Adhyaya 350
Āścarya-kathana: Brāhmaṇa–Nāga Dialogue on Sūrya (Vivasvat) and the ‘Second Sun’ Phenomenon
Upa-parva: Mokṣa-dharma (Liberation-Discourse) — Wonders associated with Sūrya and cosmological inquiry
The chapter opens with a brāhmaṇa requesting an account of any extraordinary sight connected to the one-wheeled chariot of Vivasvat (Sūrya). The nāga responds by first listing marvels embedded in regular cosmic order: perfected sages dwelling amid the sun’s thousand rays; the emergence and expansion of great wind associated with solar rays; the rain-bearing mechanism linked to a ‘dark/white foot’ (poetic-cosmological imagery) that releases water in the rainy season; and the cyclical ‘taking back’ of water over months through the sun’s pure rays. The discourse then shifts from generalized marvels to a singular event described as the ‘wonder among wonders’: at midday, when the sun heats the worlds, a radiant form resembling another sun appears from all directions, illuminates everything with its own brilliance, and advances toward the sun as if splitting the sky. It is depicted like a sacrificial fire-offering in luminous form, a second bhāskara of indeterminate appearance. As it approaches, Vivasvat extends a hand; the approaching radiance reciprocates with its right hand in a gesture of acknowledgment. It then pierces the firmament, enters the solar orb, and the two lights become one, instantly assuming ‘sun-ness.’ Observers are left with doubt about which is the sun and who the chariot-borne figure is; they question Ravi regarding the identity of the other sun-like being that traversed the heavens and merged into the solar sphere. The chapter’s thematic center is disciplined astonishment: it stages perception, merger, and doubt as prompts for higher explanation rather than sensationalism.
Chapter Arc: जनमेजय का विस्मय: जो भगवान् अनन्य-भक्ति से प्रसन्न होकर स्वयं पूजन ग्रहण करते हैं, उनकी कृपा और उस आनंद का रहस्य क्या है? → वैशम्पायन सूक्ष्म तत्त्व-क्रम खोलते हैं—जिनकी वासनाएँ दग्ध हो चुकीं, जो पुण्य-पाप से परे हो गए, उनकी ‘परम्परागत गति’ क्या है; और साथ ही ‘सात्वत/नारायणात्मको धर्म’ की प्राचीनता, वेद-साम्य और युग-युग में उसके प्रवाह का संकेत देते हैं। → नारायण-स्वरूप धर्म का दिव्य वंश-क्रम और उसका परम-गन्तव्य उद्घाटित होता है—यह धर्म सत्ययुग से चला, ब्रह्मा ने (द्वितीय जन्म/नेत्रोत्पत्ति के प्रसंग में) सोम से इसे सुना, रुद्र को प्रदान हुआ, इक्ष्वाकु के उपदेश से जगत में फैला, और कल्पान्त में पुनः नारायण में ही लीन हो जाएगा; साथ ही ‘अ-उ-म्’ त्र्यक्षर-युक्त, अत्यन्त सूक्ष्म सत्त्व-सम्बद्ध मार्ग का संकेत मिलता है। → अध्याय यह स्थिर करता है कि भक्ति-पूजा का ग्रहण केवल कर्मकाण्ड नहीं, बल्कि सत्त्व-शुद्धि, वासना-दाह और नारायण-धर्म की परम्परा से जुड़ा हुआ तत्त्व-मार्ग है; प्रवृत्ति-निवृत्ति के क्रम में जीव की गति का ढाँचा स्पष्ट होता है। → जनमेजय का प्रश्न आगे टिकता है—‘वैकारिक पुरुष’ (रज-तम से आच्छादित मन वाला) क्रमशः प्रवृत्ति-पथ से उठकर पुरुषोत्तम को कैसे प्राप्त करे?—इसका विस्तृत अनुभव-आधारित वर्णन अगले भाग में अपेक्षित है।
Shlokas
Verse 1
जनमेजयने कहा--ब्रह्मन! भगवान् अनन्यभावसे भजन करनेवाले सभी भक्तोंको प्रसन्न करते और उनकी विधिवत् की हुई पूजाको स्वयं ग्रहण करते हैं; यह कितने आनन्दकी बात है
ဇနမေဇယ မင်းက ပြောသည်— «အို ဗြာဟ္မဏ! စိတ်မခွဲမခြား သဒ္ဓါတရားဖြင့် ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်သော ဘက်တော်သားအားလုံးကို သခင်ဘုရားက ပျော်ရွှင်စေပြီး၊ စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း ပြုလုပ်သော ပူဇော်ပွဲကိုလည်း ကိုယ်တိုင် လက်ခံတော်မူသည်ဟူသည် အလွန်ပင် ဝမ်းမြောက်ဖွယ်ကောင်း၏»
Verse 2
ये तु दग्धेन्धना लोके पुण्यपापविवर्जिता: । तेषां त्वयाभिनिर्दिष्टा पारम्पर्यागता गति:
ဇနမေဇယ မင်းက ပြောသည်— «သို့သော် ထိုလောက၌ မီးလောင်ပြီးသား လောင်စာကဲ့သို့ ဖြစ်၍ ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ် နှစ်ပါးလုံးမှ ကင်းလွတ်သူတို့အကြောင်း၊ သင်က အစဉ်အလာအတိုင်း ဆက်ခံလာသော သူတို့၏ ဂတိကို ဖော်ပြခဲ့ပြီးပြီ»
Verse 3
संसारमें जिन लोगोंकी वासनाएँ दग्ध हो गयी हैं और जो पुण्य-पापसे रहित हो गये हैं, उन्हें परम्परासे जो गति प्राप्त होती है, उसका भी आपने वर्णन किया है ।।
ဇနမေဇယ မင်းက ပြောသည်— «လောက၌ အလိုဆန္ဒအကျန်အလွန်များ မီးလောင်ပျောက်ကင်းသွား၍ ကုသိုလ်–အကုသိုလ် နှစ်ပါးလုံးမှ ကင်းလွတ်သွားသူတို့ ရရှိသည့် အစဉ်အလာအတိုင်း ဆက်ခံလာသော ဂတိကိုလည်း သင် ဖော်ပြခဲ့ပြီးပြီ။ ထို စတုတ္ထလမ်းကြောင်းဖြင့် သူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှသို့ သွားကြ၏။ သို့သော် တစ်စိတ်တစ်သဒ္ဓါဖြင့် အာရုံတစ်ခုတည်းထားသော သာဓုသဘောရှိသူတို့သည် အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ကြ၏။ အနိရုဒ္ဓ၊ ပရဒျုမ္န၊ သင်္ကရ္ရှဏတို့ကို မမှီခိုဘဲ ‘ဝါစုဒေဝ’ ဟု ခေါ်သော စတုတ္ထဂတိသို့ ရောက်ကာ ထိုမှတစ်ဆင့် ပုရုရှောတ္တမ ဘုရားနှင့် သူ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာတော်ကို ရရှိကြ၏»
Verse 4
नूनमेकान्तधर्मो<यं श्रेष्ठो नारायणप्रिय: । अगत्वा गतयस्तिस््रो यद् गच्छत्यव्ययं हरिम्
ဇနမေဇယ မင်းက ပြောသည်— «ဤတစ်စိတ်တစ်သဒ္ဓါဖြင့် ဘုရားကို ကိုးကွယ်သည့် ဓမ္မလမ်းကြောင်းသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်ပြီး နာရာယဏ၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာလည်း ဖြစ်သည်ဟု မုချပင်။ အကြောင်းမူကား ထိုလမ်းကို အားကိုးသူသည် သာမန် ဂတိ သုံးပါးကို မဖြတ်သန်းဘဲ စတုတ္ထဂတိသို့ တိုက်ရိုက်ရောက်ကာ မဖျက်မပျက် ဟရီကို ရရှိတတ်၏»
Verse 5
सहोपनिषदान वेदान् ये विप्रा: सम्यगास्थिता: । पठन्ति विधिमास्थाय ये चापि यतिधर्मिण:
ဇနမေဇယ မင်းက ပြောသည်— «အကျင့်သီလမှန်ကန်မှု၌ တည်မြဲနေသော ဗြာဟ္မဏတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ဥပနိရှဒ်များနှင့်တကွ ဝေဒများကို ရွတ်ဖတ်ကြ၏။ ထို့အတူ စွန့်လွှတ်ခြင်း၏ စည်းကမ်း (ယတိဓမ္မ) ဖြင့် နေထိုင်သူတို့လည်း…»
Verse 6
केनैष धर्म: कथितो देवेन ऋषिणापि वा
ဇနမေဇယ မင်းက ဆို၏— «အရှင်မြတ်ကြီး၊ ဤဓမ္မကို မည်သူက သင်ကြားပြောကြားခဲ့သနည်း—ဒေဝတစ်ပါးကလား၊ ရှင်ရသေ့တစ်ပါးကလား။ ဘက္တိ (သဒ္ဓါနှင့် အနန္တရ သစ္စာတည်) ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော ဤဓမ္မကို မည်သည့် ဒေဝ သို့မဟုတ် ရသေ့က ပထမဦးစွာ ညွှန်ပြခဲ့သနည်း။ အနန့်ယ ဘက္တ (တစ်စိတ်တစ်မနက် သစ္စာတည်သူ) တို့၏ နေထိုင်ကျင့်ကြံပုံသည် မည်သို့နည်း၊ ထိုအစဉ်အလာသည် မည်သည့်ကာလမှ စတင်ကျင့်သုံးလာသနည်း။ ကျွန်ုပ်၏ သံသယကို ဖြေရှင်းပေးပါ; ဤအကြောင်းကို ကြားလိုစိတ်သည် အလွန်ပြင်းထန်လှပါသည်»။
Verse 7
एकान्तिनां च का चर्या कदा चोत्पादिता विभो | एतन्मे संशयं छिन्धि परं॑ कौतूहलं हि मे
ဇနမေဇယ မင်းက ဆို၏— «အရှင်အင်အားကြီးသူ၊ တစ်စိတ်တစ်မနက် ဘက္တိ၌ တည်မြဲသော (ဧကာန္တိန်) တို့၏ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်ကျင့်ကြံပုံသည် မည်သို့နည်း။ ထိုလမ်းစဉ်သည် မည်သည့်ကာလမှ စတင်ပေါ်ပေါက်၍ တည်ထောင်လာသနည်း။ ကျွန်ုပ်၏ သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးပါ; ဤအကြောင်းအရာအပေါ် ကျွန်ုပ်၏ စူးစမ်းလိုစိတ်သည် အလွန်နက်ရှိုင်းလှပါသည်၊ ဘုရားသခင်မြတ်»။
Verse 8
