခြင်းသည် ချက်ချင်းပျောက်ကင်းသွားသည်။ အိပ်ရာမှ နိုးထလာသူကဲ့သို့ စကားပြောလာပြီး “ရှီဝ! ရှီဝ!” ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ ရွတ်ဆိုလေ၏။

Verse 82

स्कदं उवाच । श्रद्धावतां स्वभक्तानामुपसर्गे महत्यपि । नोपायांतरमस्त्येव विनेश चरणोदकम्

စကန္ဒက မိန့်တော်မူသည်—“ယုံကြည်သဒ္ဓါရှိသော ဘုရားကိုးကွယ်သူများအပေါ် မဟာဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်သော်လည်း၊ သခင်၏ ခြေတော်ရေမှတပါး အခြားကုထုံးမရှိပေ။”

Verse 83

ये व्याधयोपि दुःसाध्या बहिरंतः शरीरगाः । श्रद्धयेशोदकस्पर्शात्ते नश्यंत्येव नान्यथा

ကုသရန်ခက်ခဲသော ရောဂါများပင်—ကိုယ်ခန္ဓာအပြင်၌ဖြစ်စေ အတွင်း၌ဖြစ်စေ—သဒ္ဓါဖြင့် သခင်၏ ရေကို ထိတွေ့လျှင် အမှန်တကယ် ပျောက်ကင်းသွားသည်၊ အခြားနည်းမဟုတ်။

Verse 84

सेवितं येन सततं भगवच्चरणोदकम् । तं बाह्याभ्यंतरशुचिं नोपसर्पति दुर्गतिः

ဘုရား၏ ခြေတော်ရေကို အမြဲတမ်း ဆည်းကပ်ဂုဏ်ပြုသူသည် အပြင်အတွင်း သန့်ရှင်းပွင့်လင်းလာပြီး၊ ကံဆိုးမှုသည် သူ့ထံ မနီးကပ်နိုင်။

Verse 85

आधिभौतिकतापं च तापं वाप्याधिदैविकम् । आध्यात्मिकं तथा तापं हरेच्छ्रीचरणोदकम्

သတ္တဝါနှင့် ဓာတ်တရားတို့ကြောင့် ဖြစ်သော ပူလောင်ဒုက္ခ (အာဓိဘောတိက)၊ ဒေဝတားအင်အားကြောင့် ဖြစ်သော ပူလောင်ဒုက္ခ (အာဓိဒೈဝိက)၊ ထို့ပြင် မိမိအတွင်းစိတ်၏ ပူလောင်ဒုက္ခ (အာဓျာတ္မိက) ကိုပါ သရီးခြေတော်ရေက ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 86

व्यपेतसंज्वरा चाथ गंधर्वतनया मुने । उचितज्ञेति होवाच ताः सखीः स्रिग्धधो रधीः

ထို့နောက် ဂန္ဓဗ္ဗသမီး၏ ဖျားနာမှု ပျောက်ကင်းသွားသောအခါ၊ စိတ်နူးညံ့၍ မေတ္တာပြည့်ဝသောသူမက မိတ်ဆွေမိန်းကလေးများကို “သင့်လျော်ရာကို သိသူတို့…” ဟု ဆို하였다။

Verse 87

रत्नावल्युवाच । शशिलेखेनंगलेखे चित्रलेखे मदीहितं । यूयं कुंठितसामर्थ्याः कुतो वस्ताः कलाः क्व वा

ရတနာဝလီက ဆိုသည်— “ရှရှီလေခါ၊ နင်္ဂလေခါ၊ စိတြလေခါတို့ရေ၊ ငါ့အလိုကို ဆောင်ရွက်ကြ။ မင်းတို့ရဲ့ အနုပညာက ဘယ်သို့ပျောက်သွားသနည်း၊ စွမ်းရည်ကလည်း အဘယ်ကြောင့် မျော့နည်းသွားသနည်း?”

