Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 47, Shloka 11

अयोध्यायाः पौरविलापः

Lament of the Citizens of Ayodhya on Rama’s Absence

निर्यातास्तेन वीरेण सह नित्यं जितात्मना।विहीनास्तेन च पुनः कथं पश्याम तां पुरीम्।।।।

niryātās tena vīreṇa saha nityaṃ jitātmanā | vihīnāḥ tena ca punaḥ kathaṃ paśyāma tāṃ purīm || 2.47.11 ||

ကျွန်ုပ်တို့သည် အမြဲတမ်း ကိုယ်စိတ်ကို အနိုင်ယူထားသော ထိုသူရဲကောင်းနှင့်အတူ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်။ ယခု သူမရှိတော့သဖြင့် ထိုမြို့တော်ကို ထပ်မံကြည့်ရှုနိုင်မည်နည်း။

niryātāḥ(we) having gone out
niryātāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootnir-yā (निर्-या धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; वयं इति कर्तृवाच्ये (having gone out)
tenawith him
tena:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (with him)
vīreṇathe hero
vīreṇa:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootvīra (वीर प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तेन इत्यस्य विशेषणम्
sahatogether with
saha:
Sahakari (सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय/उपपद (with); तृतीया-सम्बन्धः
nityamalways
nityam:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnityam (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (always)
jitātmanāwith the self-controlled one
jitātmanā:
Sahakari (सहकारी)
TypeAdjective
Rootjita (ji धातु, क्त) + ātman (आत्मन् प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः (जितः आत्मा येन = self-controlled); पुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तेन इत्यस्य विशेषणम्
vihīnāḥbereft
vihīnāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-hīna (वि-हीन प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; वयं इति विशेषणम् (deprived)
tenabecause of him/without him
tena:
Hetu (हेतुः)
TypeNoun
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (of him/with him)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (again)
kathamhow
katham:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय
paśyāmashall we see
paśyāma:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश् धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम् (Vedic/epic variant alongside paśyāmaḥ)
tāmthat
tām:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Roottad (तद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; पुरीम् इति विशेषणम्
purīmcity
purīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpurī (पुरी प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Having left (that city) with the valiant and self-restrained Rama, how can we now return without him ?

R
Rama
A
Ayodhya
A
Ayodhya citizens

FAQs

Dharma is tied to moral leadership: the city’s identity and ethical stability are felt to depend on the presence of a self-restrained, righteous prince.

The citizens, having once left with Rama, now feel shame and grief at the thought of returning to Ayodhya without him.

Rama’s self-mastery (jitātmatā) as a public virtue that inspires confidence and moral order.