वैशम्पायन उवाच समुपोढेष्वनीकेषु कुरुपाण्डवरयोर्मुथे । अर्जुने विमनस्के च गीता भगवता स्वयम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ဆို၏— «မင်းကြီး၊ ကုရုနှင့် ပाण्डဝ တပ်ဖွဲ့များသည် စစ်တိုက်ရန် မျက်နှာချင်းဆိုင် စစ်တန်းစီကာ ရပ်တည်နေကြသည့်အခါ၊ အာర్జုန၏ စိတ်သည် တိုက်ခိုက်ခြင်းအပေါ် တွန့်ဆုတ်၍ မောဟိုင်းသွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဘဂဝန်တော် ကိုယ်တိုင်က ‘ဂီတာ’ ဟု ခေါ်သော သင်ကြားချက်အားဖြင့် ဤဓမ္မကို သူ့အား သင်ပေးတော်မူခဲ့သည်»။
Verse 9
अगतिकश्न गतिश्चैव पूर्व ते कथिता मया । गहनो ह्ोष धर्मों वै दुर्विज्ञेयोडकृतात्मभि:,मैंने पहले तुमसे गति और अगतिका स्वरूप भी बताया था। यह धर्म गहन तथा अजितात्मा पुरुषोंके लिये दुर्गम है
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ဆို၏— «အရင်ကပင် ‘အဂတိ’ (အကာအကွယ်မရှိခြင်း) နှင့် ‘ဂတိ’ (အကာအကွယ်/ရောက်ရှိခြင်း) ကို သင့်အား ငါရှင်းပြပြီးသားဖြစ်သည်။ အမှန်တကယ် ဤဓမ္မသည် အလွန်နက်နဲ၍ မိမိစိတ်ကို မအနိုင်ယူနိုင်သေးသူတို့အတွက် ထိုးဖောက်နားလည်ရန် ခက်ခဲလှသည်»။
Verse 10
सम्मित: सामवेदेन पुरैवादियुगे कृत: । धार्यते स्वयमीशेन राजन् नारायणेन च
ဝိုင်ရှမ္ပါယန က ဆို၏— «မင်းကြီး၊ ဤဓမ္မသည် သာမဝေဒနှင့် အပြည့်အဝ ကိုက်ညီသည်။ အလွန်ရှေးကာလ၊ ပထမဦးဆုံးသော ယုဂ (ကာလ) မှပင် တည်ထောင်ထားခဲ့သည်။ အမှန်တကယ် ဤဓမ္မကို ထမ်းဆောင်ထိန်းသိမ်းသူမှာ အရှင်ကိုယ်တိုင်—နာရာယဏ—ဖြစ်တော်မူသည်»။
Verse 11
एतदर्थ महाराज पृष्ट: पार्थेन नारद: । ऋषिमध्ये महाभाग: शृण्वतो: कृष्णभीष्मयो:
ဝိုင်သမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်– «အို မဟာရာဇာ၊ ဤအကြောင်းအရာတည်းဟူသောကိစ္စ၌ပင် ပာဋ္ဌ (အာర్జုန) သည် ရှိသမျှ ရှိသီတို့အလယ်တွင် ဂုဏ်သရေကြီးသော နာရဒကို မေးမြန်းခဲ့၏။ ထိုအခါ ကృష్ణနှင့် ဘီष္မတို့လည်း နားထောင်လျက်ရှိကြ၏။»
Verse 12
गुरुणा च मयाप्येष कथितो नृपसत्तम । यथा तत् कथित तत्र नारदेन तथा शृणु,नृपश्रेष्ठ! मेरे गुरु व्यासजीने और मैंने भी यह विषय कहा था; परंतु वहाँ नारदजीने उस विषयका जैसा वर्णन किया था, उसे बताता हूँ, सुनो
ဝိုင်သမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်– «အို မင်းမြတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဤအကြောင်းအရာကို ကျွန်ုပ်၏ ဆရာ ဗျာသနှင့် ကျွန်ုပ်လည်း ပြောကြားခဲ့ဖူး၏။ ယခုမူ အို အုပ်စိုးရှင်တို့အနက် အထွတ်အမြတ်၊ ထိုအခါ နာရဒက ဖော်ပြခဲ့သကဲ့သို့ တိတိကျကျ ကျွန်ုပ် ပြန်လည်ပြောကြားမည်၊ နားထောင်လော့။»
Verse 13
यदासीन्मानसं जन्म नारायणमुखोद्गतम् | ब्रह्मण: पृथिवीपाल तदा नारायण: स्वयम्
ဝိုင်သမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်– «အို ဘုရင်၊ စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်း၏ အစဉ်အလာအစတွင် နာရာယဏ၏ မျက်နှာမှ ထွက်ပေါ်လာသော စိတ်ဖြစ်ဖွားခြင်းဖြင့် ဘြဟ္မာ၏ ပထမဦးဆုံး ဖွားမြင်မှု ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ၊ ထိုအချိန်၌ နာရာယဏကိုယ်တိုင်က ဤဓမ္မကို သူ့အား သင်ကြားပေးခဲ့၏။ ထိုဓမ္မတည်းဟူသော အကျင့်ဖြင့် နာရာယဏသည် နတ်တို့နှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့အတွက် ပူဇော်ပွဲအခမ်းအနားများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ဖေနပသ ဟုခေါ်သော ရှိသီတို့က ထိုဓမ္မကို လက်ခံထိန်းသိမ်းခဲ့ကြ၏။»
Verse 14
तेन धर्मेण कृतवान् दैवं पित्र्यं च भारत । फेनपा ऋषयश्जैव तं धर्म प्रतिपेदिरे
ဝိုင်သမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်– «အို ဘာရတ၊ ထိုဓမ္မတည်းဟူသော အကျင့်ဖြင့် နာရာယဏသည် နတ်တို့နှင့် ပိတೃ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်) တို့အတွက် ပူဇော်ပွဲနှင့် အလှူအတန်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။ ဖေနပသ ဟုခေါ်သော ရှိသီတို့လည်း ထိုဓမ္မကို အလားတူ လက်ခံထိန်းသိမ်းခဲ့ကြ၏။ ထို့ကြောင့် ဤသင်ကြားချက်သည် ရှေးဟောင်း၍ အာဏာရှိသော သမာဓိစည်းကမ်းအဖြစ်—အရင်ဆုံး သာသနာတော်ဘက်က (ဒေဝ) လက်တွေ့ကျင့်သုံးပြီး နောက်တစ်ဖန် ရှိသီတို့က ဆက်ခံရရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထား၏။»
Verse 15
वैखानसा: फेनपेभ्यो धर्म त॑ प्रतिपेदिरे । वैखानसे भ्य: सोमस्तु ततः सोडच्तर्दथे पुन:,फेनपोंसे वैखानसोंने उस धर्मको उपलब्ध किया। उनसे सोमने उसे ग्रहण किया। तदनन्तर वह धर्म फिर लुप्त हो गया
ဝိုင်သမ္ပာယနက မိန့်ကြားသည်– «ဝိုင်ခာနသ ရှိသီတို့သည် ထိုဓမ္မကို ဖေနပသတို့ထံမှ လက်ခံရရှိခဲ့၏။ ထို့နောက် ဆိုမ (Soma) သည် ဝိုင်ခာနသတို့ထံမှ ထိုဓမ္မကို ဆက်ခံယူခဲ့၏။ ထို့အပြီးတွင် ထိုဓမ္မသည် တစ်ဖန် ပြန်လည် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့၏။»
Verse 16
यदासीच्चाक्षुषं जन्म द्वितीयं ब्रह्मणो नृूप । तदा पितामहेनैव सोमाद् धर्म: परिश्रुत:
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းကြီး၊ ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် “စက္ခုသ” (Cākṣuṣa မန်ဝန္တရ) ဟူသော ဒုတိယမြောက် မွေးဖွားခြင်းသို့ ဝင်ရောက်သောအခါ၊ ထိုအချိန်တွင် ဓမ္မသည် ဆိုမ (Soma) ထံမှ ပိတာမဟ (အဘိုးအကြီး) ကိုယ်တိုင်က ဆက်လက်ပေးအပ်၍ ကြားသိလက်ခံရခဲ့သည်»။
Verse 17
नारायणात्मको राजन् रुद्राय प्रददौ च तम् नरेश्वर! जब ब्रह्माजीका नेत्रजनित द्वितीय जन्म हुआ, तब उन्होंने सोमसे उस नारायण-स्वरूप धर्मको सुना था। राजन! ब्रह्माजीने रुद्रको इसका उपदेश दिया ।।
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «အို မင်းကြီး၊ နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ၏ သဘာဝတရားဖြစ်သော ထိုဓမ္မကို ရုဒြ (Rudra) ထံသို့ ပေးအပ်သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ယောဂ၌ တည်မြဲသော ရုဒြသည် ရှေးကာလ ကృతယုဂ (Kṛta-yuga) တွင် ဘာလခိလျ (Bālakhilya) ရှိသမျှ ရှင်တော်များအားလုံးကို ဤသင်ကြားချက်နှင့် ရင်းနှီးစေ하였다။ ထို့နောက် သခင် ဗိෂ္ဏု (Viṣṇu) ၏ မာယာကြောင့် ထိုဓမ္မသည် ကမ္ဘာမှ ပြန်လည် ဖုံးကွယ်သွား하였다»။
Verse 18
बालखिल्यानृषीन् सर्वान् धर्ममेतदपाठयत् | अन्तर्दधे ततो भूयस्तस्य देवस्य मायया
ရုဒြသည် ဘာလခိလျ ရှင်တော်များအားလုံးကို ဤဓမ္မကို သင်ကြားပေး하였다။ ထို့နောက် ထိုဘုရား (ဗိෂ္ဏု) ၏ မာယာကြောင့် ထိုဓမ္မသည် ပြန်လည် ဖုံးကွယ်သွား하였다။
Verse 19
तृतीयं ब्रद्मणो जन्म यदासीद् वाचिकं महत् । तत्रैष धर्म: सम्भूत: स्वयं नारायणान्नूप,राजन्! जब भगवान्की वाणीसे ब्रह्माजीका तीसरा महत्त्वपूर्ण जन्म हुआ, तब फिर साक्षात् नारायणसे ही यह धर्म प्रकट हुआ
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ဘြဟ္မာသည် မဟာမြတ်သော တတိယမြောက် ‘မွေးဖွားခြင်း’—သဒ္ဒါဝါဏီမှ ပေါ်ထွန်းလာသော မွေးဖွားခြင်း—ကို ခံယူသောအခါ၊ အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာတွင် ဤဓမ္မသည် နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ကိုယ်တိုင်ထံမှ တိုက်ရိုက် ပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်»။
Verse 20
सुपर्णो नाम तमृषि: प्राप्तवान् पुरुषोत्तमात् । तपसा वै सुतप्तेन दमेन नियमेन च,सुपर्ण नामक ऋषिने इन्द्रियसंयम और मनोनिग्रह-पूर्वक भलीभाँति तपस्या करके भगवान् पुरुषोत्तमसे इस धर्मको प्राप्त किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «စုပဏ္ဏ (Suparṇa) ဟူသော ရှင်တော်သည် အမြင့်ဆုံးပုရုෂ (Puruṣottama) ထံမှ ထိုဓမ္မကို ရရှိခဲ့သည်။ သူသည် တပဿ (tapas) ကို ပြင်းထန်စွာ ကျင့်သုံး၍၊ အင်ဒြိယထိန်းချုပ်ခြင်း (dama) နှင့် စည်းကမ်းကျင့်ဝတ် (niyama) တို့နှင့်အတူ ပြည့်စုံစွာ အားထုတ်ခဲ့သည်»။
Verse 21
त्रिःपरिक्रान्तवानेतत् सुपर्णो धर्ममुत्तमम् । यस्मात् तस्माद् व्रतं होतत् त्रिसौपर्णमिहोच्यते
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ) သည် ဤအမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓမ္မကို သုံးကြိမ် ထပ်မံရွတ်ဆို၍ ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤဝတ်ပြုမှုကို ဤနေရာတွင် ‘တရိသော်ပဏ္ဏ’ ဟု ခေါ်ကြသည်—စုပဏ္ဏ၏ သုံးဆ ထပ်ရွတ်ဆိုခြင်းနှင့် ပူဇော်ပွဲကျင့်သုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်»။