Verse 88

मत्प्रियप्राप्तये सम्यगुपायोऽस्ति मयेक्षितः । रत्नेश्वरानुग्रहतोऽनुतिष्ठत हि तं हिताः

“ငါ့ချစ်သူကို ရရှိရန် သင့်လျော်သော နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို ငါတွေ့မြင်ပြီးပြီ။ ရတနေရှ္ဝရ၏ ကရုဏာတော်ဖြင့်၊ ချစ်ခင်ရသော မိတ်ဆွေတို့၊ ထိုအရာကို အကောင်အထည်ဖော်ကြလော့။”

Verse 89

शशिलेखेभिलषितप्राप्त्यै लेखांस्त्वमालिख । संलिखानंगलेखे त्वं यूनः सर्वावनीचरान्

“ရှရှီလေခါရေ၊ လိုလားသည့်အရာ ရရှိစေရန် ပုံရိပ်လိုင်းများကို ရေးဆွဲလော့။ နင်္ဂလေခါရေ၊ လူငယ်တို့ကို—အမှန်တကယ် မြေပြင်ပေါ် လှုပ်ရှားသွားလာသူ အားလုံးကို—ပုံကြမ်းဆွဲလော့။”

Verse 90

चित्रगे चित्रलेखे त्वं पातालतलशायिनः । किंचिदाविर्भवच्चारु तारुण्यालंकृतींल्लिख

“ပန်းချီပညာကျွမ်းကျင်သော စိတြလေခါရေ၊ ပာတာလအလွှာတွင် နေထိုင်သူတို့ကိုလည်း ရေးဆွဲလော့။ သူတို့၏ လှပသော ယုဝနအလှကို အနည်းငယ် ထင်ရှားစေပြီး၊ ယုဝနကာလ၏ လက္ခဏာများဖြင့် အလှဆင်ကာ ရေးပြလော့။”

Verse 91

अथाकण्येति ताः सख्यस्तच्चातुर्यं प्रवर्ण्य च । लिलिखुः क्रमशः सख्यो यूनो यौवन शेवधीन्

ထို့နောက် “အဲဒီအတိုင်း ဖြစ်ပါစေ” ဟုဆိုကာ မိတ်သမီးတို့သည် ထိုပညာမြောက်လိမ္မာမှုကို ချီးမွမ်းပြီး၊ အရွယ်နုပျိုခြင်း၏ خز خز (ဘဏ္ဍာ) ဖြစ်သော ယောကျာ်းလေးများကို တစ်ယောက်ပြီးတစ်ယောက် ပုံရေးဆွဲကြ၏။

Verse 92

निर्यत्कौमारलक्ष्मीकान्पुंवत्त्व श्रीसमावृतान् । प्रातःसंध्येव गंधर्वी नृपाद्यांस्तानवैक्षत

ဂန္ဓဗ္ဗမိန်းကလေးသည် သူတို့ကို—ဘုရင်တို့နှင့် အခြားသူများကို—မြင်၏။ သူတို့သည် ယောကျာ်းသတ္တိ၏ ဂုဏ်ရောင်ဖြင့် တင့်တယ်ကာ အသစ်လန်းသော ယောဝနရောင်ခြည်ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေကြပြီး၊ မနက်ခင်းဆည်းဆာက အလင်းကို ဖြန့်သကဲ့သို့ သူမ၏ကြည့်ရှုမှုလည်း ထွန်းလင်းနေ၏။

Verse 93

सर्वान्सुरनिकायान्सा व्यलोकत शुभेक्षणा । न चांचल्यं जहावक्ष्णोस्तेषु स्वर्लोकवासिषु

မင်္ဂလာမျက်စိရှိသော မိန်းကလေးသည် နတ်အစုအဖွဲ့အားလုံးကို ကြည့်ရှုခဲ့သော်လည်း၊ ကောင်းကင်လောကနေထိုင်သူတို့အပေါ် မျက်လုံးမတုန်မလှုပ် တစ်စက်မျှ မယိမ်းယိုင်ခဲ့။

