Sarga 47

Verse 1

प्रभातायां तु शर्वर्यां पौरास्ते राघवं विना।शोकोपहतनिश्चेष्टा बभूवुर्हतचेतसः।।।।

သို့သော် ညသည် မိုးလင်းသို့ လှည့်လာသောအခါ ရာဃဝကို မမြင်ရသော မြို့သူမြို့သားတို့သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်နှလုံးကျိုးကြေကာ မလှုပ်မယှက် မသိမသာ ဖြစ်သွားကြ၏။

Verse 2

शोकजाश्रुपरिद्यूना वीक्षमाणास्ततस्ततः।आलोकमपि रामस्य न पश्यन्ति स्म दुःखिताः।।।।

ဝမ်းနည်းခြင်းမှ ပေါက်ဖွားသော မျက်ရည်များဖြင့် စိုစွတ်ကာ သူတို့သည် ဒီဘက်ဟိုဘက် လှည့်ကြည့်ကြသော်လည်း၊ ဒုက္ခကြီးစွာဖြင့် ရာမ၏ အရိပ်အယောင်တောင် မမြင်နိုင်ကြ။

Verse 3

ते विषादार्तवदना रहितास्तेन धीमता।कृपणाः करुणा वाचो वदन्ति स्म मनस्विनः।।।।

စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သူတို့သည် ဉာဏ်ပညာရှိသော ရာမနှင့် ခွဲခွာရသည့် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် မျက်နှာများညှိုးနွမ်းကာ၊ ကြင်နာမှုကို လှုံ့ဆော်သည့် သနားဖွယ်စကားများကို ပြောကြသည်။

Verse 4

धिगस्तु खलु निद्रां तां ययाऽपहृतचेतसः।नाद्य पश्यामहे रामं पृथूरस्कं महाभुजम्।।।।

ကျွန်ုပ်တို့၏ သတိကို လုယူသွားသော အိပ်စက်ခြင်းအပေါ် အရှက်တရားပင် ဖြစ်စေ; ယနေ့ ကျယ်ဝန်းသော ရင်ဘတ်နှင့် အင်အားကြီးသော လက်မောင်းရှိ ရာမကို မမြင်ရတော့။

Verse 5

कथं नाम महाबाहु स्स तथावितथक्रियः।भक्तं जनं परित्यज्य प्रवासं राघवो गतः।।।।

မဟာလက်မောင်းရှိသော ရာဃဝသည်—ဘက္တတို့အပေါ် မည်သည့်ကတိကဝတ်မဆို မလွဲမသွေ ပြည့်စုံစေသူ—သစ္စာရှိပြည်သူတို့ကို စွန့်ခွာကာ ပြည်နှင်ဒဏ်သို့ သွားရသည်မှာ မည်သို့ဖြစ်နိုင်သနည်း။

Verse 6

यो नः सदा पालयति पिता पुत्रानिवौरसान्।कथं रघूणां स श्रेष्ठस्त्यक्त्वा नो विपिनं गतः।।।।

အမြဲတမ်း ကျွန်ုပ်တို့ကို အဖေက မိမိ၏ သားရင်းများကို ကာကွယ်သကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်ခဲ့သော ရဃုဝంశ၏ အမြတ်ဆုံးသူသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို စွန့်၍ တောသို့ သွားနိုင်သည်ဟု မည်သို့ ဖြစ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 7

इहैव निधनं यामो महाप्रस्थानमेव वा।रामेण रहितानां हि किमर्थं जीवितं हि नः।।।।

ဤနေရာ၌ပင် သေကြစို့—သို့မဟုတ် “မဟာပရස්ထာန်” ဟူသော နောက်ဆုံးခရီးသို့ ထွက်ခွာကြစို့; ရာမမရှိလျှင် ကျွန်ုပ်တို့၏ အသက်ရှင်ခြင်းသည် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း။

Verse 8

सन्ति शुष्काणि काष्ठानि प्रभूतानि महान्ति च।तैः प्रज्वाल्य चितां सर्वे प्रविशामोऽथ पावकम्।।।।

ဤနေရာ၌ ခြောက်သွေ့သော သစ်တုံးကြီးများ များစွာရှိသည်; ထိုသစ်တုံးများဖြင့် မီးသင်္ဂြိုဟ်တိုင်ကို မီးထွန်းကာ၊ ထို့နောက် ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး မီးထဲသို့ ဝင်ကြမည်။

Verse 9

किं वक्ष्यामो महाबाहुरनसूयः प्रियंवदः।नीत स्स राघवोऽस्माभिरिति वक्तुं कथं क्षमम्।।।।

ကျွန်ုပ်တို့ ဘာကို ပြောနိုင်မည်နည်း—“ကျွန်ုပ်တို့က ရာဃဝကို ခေါ်ထုတ်သွားခဲ့သည်” ဟု မည်သို့ ပြောနိုင်မည်နည်း; လက်မောင်းကြီးသည့်၊ မနာလိုမုန်းတီးမှုကင်းပြီး စကားနူးညံ့သော သူကို။

Verse 10

सा नूनं नगरी दीना दृष्ट्वाऽस्मान् राघवं विना।भविष्यति निरानन्दा सस्त्रीबालवयोधिका।।।।