Verse 22
ऋग्वेदपाठपठितं व्रतमेतद्धि दुश्चरम् । सुपर्णाच्चाप्यधिगतो धर्म एब सनातन:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– «ဤဝတ်ပြုမှုသည် ရိဂ္ဗေဒ (Ṛgveda) ကို ရွတ်ဆိုလေ့လာခြင်းအပေါ် အခြေခံထားသဖြင့် အမှန်တကယ် ကျင့်သုံးရန် ခက်ခဲသည်။ ထို့ပြင် ဤအနန္တဓမ္မကိုလည်း စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ) ထံမှပင် သင်ယူရရှိခဲ့သည်»။
Verse 23
वायो: सकाशात् प्राप्तश्ष ऋषिभिर्विघसाशिभि:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– ဤဓမ္မကို ဝါယု (Vāyu) ၏ အနီးတော်မှ၊ ပူဇော်အစာအကြွင်းအကျန် (vighasa) ကိုသာ စားသုံး၍ နေထိုင်သော ရှင်ရသေ့တို့က ရယူခဲ့ကြသည်။ ထို vighasāśin ရှင်ရသေ့တို့သည် ဤဓမ္မသင်ကြားမှုကို လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး၊ သူတို့ထံမှ မဟောဒဓိ (မဟာသမုဒ္ဒရာ) သည် ဤအလွန်ကောင်းမြတ်သော ဓမ္မကို ပိုင်ဆိုင်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဤဓမ္မသည် ထပ်မံ ပျောက်ကွယ်သွားကာ၊ သခင် နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ထံသို့ ပြန်လည် လုံးဝ ပေါင်းစည်းဝင်ရောက်သွား하였다။
Verse 24
ततो महोददघिश्नैव प्राप्तवान् धर्ममुत्तमम् । अन्तर्दधे ततो भूयो नारायणसमाहित:ः
ထို့နောက် မဟောဒဓိလည်း ထိုအမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဓမ္မသင်ကြားမှုကို ရရှိ하였다။ ထို့နောက် ဓမ္မသည် ထပ်မံ ပျောက်ကွယ်သွားကာ၊ မိမိ၏ သာသနာတော်အခြေအနေ၌ တည်မြဲနေသော နာရာယဏ (Nārāyaṇa) ထံသို့ ပြန်လည် စုပ်ယူဝင်ရောက်သွား하였다။
Verse 25
यदा भूय: श्रवणजा सृष्टिरासीन्महात्मन: । ब्रह्मण: पुरुषव्यात्र तत्र कीर्तयत: शूणु
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြောသည်– လူတို့အနက် ကျားတော်၊ ခြင်္သေ့ကဲ့သို့သော သူရဲကောင်းရေ၊ နားထောင်လော့။ ထပ်မံ၍ နားကြားခြင်းမှ ပေါ်ထွန်းသော ဖန်ဆင်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ—မဟာတန်ခိုးရှင် ဗြဟ္မာသည် စတုတ္ထအကြိမ် ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ—ထိုအခါ ဤသန့်ရှင်းသော စည်းကမ်း (ဓမ္မ) မည်သို့ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်ကို ငါ သင်အား ပြောပြမည်၊ နားထောင်လော့။
Verse 26
जगत्स्रष्टमना देवो हरिनारायण: स्वयम् | चिन्तयामास पुरुष॑ जगत्सर्गकरं प्रभुम्
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်—ကမ္ဘာလောကကို ဖန်ဆင်းလိုသော အလိုတော်ဖြင့် ဘုရား ဟရီ-နာရာယဏ ကိုယ်တိုင်သည် စကြဝဠာထွက်ပေါ်လာစေမည့် အစွမ်းအစပြည့်ဝသော အမြင့်မြတ်ပုရုရှ (ပုရုသ) အရှင်ကို စိတ်တွင် တည်စေ၍ ဆင်ခြင်တော်မူ၏။ ဤအပိုဒ်သည် ဖန်ဆင်းခြင်းကို မတော်တဆမဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရား၏ အလိုတော်နှင့် စွမ်းရည်အပေါ် အခြေခံသည့် အာဏာပိုင်သော ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ဟု ဖော်ပြသည်။
Verse 27
अथ चिन्तयतस्तस्य कर्णाभ्यां पुरुष: स्मृत: । प्रजासर्गकरो ब्रह्मा तमुवाच जगत्पति:
ထိုသို့ စိတ်အာရုံစူးစိုက်၍ ဆင်ခြင်နေစဉ်၊ နားနှစ်ဖက်မှပင် သတိရသကဲ့သို့ ပုရုရှတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုသူသည် သတ္တဝါတို့ကို ဖန်ဆင်းပေးသော ဘြဟ္မာ ဖြစ်ပြီး၊ လောက၏ အရှင်က သူ့အား မိန့်တော်မူ၏။
Verse 28
श्रेयस्तव विधास्यामि बल॑ तेजश्च सुव्रत
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်—“သင်၏ အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးကို ငါ စီမံပေးမည်၊ အဓိဋ္ဌာန်ဝတ်ပြုမှု၌ တည်ကြည်သူရေ။ အမြတ်ဆုံး စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းသော ငါ့သားရေ၊ သင်၏ ကောင်းမြတ်ခြင်းကို ငါ ဖြစ်စေမည်၊ သင်အတွင်းရှိ အင်အားနှင့် တေဇောဓာတ်ကိုလည်း အစဉ်တိုးပွားစေမည်။ ငါထံမှ ‘သာတ္ဝတ’ ဟူသော ဓမ္မကို လက်ခံယူလော့။ ထိုဓမ္မဖြင့် စည်းကမ်းတကျ သတ္တယုဂ (ကృత/စတျယုဂ) ကို ဖန်ဆင်း၍ ခိုင်မြဲစွာ တည်ထောင်လော့။”
Verse 29
धर्म च मत्तो गृह्नीष्व सात्वतं नाम नामत: । तेन सृष्टं कृतयुगं स्थापयस्व यथाविधि
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်ကြားသည်—“ငါထံမှ ‘သာတ္ဝတ’ ဟူသော အမည်ရှိ ဓမ္မကို လက်ခံယူလော့။ ထိုဓမ္မဖြင့် အမိန့်တော်အတိုင်း ကృతယုဂ (စတျယုဂ) ကို ဖန်ဆင်း၍ သင့်လျော်သကဲ့သို့ တည်ထောင်လော့။”
Verse 30
ततो ब्रह्मा नमश्षक्रे देवाय हरिमेधसे । धर्म चाग्यं स जग्राह सरहस्यं ससंग्रहम्
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ဉာဏ်ပညာ ကျယ်ပြန့်ထက်မြက်သော ဒေဝတား သက္ကရာ (အိန္ဒြ) ထံသို့ ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်နမस्कार ပြု၏။ ထိုသူထံမှ ဓမ္မ၏ သန့်ရှင်းသော သင်ကြားချက်ကို အပြည့်အစုံ—အတွင်းရေး အကြောင်းရင်း (ရဟস্য) နှင့် စနစ်တကျ စုစည်းထားသော အကျဉ်းချုပ် (သင်္ဂ्रह) တို့နှင့်တကွ—လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် တရားဓမ္မကို စည်းကမ်းတစ်စုအဖြစ်သာမက၊ အခြေခံသဘောတရားနှင့် ကိုက်ညီသော ဘဝလမ်းစဉ်တစ်ရပ်အဖြစ် နားလည်နိုင်စေ၏။
Verse 31
उपदिश्य ततो धर्म ब्रह्मणेडमिततेजसे
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်—ထို့နောက် သူ့အား ဓမ္မကို သင်ကြားညွှန်ပြပြီးနောက်၊ မအတိုင်းအတာမဲ့ တေဇောဓာတ်တောက်ပသော ဗြာဟ္မဏအား ဤသင်ခန်းစာကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 32
जगाम तमस: पार यत्राव्यक्तं व्यवस्थितम्,यह आदेश देकर वे अज्ञानान्धकारसे परे विराजमान अपने परम अव्यक्त धामको चले गये। तदनन्तर वरदायक देवता लोकपितामह ब्रह्माने सम्पूर्ण चराचर लोकोंकी सृष्टि की
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်—ထိုအမိန့်ကို ပေးပြီးနောက်၊ အဝိဇ္ဇာ၏ အမှောင်ကို ကျော်လွန်ကာ မိမိ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အဗျက္တ (မထင်ရှား) နေရာသို့ ထွက်ခွာသွား၏။ ထို့နောက် ကောင်းချီးပေးတတ်သော ဒေဝတား၊ လောကပိတామဟ ဘြဟ္မာသည် လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အပါအဝင် လောကအလုံးစုံ၏ ဖန်ဆင်းခြင်းကို ပြုလုပ်하였다။
Verse 33
ततो<थ वरदो देवो ब्रह्मा लोकपितामह: । असृजत् स ततो लोकान् कृत्स्नान् स्थावरजजड्भमान्
ထို့နောက် ကောင်းချီးပေးတတ်သော ဒေဝတား ဘြဟ္မာ—လောကတို့၏ ပိတామဟနှင့် မူလပုဂ္ဂိုလ်—သည် ဖန်ဆင်းခြင်းကို စတင်ပြု၏။ သူ့ထံမှ လောကအလုံးစုံနှင့် သတ္တဝါအမျိုးမျိုး—မလှုပ်ရှားသောအရာနှင့် လှုပ်ရှားသောအရာ—တို့ ပေါ်ထွန်းလာကာ သတ္တဝါတို့ လုပ်ဆောင်၍ အကျိုးရလဒ်ကို ခံယူကာ ဓမ္မကို လိုက်နာနိုင်ရန် စည်းကမ်းတကျသော ကမ္ဘာလောကကို တည်ထောင်ပေး하였다။
Verse 34
ततः प्रावर्तत तदा आदौ कृतयुगं शुभम् । ततो हि सात्वतो धर्मो व्याप्प लोकानवस्थित:,फिर तो सृष्टिके आरम्भमें कल्याणकारी कृतयुगकी प्रवृत्ति हुई और तबसे सात्वतधर्म सारे संसारमें व्याप्त हो गया
ထို့နောက် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ အစဦး၌ မင်္ဂလာရှိသော ကృతယုဂ (Kṛta Yuga) သည် စတင်လည်ပတ်လာ၏။ ထိုအချိန်မှစ၍ သန့်ရှင်းတည်ကြည်၍ အသက်ရှင်မှုကို ထောက်ပံ့သော စာတ္ဝတ ဓမ္မ (Sātvata dharma) သည် လောကအနှံ့ ပျံ့နှံ့ကာ သတ္တဝါတို့အကြား တည်မြဲလာ하였다။
Verse 35
तेनैवाद्येन धर्मेण ब्रह्मा लोकविसर्गकृत् । पूजयामास देवेशं हरिं नारायणं प्रभुम्,लोकस॒ष्टा ब्रह्माने उसी आदिदधर्मके द्वारा देवेश्वर भगवान् नारायण हरिकी आराधना की
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်—ထိုမူလဓမ္မတရားတည်းဟူသော အခြေခံဓမ္မအားဖြင့်၊ လောကတို့ကို လှုပ်ရှားစေသော ဖန်ဆင်းရှင် ဘြဟ္မာသည် ဒေဝတို့၏ အရှင် ဟရိ—နာရာယဏ (Nārāyaṇa) အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်ကို ပူဇော်ကန်တော့하였다။
Verse 36
धर्मप्रतिष्ठाहेतोश्व मनुं स्वारोचिषं ततः । अध्यापयामास तदा लोकानां हितकाम्यया,फिर इस धर्मकी प्रतिष्ठाके लिये समस्त लोकोंके हितकी कामनासे उन्होंने स्वारोचिषमनुको उस समय इस धर्मका उपदेश किया