Verse 94

ततो मध्यमलोकस्थान्मुनिराजकुमारकान् । विलोक्यापि न सा प्रीतिं क्वाप्याप प्रेमनिर्भरा

ထို့နောက် သူမသည် အလယ်လောက၌ရှိသော မုနိများ၊ ဘုရင်များနှင့် မင်းသားများကိုလည်း ကြည့်၏။ သို့သော် ချစ်မြတ်နိုးလိုစိတ်ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော်လည်း၊ မည်သူ့ထံတွင်မျှ ပျော်ရွှင်နှစ်သက်မှု မတွေ့ခဲ့။

Verse 95

अथ रत्नावली बाला कर्णाभ्यर्णविलोचना । दृशौ व्यापारयामास बलिसद्मयुवस्वपि

ထို့နောက် ရတနာဝလီ မိန်းကလေးငယ်သည် နားအနီးတိုင်အောင် ကျယ်ဝန်းသော မျက်လုံးများဖြင့်၊ မျက်မြင်ကို သေချာစွာ လှည့်ကာ ဘလီ၏ နန်းတော်ရှိ ယောကျာ်းလေးများထံသို့ပါ ကြည့်လိုက်၏။

Verse 96

दितिजान्दनुजान्वीक्ष्य सा गंधर्वी कुमारकान् । रतिं बबंध न क्वापि तापिता मान्मथैः शरैः

ဒೈတျနှင့် ဒာနဝတို့၏ လူငယ်သားများကို မြင်သော် ထိုဂန္ဓဗ္ဗီကညာသည် ကာမဒေဝ၏ မြားတံတို့ကြောင့် လောင်ကျွမ်းတုန်လှုပ်သွား၏။ စိတ်သည် ရတိ၌ ချည်နှောင်ကပ်ငြိပြီး မည်သည့်နေရာ၌မျှ အနားမရခဲ့။

Verse 97

सुधाकर करस्पृष्टाप्यतिदूनांगयष्टिका । पश्यंती नागयूनः सा किंचिदुच्छ्वसिताऽभवत्

သူမ၏ သေးသွယ်နူးညံ့သော ကိုယ်အင်္ဂါများသည် လွန်စွာအားနည်းသွားခဲ့သည်—လကောင်၏ လက်ထိတွေ့ခံရသော လရောင်ကဲ့သို့—သို့သော် လူငယ်နာဂများကို မြင်သောအခါ အနည်းငယ် သက်ပြင်းချသွား၏။

Verse 98

भोगिनस्तान्विलोक्यापि चित्रंचित्रगतानथ । मनात्संभुक्तभोगेव क्षणमासीत्कुमारिका

ထို နဂါးမင်းများကို မြင်ရသော်—အံ့ဩမှုအပေါ် အံ့ဩမှု—သူမ၏ စိတ်သည် အလွန်တရာပင် အရသာခံပြီးသားကဲ့သို့ ခဏတာ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်သွား၍ ကညာသည် မလှုပ်မယှက် ရပ်နေ၏။

Verse 99

यूनः प्रत्येकमद्राक्षीदशेषाञ्छेष वंशजान् । तक्षकान्वयगांस्तद्वदथ वासुकिगोत्रजान्

သူမသည် ရှေရှဝంశမှ မွေးဖွားသော လူငယ်နာဂများအားလုံးကို တစ်ဦးချင်းစီ မြင်တွေ့ခဲ့၏။ ထို့ပြင် တက္ခကဝంశသားများကိုလည်းကောင်း၊ ထိုနည်းတူ ဝာဆုကီဂိုတြမှ ဆင်းသက်သူများကိုလည်းကောင်း မြင်ခဲ့၏။