အမှန်ပင် ထိုမြို့တော်သည် ရာဃဝမပါဘဲ ငါတို့ကို မြင်လျှင် စိတ်မောပန်း၍ ပျော်ရွှင်မှုကင်းမဲ့သွားမည်။ မိန်းမများ၊ ကလေးများနှင့် အိုမင်းသူများ အားလုံးလည်း အာနန္ဒကင်းမဲ့ကြလိမ့်မည်။

Verse 11

निर्यातास्तेन वीरेण सह नित्यं जितात्मना।विहीनास्तेन च पुनः कथं पश्याम तां पुरीम्।।।।

ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြဲတမ်း ကိုယ်စိတ်ကို အနိုင်ယူထားသော ထိုသူရဲကောင်းနှင့်အတူ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ ယခု သူမရှိတော့သဖြင့် ထိုမြို့တော်ကို ထပ်မံကြည့်ရှုနိုင်မည်နည်း။

Verse 12

इतीव बहुधा वाचो बाहुमुद्यम्य ते जनाः।विलपन्ति स्म दुःखार्ता विवत्सा इव धेनवः।।।।

ထိုသူတို့သည် လက်မောင်းများကို မြှောက်ကာ အမျိုးမျိုးသောစကားများဖြင့် ပြောဆိုရင်း၊ ဝမ်းနည်းဒုက္ခကြောင့် နှလုံးသားပူပန်ကာ နို့ကလေးပျောက်သွားသော မိခင်နွားကဲ့သို့ ငိုကြွေးမြည်တမ်းကြသည်။

Verse 13

ततो मार्गानुसारेण गत्वा किञ्चित् क्षणं पुनः।मार्गनाशाद्विषादेन महता समभिप्लुताः।।।।

ထို့နောက် လမ်းကြောင်းအတိုင်း ခဏလောက်သာ လိုက်သွားကြသော်လည်း လမ်းရာပျောက်ကွယ်သွား၍၊ ထပ်မံ၍ အလွန်ကြီးမားသော စိတ်ပျက်အားငယ်မှုက သူတို့ကို လွှမ်းမိုးသွားသည်။

Verse 14

रथस्य मार्गनाशेन न्यवर्तन्त मनस्विनः।किमिदं किं करिष्यामो दैवेनोपहता इति।।।।

ရထား၏ လမ်းရာပျောက်သွားသောအခါ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သူတို့သည် ပြန်လှည့်လာ၍ “ဒါဘာလဲ? ကံကြမ္မာက ထိခိုက်စေပြီ—ယခု ငါတို့ ဘာလုပ်ရမလဲ” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 15

ततो यथागतेनैव मार्गेण क्लान्तचेतसः।अयोध्यामागमन्सर्वे पुरीं व्यथितसज्जनाम्।।।।

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော သူတို့အားလုံးသည် မိမိတို့လာခဲ့သည့် လမ်းတစ်လျှောက်တည်းဖြင့် ပြန်လှည့်ကာ၊ သုခသမာဓိရှိသူများပင် ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသော အယောဓျာမြို့သို့ ရောက်လာကြသည်။

Verse 16

आलोक्य नगरीं तां च क्षयव्याकुलमानसाः।आवर्तयन्त तेऽश्रूणि नयनैः शोकपीडितैः।।।।

မြို့တော်အယောဓျာကို မြင်လိုက်သောအခါ ဆုံးရှုံးမှုကြောင့် စိတ်များလှုပ်ရှားမငြိမ်မသက်ဖြစ်ကာ၊ ဝမ်းနည်းမှုက နှိပ်စက်နေသော မျက်လုံးများဖြင့် မျက်ရည်များကို စီးကျစေကြသည်။

Verse 17

एषा रामेण नगरी रहिता नातिशोभते।आपगा गरुडेनेव ह्रदादुद्धृतपन्नगा।।।।

ဤမြို့သည် ရာမမရှိလျှင် မလှပမတောက်ပတော့; ဂရုဍက မြစ်အနက်မှ နဂါးမြွေတို့ကို ဆွဲထုတ်ယူသွားသကဲ့သို့ပင်။

Verse 18

चन्द्रहीनमिवाकाशं तोयहीनमिवार्णवम्।अपश्यन्निहतानन्दं नगरं ते विचेतसः।।।।

ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် စိတ်မတည်မငြိမ်ဖြစ်ကာ၊ ပျော်ရွှင်မှု ပျက်စီးသွားသော မြို့ကို သူတို့မြင်ကြသည်—လမရှိသော ကောင်းကင်ကဲ့သို့၊ ရေမရှိသော သမုဒ္ဒရာကဲ့သို့။

Verse 19

ते तानि वेश्मानि महाधनानिदुःखेन दुःखोपहता विशन्तः।नैव प्रजज्ञुः स्वजनं जनं वानिरीक्षमाणाः प्रविनष्टहर्षाः।।।।

ဒုက္ခဝေဒနာကြောင့် အလွန်ပင်နာကျင်ကာ၊ ခက်ခဲစွာဖြင့် ထိုဓနကြွယ်ဝသော အိမ်အိမ်များထဲသို့ ဝင်ရောက်ကြသည်။ ပျော်ရွှင်မှု ပျက်သုဉ်းသွား၍ မိမိတို့၏ ဆွေမျိုးများကိုဖြစ်စေ အခြားသူများကိုဖြစ်စေ ကြည့်နေသော်လည်း မည်သူကိုမျှ မမှတ်မိနိုင်ကြ။