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် ဓမ္မကို ခိုင်မြဲစွာ တည်ထောင်ရန်အတွက်၊ လောကအပေါင်းတို့၏ ကောင်းကျိုးကို မျှော်မှန်း၍ ထိုအချိန်၌ စ္ဝာရောစိဿ မနုအား ဓမ္မကို သင်ကြားပေး하였다။
Verse 37
ततः स्वरोचिष: पुत्र स्वयं शड्खपदं नृप । अध्यापयत् पुराव्यग्र: सर्वलोकपतिर्वि भु:
ထို့နောက် မင်းကြီးရေ၊ စ္ဝာရောစိဿ (မနု) ၏ သားတော်—ရှေးကာလ၌ လောကအပေါင်းတို့၏ အရှင်၊ အုပ်စိုးသူ မဟာဘုရား—သည် မိမိ၏ သားတော် ရှင်ခပဒကို ကိုယ်တိုင် သင်ကြားပေး၍ ဤဓမ္မ၏ ဗဟုသုတကို တည်ငြိမ်စွာ ပေးအပ်하였다။
Verse 38
तत:ः शड्खपदश्चापि पुत्रमात्मजमौरसम् । दिशां पाल॑ सुवर्णाभमध्यापयत भारत । सोडचन्तर्दथे ततो भूय: प्राप्ते त्रेतायुगे पुन:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– ထို့နောက် ဘာရတရေ၊ ရှင်ခပဒလည်း မိမိ၏ တရားဝင်သားတော် စုဝဏ္ဏာဘ—အရပ်လေးမျက်နှာ၏ ကာကွယ်သူ ဖြစ်လာသူ—အား ထိုဓမ္မကို လေ့လာသင်ယူစေ၍ သင်ကြားပေး하였다။ ထို့နောက် ထိုဓမ္မသည် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ တြေတာယုဂ ပြန်လည်ရောက်လာသောအခါ ထိုဓမ္မသည် ထပ်မံ၍ မသိမသာ ဖြစ်သွား하였다။
Verse 39
नासिक्ये जन्मनि पुरा ब्रह्मण: पार्थिवोत्तम | धर्ममेतं स्वयं देवो हरिनारायण: प्रभु:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– “မင်းကြီးတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ အတိတ်ဘဝတစ်ဘဝ၌ နာသိက്യ၌ ဤဓမ္မကို အရှင်တော်ကိုယ်တိုင်—ဟရီ နာရာယဏ၊ အထွဋ်အမြတ် အုပ်စိုးရှင်—က တိုက်ရိုက် သင်ကြားပေးခဲ့သည်။”
Verse 40
सनत्कुमारो भगवांस्तत: प्राधीतवान् नूप
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– “ထို့နောက် မင်းကြီး၊ လူတို့၏ အရှင်၊ ဘုရားသခင် ဆနတ်ကူမာရသည် ထိုဓမ္မကို စနစ်တကျ သင်ယူခဲ့သည်။ ထို့နောက် ထိုအမြတ်တရားရှိသော ဆနတ်ကူမာရသည် သူတို့ထံမှ စာတ္ဝတ-ဓမ္မ၏ သင်ကြားချက်ကို လက်ခံရရှိ하였다။ ကုရုတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ ကృతယုဂ၏ အစတွင် သူရဲကောင်း ပရဇာပတိသည် ဆနတ်ကူမာရထံမှ ဤဓမ္မ၏ သင်ကြားချက်ကို လက်ခံခဲ့သည်။”
Verse 41
सनत्कुमारादपि च वीरणो वै प्रजापति: । कृतादौ कुरुशार्दूल धर्ममेतदधीतवान्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— စနတ်ကုမာရထံမှပင် ပရာဇာပတိ “ဝီရဏ” သည် ကృతယုဂ၏ အစဦးကာလ၌ ဤဓမ္မကို သင်ယူခဲ့သည်၊ ကုရုတို့၏ ကျားတော်ဖြစ်သော မင်းကြီးရေ။ ထို့နောက် ဘဂဝန် စနတ်ကုမာရက ထို “သာတ္ဝတ-ဓမ္မ” အဆုံးအမကို ဟောကြားပေးခဲ့သည်။ ကုရုတို့အထွဋ်အမြတ်ရေ— စနတ်ကုမာရထံမှပင် ပရာဇာပတိ ဝီရဏသည် ကృతယုဂ၏ အစောဆုံးကာလ၌ ဤဓမ္မအဆုံးအမကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။
Verse 42
वीरणकश्चाप्यधीत्यैनं रैभ्याय मुनये ददौ । रैभ्य: पुत्राय शुद्धाय सुव्रताय सुमेधसे
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— ဝီရဏကသည်လည်း ဤအဆုံးအမကို သင်ယူပြီးနောက် ရှင်ရိုဟိတ မုနိ ရိုင်ဘျထံသို့ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ရိုင်ဘျသည် ထို့နောက် မိမိ၏သားအား— အကျင့်သန့်ရှင်း၍ ဝတ်ကတိ၌ တည်ကြည်ကာ ဉာဏ်ပညာကောင်းမြတ်သူ— ထိုအဆုံးအမကို သင်ကြားပေး하였다။ ထို့ကြောင့် နာရာယဏ၏ မုခမှ ထွက်ပေါ်လာသည်ဟု ဆိုကြသော သာတ္ဝတ-ဓမ္မသည် သင့်တော်သူများထံသို့ ဆက်လက်လွှဲပြောင်းခံရသော်လည်း အချိန်ကြာလာသော် ပြန်လည် မထင်ရှားသွားခဲ့သည်။
Verse 43
कुक्षिनाम्ने स प्रददौ दिशां पालाय धर्मिणे | ततोअप्यन्तर्दधे भूयो नारायणमुखोद्भव:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— ထိုသူသည် “ကုပ္စိ” ဟု အမည်ရသော အရပ်လေးမျက်နှာ၏ တရားသမား ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူထံသို့ ဤအဆုံးအမကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ ထို့နောက် နာရာယဏ၏ မုခမှ မွေးဖွားလာသော သာတ္ဝတ-ဓမ္မသည် တစ်ဖန် ပြန်လည် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။
Verse 44
अण्डजे जन्मनि पुनर्ब्रद्मणे हरियोनये । एष धर्म: समुद््भूतो नारायणमुखात् पुन:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— ဟရီမှ အရင်းအမြစ်ရှိသော ဘြဟ္မာသည် ကမ္ဘာ့ဥမှ တစ်ဖန် မွေးဖွားလာသောအခါ၊ ဤဓမ္မသည်လည်း နာရာယဏ၏ မုခမှ တစ်ဖန် ပြန်လည် ထင်ရှားပေါ်ထွန်းလာခဲ့သည်။
Verse 45
गृहीतो ब्रह्मणा राजन प्रयुक्तश्न यथाविधि । अध्यापिताश्च मुनयो नाम्ना बर्हिषदो नूप
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— မင်းကြီးရေ၊ ဘြဟ္မာသည် ဤဓမ္မကို လက်ခံယူပြီး စည်းကမ်းနည်းလမ်းအတိုင်း အသုံးချခဲ့သည်။ ထို့နောက် လူတို့၏ အုပ်စိုးရှင်ရေ၊ “ဗာဟိသဒ်” ဟု ခေါ်သော မုနိများကိုလည်း ထိုဓမ္မကို သင်ယူကျွမ်းကျင်စေရန် သင်ကြားစေခဲ့သည်။
Verse 46
बहिंषद्धयश्न सम्प्राप्त: सामवेदान्तगं द्विजम् । ज्येष्ठ नामाभिविख्यातं॑ ज्येष्ठसामव्रतो हरि:
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်—ဤဓမ္မသင်ခန်းစာသည် ဗရ္ဟိṣဒ္ ဓယရှ္န ရှင်ရသီထံမှ စတင်၍ «ဇျေဋ္ဌ» ဟူသောအမည်ဖြင့် ထင်ရှားသည့် ဒွိဇ (ဗြာဟ္မဏ) ထံသို့ ရောက်လာ하였다။ သူသည် သာမဝေဒ၏ အဆုံးသတ်ပညာ (ဝေဒာန္တ) ကို ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်ပြီး၊ ဇျေဋ္ဌ-သာမန်နှင့် ဆက်နွယ်သော ဝရတကို ခံယူထားသဖြင့် «ဟရီ» ဟူသော ဇျေဋ္ဌ-သာမ-ဝရတင် ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။
Verse 47
ज्येष्ठाच्चाप्यनुसंक्रान्तोी राजानमविकम्पनम् । अन्तर्दथे ततो राजन्नेष धर्म: प्रभो हरे:,राजन! ज्येष्ठसे राजा अविकम्पनको इस धर्मका उपदेश प्राप्त हुआ। प्रभो! तदनन्तर यह भागवत-धर्म फिर लुप्त हो गया
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်—အကြီးဆုံးသော ဆက်ခံသူ «ဇျေဋ္ဌ» ထံမှလည်း ဤသင်ခန်းစာသည် ဘုရင် အဝိကမ္ပန ထံသို့ ဆက်လက်ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် အို ဘုရင်၊ ဟရီသခင်၏ ဤဓမ္မသည် မျက်ကွယ်သို့ ဝင်၍ မထင်ရှားတော့လေ၏။
Verse 48
यदिदं सप्तमं जन्म पद्मजं ब्रह्मणो नूप । तत्रैष धर्म: कथित: स्वयं नारायणेन ह
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်—အို ဘုရင်၊ နာဘိပဒ္မမှ ပေါက်ဖွားသော ပဒ္မဇ ဘြဟ္မာ၏ ခုနစ်မြောက် မွေးဖွားခြင်း၌ ဤဓမ္မကို နာရာယဏ ကိုယ်တော်တိုင် သင်ကြားခဲ့သည်။ ကပ္ပ၏အစတွင် သခင်သည် လောကကို ဖန်ဆင်းထိန်းသိမ်းသူ စိတ်သန့်ရှင်းသော ဘြဟ္မာအား ဤဓမ္မကို သင်ပေးခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် ပထမဦးစွာ ပရဇာပတိ ဒက္ခ ထံသို့ ဤဓမ္မသင်ခန်းစာကို ပေးအပ်하였다။
Verse 49
पितामहाय शुद्धाय युगादौ लोकधारिणे । पितामहश्न दक्षाय धर्ममेतं पुरा ददौ
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်တော်မူသည်—ယုဂ၏အစတွင် နာရာယဏသည် လောကကို ထိန်းသိမ်းသူ သန့်ရှင်းသော ပိတာမဟ (ဘြဟ္မာ) ထံသို့ ဤဓမ္မကို သင်ကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှေးကာလ၌ ပိတာမဟ (ဘြဟ္မာ) သည် ဤဓမ္မကို ဒက္ခ ထံသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်၊ အို ဘုရင်—ဤသို့ စကြဝဠာ၏ မူလမှ စတင်၍ ပရဇာတို့ထံသို့ ဆက်လက်သင်ကြားသည့် သန့်ရှင်းသော ဆက်စပ်စဉ်ကို တည်ထောင်ခဲ့လေသည်။
Verse 50
ततो ज्येषछ्े तु दौहित्रे प्रादाद् दक्षो नृपोत्तम । आदित्ये सवितुर्ज्येछ्ले विवस्वाउ्जगृहे तत:
ထို့နောက် အို ဘုရင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဒက္ခသည် ဤဓမ္မသင်ခန်းစာကို မိမိ၏ အကြီးဆုံး မြေး—အာဒိတျယ၊ ဆဝိတೃ၏ အကြီးဆုံးသား—ထံသို့ ပေးအပ်하였다။ ထိုသူထံမှ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ဝိဝස්ဝါန် (နေမင်း) သည် ဤအယူဝါဒကို လက်ခံ၍ သင်ယူခဲ့လေသည်။
Verse 51
त्रेतायुगादौ च ततो विवस्वान् मनवे ददौ । मनुश्न लोकभूत्यर्थ सुतायेक्ष्वाकवे ददौ,फिर त्रेतायुगके आरम्भमें सूर्यने मनुको और मनुने सम्पूर्ण जगत्के कल्याणके लिये अपने पुत्र इक्ष्वाकुको इसका उपदेश दिया
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ထို့နောက် တ్రေတားယုဂ အစတွင် ဝိဝස්ဝန် (နေမင်း) သည် ဤသင်ကြားချက်ကို မနုထံ ပေးအပ်하였다။ မနုသည်လည်း လောကတစ်လောကလုံး၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် မိမိသား အိက္ရှဝာကုထံ သင်ကြားပေး하였다»။