Verse 100

पुलीकानंत कर्कोट भद्रसंतानगानपि । दृष्ट्वा नागकुमारांस्ताञ्छंखचूडमथैक्षत

ပူလီကာ၊ အနန္တ၊ ကရ္ကောဋ နှင့် ဘဒ္ရသန္တာန ဝంశတို့မှ နာဂကुमारများကိုလည်း မြင်ပြီးနောက်၊ ထို့နောက် သူမသည် ရှင်ခချူဍကို မျက်စိတင်ကြည့်လိုက်၏။

Verse 110

एतस्यावगतं सर्वं देशनामान्वयादिकम् । मा विषीदालिसुलभस्त्वेष रत्नेश्वरार्पितः

သူ၏အရာအားလုံး—ဒေသ၊ အမည်၊ မျိုးရိုးစဉ်ဆက် စသည်တို့—အားလုံးကို သိမြင်ပြီးပြီ။ မိတ်ဆွေမ၊ ဝမ်းနည်းမနေပါနှင့်; ဘက္တိဖြင့် လွယ်ကူစွာ ရရှိနိုင်ပြီး ရတ്നေရှဝရ ထံသို့ အပ်နှံပူဇော်ထားသည်။

Verse 120

कोसौ मत्स्वामिनो नाम रत्नेशस्य महेशितुः । लिंगराजस्य गृह्णाति कर्मबंधनभेदिनः

အမှန်တကယ် ဘယ်သူက ငါ့အရှင်—မဟာအုပ်စိုးရှင် ရတ്നေရှ၊ လင်္ဂရာဇ—ကမ္မချည်နှောင်မှုကို ခွဲဖျက်သူ—၏ နာမကို ခံယူထားသနည်း။

Verse 130

हृदि रत्नेश्वरं लिंगं यस्य सम्यग्विजृंभते । अलातदंडवत्तस्मिन्कालदंडोपि जायते

မည်သူ၏နှလုံးတွင် ရတ്നေရှဝရ၏ လင်္ဂ သည် ပြည့်စုံစွာ ပွင့်လင်းထွန်းလင်းလာသနည်း၊ ထိုသူအတွင်း၌ ကာလ၏ တံတောင်တိုင်တောင် မီးတောက်အင်္ဂါရကဲ့သို့ ပေါ်ထွန်းလာ၍—ယခင်ကဲ့သို့ မချည်နှောင်နိုင်တော့။

Verse 140

अकारण सखा कोसौ प्रांतरे समुपस्थितः । निजप्राणान्पणीकृत्य येन त्राता स्म बालिकाः

အကြောင်းမဲ့ မိတ်ဆွေဟူသည် ဘယ်သူနည်း၊ ထိုတိတ်ဆိတ်သောနေရာ၌ ပေါ်လာသူ—ကိုယ်ပိုင်အသက်ကို လောင်းကစားထား၍ မိန်းကလေးများကို ကယ်တင်ခဲ့သူ။

Verse 150

आरभ्य बाल्यमप्येषा लिंगं रत्नेश्वराभिधम् । यांति पित्राप्यनुज्ञाता काश्यामर्चयितुं सदा

ကလေးဘဝကတည်းက အဖေ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် သူမသည် အမြဲတမ်း ကာသီသို့ သွားကာ ရတ്നေရှဝရ ဟု အမည်ရသော လင်္ဂကို ပူဇော်အာရဓနာ ပြုလေ့ရှိသည်။

Verse 160

निशम्येति स पुण्यात्मा नागराजकुमारकः । आश्वास्य ता भयत्रस्ताः प्रोवाचेदं च पुण्यधीः

ဤစကားကို ကြားသိသော် နဂါးမင်း၏ သားတော် ပုဏ္ဏသတ္တဝါသည် ကြောက်ရွံ့၍ တုန်လှုပ်နေသော မိန်းမတို့ကို သက်သာစေကာ၊ ပုဏ္ဏဉာဏ်ဖြင့် ဤစကားတို့ကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 170

एषा मंदाकिनी नाम दीर्घिका पुण्यतोयभूः । यस्यां कृतोदका मर्त्या मर्त्यलोके विशंति न