Verse 52
इक्ष्वाकुणा च कथितो व्याप्य लोकानवस्थित: । गमिष्यति क्षयान्ते च पुनर्नारायणं नूप
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «အိက္ရှဝာကုကလည်း ထိုအကြောင်းကို ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် လောကများအားလုံးကို ပျံ့နှံ့လွှမ်းမိုးကာ တည်မြဲနေ၏။ ပျက်ကွယ်ခြင်း၏ အဆုံး၌လည်း၊ အို မင်းကြီး၊ နာရာယဏထံသို့ ပြန်လည်သွားမည်»။
Verse 53
इक्ष्वाकुके उपदेशसे इस सात्वत धर्मका सम्पूर्ण जगतमें प्रचार और प्रसार हो गया। नरेश्वर! कल्पान्तमें यह धर्म फिर भगवान् नारायणको ही प्राप्त हो जायगा ।।
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «အိက္ရှဝာကု၏ သင်ကြားမှုကြောင့် ဤ စာတ်ဝတဓမ္မသည် လောကတစ်လောကလုံးတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ ကြေညာပျံ့နှံ့သွား하였다။ အို မင်းကြီး၊ ကလ္ပအဆုံး၌ ဤဓမ္မသည် ဘဂဝန် နာရာယဏထံသို့သာ ပြန်လည်ရောက်ရှိမည်။ ထို့ပြင် ရဟန်းသဘောရှိသော ယတီတို့၏ စည်းကမ်းဓမ္မကိုလည်း၊ အို မင်းတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံး၊ ‘ဟရိ၏ သီချင်းများ’ တွင် အကျဉ်းချုပ်နည်းဖြင့် မင်းအား ယခင်ကတည်းက ရှင်းပြပြီးသားဖြစ်သည်»။
Verse 54
नारदेन सुसम्प्राप्त: सरहस्य: ससंग्रह: । एष धर्मो जगन्नाथात् साक्षान्नारायणान्नूप,महाराज! नारदजीने रहस्य और संग्रहसहित इस धर्मको साक्षात् जगदीश्वर नारायणसे भलीभाँति प्राप्त किया था
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ဤဓမ္မသင်ကြားချက်ကို—အတွင်းလျှို့ဝှက်ချက်နှင့် အကျဉ်းချုပ်စုစည်းမှုတို့ပါဝင်လျက်—နာရဒသည် စကြဝဠာ၏ အရှင် နာရာယဏထံမှ တိုက်ရိုက် မှန်ကန်စွာ ရရှိခဲ့သည်၊ အို မင်းကြီး»။
Verse 55
एवमेष महान् धर्म आद्यो राजन् सनातन: । दुरविज्ञियो दुष्करश्न सात्वतैर्धार्यते सदा
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– «ထို့ကြောင့် အို မင်းကြီး၊ ဤသည်မှာ အစဉ်အလာအရ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော မဟာဓမ္မ၊ စနာတနဓမ္မ ဖြစ်၏။ အခြားသူတို့အတွက် သိမြင်ရန် ခက်ခဲ၍ ကျင့်သုံးရန်လည်း ဒုက္ခရောက်စေတတ်၏။ သို့သော် ဘုရားရှင်၏ भक्तများဖြစ်သော စာတ်ဝတတို့သည် ဤဓမ္မကို အမြဲတမ်း ထမ်းဆောင်ထိန်းသိမ်းကြ၏»။
Verse 56
तेभ्यो विशिष्टां जानामि गतिमेकान्तिनां नृणाम् जो ब्राह्मण उपनिषदोंसहित सम्पूर्ण वेदोंका भलीभाँति आश्रय ले उनका विधिपूर्वक स्वाध्याय करते हैं तथा जो संन्यासधर्मका पालन करनेवाले हैं
ဇနမေဇယက တစ်ချက်တည်းသော လမ်းကြောင်း၌ တည်ကြည်သူတို့၏ အမြင့်ဆုံး ကံကြမ္မာကို မေးမြန်း၏။ သင်ကြားချက်မှာ—ဟရီ၊ အမြင့်မြတ်သော အုပ်စိုးရှင်သည်—ဤဓမ္မကို အမှန်တကယ် နားလည်ပြီး အဟിംသာ (မဟုတ်မတရား အကြမ်းဖက်မှုမပြု) သစ္စာတရားပေါ်တွင် တည်သော ကောင်းမွန်စွာ ဦးတည်ထားသည့် လုပ်ရပ်ဖြင့် လက်တွေ့ကျကျ ကျင့်သုံးသောအခါ ပီတိဖြစ်တော်မူသည်ဟူ၏။ အတွင်းသိမြင်မှုနှင့် စည်းကမ်းထိန်းချုပ်မှုတို့နှင့် ပေါင်းစည်းထားသော ဤအသက်ရှင်ဓမ္မသည် အကောင်းဆုံး အဆုံးသတ်နှင့် အမြင့်ဆုံး အကျိုးကို ရောက်စေမည့် သေချာသော လမ်းဟု ဖော်ပြထားသည်။
Verse 57
एकव्यूहविभागो वा क्वचिद् द्विव्यूहसंज्ञित: । त्रिव्यूहश्चापि संख्यातश्षतुर्व्यूहश्च दृश्यते
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏—“အချို့သောအကြောင်းအရာများတွင် စီစဉ်ပုံကို တစ်မျိုးတည်းသော ဖွဲ့စည်းမှုဟု ဆိုကြ၏။ အခြားနေရာများတွင် နှစ်မျိုးဖွဲ့စည်းမှုဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့ပြင် သုံးမျိုးဟုလည်း ရေတွက်ထားပြီး၊ အချို့နေရာများတွင် လေးမျိုးဖွဲ့စည်းမှုကိုလည်း တွေ့ရသည်”။
Verse 58
भगवानके भक्तोंद्वारा कभी केवल एक व्यूह--भगवान् वासुदेवकी, कभी दो व्यूह-- वासुदेव और संकर्षणकी, कभी प्रद्युम्मसहित तीन व्यूहोंकी और कभी अनिरुद्धसहित चार व्यूहोंकी उपासना देखी जाती है ।।
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏—ကောင်းမြတ်သောဘုရား၏ भक्तတို့အနက် တစ်ဦးက ဝါစုဒေဝ တစ်ပါးတည်းကိုသာ ဗျူဟတစ်မျိုးအဖြစ် ကိုးကွယ်သည်ကို တွေ့ရ၏။ အခြားတစ်ဦးက ဝါစုဒေဝနှင့် သင်္ကရ္ရှဏကို ပေါင်း၍ ဗျူဟနှစ်မျိုးကို ကိုးကွယ်၏။ အခြားတစ်ဦးက ပရဒျုမ္နကို ထပ်ပေါင်း၍ သုံးမျိုးကို ကိုးကွယ်၏။ ထို့ပြင် အနိရုဒ္ဓကို ထပ်ပေါင်း၍ လေးမျိုးကို ကိုးကွယ်သူလည်း ရှိ၏။ အကြောင်းမူကား ဟရီတော်တစ်ပါးတည်းသာ ‘ကေတ္တရဇ္ဉ’—အတွင်းသက်သေ၊ ခန္ဓာကွင်း၏ သိမြင်သူ—ဖြစ်၍ မပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်ကင်း၊ အစိတ်အပိုင်းကင်း၏။ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း၌ အသက်ရှင်သော အတ္တအဖြစ် တည်ရှိကာ၊ ငါးဓာတ်မှ ပေါက်ဖွားသော ဂုဏ်သဘောတို့ကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။
Verse 59
मनश्ष प्रथितं राजन पज्चेन्द्रियसमीरणम । एष लोकविधिर्धीमानेष लोकविसर्गकृत्
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏—“အို မင်းကြီး၊ ငါးအင်္ဒြိယတို့ကို လှုံ့ဆော်ပေးသော နာမည်ကြီး ‘စိတ်’ သည် သီရိဟရီတော် မဟုတ်မဖြစ် အခြားမဟုတ်။ အလုံးစုံပညာရှိတော်မူသော သူတော်တစ်ပါးတည်းကပင် လောက၏ စည်းကမ်းကို ထိန်းညှိ၍ သတ္တဝါတို့၏ ဖန်ဆင်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေတော်မူသည်”။
Verse 60
अकर्ता चैव कर्ता च कार्य कारणमेव च । यथेच्छति तथा राजन् क्रीडते पुरुषो5व्यय:,नरेश्वर! ये अविनाशी पुरुष नारायण ही अकर्ता, कर्ता, कार्य तथा कारण हैं। ये जैसा चाहते हैं, वैसे ही क्रीड़ा करते हैं
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြော၏—“အို မင်းကြီး၊ မပျက်စီးသော ပုရုရှသည် အလုပ်မလုပ်သူလည်း ဖြစ်သကဲ့သို့ အလုပ်လုပ်သူလည်း ဖြစ်၏။ အကျိုးလည်း ဖြစ်၍ အကြောင်းလည်း ဖြစ်၏။ မိမိအလိုရှိသကဲ့သို့ပင် ကစားလှုပ်ရှားတော်မူ၏—လွတ်လပ်စွာ လုပ်ဆောင်၍ မည်သည့်ချည်နှောင်မှုမျှ မခံရ—အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းနှင့် အကျိုးရလဒ်အားလုံးသည် နောက်ဆုံးတွင် သူတော်၌ပင် တည်ရှိကြောင်းကို ဖော်ပြတော်မူသည်”။
Verse 61
एष एकान्तथर्मस्ते कीर्तितो नृपसत्तम । मया गुरुप्रसादेन दुर्विज्ञेयोडकृतात्मभि:
အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ဤသည်မှာ သင့်အတွက် ငါက ဆရာ၏ကရုဏာကြောင့် သိမြင်ရသော တစ်စိတ်တစ်သဘော (အနန்யဘက္တိ) သဘောတရားကို ဖော်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အတွင်းစိတ် မသန့်ရှင်းသူတို့အတွက် ဤဓမ္မကို သိမြင်ခြင်းသည် အလွန်ခက်ခဲ၏။
Verse 62
एकान्तिनो हि पुरुषा दुर्लभा बहवो नृप । यद्येकान्तिभिराकीर्ण जगत् स्यात् कुरुनन्दन
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ တစ်စိတ်တစ်သဘောဖြင့် သခင်ဘုရားကိုသာ ဆည်းကပ်သောသူတို့သည် အမှန်တကယ် ရှားပါး၏၊ များစွာ မရှိကြ။ ကုရုတို့၏ ဂုဏ်ရည်၊ အကယ်၍ လောကသည် ထိုကဲ့သို့ တစ်ချက်တည်းကို ဦးတည်သော ဝိညာဉ်များဖြင့် ပြည့်နှက်လာလျှင်၊ မြေပြင်တစ်လျှောက်လုံး၌ သစ္စာယုဂ (ကృత/စတျယုဂ) ၏ စိတ်ဓာတ် ပျံ့နှံ့လိမ့်မည်။ အကျိုးတောင်းတရားအလိုရှိသော ကာမကမ္မနှင့် ပူဇော်ပွဲအခမ်းအနားတို့အတွက် နေရာမရှိတော့ဘဲ၊ အားလုံးသည် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးကိုသာ ရည်ရွယ်၍ အတ္တမသိမြင်ခြင်း၊ အဟിംသာနှင့် အနန்யဘက္တိဖြင့် တည်ကြလိမ့်မည်»။
Verse 63
अहिंसकैरात्मविद्धि: सर्वभूतहिते रतै: । भवेत् कृतयुगप्राप्तिराशी:कर्मविवर्जिता
အို မင်းကြီး၊ လောကသည် အဟിംသာပြုသူ၊ အတ္တမသိမြင်သူ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးကို စိတ်ဝင်စားသူတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်လာလျှင်၊ ဤနေရာ၌ပင် ကృత (စတျယ) ယုဂ၏ ရောက်ရှိခြင်း ဖြစ်ပေါ်လိမ့်မည်။ ထို့နောက် အလိုဆန္ဒနှင့် အကျိုးတောင်းတရားအတွက် ပြုလုပ်သော ကမ္မပူဇော်ပွဲတို့သည် ပျောက်ကွယ်သွားလိမ့်မည်။ သခင်ဘုရားကို တစ်စိတ်တစ်သဘောဖြင့်သာ ဆည်းကပ်သောသူတို့သည် ရှားပါး၏၊ အကြောင်းမှာ ထိုသို့သော လူမျိုး မများကြသောကြောင့်ပင်။
Verse 64
एवं स भगवान् व्यासो गुरुर्मम विशाम्पते । कथयामास धर्मज्ञो धर्मराज्ञे द्विजोत्तम:
အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ ထို့အတိုင်းပင် ဓမ္မကို သိမြင်သော ဗြာဟ္မဏအထွဋ်အမြတ်၊ ငါ၏ ဆရာတော် မင်္ဂလာရှိသော ဗျာသသည် ဓမ္မရာဇ (ယုဓိဋ္ဌိရ) ထံသို့ ဤအကြောင်းအရာတို့ကို ပြောကြားခဲ့၏။
Verse 65
तस्याप्यकथयत् पूर्व नारद: सुमहातपा:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ ထိုအရာကို ထိုကာလထက်ပင် အစောပိုင်းတွင် မဟာတပသီ နာရဒက အရင်ကတည်းက သင်ကြားခဲ့ပြီးသား ဖြစ်သည်။ နာရာယဏကို ပူဇော်ဆည်းကပ်ခြင်း၌ စိတ်နှလုံး တစ်စိတ်တစ်သဘောဖြင့် စူးစိုက်နေသော အနန்யဘက္တိတို့သည် လကဲ့သို့ တောက်ပသန့်ရှင်း၍၊ ပရဗြဟ္မ၏ သဘောတရားဖြစ်သော မလွဲမသွေ အချျုတ (Acyuta) သခင်ဘုရားထံသို့ ရောက်ကြ၏»။
Verse 66
देवं परमकं ब्रद्दा श्वेतं चन्द्रा भभच्युतम् । यत्र चैकान्तिनो यान्ति नारायणपरायणा:
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– နာရာယဏကိုသာ အပြည့်အဝ အားကိုး၍ စိတ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဆည်းကပ်သော ဘက္တများသည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မဖြစ်တော်မူသော အချျုတသခင်ကို ရောက်ရှိကြသည်။ ထိုသခင်သည် အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ လကဲ့သို့ ဖြူဝင်းတောက်ပတော်မူ၏။ ဤအပိုဒ်သည် မလှုပ်မရှားသော သဒ္ဓါနှင့် တစ်ပါးတည်းသော အားကိုးရာဖြစ်ခြင်းက လောကီရည်မှန်းချက်များကို ကျော်လွန်ကာ အထွတ်အထိပ် သာသနာတော်၏ ပန်းတိုင်သို့ ပို့ဆောင်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 67
जनमेजय उवाच एवं बहुविध॑ धर्म प्रतिबुद्धैर्निषिवितम् । न कुर्वन्ति कथं विप्रा अन्ये नानाव्रते स्थिता:
ဇနမေဇယ မေးလျှောက်သည်– «မုနိရေ၊ ဤဓမ္မသည် အမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဍာန်နှင့် ဂုဏ်သတ္တိများ ပြည့်စုံ၍ သတိပညာနိုးကြားသူတို့က လိုက်နာကျင့်သုံးကြသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် အခြားသော ဗြာဟ္မဏများသည် အမျိုးမျိုးသော ဝရတနှင့် အကျင့်အထုံးများတွင် တည်နေကြသော်လည်း အဘယ်ကြောင့် ဤဓမ္မကို မကျင့်သုံးကြသနည်း?»
Verse 68
वैशम्पायन उवाच तिस््र: प्रकृतयो राजन् देहबन्धेषु निर्मिता: । सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चैव भारत
ဝိုင်ရှမ္ပာယန မိန့်ကြားသည်– အို မင်းကြီး၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ချည်နှောင်မှုအတွင်း ပိတ်မိနေသော သတ္တဝါတို့အတွက် အရှင်သည် သဘောသဘာဝ (ပရကృతိ) သုံးမျိုးကို ဖန်ဆင်းထားသည်—သတ္တဝိက၊ ရာဇသိက၊ တာမသိက ဟူ၍၊ အို ဘရတမျိုးနွယ်။ ဤသင်ခန်းစာသည် အကျင့်သဘော၏ စိတ်ဗေဒကို ချပြသည်—အတွင်းဖွဲ့စည်းပုံက အပြုအမူ၊ တာဝန်ယူမှုနှင့် ရှင်းလင်းမှုသို့မဟုတ် ချည်နှောင်မှုသို့ သွားရာလမ်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။
Verse 69
देहबन्धेषु पुरुष: श्रेष्ठ: कुरुकुलोदह । सात््विक: पुरुषव्याप्र भवेन्मोक्षाय निश्चित:
အို လူသတ္တဝါတို့၏ ခြင်္သေ့တော်၊ ကုရုမျိုးရိုး၏ အားထားရာ သူရဲကောင်းတော်! ဤသဘောသဘာဝ သုံးမျိုးရှိသော သတ္တဝါတို့အနက် သတ္တဝိက သဘောသဘာဝနှင့် ပြည့်စုံသော ပုရုရှသည် အထူးမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။ အကြောင်းမူကား မောက္ခသို့ ရောက်ရန် အခွင့်အရေး အတည်တကျရှိသူမှာ ထိုသူတစ်ဦးတည်း ဖြစ်သည်။
Verse 70
अत्रापि स विजानाति पुरुष ब्रह्म॒वित्तमम् । नारायणपरो मोक्षस्ततो वै सात्त्विक: स्मृत:
ဤနေရာတွင်လည်း ထိုသူသည် အလွန်ကောင်းစွာ သိမြင်ထားသည်– အမြင့်ဆုံး ပုရုရှ နာရာယဏသည် ဝေဒသိပ္ပံကို အထူးအကောင်းဆုံး သိမြင်သူဖြစ်တော်မူပြီး၊ မောက္ခ၏ အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာသည်လည်း နာရာယဏသခင်တော် တစ်ပါးတည်း ဖြစ်တော်မူသည်ဟု။ ထို့ကြောင့် ထိုလူကို သတ္တဝိကဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။
Verse 71
मनीषितं च प्राप्रोति चिन्तयन् पुरुषोत्तमम् | एकान्तभक्ति: सततं नारायणपरायण:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— နာရာယဏကိုသာ အားကိုးရာတစ်ခုတည်းအဖြစ်ထား၍ အမြဲတမ်း တစ်စိတ်တစ်လုံးတည်း သဒ္ဓါဖြင့် ဆည်းကပ်သူသည်၊ ပုရုရှောတ္တမ (အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုရုရှ) ကို မပြတ်မလပ် စိတ်ထဲတွင် သတိပြုစဉ်းစားနေခြင်းအားဖြင့်၊ ထိုဘုရားကို ရောက်ရှိကာ နှလုံးသား၏ ရည်မှန်းချက်ကို ပြည့်စုံစေသည်။
Verse 72
मनीषिणो हि ये केचिद् यतयो मोक्षधर्मिण: । तेषां विच्छिन्नतृष्णानां योगक्षेमवहो हरि:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— မောက္ခဓမ္မကို အလေးထားကျင့်သုံးသော ပညာရှိ ယတိတို့အနက်၊ တဏှာကို အပြတ်အတောက် ဖြတ်တောက်ပြီးသူတို့အတွက်၊ ဟရီ (နာရာယဏ) ကိုယ်တိုင်က ယောဂ-ခေမ၏ တာဝန်—လိုအပ်သမျှကို ရရှိစေခြင်းနှင့် ရရှိပြီးသားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်း—ကို ထမ်းဆောင်တော်မူသည်။
Verse 73
जायमानं हि पुरुष यं पश्येन्मधुसूदन: । साच्चिकस्तु स विज्ञेयो भवेन्मोक्षे च निश्चित:
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— မွေးဖွားလာစဉ်တည်းကပင် သံသရာအတွင်းရှိသူတစ်ဦးကို မဓုဆူဒန (ဘုရား) က ကရုဏာမျက်စိဖြင့် ကြည့်မြင်တော်မူလျှင်၊ ထိုသူကို သတ္တဝိက သဘောရှိသူဟု သိရမည်။ ထိုသူသည် မောက္ခကို သေချာစွာ ရရှိမည့် အခွင့်အရေးရှိသူ ဖြစ်လာသည်။
Verse 74
सांख्ययोगेन तुल्यो हि धर्म एकान्तसेवित: । नारायणात्मके मोक्षे ततो यान्ति परां गतिम्
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— တစ်စိတ်တစ်လုံးတည်း ဆည်းကပ်သူတို့က ကျင့်သုံးသော ဓမ္မသည် စာṅခယနှင့် ယောဂတို့နှင့် တန်ဖိုးတူ၏။ ထိုလမ်းကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် လူတို့သည် နာရာယဏကို အနှစ်သာရထားသော မောက္ခ—အမြင့်ဆုံး အဆုံးအဖြတ်—သို့ ရောက်ကြသည်။
Verse 75
नारायणेन दृष्टस्तु प्रतिबुद्धों भवेत् पुमान् एवमात्मेच्छया राजन् प्रतिबुद्धो न जायते
ဝိုင်ရှမ္ပာယနက ပြော၏— အို မင်းကြီး၊ နာရာယဏ၏ ကရုဏာမျက်စိ ကျရောက်သူသာ တကယ်တမ်း ဉာဏ်ပွင့်လင်းသူ ဖြစ်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ့်ဆန္ဒတစ်ခုတည်းဖြင့် ဉာဏ်ပွင့်ခြင်း မဖြစ်ပေါ်နိုင်။
Verse 76
राजसी तामसी चैव व्यामिश्रे प्रकृती स्मृते । तदात्मकं हि पुरुषं जायमानं विशाम्पते
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– သဘာဝဂုဏ်တို့ကို သုံးပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။ ရဇစ် (rajas)၊ တမစ် (tamas) နှင့် ထိုနှစ်ပါးရောနှောသည့် သဘာဝတည်း။ အို လူမျိုးတို့၏ အရှင်၊ လူတစ်ယောက်သည် မွေးဖွားလာစဉ် ထိုသဘာဝ၏ အမှတ်တံဆိပ်ကို ကိုယ်တိုင်ဆောင်၍ စိတ်သဘောနှင့် အကျင့်အကြံတို့လည်း ထိုသဘာဝအတိုင်း ပုံဖော်ခံရ၏။
Verse 77
पश्यत्येनं जायमान ब्रह्मा लोकपितामह:
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– လောကတို့၏ အဖိုးအဘ၊ လောကပိတামဟ ဖြစ်သော ဘြဟ္မာသည် သူ မွေးဖွားလာစဉ်ကို ထင်ရှားစွာ ကြည့်ရှုတော်မူ၏။ ထိုမွေးဖွားခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော ကောသမိက အာဏာ၏ မျက်မြင်သက်သေ နှင့် အတည်ပြုခြင်းကို ရရှိထားကြောင်းကို ပြသ၏။
Verse 78
काम देवा ऋषयश्च सत्त्वस्था नृपसत्तम
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– “အို မင်းမြတ်တို့အထဲမှ အကောင်းဆုံး၊ ကာမ (ဆန္ဒ) သည် နတ်တို့နှင့် ရှင်ရသီတို့နှင့်အတူ သတ္တဝ (sattva) ဂုဏ်၌ တည်နေ၏။”
Verse 79
हीना: सत्त्वेन शुद्धेन ततो वैकारिका: स्मृता: । नृपश्रेष्ठ॒ देवता और ऋषि कामनायुक्त सत्त्वगुणमें स्थित होते हैं। उनमें भी शुद्ध सत्त्गगुणकी कमी होती है, इसलिये वे वैकारिक माने जाते हैं || ७८ $ ।।
ထိုသတ္တဝါတို့သည် သန့်ရှင်းပြည့်စုံသော သတ္တဝ (sattva) မလုံလောက်သဖြင့် ‘ဝိုင်ကာရိက’ (vaikārika) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် ဇနမေဇယ မေးလေသည်– “အို ပုရုရှောတ္တမ၊ ဝိုင်ကာရိက အမျိုးအစားရှိသော လူတစ်ယောက်သည် အမြင့်ဆုံးသော ပုရုရှ (Puruṣottama) ထံသို့ မည်သို့ ရောက်နိုင်မည်နည်း?”