ဤသည်မှာ ပုဏ္ဏရေဖြစ်ပေါ်ရာ မန္ဒာကိနီ အမည်ရှိ သန့်ရှင်းသော ရေကန်ဖြစ်၏။ ဤနေရာ၌ ဥဒကကမ္မ (ရေကရိယာ) ပြုသော လူသားတို့သည် မရ္တလောကသို့ ပြန်မဝင်ရတော့။

Verse 180

वृद्धकालेश्वरस्यैष प्रासादो रत्ननिर्मितः । प्रतिदर्शं वसेद्यत्र रात्रौ चंद्रः सतारकः

ဤသည်မှာ ဝృద్ధကာလေရှွရ ဘုရား၏ ရတနာဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ဘုရားကျောင်းဖြစ်၏။ ဤနေရာ၌ ညတိုင်းညတိုင်း ကြယ်များဖြင့် အလှဆင်သော လမင်းသည် အပြည့်အဝ ထင်ရှားစွာ ဤပေါ်၌ နေထိုင်သကဲ့သို့ မြင်ရ၏။

Verse 190

अथ सा कथयामास दनुजापहृतेः कथाम् । रत्नेश्वरं वरावाप्तिं स्वप्नावस्थां विहाय च

ထို့နောက် သူမသည် ဒါနဝ၏ အပဟရဏ (ဖမ်းဆီးခေါ်ယူခြင်း) အကြောင်းကို ပြောပြ၍၊ ရတနေရှွရအကြောင်း—ကောင်းချီးပေးသော ဝရကို မည်သို့ရရှိခဲ့သည်ကို—ဖော်ပြကာ၊ ၎င်းသည် အိပ်မက်အခြေအနေသာဟု ထင်မြင်မှုကို ပယ်ချခဲ့သည်။

Verse 200

यावद्बहिः समागच्छेद्रम्याद्रत्नेशमंडपात । तावद्गंधर्वराजाय ताभिः स वसुभूतये

သူသည် လှပသော ရတနေရှ မဏ္ဍပမှ အပြင်သို့ ထွက်လာသည့်အခါတင်၊ ထိုခဏချင်းပင် စည်းစိမ်တိုးပွားရေးအတွက် မိန်းမတို့သည် ဂန္ဓဗ္ဗမင်းထံသို့ ထိုအကြောင်းကို တင်ပြကြ၏။

Verse 210

विनिवेदितवृत्तांतो रत्नेशानुग्रहस्य च । उवास ताभिः ससुखं पितृभ्यामभिनंदितः

ရတ്നေရှ၏ ကရုဏာအနုဂ्रहအကြောင်း အပြည့်အစုံကို တင်ပြပြီးနောက်၊ သူသည် သူတို့နှင့်အတူ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်၍ မိဘတို့၏ ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုခြင်းကို ခံရ၏။

Verse 220

मूर्तः षडाननस्तत्र तव पुत्रः सुमध्यमे । एतत्त्रयं नरो दृष्ट्वा न गर्भं प्रविशेदुमे

အဲဒီနေရာ၌ ရုပ်ကာယဖြင့် ခြောက်မျက်နှာရှိသော Ṣaḍānana သည်—သင်၏သားတော်—တည်ရှိ၏၊ ခါးသေးသွယ်သော အုမာရေ။ ဤသုံးပါးကို မြင်သောသူသည်၊ အုမာရေ၊ ထပ်မံ မိခင်ဝမ်းသို့ မဝင်ရတော့။

Verse 225

इतिहासमिमं श्रुत्वा नारी वा पुरुषोपिवा । न जात्विष्टवियोगाग्नि तापेन परितप्यते

ဤပဝိတ্ৰ အီတိဟာသကို ကြားနာပြီးနောက်—မိန်းမဖြစ်စေ ယောက်ျားဖြစ်စေ—ချစ်သူနှင့် ကွာဝေးခြင်း၏ မီးအပူကြောင့် ထပ်မံ မလောင်ကျွမ်းရတော့။