Verse 80
वैशम्पायन उवाच सुसुक्ष्मं सत्त्वसंयुक्तं संयुक्त त्रिभिरक्षरै:
ဝိုင်ရှမ္ပါယန မိန့်တော်မူသည်– “ထိုအရာသည် အလွန်အမင်း သေးငယ်နူးညံ့၍ သတ္တဝ (sattva) နှင့် ပြည့်စုံကာ သုံးလုံးသရ (အက္ခရာ) ဖြင့် ဖော်ပြထား၏။”
Verse 81
एवमेक॑ सांख्ययोगं वेदारण्यकमेव च
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏—ဤသို့ပင်၊ အတ္တနှင့် အနတ္တကို ခွဲခြားသိမြင်စေသော သာင်ခယ၊ စိတ်၏ လှုပ်ရှားပြောင်းလဲမှုများကို တားဆီးထိန်းချုပ်ရန် သင်ကြားသော ယောဂ၊ ဇီဝနှင့် ဘြဟ္မန်၏ မခွဲမခြားတည်းဟူသော အဘေဒကို ထင်ရှားစေသော ဝေဒ၏ အာရဏ္ယက အပိုင်း (ဥပနိသဒ်) နှင့် ဘက္တိမဂ္ဂကို ထုတ်ဖော်သင်ကြားသော ပာဉ္စရာတြ အာဂမ—ဤသင်္ခန်းစာများအားလုံးသည် ရည်မှန်းချက်တစ်ခုတည်းကို ဆောင်ရွက်သောကြောင့် “တစ်ခုတည်း” ဟု ဆိုကြသည်။ အချင်းချင်း အင်္ဂါအဖြစ် အထောက်အကူပြုကြ၏။ ဧကာန္တဘက္တတို့၏ အမှန်တရားဓမ္မမှာ လုပ်ရပ်အားလုံးကို သခင် နာရာယဏ၏ ကြာပန်းခြေတော်သို့ အပ်နှံပူဇော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 82
परस्पराड्जान्येतानि पाउचरात्रं च कथ्यते । एष एकान्तिनां धर्मो नारायणपरात्मक:
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏—ဤသင်ကြားချက်များကို အချင်းချင်း ဆက်စပ်ညီညွတ်နေသည်ဟု နားလည်ရမည်။ ပာဉ္စရာတြလည်း ထိုသဘောတရားတူတူဖြင့် သင်ကြားထားသည်။ ဤသည်ကား ဧကာန္တဘက္တတို့၏ ဓမ္မ—နာရာယဏကိုသာ အပြည့်အဝ ဦးတည်ထားသော ဓမ္မဖြစ်၍ မိမိ၏ လုပ်ရပ်နှင့် ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို သူတစ်ပါးမဟုတ်၊ သူတော်တစ်ပါးမဟုတ်၊ ထိုသခင်တစ်ပါးတည်းထံ အပ်နှံပူဇော်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
Verse 83
यथा समुद्रात् प्रसूता जलौघा- स्तमेव राजन् पुनराविशन्ति । इमे तथा ज्ञानमहाजलौघा नारायणं वै पुनराविशन्ति
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏—မင်းကြီးရေ၊ ပင်လယ်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ရေစီးကြောင်းများသည် နောက်ဆုံးတွင် ထိုပင်လယ်ထဲသို့ပင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပေါင်းစည်းသကဲ့သို့၊ ဤသိမြင်မှု၏ မဟာရေစီးကြောင်းများလည်း နာရာယဏမှ ပေါ်ထွန်းလာပြီး မင်းကြီးရေ၊ သူတော်တစ်ပါးမဟုတ်၊ ထိုသူတော်တစ်ပါးတည်းထံသို့ ပြန်လည်လျှောကျဝင်ရောက် လုံးဝလျောပျောက်ပေါင်းစည်းသွားကြသည်။
Verse 84
एष ते कथितो धर्म: सात्वत: कुरुनन्दन । कुरुष्वैनं यथान्यायं यदि शक्तोडसि भारत,भरतभूषण! कुरुनन्दन! यह तुम्हें सात्वत-धर्मका परिचय दिया गया है। यदि तुमसे हो सके तो यथोचितरूपसे इस धर्मका पालन करो
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြော၏—“ကူရုတို့၏ ဝမ်းမြောက်ရာ၊ သာတ္ဝတဓမ္မကို သင်အား ငါရှင်းပြပြီးပြီ။ အို ဘာရတ၊ သင်တတ်နိုင်လျှင် တရားသင့်တော်သကဲ့သို့ ဤဓမ္မကို လိုက်နာကျင့်သုံးလော့။”
Verse 85
एवं हि स महाभागो नारदो गुरवे मम । श्वेतानां यतिनां चाह एकान्तगतिमव्ययाम्
ဤသို့ပင် မဟာဂုဏ်ရှိသော နာရဒသည် ကျွန်ုပ်၏ ဆရာ ဗျာသထံသို့ မပျက်မယွင်းသော ဧကာန္တ အမြင့်ဆုံးလမ်းကြောင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်—အဖြူဝတ် အိမ်ထောင်ရှင်တို့နှင့် တပတ်ဝတ် ယတိတို့ကိုပါ ရည်ညွှန်း၍—အဆုံးစွန်သော အားကိုးရာသည် အတွင်းသို့ မလှုပ်မယှက် ဆုတ်ခွာတည်ငြိမ်ခြင်းနှင့် လမ်းပေါ်၌ မယိမ်းယိုင်သော တည်ကြည်မှု၌ ရှိကြောင်းကို ပြသခဲ့သည်။
Verse 86
व्यासश्वाकथयत् प्रीत्या धर्मपुत्राय धीमते । स एवायं मया तुभ्यमाख्यात: प्रसृतो गुरो:
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– မေတ္တာနှင့် ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် ဗျာသသည် ဓမ္မ၏ သင်ခန်းစာကို ဓမ္မ၏သား ယုဓိဋ္ဌိရ မဟာပညာရှိထံ သင်ကြားဟောပြော하였다။ ဆရာ၏ မိန့်ခွန်းမှ တိုက်ရိုက် ထွက်ပေါ်လာသော ထိုဓမ္မကိုပင် ယခု ငါသည် သင်အတွက် ဤနေရာ၌ ပြန်လည် ရှင်းလင်းပြောကြားလိုက်သည်။
Verse 87
इत्थं हि दुश्चरो धर्म एष पार्थिवसत्तम | यथैव त्वं तथैवान्ये भवन्तीह विमोहिता:,नृपश्रेष्ठ इस तरह यह धर्म दुष्कर है। तुम्हारी तरह दूसरे लोग भी इसके विषयमें मोहित हो जाते हैं
«အို မင်းတို့အထဲက အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီး၊ ဤဓမ္မသည် လက်တွေ့ကျင့်သုံးရန် အလွန်ခက်ခဲ၏။ သင်ကဲ့သို့ပင် ဤလောက၌ အခြားသူတို့လည်း ထိုအကြောင်း၌ မောဟဖြစ်၍ လမ်းလွဲကြသည်»။
Verse 88
कृष्ण एव हि लोकानां भावनो मोहनस्तथा । संहारकारकश्नैव कारणं च विशांपते,प्रजानाथ! भगवान् श्रीकृष्ण ही सम्पूर्ण लोकोंके पालक, मोहक, संहारक तथा कारण हैं (अतः तुम उन्हींका भक्तिभावसे भजन करो।)
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ သီရိကృష్ణတော်တစ်ပါးတည်းသာ လောကအားလုံးကို ထိန်းသိမ်းသူ၊ သတ္တဝါတို့ကို မောဟဖြစ်စေ၍ ဆွဲဆောင်သူ၊ ပျက်သုဉ်းခြင်း၏ အကောင်အထည်ဖော်သူ၊ ထို့ပြင် အရာအားလုံး၏ အဆုံးစွန်သော အကြောင်းရင်းဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် သဒ္ဓါနှင့် ဘက်တိဖြင့် ထိုသခင်ထံသို့ မျက်နှာမူရမည်»။
Verse 226
वायुना द्विपदां श्रेष्ठ कथितो जगदायुषा । यह दुष्कर धर्म ऋग्वेदके पाठमें स्पष्टरूपसे पढ़ा गया है। नरश्रेष्ठ! सुपर्णसे उस सनातन धर्मको इस जगत्के प्राणस्वरूप वायुने प्राप्त किया
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «အို လူတို့အထဲက အမြတ်ဆုံး၊ ဤသင်ခန်းစာကို ကမ္ဘာ၏ အသက်ရှုသက်ကဲ့သို့သော ဝါယုက ဆင့်ကဲပြောကြားခဲ့သည်။ ကျင့်သုံးရန် ခက်ခဲသော ထိုသနာတန ဓမ္မသည် ရိဂ္ဝေဒ ပုဒ်ဖတ်အစဉ်အလာ၌ ထင်ရှားစွာ ရွတ်ဆိုထားသည်။ အို လူမြတ်၊ စကြဝဠာ၏ အသက်အားဖြစ်သော ဝါယုသည် ထိုအနန္တ ဓမ္မကို စုပဏ္ဏ (ဂရုဍ) ထံမှ ရရှိခဲ့သည်»။
Verse 276
सृज प्रजा: पुत्र सर्वा मुखत: पादतस्तथा । कहा जाता है
ဝိုင်သမ္ပာယနက ပြောသည်– «သားရေ၊ သင်၏ ပါးစပ်မှလည်းကောင်း၊ သင်၏ ခြေဖျားမှလည်းကောင်း သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို ဖန်ဆင်းလော့»။ အနီးဝန်းကျင် ဇာတ်ကြောင်းအရ စကြဝဠာ၏ အရှင် နာရာယဏသည် ဘြဟ္မာကို ပေါ်ထွန်းစေပြီး၊ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမျိုးမျိုးမှ သတ္တဝါအတန်းအစား အပေါင်းတို့ကို စနစ်တကျ ဖန်ဆင်းစေဟု အမိန့်ပေးသည်။
Verse 303
आरण्यकेन सहितं नारायणमुखोद्भवम् । तदनन्तर ब्रह्माने भगवान् श्रीहरिको नमस्कार किया और उन्हीं नारायणदेवके मुखसे प्रकट आरण्यक, रहस्य तथा संग्रहसहित उस श्रेष्ठ धर्मका उपदेश ग्रहण किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အာရဏ္ယက အပိုင်းနှင့်အတူ၊ နာရာယဏ၏ ပါးစပ်မှ ပေါ်ထွန်းလာသော ထိုသင်ကြားချက်ကို နောက်တစ်ခါတွင် လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကောင်းမြတ်တော်မူသော သရီဟရီသည် ဘြဟ္မာအား ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး၊ အရှင်နာရာယဏ၏ ပါးစပ်မှပင် အာရဏ္ယက၊ လျှို့ဝှက်သင်ကြားချက်များ (ရဟัสယ) နှင့် စုစည်းကျမ်း (သင်္ဂြဟ) တို့ပါဝင်သော ဓမ္မသင်ကြားချက်အထူးမြတ်ကို လက်ခံယူခဲ့သည်။»
Verse 313
त्वं कर्ता युगधर्माणां निराशी: कर्मसंज्ञितम् । अमिततेजस्वी ब्रह्माको इस धर्मका उपदेश देकर उस समय भगवानने उनसे कहा --/तुम निष्कामभावसे सारे कर्म करते हुए युगधर्मोके प्रवर्तक बनो”
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «သင်သည် ယုဂအလိုက် သင့်တော်သော ဓမ္မများကို တည်ထောင်သူ ဖြစ်ရမည်။ အကျိုးဆုလာဘ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ ‘ကမ္မ’ ဟု ခေါ်သော လုပ်ဆောင်မှုကို ပြုလော့။ ဤဓမ္မကို သင်ကြားပြီးနောက် ထိုအခါ ကောင်းမြတ်တော်မူသော ဘုရားသခင်က ပြောတော်မူသည်– ‘လိုချင်တပ်မက်မှုကင်းသော စိတ်ဖြင့် တာဝန်အားလုံးကို ဆောင်ရွက်လော့၊ ယုဂအတွက် တရားသမာဓိ၏ အစပြုသူ ဖြစ်လော့’»။
Verse 348
इति श्रीमहाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि नारायणीये ऐकान्तिकभावेडष्टचत्वारिंशदधिकत्रिशततमो< ध्याय:
ဤသို့ဖြင့် သရီမဟာဘာရတ၏ ရှာန္တိပရဝ၌၊ မောက္ခဓမ္မ အခန်းတွင်၊ နာရာယဏီယ အပိုင်းအတွင်းရှိ နာရာယဏအပေါ် တစ်စိတ်တစ်သဘော ဆည်းကပ်မှု (မပြောင်းမလဲ အပြည့်အဝ အနက်ရှိုင်းသော အပ်နှံမှု) ကို ဆိုသော အခန်း ၃၄၈ ပြီးဆုံးလေသည်။
Verse 393
तज्जगादारविन्दाक्षो ब्रह्मण: पश्यतस्तदा । नृपश्रेष्ठ! फिर पूर्वकालमें ब्रह्माजीने नासिकाके द्वारा जब पाँचवाँ जन्म ग्रहण किया
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– ထိုအခါ ကြာပန်းမျက်စိတော်ရှင်က ဘြဟ္မာကြည့်ရှုနေစဉ် မိန့်တော်မူ၏။ အို မင်းမြတ်တို့အထွဋ်အမြတ်ရေ၊ ရှေးကာလတစ်ခါတွင် ဘြဟ္မာသည် နှာခေါင်းပေါက်မှတစ်ဆင့် ပဉ္စမမြောက် မွေးဖွားခြင်းကို ခံယူသောအခါ၊ ကြာပန်းမျက်စိတော်ရှင် ဘဂဝန် နာရာယဏ—ဟရီတော်မူသောအရှင်ကိုယ်တိုင်—ဘြဟ္မာ၏ မျက်မှောက်၌ ဤဓမ္မကို တိုက်ရိုက် သင်ကြားတော်မူခဲ့သည်။
Verse 643
ऋषीणां संनिधौ राजन् शृण्वतो: कृष्णभीष्मयो: । प्रजानाथ! इस प्रकार मेरे धर्मज्ञ गुरु द्विजश्रेष्ठ भगवान् व्यासने श्रीकृष्ण और भीष्मके सुनते हुए ऋषि-मुनियोंके समीप धर्मराजको इस धर्मका उपदेश किया था
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို မင်းကြီး၊ ရှင်ရသီတို့၏ ရှေ့မှောက်၌၊ ကృష్ణနှင့် ဘီရှ္မတို့ နားထောင်နေစဉ်၊ ဓမ္မကို သိမြင်သော ကျွန်ုပ်၏ ဆရာ—ဒွိဇတို့အထွဋ်အမြတ်၊ အလေးအနက်ခံရသော ဗျာသ—သည် ဤတရားသင်ကြားချက်ကို ဓမ္မရာဇအား ထိုသို့ သင်ကြားခဲ့သည်။ ထိုအကြံဉာဏ်ကို စုဝေးနေသော မြင်သူတော်များအနီး၌ ပြောကြားခဲ့ရာ၊ မင်း၏ တာဝန်ကို ဝိညာဉ်ရေး အာဏာ၏ သက်သေခံမှုနှင့် မဟာသူရဲကောင်းတို့၏ အာရုံစိုက် နားထောင်မှုအပေါ် အခြေခံစေခဲ့သည်။»
Verse 766
प्रवृत्तिलक्षणैर्युक्ते नावेक्षति हरि: स्वयम् । प्रजानाथ! राजसी और तामसी--ये दो प्रकृतियाँ दोषोंसे मिश्रित होती हैं। जो पुरुष राजस और तामस प्रकृतिसे युक्त होकर जन्म धारण करता है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «အို သတ္တဝါတို့၏ အရှင်ရေ၊ အပြင်ဘက်သို့ လှုပ်ရှား၍ ဆန္ဒလိုအင်အပေါ် မူတည်သော လောကီလုပ်ရပ်များ၏ လက္ခဏာများဖြင့် မှတ်သားခံရသူကို ဟရီ (Hari) သခင်တော်ကိုယ်တိုင် မျက်နှာမူ၍ မကြည့်ရှုတော်မူ။ ရဇသ (rajas) နှင့် တမသ (tamas) သဘောထားတို့သည် အပြစ်အနာအဆာများနှင့် ရောနှောနေ၏။ ထိုသဘောထားတို့ဖြင့် မွေးဖွားလာသူသည် အများအားဖြင့် ကိုယ်ကျိုးအတွက် အကျိုးလိုလားသော ကာမကံများသို့ လှည့်လည်၍ လောကီအလုပ်အကိုင်၏ လက္ခဏာများကို ဆောင်ထားတတ်၏။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းမြတ်စွာသော သရီဟရီသည် ထိုသူကို ကရုဏာမျက်စိဖြင့် မကြည့်ရှုတော်မူ»။
Verse 773
रजसा तमसा चैव मानसं समभिप्लुतम् | ऐसा पुरुष जब जन्म लेता है
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «စိတ်သည် ရဇသ (rajas) နှင့် တမသ (tamas) တို့ကြောင့် အပြည့်အဝ နစ်မြုပ်နေ၏»။ ဓမ္မရေးရာအနက်အရ၊ ဤသည်မှာ အတွင်းဘဝကို စိတ်လှုပ်ရှားမှု၊ မတည်ငြိမ်မှုနှင့် မသိမြင်မှုတို့က မောင်းနှင်သဖြင့် ခွဲခြားသိမြင်နိုင်စွမ်း မိုက်မဲကာ ဖုံးကွယ်သွားပြီး၊ အပြင်ဘက်သို့ လှုပ်ရှားသည့် အပြုအမူနှင့် အလျင်အမြန်လိုက်နာမှုတို့သို့ ဦးတည်သွားတတ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
Verse 796
वद सर्व यथादृष्ट॑ प्रवृत्ति च यथाक्रमम् । जनमेजयने पूछा--मुने! वैकारिक पुरुष भगवान् पुरुषोत्तमको कैसे प्राप्त कर सकता है? यह सब आप अपने अनुभवके अनुसार बताइये और उसकी प्रवृत्तिका भी क्रमशः वर्णन कीजिये
ဇနမေဇယက မေးလေသည်– «သင်မြင်တွေ့သမျှကို အကုန်ပြောပြပါ၊ ထို့ပြင် အလေ့အကျင့်၏ လမ်းကြောင်းကိုလည်း အစဉ်လိုက် မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြပါ။ အို မုနိရေ၊ ပြောင်းလဲမှုနှင့် လောကီပြုပြင်မှုတို့အောက်၌ ရှိနေသောသူသည် အမြတ်ဆုံးသော ပုရုရှ (Puruṣottama)၊ အထွတ်အထိပ်သော အရှင်ကို မည်သို့ ရောက်နိုင်မည်နည်း။ သင်၏ ကိုယ်တိုင်သိမြင်မှုအတိုင်း ဤအရာအားလုံးကို ရှင်းပြပြီး၊ ထိုအောင်မြင်မှုသို့ ရောက်စေသော အကျင့်စဉ်ကိုလည်း အဆင့်ဆင့် တင်ပြပါ»။
Verse 803
पुरुष: पुरुष गच्छेन्निष्क्रियः पजचविंशक: । वैशम्पायनजीने कहा--जो अत्यन्त सूक्ष्म
ဝိုင်ရှမ္ပါယနက ပြောသည်– «နှစ်ဆယ့်ငါးမြောက် တတ္တဝ (tattva) ဖြစ်သော ဇီဝအတ္တ (jīvātman) သည် ကံပြုခြင်း၏ ‘ငါလုပ်သူ’ ဟူသော အဟင်ကာရ (doership-ego) မှ ကင်းလွတ်၍ အလုပ်မလုပ်သကဲ့သို့ (နိရှ္ကရိယ) ဖြစ်လာသောအခါ အမြင့်ဆုံးသော ပုရုရှ (Supreme Person) ကို ရောက်ရှိ၏။ ထိုအမြင့်ဆုံး အတ္တ (Paramātman) သည် အလွန်သိမ်မွေ့၍ စတ္တဝ (sattva) နှင့် ဆက်စပ်ကာ၊ အ၊ ဥ၊ မ ဟူသော သုံးသံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ပရဏဝ (praṇava) ‘အောမ်’ အဖြစ် ဖော်ပြထား၏»။
Frequently Asked Questions
An epistemic dilemma: extraordinary perception produces saṃśaya (doubt) about identity and causality, raising the question of how one should interpret events that appear to violate ordinary classification while still belonging to a meaningful cosmic order.
That wonder is not opposed to order: cyclical natural processes can be framed as marvels, and exceptional events should lead to disciplined questioning rather than premature conclusions—linking observation to reflective inquiry.
No explicit phalaśruti is present in the provided verses; the chapter instead functions as an inquiry-setting passage whose significance lies in generating doubt, prompting questioning, and preparing the ground for interpretive resolution within the surrounding discourse.